1943
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Eeuwen: | 19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw |
| Decennia: | 1930-1939 · 1940-1949 · 1950-1959 |
| Jaren: | < · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · > |
|
||||||||||||||||||||||||
| Kalender van 1943 |
Inhoud |
[bewerken] Gebeurtenissen
- januari
- 22 - 1181 patiënten en 50 personeelsleden van de Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch vanuit Apeldoorn naar Auschwitz gedeporteerd.
- 31 - De zuidelijke formatie van het Duitse Zesde Leger onder leiding van veldmaarschalk Friedrich Paulus geeft zich in Stalingrad over.
- februari
- 2 - De noordelijke formatie van het Duitse Zesde Leger geeft zich eveneens in Stalingrad over. De Duitse tegenstand aldaar is gebroken hetgeen een keerpunt van de oorlog betekent.
- 2 - Een Britse Pathfinder Stirling stort neer bij Hardinxveld-Giessendam (nabij Rotterdam) in Nederland waarna de Duitsers de overblijfselen van een H2S cm-radar vond. Het gevonden Rotterdam Gerät was de aanleiding om een wedren tegen de tijd te starten om de Britten bij te benen in de de ontwikkeling van de cm-radar.
- 5 - De verzetsgroep CS-6 pleegt een dodelijke aanslag op Hendrik Seyffardt, luitenant-generaal b.d. en commandant van het Vrijwilligerslegioen Nederland. Honderden studenten worden gearresteerd.
- 8 - Het Stille Oceaan-eiland Guadalcanal wordt eindelijk door de Amerikanen op de Japanners veroverd.
- In de Doetinchemse voormalige pastorie 'Villa Bouchina' worden zes 'Mussert-Joden' geïnterneerd vanwege hun rol voor het Duitse Rijk van voor de oorlog.
- 20 - De Mexicaanse vulkaan Paricutín ontstaat.
- 22 - Hans en Sophie Scholl worden door een Duitse rechter veroordeeld tot de doodstraf wegens het verspreiden van antinazistische pamfletten.
- 27 - Het Nederlandse onderzeebootmoederschip de Colombia werd de ter hoogte van Simon's Town door de Duitse onderzeeboot U-516 tot zinken gebracht.
- maart
- 10 - Eerste inzet in een onderscheppingsactie boven Frankrijk van een nieuw Amerikaans jachtvliegtuig: de P-47 Thunderbolt.
- 11 - Seyss-Inquart richt de Landstorm Nederland op.
- 27 - Bij een spectaculaire overval op het bevolkingsregister van Amsterdam wordt grote schade aangericht. De daders worden na een week verraden, opgepakt en gefusilleerd.
- 31 - Bombardement op 't Westen van Rotterdam, 326 doden en vierhonderd gewonden.
- april
- 1 - Koos Vorrink en andere prominente verzetsleiders worden door verraad van Anton van der Waals opgepakt en naar Sachsenhausen gedeporteerd.
- 5 - Bij een geallieerd bombardement vallen in Mortsel 936 doden en 1300 gewonden bij de burgerbevolking. De aanval was gericht tegen de Minerva-fabriek maar de bommen vallen meer dan een kilometer daarvandaan.
- 18 - De Amerikanen halen het vliegtuig neer waarmee de Japanse vlootvoogd Isoroku Yamamoto een inspectievlucht uitvoert. De admiraal komt om.
- 19 - De KLM DC-3 G-AGBB (voorheen PH-ALI, Ibis) op de BOAC lijndienst Bristol-Lissabon, met passagiers en KLM bemanning (Koene Dirk Parmentier als gezagvoerder), wordt aangevallen door Luftwaffe jagers. Het lukt hen te ontkomen en in Engeland te landen (Aanvallen op BOAC-vliegtuigen). Andere aanvallen op hetzelfde toestel en tijdens dezelfde lijndienst: 15 november 1942 en 1 juni 1943 (fataal).
- 19 - Albert Hofmann ontdekt het hallucinogene effect van LSD.
- 19 - Het twintigste jodentransport vanuit de Dossinkazerne te Mechelen richting Auschwitz wordt op de spoorlijn Mechelen-Leuven (tussen Boortmeerbeek en Haacht) tegengehouden door drie jonge verzetslieden waardoor een aantal van de gedeporteerden kon ontsnappen. Nergens in Europa werd er tijdens de Tweede Wereldoorlog een dergelijke bevrijdingsactie uitgevoerd.
- 19 - Oprichting van SMERSJ door Stalin.
- 21 - De Joden uit Villa Bouchina worden naar Concentratiekamp Theresienstadt getransporteerd, alwaar vier van hen (de groep is inmiddels uitgebreid tot acht) overlijden.
- 29 - Duitsers maken bekend dat de Nederlandse krijgsgevangenen van mei1940 opnieuw geïnterneerd zullen worden met de April-meistaking tot gevolg.
- mei
- 3 - April-meistaking bloedig neergeslagen. Einde gelijkschakelingspolitiek; verzet neemt toe.
- 17 - Operatie Chastise: De RAF vernietigt met een bombardement in het Ruhrgebied twee stuwdammen, waardoor de Duitse wapenindustrie een maand zonder stroom komt te zitten.
- 27 - Stichting van het Comité National de la Résistance, de koepel van het Franse verzet.
- juni
- 1 - Bloedbad van Sochy.
- 1 - De KLM DC-3 G-AGBB (voorheen PH-ALI, Ibis) op de BOAC lijndienst Bristol-Lissabon, met passagiers en KLM bemanning wordt aangevallen door Luftwaffe jagers. Het vliegtuig stort in zee en er zijn geen overlevenden (BOAC-vlucht 777). Andere aanvallen op hetzelfde toestel en tijdens dezelfde lijndienst: 15 november 1942 en 19 april 1943.
- 3 - De Nederlandse oud-minister Folkert Posthuma, gemachtigde voor landbouw van Anton Mussert, wordt in Vorden door het verzet geliquideerd.
- 11 - De Geallieerden veroveren het Italiaanse eilandje Pantellaria.
- juli
- 1 - In het zuidelijk Zuidzeegebied beginnen de Geallieerden een groot offensief tegen de Japanners; als eerste landen ze op het eiland Nieuw Georgia. De leiding is in handen van generaal Douglas MacArthur.
- 2 - Begin van de grootste tankslag in de geschiedenis, tussen Russische en Duitse troepen bij Koersk (Sovjet-Unie).
- 10 - Geallieerde troepen landen op Sicilië.
- 24 - Bij het bombardement op Hamburg door de Engelse luchtmacht vallen duizenden doden.
- 25 - Koning Victor Emanuel III ontslaat premier Mussolini en benoemt maarschalk Badoglio tot opvolger. Mussolini wordt bij het verlaten van het paleis gearresteerd.
- 29 - NSB-burgemeester G. Bisschop van Schoonebeek wordt vermoord door het verzet.
- augustus
- 12 - Het Philadelphia-experiment wordt uitgevoerd.
- 17 - Britse bommenwerpers bombarderen Duitse fabrieken in Peenemünde. Hierdoor zijn de Duitsers genoodzaakt de fabricage van de V-1 raketten te verplaatsen.
- 24 - Einde van de Conferentie van Québec.
- september
- 3 - Geallieerde strijdkrachten sluiten een wapenstilstand met de nieuwe Italiaanse regering.
- 9 - Geallieerde landing bij Salerno.
- 12 - Mussolini uit gevangenschap bevrijd door Duitse commando's onder leiding van Otto Skorzeny. Hij krijgt de leiding van een Italiaanse tegenregering, de Republica Sociale Italiana.
- oktober
- 14 - In het vernietigingskamp Sobibór komen de gevangenen in opstand.
- november
- 6 - Kiev door de Russen bevrijd.
- 12 - Oprichting van de Nederlandse Landwacht.
- 20 - Amerikaanse landing op de Gilbert-eilanden.
- november-december
- 28-1 - Conferentie te Teheran tussen Roosevelt, Churchill en Stalin waarbij besloten wordt tot een westelijke Geallieerde invasie op de Franse westkust. Tevens wordt bepaald dat de naoorlogse Poolse oostgrens zal samenvallen met de Curzon-lijn; ter compensatie krijgt Polen het Duitse gebied ten oosten van de rivieren de Oder en de Neisse.
- december
- 10 - In Marokko wordt de Parti de l'Istiqlal opgericht om de zelfstandigheid van het sultanaat te herstellen.
- zonder datum
- Er komt een nieuw geneesmiddel beschikbaar: penicilline.
[bewerken] Geboren
- januari
- 1 - Charles Schwietert, Nederlands journalist, politicus, communicatie-adviseur, schrijver en publicist
- 5 - Ignace van Swieten, Nederlands voetbalscheidsrechter (overleden 2005)
- 11 - Paul Goossens, Vlaams studentenleider en journalist
- 11 - Edwin Rutten, Nederlands zanger en presentator (o.a. De Film van Ome Willem, Het Klokhuis)
- 15 - Margaret Beckett, Brits politica
- 17 - Chris Montez, Amerikaans zanger
- 17 - René Préval, president van Haïti
- 19 - Janis Joplin, Amerikaans zangeres (Me and Bobby McGee) (overleden 1970)
- 19 - Prinses Margriet, zuster van de Nederlandse koningin
- 19 - Lee Nelson, Amerikaans pokerspeler
- 20 - Roel van Duijn, Nederlands anarchistisch politicus en actievoerder (Provo)
- 30 - Jos Staatsen, Nederlands politicus, ambtenaar en topman (overleden 2006)
- februari
- 3 - Dennis Edwards, Amerikaans zanger (The Temptations)
- 4 - Barry Beckett, Amerikaans keyboardspeler, sessiemuzikant en platenproducent (overleden 2009)
- 5 - Nolan Bushnell, Amerikaans ondernemer
- 6 - Fabian Forte, Amerikaans popzanger
- 7 - Harry Borghouts, Nederlands politicus
- 7 - Peter Carey, Australisch schrijver
- 9 - Joe Pesci, Amerikaans acteur (o.a. Raging Bull, Goodfellas)
- 9 - Joseph Eugene Stiglitz, Amerikaans econoom en winnaar Nobelprijs (2001)
- 15 - Klaas Wilting, Nederlands voorlichter van de politie van Amsterdam en producent van bedrijfsfilms
- 20 - Carlos, Frans zanger (overleden 2008)
- 22 - Horst Köhler, bondspresident van Duitsland
- 25 - George Harrison, Brits gitarist (The Beatles) (overleden 2001)
- 27 - Morten Lauridsen, Amerikaans componist
- 28 - Hans Dijkstal, Nederlands politicus (VVD)
- maart
- 1 - Benny Begin, Israëlisch geoloog en politicus
- 1 - Piet Veerman, Nederlands zanger (o.a. The Cats)
- 2 - Tony Meehan, Britse drummer (The Shadows) (overleden 2005)
- 5 - Hans Blokland, Nederlands ambtenaar en politicus
- 8 - Willie King, Amerikaans bluesmuzikant (overleden 2009)
- 9 - Bobby Fischer, Amerikaans schaakgrootmeester (overleden 2008)
- 15 - Jean-Paul van den Broeck, Belgisch striptekenaar
- 19 - Vern Schuppan, Australisch autocoureur
- 21 - Tonny van Leeuwen, Nederlands voetbalkeeper (overleden 1971)
- 22 - George Benson, Amerikaans jazzgitarist
- 22 - Germaine Groenier, Nederlands programmamaakster, regisseuse, (scenario)schrijfster (overleden 2007)
- 22 - Anderson Mazoka, Zambiaans politicus (overleden 2006)
- 23 - Marva, Vlaams zangeres ("Rode rozen in de sneeuw")
- 24 - Guy Mortier, Vlaams radiopresentator, hoofdredacteur van het blad Humo en panellid in Alles Kan Beter.
- 25 - Paul Michael Glaser, Amerikaans acteur
- 26 - Bob Woodward, Amerikaans journalist, onthulde samen met collega-journalist Carl Bernstein de Watergate affaire
- 28 - Antonio Ledesma, Filipijns aartsbisschop
- 29 - John Major, Brits premier
- 29 - Vangelis, Grieks componist ("Chariots of Fire", "Conquest Of Paradise")
- 31 - Matthijs Röling, Nederlands kunstenaar
- 31 - Christopher Walken, Amerikaans acteur
- april
- 2 - Larry Coryell, Amerikaans fusion-gitarist
- 4 - Wik Jongsma, Nederlands acteur (overleden 2008)
- 4 - François Martou, Waals vakbondsleider (overleden 2009)
- 7 - André Landzaat, Nederlands acteur
- 13 - Tim Krabbé, Nederlands schaakkenner en schrijver ("Spoorloos")
- 23 - Gert-Jan Dröge, Nederlands tv-presentator, programmamaker, journalist, acteur en schrijver (Glamourland) (overleden 2007)
- 23 - Frans Koppelaar, Nederlands kunstschilder
- 28 - Klaas de Vries, Nederlands politicus (PvdA)
- 30 - Bobby Vee, Amerikaans zanger
- mei
- 2 - Paul Somohardjo, Surinaams politicus
- 5 - Michael Palin, Brits acteur (o.a. Monty Python)
- 9 - Anders Isaksson, Zweeds historisch schrijver (overleden 2009)
- 15 - Alan Rollinson, Brits autocoureur
- 16 - Wieteke van Dort, Nederlands actrice en zangeres
- 16 - Ove Kindvall, Zweeds voetballer
- 18 - Hans Krol, Nederlands bibliothecaris en historicus
- 24 - Svend Auken, Deens politicus (overleden 2009)
- 24 - Gary Burghoff, Amerikaans acteur (o.a. M*A*S*H)
- 26 - Erica Terpstra, Nederlands politica (VVD), voorzitter NOC*NSF en zwemster
- 27 - Cilla Black, Brits zangeres en presentatrice
- juni
- 2 - John Lilipaly, Nederlands politicus (PvdA)
- 8 - William Calley, Amerikaans oorlogsmisdadiger
- 14 - Piet Keizer, Nederlands voetballer (AFC Ajax)
- 14 - John Miles, Brits autocoureur
- 15 - Johnny Hallyday, Frans acteur en zanger
- 15 - Xaviera Hollander, Nederlands zakenvrouw, bijgenaamd The Happy Hooker
- 15 - Poul Nyrup Rasmussen, Deens politicus
- 17 - Barry Manilow, Amerikaans zanger
- 24 - Carole Caldwell Graebner, Amerikaans tennisster (overleden 2008)
- 26 - Foppe de Haan, Nederlands voetbaltrainer
- 27 - Harm Ottenbros, Nederlands wielrenner
- juli
- 1 - Johan Bontekoe, Nederlands zwemmer (overleden 2006)
- 5 - Robbie Robertson, Amerikaans muzikant (o.a. The Band)
- 10 - Arthur Ashe, Amerikaans tennisser (overleden 1993)
- 11 - Howard Gardner, Amerikaans psycholoog
- 12 - Driek van Wissen, Nederlands dichter en leraar
- 20 - Wendy Richard, Engels actrice (o.a. Miss Brahms in Are You Being Served?) (overleden 2009)
- 21 - Jan Tuttel, Drents-Nederlands natuuractivist, columnist, publicist en tv-presentator/programmamaker (overleden 2006)
- 26 - Mick Jagger, Brits zanger (Rolling Stones)
- 28 - Richard 'Rick' Wright, Brits toetsenist (Pink Floyd) (overleden 2008)
- 29 - Edward Herrmann, Amerikaans acteur
- augustus
- 2 - Jeltje van Nieuwenhoven, Nederlands politica (PvdA)
- 5 - Rudy Polanen, Surinaams dominee en mensenrechtenactivist (overleden 2008)
- 7 - Mieke Jaapies, Nederlands kanovaarster
- 9 - Ken Norton, Amerikaans bokser
- 11 - Pervez Musharraf, Pakistaans president
- 11 - Denis Payton, Engels saxofonist (overleden 2006)
- 17 - Karel Biddeloo, Vlaams stripauteur (De Rode Ridder) (overleden 2004)
- 17 - Robert De Niro, Amerikaans filmacteur
- 25 - Bill Holm, Amerikaans schrijver en dichter (overleden 2009)
- 30 - Altovise Gore, Amerikaans actrice (overleden 2009)
- september
- 3 - Valère Vautmans, Vlaams politicus (overleden 2007)
- 6 - Roger Waters, Brits bassist en zanger (Pink Floyd)
- 8 - Marnix Kappers, Nederlands acteur en tv-presentator
- 9 - Jürgen Gosch, Duits toneelregisseur (overleden 2009)
- 12 - Kurt Demmler, Duits singer-songwriter (overleden 2009)
- 16 - Oskar Lafontaine, Duits politicus
- 19 - Dirk du Toit, Zuid-Afrikaans politicus (overleden 2009)
- 20 - Sani Abacha, Nigeriaans dictator (overleden 1998)
- 23 - Julio Iglesias, Spaans zanger
- 23 - Antonio Tabucchi, Italiaans schrijver, vertaler en literatuurwetenschapper
- 26 - Tim Schenken, Australisch autocoureur
- 28 - Marcel Colla, Belgisch politicus
- 29 - Lech Walesa, Pools politicus, president en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede
- oktober
- 2 - Paul Van Himst, Belgisch voetballer en voetbalcoach
- 5 - Steve Miller, Amerikaans zanger (Steve Miller Band)
- 7 - Ad van Denderen, Nederlands fotograaf
- 7 - Oliver North, Amerikaans militair, middelpunt van Iran-Contra schandaal ten tijde van Reagan-regering
- 8 - Chevy Chase, Amerikaans acteur en komiek
- 9 - Peter Faber, Nederlands acteur
- 10 - Tuur De Weert, Vlaams acteur (Maurice in F.C. De Kampioenen)
- 12 - Bertil Roos, Zweeds autocoureur
- 17 - Gerrit van Bakel, Nederlands kunstenaar (overleden 1984)
- 17 - Godert van Colmjon, Nederlands journalist en zanger (overleden 2009)
- 18 - Andrej Bajuk, Sloveens econoom en politicus
- 22 - Jan de Bont, Nederlands filmregisseur (o.a. Speed)
- 22 - Catherine Deneuve, Frans actrice en filmproducente
- 22 - Robert Long, Nederlands zanger, cabaretier, columnist en tv-presentator (overleden 2006) ("Kalverliefde", "Het leven was lijden", "Gisteren vloog ze nog")
- 22 - Wolfgang Thierse, Duits politicus
- 23 - Paul Wessels, Nederlands politicus (D'66)
- 24 - Maarten van Rossem, Nederlands historicus
- 26 - Ad Wilschut, Nederlands drummer
- 28 - Jimmy McRae, Schots rallyrijder
- november
- 1 - Salvatore Adamo, Belgisch-Italiaans zanger ("Inch Allah")
- 7 - Joni Mitchell, Amerikaans zangeres ("Big Yellow Taxi")
- 7 - Wim Noordhoek, Nederlands radiomaker, journalist en auteur
- 11 - Jorien van den Herik, Nederlands ondernemer en voorzitter voetbalclub Feyenoord
- 20 - Veronica Hamel, Amerikaans actrice (o.a. Hill Street Blues)
- 22 - Mario Anni, Italiaans wielrenner
- 22 - Billie Jean King, Amerikaans tennisster
- 23 - Günther Beckstein, Duits advocaat en politicus (o.a. premier van Beieren)
- 24 - Douwe Breimer, Nederlands farmacoloog
- 28 - Randy Newman, Amerikaans zanger en tekstschrijver
- 30 - Oscar Harris, Nederlands-Surinaams zanger
- 30 - Thijs Wöltgens, Nederlands politicus en bestuurder (overleden 2008)
- december
- 6 - Keith West, Brits zanger
- 8 - Jim Morrison, Amerikaans zanger (The Doors), dichter en componist(overleden 1971)
- 11 - Alain de Benoist, Frans politiek filosoof, schrijver, journalist
- 11 - John Kerry, Amerikaans politicus en presidentskandidaat
- 18 - Bobby Keys, Amerikaans saxofonist
- 18 - Keith Richards, Brits gitarist (The Rolling Stones)
- 19 - Steve Miller, Brits pianist (overleden 1998)
- 21 - Aimé Anthuenis, Belgisch voetbalcoach
- 22 - Silvia Sommerlath, latere koningin van Zweden
- 22 - Paul Wolfowitz, Amerikaans politicus
- 24 - Tarja Halonen, Fins juriste en politica
- 29 - Hanja Maij-Weggen, Nederlands politica (CDA)
- 31 - Ben Kingsley, Brits acteur (Gandhi)
- exacte datum onbekend
- Robert Gellately, Amerikaans historicus
- Alois Hanslian, Duits beeldend kunstenaar
- Gerardus Maximus Karel Kockelkorn, Nederlands politicus
- Marga Neirynck, Vlaams dramaturge en hoorspelactrice (overleden 2008)
- Richard Salter, Engels baritonzanger (overleden 2009)
- Norman Whitfield, Amerikaans songwriter (Motown) (overleden 2008)
[bewerken] Overleden
- januari
- 7 - Nikola Tesla (86), Servisch-Amerikaans elektrotechnicus, natuurkundige en uitvinder
- 12 - Jan Campert (40), Nederlands dichter en schrijver
- 26 - Michael Kozal (49), Pools hulpbisschop en martelaar
- februari
- 6 - Hendrik Seyffardt (71), Nederlands luitenant-generaal b.d. en commandant van het Vrijwilligerslegioen
- 18 - Henri Polak (74), Nederlands vakbondspionier
- 19 - Gerrit Willem Kastein (32), Nederlands arts en verzetsheld
- maart
- 16 - Joël Vredenburg (76), Nederlands (opper)rabbijn
- 20 - Judikje Simons (38), Nederlands gymnaste
- 21 - Sergej Rachmaninov (69), Russisch componist en pianist
- april
- 9 - Philip Slier (19), Nederlands-Joods dwangarbeider in de Tweede Wereldoorlog
- 18 - Isoroku Yamamoto (59), Japans admiraal
- 30 - Otto Jespersen (82), Deens taalkundige
- mei
- 4 - Gerrit Imbos (21), Nederlands verzetsstrijder
- juli
- 1 - Willem Arondeus (48), Nederlands schrijver, kunstenaar en verzetsstrijder
- 2 - Gerrit Kleerekoper (46), Nederlands turncoach
- 2 - Lea Nordheim (39), Nederlands gymnaste
- 9 - Han Hollander (56), Nederlands sportverslaggever
- 21 - Charles Paddock (42), Amerikaans atleet en olympisch kampioen
- 23 - Ans Polak, Nederlands gymnaste
- augustus
- 24 - Simone Weil (34), Frans schrijfster en filosofe
- 30 - Eustachius van Lieshout (52), Nederlands zalige, missionaris in Brazilië
- 30 - Eddy de Neve (58), Nederlands voetballer
- september
- 17 - Stella Agsteribbe (34), Nederlands gymnaste
- 30 - Johan Ludwig Mowinckel (72), Noors politicus
- oktober
- 9 - Pieter Zeeman (78), Nederlands natuurkundige
- 18 - A.M. de Jong (55), Nederlands schrijver
- 31 - Max Reinhardt (70), Duits regisseur en acteur
- november
- 5 - Bernhard Lichtenberg (67), Duits geestelijke en verzetsstrijder
- 13 - Maurice Denis (72), Frans kunstschilder
- 24 - Reina Prinsen Geerligs (21), Nederlands schrijver en verzetsstrijder
- december
- 23 - Theo Thijssen (64), Nederlands schrijver
- exacte datum onbekend
- Willy Kruyt (65), Nederlands politicus
| Voor meer mediabestanden zie de categorie 1943 van Wikimedia Commons. |