Apeldoorn (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Apeldoorn
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Apeldoorn (stad)
Apeldoorn (stad)
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Gemeente Vlag Apeldoorn Apeldoorn
Coördinaten 52° 13′ NB, 5° 58′ OL
Algemeen
Inwoners (2014) 139.071[1]
Overig
Postcode 7300 - 7339
Netnummer 055
Belangrijke verkeersaders A1 A50 N344
Detailkaart
LocatieApeldoorn.png
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Apeldoorn in de 17e eeuw door Jacob van Ruisdael
Topografische kaart van Apeldoorn (woonplaats), maart 2014

Apeldoorn (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (Nedersaksisch: Apeldoorne) is een dorp in de Nederlandse provincie Gelderland. Het is de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente (157.534 inwoners[1]). Het dorp telde per 1 januari 2014 139.071 inwoners.[1] Het dorp ontwikkelde zich pas in de laatste honderd jaar tot een van de grootste plaatsen van het land. Tegenwoordig wordt het vaak een stad genoemd, maar Apeldoorn heeft nooit stadsrechten gehad.

Het dorp vervult een centrumfunctie in de stedelijke agglomeratie met Deventer en Zutphen die bekendstaat als de Stedendriehoek. Met ruim 98.000 arbeidsplaatsen[1] is Apeldoorn bovendien een van de belangrijkste werkgelegenheidscentra in Midden- en Oost Nederland.

Apeldoorn staat tegenwoordig bekend om zijn stadsparken en zijn 'groene' karakter. Kenmerkend is de Apeldoornse huisjes-structuur, met veel monumentale en vrijstaande woningen en relatief weinig hoogbouw. Door de bouw van de nieuwbouwwijken Zonnehoeve en Zuidbroek wordt verwacht dat het inwonertal tot 2020 zal stijgen tot 162.000.

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van Apeldoorn gaat terug naar het jaar 792 toen het als "villa ut marca Appoldro" werd genoemd in een schenkingsakte. In het begin en de eeuwen daarna was Apeldoorn een klein dorpje, dat bestond uit een paar huizen. Toen tegen het einde van de 16e eeuw de papierindustrie op gang kwam, groeide Apeldoorn snel.

In 1684 kocht Willem III van Oranje het huis Het Loo en liet daarnaast paleis Het Loo bouwen omdat Apeldoorn centraal in een jachtgebied lag. Daarna hebben meerdere leden van de koninklijke familie het paleis bewoond, tot het overlijden van koningin Wilhelmina. Ook Lodewijk Napoleon zou paleis Het Loo als zomerresidentie gebruikt hebben. Paleis Het Loo is sinds 1984 een museum.

Om de werkgelegenheid en economie en daarmee de groei van Apeldoorn een duwtje in de rug te geven, liet koning Willem I uit eigen middelen het Apeldoorns Kanaal graven, dat loopt van de IJssel bij Hattem naar Apeldoorn en dat gereed kwam in 1829. Later, in 1868, werd dit kanaal doorgetrokken naar Dieren waar het ook weer aansluit op de IJssel. Het noordelijk deel volgt in grote lijnen het in de middeleeuwen aangelegde kanaaltje De Grift. Tegelijk schonk koning Willem I een derde deel van het benodigde kapitaal voor de aanleg van een grindpad (grotendeels langs het kanaal), dat de reistijd tussen Arnhem en Zwolle aanzienlijk verkortte. In 1876 werd Apeldoorn aangesloten op het landelijk spoorwegennet. Dit laatste zorgde voor een toename van de bedrijvigheid, maar het belang van het Apeldoorns kanaal nam daarmee af. In 1962 werd het noordelijk deel gesloten, gevolgd door het zuidelijk deel in 1972.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de stad gespaard voor grote oorlogsschade. Wel startten de deportaties van Joden er vroeger dan elders.

Deportaties van Joden[bewerken]

In oktober 1941 registreerde de overheid volgens het Joods Historisch Museum[2] in Apeldoorn 1549 Joden. Onder hen een groot aantal vluchtelingen en ook patiënten en verplegend personeel van de twee Joodse verpleeginrichtingen in de stad. De arrestaties en deportaties begonnen in Apeldoorn al vroeg, in oktober 1941. In de loop van 1942 werden de meeste Joodse bewoners van Apeldoorn gedeporteerd. Begin januari 1943 moesten de overgeblevenen naar Het Apeldoornsche Bosch. Van de oorspronkelijke Apeldoornse Joden overleefden 592 de oorlog niet. Er is een monument aan hen gewijd.

In 1909 was aan de Zutphensestraat, die toen nog buiten Apeldoorn lag, een groot Joods psychiatrisch ziekenhuis verrezen, Het Apeldoornsche Bosch. Onder persoonlijk toezicht van de SS'er Ferdinand aus der Fünten en kampcommandant Albert Gemmeker werden in januari 1943 de 1200 patiënten van het Jodenbos, sommigen nog in dwangbuis, anderen onder de medicijnen of in open paniek, in kiepwagens naar het station gebracht, waar ze een klaarstaande goederentrein in werden gedreven. De bestemming was Auschwitz, waar ze onmiddellijk zijn vermoord. Een klein deel van het personeel ging met deze trein mee, de overige personeelsleden werden met de nog in Apeldoorn verblijvende andere Joden naar Kamp Westerbork gebracht. In Apeldoorn was er gedurende de tweede helft van de oorlog een Duits hoofdkwartier gevestigd. Arthur Seyss-Inquart en Hanns Rauter hebben hier kantoor gehouden, toen ze het in Den Haag te gevaarlijk vonden worden. Rauter is in Apeldoorn verpleegd nadat hij gewond was geraakt door de aanslag bij Woeste Hoeve.

Woeste Hoeve[bewerken]

Na het begin van de Operation Market Garden op 17 september 1944, werden Arnhem en de plaatsen in de direkte omgeving daarvan geëvacueerd op last van de bezetters. Van de evacués kwamen er ongeveer 30.000 terecht in Apeldoorn, een aanzienlijke belasting voor de stad die aan het begin van de oorlog 70.000 inwoners telde. Er ontstond meteen een voedseltekort. Daardoor pleegde een Apeldoornse verzetsgroep nabij Woeste Hoeve in de nacht van 6 maart op 7 maart 1945 een onbedoelde aanslag op de hoogste SS'er in Nederland, generaal Hanns Albin Rauter. De bedoeling van het verzet was een Duits legervoertuig te bemachtigen; men wist niet dat Rauter zich in de auto bevond. De verzetsgroep van Geert Gosens kreeg de opdracht om met een vrachtauto het vlees bij een slachterij in Epe op te halen voordat de Duitsers dat zouden doen. Rauter raakte zwaargewond maar overleefde het vuurgevecht. De Duitsers lieten als represaille enkele honderden gevangenen executeren, waarvan 117 bij Woeste Hoeve.

Executies en razzia's[bewerken]

Op 2 oktober 1944 executeerden de bezetters 8 verzetsmensen en 2 geallieerde vliegers. De lijken werden door de stad verspreid. Diezelfde middag hielden de bezetters een razzia, waarbij 11.000 mannen werden opgehaald voor spitwerk aan de IJssellinie. Van hen werden er 4.000 daadwerkelijk ingezet; de overigen konden weer naar huis. Op 2 december 1944 volgde een tweede razzia, wederom voorafgegaan door executies, nu van 12 verzetsmensen en 1 geallieerde vlieger, bij de Koning Willem III-kazerne. De lijken werden nu niet door de stad verspreid. De trein die de dwangarbeiders vervolgens vervoerde, werd op 3 december 1944 door de geallieerden beschoten bij het Duitse dorp Werth, 3 kilometer ten zuiden van de grens met Nederland (de Achterhoek), waarbij 20 doden vielen. Bij deze razzia werden 4.500 mannen afgevoerd naar Rees, eveneens net over de grens in Duitsland, waar zij werden ondergebracht in een steenfabriek. Deze was echter als logies volkomen onbruikbaar.[3]

De bevrijding[bewerken]

In april 1945, toen de Canadezen Apeldoorn tot aan het Apeldoorns Kanaal wisten te bevrijden, waren de Canadezen van plan de rest van Apeldoorn zwaar te beschieten. De Duitsers waren echter al aan het terugtrekken. Om burgerslachtoffers te voorkomen staken twee verzetsstrijders 's nachts het bewaakte Apeldoorns Kanaal over om de Canadezen hiervoor te waarschuwen.

Canadees Bevrijdingsmonument[bewerken]

Apeldoorn bezit sinds 2 mei 2000 het Nationaal Canadees Bevrijdingsmonument. Dit is opgericht als hulde voor de grote Canadese bijdrage aan de bevrijding van Nederland. Bijna 6.000 Canadese soldaten verloren daarbij hun levens. Canada en Apeldoorn hebben een bijzondere relatie met elkaar, omdat tegen het eind van de oorlog het laatste Canadese hoofdkwartier in Paleis 't Loo gevestigd was. Het initiatief tot de oprichting van het monument kwam van Comité Nationaal Canadees Monument. Prinses Margriet onthulde het monument. De grootste Canadese oorlogsbegraafplaats in Nederland ligt in Holten, 40 km naar het oosten. Op de begraafplaat Ugchelen-Heidehof (gem. Apeldoorn) liggen 56 RAF-vliegers plus 1 Britse pionier[4].

In Ottawa Dow's Lake, Ontario (Canada) staat bij het ministerie voor veteranen een bronzen replica van het beeld ('Twin Monument'). Dit gedenkteken is onthuld op 11 mei 2002 door eveneens prinses Margriet.

Ereveld[bewerken]

In Loenen (gem. Apeldoorn) is na de oorlog een ereveld aangelegd, waar 3.800 Nederlandse slachtoffers van aanvankelijk alleen de Tweede Wereldoorlog begraven liggen. Het werd geopend op 18 oktober 1949 door prinses Wilhelmina.

Na de oorlog[bewerken]

Op 7 oktober 1946 stortte een eenpersoonsvliegtuig waarvan de piloot aan het stunten was geslagen neer op de gymzaal van de Christelijke H.B.S. (het tegenwoordige Christelijk Lyceum). Tweeëntwintig leerlingen kwamen daarbij om het leven. De gymleraar en vijf andere leerlingen overleefden de crash. Tegenwoordig hangt er een gedenksteen aan de muur aan het einde van de B-vleugel, met daarop de namen van de overledenen. Elk jaar wordt er door de burgemeester van Apeldoorn, overlevenden en leerlingen uit de huidige klas 2C van het Christelijk Lyceum een herdenking op de nabijgelegen begraafplaats Soerenseweg bijgewoond, waar de meesten van de overleden leerlingen liggen begraven.

In de jaren zestig vestigden zich rijksdiensten (Belastingdienst, Domeinen, Kadaster) in Apeldoorn en daarmee ook vele andere bedrijven. Het aantal inwoners groeide weer snel, hele nieuwbouwwijken moesten uit de grond worden gestampt. Zo zijn in de jaren 60 en 70 van de 20e eeuw de wijken De Maten (30.000 inwoners) en Zevenhuizen (22.000 inwoners) gebouwd. Zevenhuizen bezit de eerste echte hoogbouwwoningen van Apeldoorn.

Op 30 april 2009 werden op Koninginnedag, net tijdens de doortocht van de koninklijke autobus naar Het Loo, verscheidene toeschouwers aangereden door een auto. Als gevolg van deze aanslag, die vermoedelijk op de koninklijke familie was gericht, vielen acht doden en ca. tien gewonden.

Wijken en buurten[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg voor Politiek en bestuurlijke indeling zie Apeldoorn (gemeente)

De stad Apeldoorn is onderverdeeld in 8 wijken (CBS-wijken) , die weer bestaan uit 64 buurten (CBS-buurten), namelijk[5]:

Bezienswaardigheden[bewerken]

Stadhuis
Paleis Het Loo
Kanaaloevers Apeldoorn

Tegenwoordig is Apeldoorn vooral bekend door de reclames van Centraal Beheer ("even Apeldoorn bellen") en door attracties als Apenheul, Julianatoren en Nationaal Museum Paleis Het Loo. Verder is Apeldoorn het stedelijk middelpunt van Nederlands grootste aaneengesloten bos- en natuurgebied, de Veluwe.

In De Parkenbuurt, ten noorden van het centrum, staan veel oude herenhuizen, soms rijk versierd met ornamenten. Er is in deze wijk voor Apeldoornse begrippen veel groen. In 2005 is de wijk rijksbeschermd stadsgezicht geworden.

Uniek is het villapark Berg en Bos, dat wordt gekenmerkt door zijn ruime opzet, 'meanderende' lanen en een constellatie van de aanwezige bebouwing en de nog alom aanwezige bebossing. De wijk wordt vaak vergeleken met de villawijken in Blaricum en Laren (het Gooi). Aan de rand van deze wijk liggen het Boschbad en het Natuurpark Berg & Bos.

Het centrum van Apeldoorn is een mengsel van oud en nieuw. In delen van het centrum is de oude dorpskern goed te herkennen. In de hele stad staan zo'n 580 monumentale objecten, onderverdeeld in ca. 450 gemeentelijke monumenten en "beeldbepalende panden" en 132 rijksmonumenten. De gemeente duidt de stad aan als "een typisch 19de-eeuwse monumentenstad".[6] Echter met name oude winkelpanden zijn vaak, in elk geval op de begane grond, ingrijpend gemoderniseerd, waardoor ze veel van hun oorspronkelijke karakter verloren hebben. Het centrum heeft vooral een modern uiterlijk. Er zijn veel winkelmogelijkheden, vooral geconcentreerd langs de Hoofdstraat en het overdekte winkelcentrum De Oranjerie. Zoals in veel steden zijn verreweg de meeste winkels echter filialen van de landelijke grote ketens en zijn er verhoudingsgewijs weinig lokale of speciaalzaken. De gemeente Apeldoorn heeft plannen gemaakt om de binnenstad de komende jaren aantrekkelijker te maken, zodat deze zich op den duur kan meten met de binnensteden van in grootte vergelijkbare steden als Arnhem en Nijmegen.

Ook is in de binnenstad van Apeldoorn in het kader van "herleef de beek" een oude beek, de Grift, weer bovengronds gehaald. Deze beek maakte deel uit van de vele sprengen die Apeldoorn en omgeving rijk is. Deze sprengen zijn echter grotendeels onder de grond verplaatst, maar worden nu dus weer "heropend".

De begraafplaats Heidehof in Ugchelen (een dorp tegen Apeldoorn aan; wordt ook wel als wijk van Apeldoorn beschouwd) is aangelegd in de Veluwse bossen nabij Apeldoorn. Op de begraafplaats liggen in de Tweede Wereldoorlog gesneuvelde, geallieerde militairen. Daarnaast is er ook het Crematorium Heidehof gevestigd; de twee staan juridisch los van elkaar.

Kunst en cultuur[bewerken]

Musea[bewerken]

Cultuur[bewerken]

  • Schouwburg Orpheus is een van de vijf grootste theaters van Nederland. De grootste zaal (Koning Willem-Alexanderzaal) is te gebruiken als concertzaal en als theaterzaal; deze zaal heeft een zeer goede akoestiek.[7][8]
  • In Podium Gigant zijn een popzaal, theaterzaal en twee filmzalen gehuisvest.
  • JT Bioscopen verzorgt het commerciële filmaanbod in de stad.
  • Theater Merlijn beschikt over een theaterzaal en een danszaal.
  • Het ACEC (Apeldoorns Centrum voor Eigentijdse Cultuur) is een tentoonstellingsruimte en activiteitencentrum. Naast wisselende exposities vinden er verschillende evenementen plaats, zoals (muziek-)voorstellingen, lezingen en workshops.
  • In 2009 wordt Willem Bierman de eerste stadsdichter van Apeldoorn, een functie die hij drie jaar lang vervult.

Evenementen[bewerken]

  • Het jaarlijkse jazzmuziekfestival Jazz in the woods (tot en met 2012).
  • Het Tempo Doeloe-festival is een Nederlands-Indisch evenement dat elk jaar plaatsvindt op de derde vrijdag van augustus.
  • Het Highlands Festival, een openlucht-filmfestival in Natuurpark Berg & Bos.
  • Bruisend Apeldoorn is een jaarlijks bierfestival.
  • De Harleydag Apeldoorn op tweede pinksterdag.
  • Op de avond voor Koningsdag (in Apeldoorn 'Prinsennacht' genoemd) vindt elk jaar 's avonds het evenement Stationsdance plaats.
  • In de zomerperiode is in Natuurpark Berg & Bos het jaarlijkse Lumido (Het park is in diverse kleuren verlicht, met diverse show elementen op het water)
  • Openlucht Film Festival. In Natuurpark Berg & Bos worden jaarlijks in een buitenbioscoop op een groot filmdoek een week lang topfilms vertoond.
  • Het jaarlijkse Drakenbootfestival op het Apeldoorns kanaal in het centrum
  • Dancetour. Sinds 2008 vindt dit dance event jaarlijks plaats in augustus op het marktplein.

Media[bewerken]

Er zijn verschillende grote mediabedrijven in Apeldoorn gehuisvest. Een bekend voorbeeld hiervan is Wegener. De Koninklijke Wegener NV is de uitgever van o.a. De Stentor, De Gelderlander, Brabants Dagblad, BN/De Stem, Tubantia en Eindhovens Dagblad. Andere bekende mediabedrijven zijn Erdee Media Groep en NL Media Groep.

RTV Apeldoorn is de lokale radio-en-televisiezender. De zender werd in 2005 opgericht, met als doel het informeren van inwoners binnen de gemeente Apeldoorn. Naast RTV Apeldoorn is ook de christelijke televisiezender Family7 in Apeldoorn gehuisvest.

Winkels en markten[bewerken]

Winkelen[bewerken]

Apeldoorn heeft een groot en gevarieerd winkelaanbod. De hoofdmoot daarvan bevindt zich in de binnenstad, met onder meer het overdekte winkelcentrum De Oranjerie. Aan de oostkant van Apeldoorn bevindt zich een woonboulevard. Verder zijn er diverse moderne (overdekte) winkelcentra in de verschillende wijken van Apeldoorn.

Winkelcentra[bewerken]

  • De Eglantier
  • De Maat
  • Gildehof
  • Anklaar
  • De Mheen
  • ’t Fort
  • Hart van Zuid
  • De Kayershof
  • Schubertplein
  • Maasstraat
  • Ordenplein
  • Kerschoten
  • De Oranjerie
  • De Voorwaarts
  • Woonboulevard

Markten[bewerken]

Er zijn in Apeldoorn diverse weekmarkten:

  • Maandag: Marktplein
  • Dinsdag: Eglantierlaan
  • Woensdag: Marktplein
  • Woensdag: 't Fort
  • Donderdag: Operaplein
  • Donderdag: Leienplein
  • Vrijdag: Schubertplein
  • Zaterdag: Marktplein

Kerken[bewerken]

Apeldoorn, Grote Kerk

In Apeldoorn staat de Grote Kerk uit 1892, ook wel bekend als Koninginnekerk, gebouwd naar een ontwerp van de Rotterdamse architect Jan Verheul. Deze kerk is gesticht in 1892 door Koningin Emma. In deze Hervormde kerk bevinden zich twee koninginneramen: één raam aangeboden aan koningin Wilhelmina en één raam aangeboden aan koningin Beatrix. In de Grote Kerk vond onder meer de oecumenische huwelijksdienst plaats van Prins Maurits van Oranje-Nassau, van Vollenhoven en Prinses Marilène.

Apeldoorn kent ook katholieke parochiekerken. In het centrum bevindt zich de vroegere dekenale parochiekerk Maria ten Hemelopneming uit 1898, ontworpen door J.W. Boerbooms en voltooid door de architecten Jan Stuyt en Joseph Cuypers. In Apeldoorn Zuid staat de parochiekerk (1924) gewijd aan de H.H. Fabianus en Sebastianus door de toenmalige aartsbisschop van Utrecht, mgr. H. v.d. Wetering. Deze kerk is van de hand van architect J.G.A. van Dongen.

Andere kerken zijn o.a.:

Parken[bewerken]

Apeldoorn, Prinsenpark

Apeldoorn heeft diverse parken. De wijk De Parken dankt zijn naam eraan. De vier parken in deze wijk zijn alle vier rijksmonumenten.

Onderwijs[bewerken]

Voortgezet onderwijs[bewerken]

In de wijk De Parken vindt men twee middelbare scholen in monumentale gebouwen: de Koninklijke Scholengemeenschap (KSG) uit 1877 met onderwijs op de niveaus Mavo, Havo en Atheneum, en het Gymnasium Apeldoorn uit 1913, een categoriaal gymnasium. Andere middelbare scholen in Apeldoorn zijn:

Middelbaar en hoger onderwijs[bewerken]

In 2007 werd aan de zuidkant van het Centraal Station een nieuw gebouw van ROC Aventus in gebruik genomen. Voorheen zat het ROC over 7 verschillende locaties verspreid over de Apeldoorn. Dit is nu geconcentreerd in één groot gebouw waar ruim 8.000 leerlingen les krijgen.

In samenwerking met Saxion Hogescholen en de Christelijke Hogeschool Windesheim wil de gemeente Apeldoorn het aantal HBO-opleidingen de komende jaren uitbreiden. Zo moet Apeldoorn in de toekomst op onderwijsgebied kunnen concurreren met steden als Arnhem, Zwolle en Enschede. Sinds 2010 is in het gebouw van ROC Aventus Apeldoorn de Hogeschool Wittenborg gevestigd.

De enige universiteit die Apeldoorn rijk is is verbonden aan de Christelijke Gereformeerde Kerken. Sinds 1919 bevindt zich aan het Wilhelminapark de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA). In de jaren tachtig heeft de Theologische Hogeschool het predicaat universiteit gekregen.

Nederlandse Politieacademie[bewerken]

In Apeldoorn is de concernlocatie van de Nederlandse Politieacademie gevestigd.

Landelijke Opleidings- en Kenniscentrum van de Koninklijke Marechaussee[bewerken]

Ook het Landelijke Opleidings- en Kenniscentrum van de Koninklijke Marechaussee (LOKKMar) is in Apeldoorn gevestigd.

Bereikbaarheid[bewerken]

Autosnelwegen[bewerken]

Apeldoorn is per snelweg bereikbaar via de rijkswegen A1 en A50. Op de A50 tussen Arnhem en Apeldoorn en het A1-traject tussen Apeldoorn en Deventer-Oost zijn medio 2006 spits- respectievelijk plusstroken in gebruik genomen. Door minister Peijs van verkeer en waterstaat zijn deze spitsstroken geopend.

NS-stations[bewerken]

Apeldoorn beschikt over drie spoorwegstations: Station Apeldoorn, Station Apeldoorn Osseveld en Station Apeldoorn De Maten.

Centraal station Apeldoorn
Station Apeldoorn Osseveld
Station Apeldoorn De Maten

Tussen station Amersfoort en station Deventer stopt de intercity in de spits viermaal, en daarbuiten tweemaal per uur op station Apeldoorn. Hierdoor kent Apeldoorn een snelle en directe verbinding met Amsterdam, Rotterdam, Schiphol, Den Haag, Utrecht en Enschede. Tussen station Zutphen en station Apeldoorn rijdt een stoptrein met een halte Apeldoorn-de Maten. Tussen Deventer en Apeldoorn rijdt eveneens een stoptrein die nog stopt op de stations Twello en Apeldoorn-Osseveld

Vanaf 10 december 2006 stoppen ook de internationale treinen weer op station Apeldoorn zoals dat tot 1995 gebruikelijk was. Hierdoor heeft Apeldoorn weer een rechtstreekse verbinding met Rheine, Osnabrück, Hannover, Wolfsburg en Berlijn in Duitsland en Szczecin in Polen. Ook rijden per deze datum stoptreinen richting Deventer en Almelo, die op de nieuwe stations Apeldoorn Osseveld en Twello stoppen. Eveneens per deze datum is het Station Apeldoorn De Maten, gelegen aan de lijn Apeldoorn - Zutphen, in gebruik genomen.

Het gebied rondom het centraal station heeft een facelift gekregen. Het station zelf is gerenoveerd en is omgeven door een nieuw plein en fiets- en voetgangerstunnel. Het stationsgebied werd in januari 2008 officieel 'geopend'.

Om de mogelijkheden voor treinverkeer tussen Apeldoorn en Amersfoort uit te breiden zijn er plannen voor een station Apeldoorn West.

Ringweg[bewerken]

De Groene "Stadsdienst Apeldoorn"-bus (Berkhof Ambassador 200) van Syntus

Een ringweg in de bebouwde kom van Apeldoorn zorgt voor de bereikbaarheid van de wijken van de stad.

Stadsbus[bewerken]

De verschillende wijken van de stad zijn bovendien verbonden door achttien stadsbuslijnen: lijnen 1 t/m 12 en 14 t/m 19. De stadsdienst wordt verzorgd door Syntus Gelderland. Deze stadsbussen rijden, afhankelijk van de lijn en het tijdstip, om het kwartier of halfuur en sluiten altijd op elkaar aan. Op proef rijdt in Apeldoorn sinds 2008 ook 'The Whisper': Een elektrisch aangedreven fluisterbus waarbij de motoren in het wiel zelf zitten: een uitvinding van het Apeldoornse bedrijf e-Traction.

Teuge International Airport

Vliegveld[bewerken]

Ten noorden van de stad ligt Teuge International Airport. Het vliegveld is geopend in 1935 en wordt gebruikt voor binnenlandse en internationale burgerluchtvaart.

Sport[bewerken]

Verenigingen[bewerken]

In Apeldoorn zijn meerdere sportverenigingen die op hoog niveau in Nederland spelen:

Locaties[bewerken]

Omnisport Apeldoorn

Apeldoorn kent verschillende locaties voor sportbeoefening. Uitgebreide gelegenheden zijn Sportpark Orderbos en Sportpark Berg & Bos.

In mei 2006 werd aan de oostkant van Apeldoorn begonnen met de bouw van Omnisport Apeldoorn, bestemd om de A-locatie van de Koninklijk Nederlandse Atletiek Unie en de thuishaven van volleybalvereniging (SV Dynamo geheten) te worden. In november 2008 werd het geopend. In december van dat jaar werd hier het Nederlands Kampioenschap baanwielrennen gehouden. In 2011 werden er zelfs de Wereldkampioenschappen baanwielrennen gehouden.

Overig[bewerken]

Jaarlijks wordt de Midwinter Marathon gelopen met duizenden lopers.

Sinds 2005 wordt elk jaar 's zomers het Drakenbootfestival gehouden op en rond het Apeldoorns Kanaal. Dit is een mix van roeisport en cultuur en de strijd gaat tussen de boten van verschillende wijken, bedrijven, verenigingen etc.

In 1971 werd in Apeldoorn het wereldkampioenschap veldrijden gehouden. De Belg Eric De Vlaeminck werd destijds wereldkampioen, hij hield de Belgen Albert Van Damme en René De Clercq achter zich.

In december 2009 werd de eerste wielerzesdaagse van Apeldoorn gehouden. De eerste winnaars werden de Nederlanders Léon van Bon en Pim Ligthart en de Duitser Robert Bartko. Tevens vindt in het Orderbos sinds 2004 de Stappenbelt Rabobank MTB Trophy plaats, een internationale mountainbikewedstrijd.

Toekomst[bewerken]

Tussen de A50, industrieterrein Apeldoorn-Noord en de wijk Zevenhuizen/Anklaar wordt de nieuwe wijk Zuidbroek gerealiseerd; de wijk zal ongeveer 10.000 inwoners krijgen.

Ook wordt er in Apeldoorn druk gewerkt aan de kanaalkades. De bestaande bebouwing zal grotendeels worden vervangen door nieuwbouw. Rondom het kanaal in centrum is al een deel van de vernieuwde kanaalzone zichtbaar.

Diverse horeca- en recreatiebedrijven en watersportverenigingen hebben plannen ontwikkeld voor het (opnieuw) bevaarbaar maken van het Apeldoorns Kanaal. In oktober 2008 kwamen Gedeputeerde Staten van Gelderland met de toezegging om 10 miljoen euro te investeren in de herstructurering van de kanaalzone in Apeldoorn. Het geld zal worden aangewend voor de bouw van nieuwe woningen en het opknappen van bedrijfsterreinen langs het kanaal. Dat het kanaal op den duur weer bevaarbaar zal zijn is hiermee echter nog geenszins zeker, aangezien de kosten daarvan vele malen hoger zullen zijn en het volstrekt onduidelijk is wie die kosten zou moeten gaan dragen.

Saxion Hogescholen heeft bekendgemaakt dat het wil uitbreiden in Apeldoorn, wegens stijgende studentenaantallen. Hiervoor is, in overleg met de gemeente Apeldoorn, als locatie het gebouw van de huidige Nettenfabriek uitgekozen. Verwacht wordt dat er in 2016 een nieuw gebouw gereed is voor Saxion.

Bekende Apeldoorners[bewerken]

Koninklijke familie[bewerken]

Overige bekende Apeldoorners[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van Apeldoorners

Landelijk bekende Apeldoornse bedrijven/werkgevers[bewerken]

Bijnamen[bewerken]

  • Apeldoorn heet in carnavalstijd 'Knienenburg'.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Beluister

(info)