Rijksmonument
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een rijksmonument is in Nederland een zaak (gebouw, object, stads- of dorpsgezicht) die van algemeen belang is wegens de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde.
Dit staat omschreven in de monumentenwet van 1988. Er geldt een minimumleeftijd van 50 jaar van de zaak om in aanmerking te komen voor de status beschermd rijksmonument. Rijksmonumenten zijn over het algemeen voorzien van het internationale blauw-witte monumentenschildje (zie afbeelding). De bordjes komen echter ook voor op archieven, bibliotheken en musea. Ze zijn in het leven geroepen tijdens de Haagse Conventie van 1954 en zijn gericht op het behoud van cultureel erfgoed ten tijde van oorlog. Soms staan de huisnummers in witte cijfers op een blauw bordje, dit is bijvoorbeeld te zien in Staphorst.
Nederland heeft ongeveer 51.000 gebouwde rijksmonumenten, 1500 archeologische rijksmonumenten en 350 beschermde stads- en dorpsgezichten.
De rijksmonumenten zijn ingeschreven in het Monumentenregister (artikel 1 Monumentenwet 1988), die geautomatiseerd is te vinden in de Objectendatabank (ODB), beheerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De Objectendatabank is niet publiekelijk toegankelijk.
In 2000 werd het project Actualisering Monumentenregister gestart, om het landelijke register bij te werken en betrouwbaarder en toegankelijker te maken.
Voor het onderhoud van rijksmonumenten bestaan fiscale faciliteiten. De overdrachtsbelasting bij aankoop van een rijksmonument door particuliere kopers is in 2009 afgeschaft na een uitspraak van het gerechtshof in Den Haag.
Inhoud |
[bewerken] Tijdelijke beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten
Op 1 juli 2007 ging een tijdelijke beleidsregel van kracht (Tijdelijke beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten 2007) in opdracht van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, R.H.A. Plasterk, waarin de aanwijzing van rijksmonumenten tot 1 januari 2009 is opgeschort voor zaken gebouwd voor 1940. Alleen bij hoge uitzondering worden beschermde rijksmonumenten aangewezen, alleen wanneer de zaak behoort tot de ongeveer 100 meest waardevolle monumenten die zijn gebouwd in de periode 1940 tot en met 1958 (de z.g. wederopbouw-periode). Deze lijst werd in de herfst van 2007 gepubliceerd, zie: lijst van nieuwe rijksmonumenten (2007). De minister koos voor deze beleidsregel omdat hij snel met de modernisering van de monumentenzorg wil beginnen.
Een vergelijkbare maatregel gold voor de periode juli 2006 tot juli 2007.
[bewerken] Plaatsen met de meeste monumenten
Een overzicht van de plaatsen met de meeste inschrijvingen in het rijksmonumentenregister (2009). Het aantal objecten zal iets minder zijn omdat ook onderdelen van een object een aparte inschrijving kunnen hebben.
Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed KICH Rijksmonumenten Dataset
