Nederlandse Omroep Stichting

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
NOS
NOS logo.svg
Volledige naam Nederlandse Omroep Stichting
Opgericht 29 mei 1969
Doelgroep geheel Nederland
Leden geen
Land Vlag van Nederland Nederland
Televisiezender(s) Nederland 1, 2, 3, Journaal 24, Politiek 24
Radiozender(s) Radio 1, Radio 2, 3FM, Radio 4, Radio 5, Radio 6, BNN.FM
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Media

Beluister

(info)

De Nederlandse Omroep Stichting (NOS) is een in de Mediawet vastgelegde publieke omroep, die tot taak heeft het media-aanbod voor de landelijke publieke mediadienst te verzorgen op het gebied van nieuws, sport en evenementen dat zich bij uitstek leent voor gezamenlijke verzorging.[1] Tevens is zij wettelijk verantwoordelijk voor een aantal radio-, televisie-, teletekst- en internettaken.

De NOS-programma's vloeien voort uit de wettelijke taak van de NOS, die is vastgelegd in de mediawet, waarin staat dat de NOS programma's moet maken die zich bij uitstek lenen voor gezamenlijke verzorging. Hiertoe behoren programma's met een hoge frequentie en een vaste regelmaat, met een algemeen dienstverlenend karakter of die met een doelmatiger inzet van omroepmiddelen beter gezamenlijk tot stand kunnen worden gebracht. In het Mediabesluit worden deze programma's verder uitgewerkt, waarbij onder andere de dagelijkse nieuwsvoorziening, de parlementaire verslaggeving, de verslaggeving van nationale feest- en gedenkdagen en de actuele sportverslaggeving worden genoemd.

Zo'n zevenhonderd journalisten en andere medewerkers verzorgen de (dagelijkse) uitzendingen van het NOS Journaal (op radio en televisie), het NOS Jeugdjournaal, NOS Studio Sport, NOS Langs de Lijn, Met het Oog op Morgen, het Radio 1 Journaal, NOS op 3 en diverse nieuws- en sportevenementen. Daarnaast verzorgt de NOS actuele informatie op NOS teletekst en op internet via www.nos.nl. De NOS zond in 2009 ruim 5700 uur televisie en 4500 uur radio uit.[2] Naast de eigen programma's verzorgt de NOS de onderlinge samenwerking en coördinatie van de publieke omroep op radio en televisie bij calamiteiten en grote nieuwsgebeurtenissen.

Geschiedenis[bewerken]

Een door de NOS ontwikkelde en gebouwde radiomengtafel type NOS 470.
Het NOS Journaal in 1974 met nieuwslezer Rien Huizing.

De Nederlandse Omroep Stichting (NOS) is op 29 mei 1969 ontstaan uit de vroegere Nederlandse Televisie Stichting (NTS), opgericht in 1951 en de Nederlandse Radio Unie (NRU). Laatstgenoemde is ontstaan in 1947 nadat na twee jaar nationale omroep (Radio Herrijzend Nederland en Radio Nederland in den Overgangstijd) de publieke omroepverenigingen terugkeerden. Het bekende logo van de NOS, met de ronde en stompe hoeken dat tot 2005 het beeldmerk vormde was ontworpen door Johan Volkerijk. Vanaf 1969 verzorgde de NOS niet alleen radio- en televisieprogramma's die een maatschappelijk doel dienden, maar leverde, ontwikkelde en bouwde de NOS ook alle technische faciliteiten die nodig waren voor de realisatie van radio- en televisieprogramma's. Zo beheerde het Facilitair Bedrijf van de NOS alle radio- en televisiestudio's, reportagewagens (8 grote en 12 kleinere radioreportagewagens en 12 grote meercamerawagens en 9 eencamerawagens voor televisie), decorbouw atelier en de omroepkoren en orkesten waaronder het Metropole orkest. De NOS vertegenwoordigde ook de Nederlandse omroepen in het buitenland, door bijvoorbeeld producties van de omroepen aan te bieden op beurzen. Omgekeerd kocht de NOS buitenlandse producties in voor de zendgemachtigden. Begin jaren '80 waren er 2100 mensen werkzaam bij het Facilitair Bedrijf van de NOS.

Op 1 januari 1988, bij de inwerkingtreding van een nieuwe mediawet, waren deze taken overgedragen aan het commercieel opererende Nederlands Omroepproduktie Bedrijf (NOB), dat eind 2007 werd opgesplitst, waarbij een groot aantal televisiestudio's in het Studiocentrum op het Media Park en de televisiereportagewagens werden overgedragen aan Dutchview en de overige televisiestudio's alsmede NOB Decor werden overgenomen door United Broadcast Facilities. De televisiestudio's 7, 8 en 10, eindregie radio- en televisie alsmede de radiofaciliteiten werden overgenomen door Technicolor.

Op 1 januari 1995 werden de onderdelen voor het uitzenden van culturele, informatieve, minderheden- en jeugdprogramma's afgesplitst als Nederlandse Programma Stichting (NPS).

Op zaterdag 17 december 2005 nam de NOS het huidige logo in gebruik.

Programmering[bewerken]

Op 5 januari 1956 vond de eerste uitzending van het NTS-journaal, de voorloper van het NOS Journaal plaats. Vijfentwintig jaar later werd begonnen met een speciaal journaal voor de jeugd, het Jeugdjournaal. Van 1992 tot 2010 verzorgde de NOS samen met de VARA en de NPS ook het actualiteitenprogramma NOVA, dat in 2010 werd vervangen door Nieuwsuur. In 1995 werden de verschillende nieuwsbulletins van de omroepen op Radio 1 vervangen door het Radio 1 Journaal.

Sinds januari 2007 is er op Nederland 3 een speciale editie van het journaal voor een jonger publiek (18- tot 50-jarigen) genaamd het NOS Journaal op 3. NOS Headlines was de naam van het nieuwsbulletin op (o.a.) 3FM van zes uur 's morgens tot zeven uur 's avonds. Het bulletin ging in 2000 van start als het 3FM Nieuws. Beide edities voor de jongere doelgroep (op 3FM en Nederland 3) zijn inmiddels opgegaan in NOS op 3. NOS op 3 bestaat sinds mei 2011.

Televisie[bewerken]

NOS-cameraploeg interviewt VVD-politicus Hans van Baalen op het Binnenhof in Den Haag

De programma's die de NOS zelf maakt staan in teken van nieuws, actualiteiten en sport. De NOS is verantwoordelijk voor de volgende programma's:

Themakanalen[bewerken]

Naast de uitzendingen op Nederland 1, 2 en 3 bestaan er ook themakanalen van de NOS: Journaal 24 en Politiek 24/Sport24. Deze kanalen zijn via digitale kabel-tv en internet te bekijken.

  • Journaal 24 is het kanaal met nieuws en actualiteiten, het herhaalt de laatste NOS Journaals en is bovendien live bij grote nieuwsgebeurtenissen. Daarnaast bevat het ook de laatste berichten die ook op teletekst te zien zijn.
  • Politiek 24 bestaat uit alleen maar politieke onderwerpen, op het kanaal zijn tevens hele debatten te zien, daarnaast zendt het ook archiefmateriaal uit. Soms wordt er op dit kanaal sport uitgezonden onder de naam Sport24.

Radio[bewerken]

Ook op de radio verzorgt de NOS nieuws- en sportuitzendingen. Enkele programma's zijn:

Ook verzorgt de NOS speciale thema-uitzendingen rond nieuws- en sportevenementen, zoals Radio Tour de France tijdens de Ronde van Frankrijk en Radio Olympia tijdens de Olympische Spelen.

Bestuur[bewerken]

De NOS vormde, als omroep zonder leden, samen met het coördinatie- en samenwerkingsorgaan NPO (Nederlandse Publieke Omroep) één juridische organisatie: de Nederlandse Omroep Stichting. Om het bestuur binnen het publieke bestel te optimaliseren, is de Mediawet per 1 januari 2010 gewijzigd.[3] Vooruitlopend daarop is - op aangeven van de Minister van OCW - NOS-RTV verzelfstandigd. Sinds 1 januari 2009 is de NOS dan ook een zelfstandige organisatie met eigen statuten, met een statutaire directie bestaande uit Jan de Jong (Algemeen directeur), Geert Hofman (Zakelijk directeur) en met een Raad van Toezicht die wordt gevormd door de Raad van Bestuur van NPO (Henk Hagoort, Ruurd Bierman, Cees Vis).[4]

Trivia[bewerken]

De NOS neemt een interview af van een scholier die staakt tegen de 1040-urennorm
  • De NOS kwam op 6 mei 2009 in opspraak toen het moest toegeven een uitzending gemanipuleerd te hebben. Het kwam hiermee naar buiten toen GeenStijl hen ervan beschuldigde dat het een applaus voor Koningin Beatrix tijdens de Nationale Dodenherdenking van een dag eerder zelf van de feitelijke 14 tot 22 seconden had verlengd. Hoofdredacteur Marcel Gelauff verklaarde het voorval tegenover de Volkskrant als een ongelukkige montage. Bij het monteren van de beelden voor een item in het journaal was een stilte gevallen, die de NOS niet vond passen en daarom opvulde met geluid. In dit geval een tweede uitzending van een deel van het applaus. Volgens Gelauff was het niet de bedoeling van de NOS om 'de BV koningin vooruit te helpen'.
  • Op zaterdag 17 december 2005 nam de NOS na 36 jaar afscheid van het vertrouwde beeldmerk met de ronde en stompe hoeken. Het nieuwe beeldmerk is ontworpen door het Engelse ontwerpbureau Lambie-Nairn dat ook de huisstijl voor de Britse omroep British Broadcasting Corporation (BBC) heeft ontworpen.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Artikel 2.34a, Mediawet 2008, Rijksoverheid, geraadpleegd op 2 juli 2012
  2. NOS Cijfers, website van de NOS, geraadpleegd op 29 december 2010
  3. Wet van 2 juli 2009 tot wijziging van de Mediawet 2008 in verband met onder meer de erkenning en de financiering van de publieke omroep. zoek.officielebekendmakingen.nl
  4. 'Stichting Nederlandse Omroep Stichting een feit, Dutchmedia, 18 januari 2009
Vista-kmixdocked.png
Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct. (Meer info over gesproken Wikipedia)