NPO 3FM

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Zie Hilversum 3 voor de periode 1965-1985 van deze zender.
NPO 3FM
3FM Parkpop 25juni2006.jpg
Voormalig Hilversum III, Radio 3,
Radio 3FM
Slogan "Listen, Watch, Share.... 3fm.nl" (2014-heden),
"Serious Radio" (2003-heden),
"Als je van muziek houdt, dan luister je naar 3FM" (2002-heden),
Lancering

Hilversum 3:
Radio 3:
Radio 3FM:
3FM:
NPO 3FM:

11-10-1965
01-12-1985
28-01-1994
01-09-2003
19-08-2014


Eigenaar Nederlandse Publieke Omroep
Website www.3fm.nl
Uitzendgebied
Land Vlag van Nederland Nederland
Uitzendgebied Landelijk op FM, DVB-T en DAB+
In Europa via de satelliet
Wereldwijd via internet
Frequenties FM[1]

Zendmast
Goes
Hulsberg
Lopik
Markelo
Roermond
Smilde
Wieringermeer

frequentie
99.8 MHz
103.9 MHz
96.8 MHz
96.2 MHz
90.9 MHz
88.6 MHz
97.1 MHz


Steunzenders
Alphen a/d Rijn
Amsterdam
Arnhem
Den Haag
Hoorn
Mierlo
Roosendaal
Rotterdam
West Terschelling

frequentie
96.5 MHz
96.5 MHz
96.5 MHz
96.5 MHz
96.5 MHz
97.1 MHz
96.5 MHz
97.1 MHz
89.9 MHz


DVB-T Bouquet 1 (NPO mux)
DAB+ VHF-kanaal 12C (227.36 MHz)
Astra 3B satelliet 11.914 GHz/H Gecodeerd, via abonnement Canal Digitaal te horen

Portaal  Portaalicoon   Media
Bart van Leeuwen tijdens Bart en De Zwart op Radio 3 (1987)
Erik de Zwart tijdens Bart en De Zwart op Radio 3 (1987)
Klaas van Kruistum (rechts) tijdens Jouw Weekendfinale! op 3FM (2009)

NPO 3FM is een nationale radiozender van de Nederlandse Publieke Omroep, die zich vooral richt op de doelgroep 15 tot en met 35 jaar. Het station zendt commerciële rock- en popmuziek uit, met aanvullend elektronische, house- en dancemuziek.

Geschiedenis[bewerken]

Radio 3[bewerken]

3FM startte op 11 oktober 1965 onder de naam Hilversum 3, als antwoord op de toen immens populaire zeezender Radio Veronica. Opvallend was de zogenaamde verticale programmering. Bestaande omroepverenigingen hadden een eigen dag waarop ze programma's mochten uitzenden. Elke dag klonk hierdoor anders, wat als nadeel had dat het station geen duidelijke identiteit creëerde. Twintig jaar later vonden er grote veranderingen plaats in het schema van alle publieke radiostations. Vanaf 1 december 1985 ging het station verder als Radio 3.

De omroepen waren toen als volgt verdeeld:

  • Maandag: AVRO
  • Dinsdag: VARA
  • Woensdag: EO en VPRO (tot 1984 de KRO en in 1984 en 1985 EO, VPRO en NOS)
  • Donderdag: TROS
  • Vrijdag: Veronica (tussen 1982 en 1985 's ochtends EO en NCRV van 1979-1982 EO, NCRV, VOO en VPRO en voor 1979 EO, NCRV, NOS, VOO (1 uur) en VPRO)
  • Zaterdag: NCRV
  • Zondag: KRO (tot 1984 AVRO, VARA, TROS, NOS en KRO)

De NOS zond van maandag t/m zaterdag wel iedere avond horizontaal uit tussen zes en zeven uur.

In januari 1992 gingen de AVRO, KRO en NCRV onder de omroepnaam AKN het programma Station 3 maken, dat iedere zaterdag-, zondag- en maandagmiddag was te horen tussen één en drie uur. Datzelfde jaar volgde er een uitgebreidere horizontale programmering, waardoor de stelregel "elke dag een andere omroep" grotendeels verdween. Alleen Veronica (zaterdag) en de TROS (zondag) hielden nog even een 'eigen' dag over.

De opkomst van commerciële radio aan het begin van de jaren negentig zorgde voor een lager marktaandeel. Ferry Maat, destijds programmaleider van de TROS op Radio 2 en 3, vreesde al eerder voor slechtere luistercijfers door de verhuizing van de TROS van de donderdag naar de zondag. Paul van der Lugt werd in 1992 benoemd als centrale zendercoördinator en deze moest er voor zorgen dat Radio 3 een duidelijker identiteit kreeg. Het station kreeg een slogan (de jongste zender van Nederland) en een logo (zwarte driehoek met een kuikentje). Verder werd er meer relatief onbekende muziek tussen nieuwe en gouwe ouwe hits gedraaid (sandwichformule) en werd er meer aandacht besteed aan livemuziek en popfestivals.

Radio 3FM[bewerken]

Radio 3 verkreeg in 1994 een volledig landelijke dekking op de FM band. Om dit extra te bekrachtigen werd het label FM aan de naam toegevoegd. De middengolfzender was niet meer nodig en ging over naar Radio 10 Gold. Ondanks alle vernieuwingen verloor de publieke popzender in 1995 de jarenlange nummer één positie aan Sky Radio.

Er werd steeds meer samengewerkt tussen de diverse omroepverenigingen om Radio 3FM als één geheel te laten klinken. Veronica was het hier niet mee eens en stapte mede daarom in 1995 uit het publieke bestel. De TROS verhuisde naar de zaterdag. De zendtijd voor de zondag werd verdeeld over meerdere omroepen.

Aan het eind van de jaren negentig kwam er, los van de omroepen, een speciale muziekredactie. Deze bepaalt tot op heden in samenwerking met de dj's welke muziek er overdag op de zender gedraaid mag worden, wat de zender herkenbaar, maar ook voorspelbaar maakt.

3FM[bewerken]

In 2003 werd Florent Luyckx als nieuwe zendercoördinator aangesteld, die mede verantwoordelijk is voor een aantal (controversiële) veranderingen. Om de geschikte doelgroep aan te spreken moest het station een vloeiender toon voeren. De naam werd kortweg "3FM" met een nieuw logo in graffiti-style en bijbehorende kreet "Serious Radio". Het vernieuwde imago is meer gericht op muziek, blijkend uit het motto "Als je van muziek houdt, dan luister je naar 3FM". Dit betekende ook het ontslag van Henk Westbroek, Cobus Bosscha en Isabelle Brinkman, wat bij het publiek niet onverdeeld enthousiast werd ontvangen. Hierdoor kwamen er wel kansen vrij voor jonge radiomakers om landelijk te kunnen doorbreken.

Na de frequentieverdeling in 2003 nam de concurrentie in de doelgroep toe en leidde in 2004 mede tot het vertrek van Rob Stenders en Ruud de Wild. Velen voorspelden de ondergang van 3FM. De programmering werd in twee jaar tijd minstens drie keer veranderd. De marktaandelen daalden, maar 3FM wist het tij te keren en behoort sinds enige jaren weer tot de top 5 van best beluisterde radiostations. In de periode november/december 2013 was het na jaren weer het best beluisterde radiostation van Nederland.[2]

De invloed van de 'muziekpolitie' is door de jaren heen steeds sterker geworden. Presentatoren van het VPRO-avondprogramma 3VOOR12 vertelden in 2005 op de zender dat ze zich beknot voelden in hun vrijheid.

In 2007 sleepte men een aantal Marconi Awards in de wacht voor Beste Radiozender; Beste Presentator (Giel Beelen); Beste Programma (GIEL) en Grootste Aanstormend Talent (Domien Verschuuren). In datzelfde jaar keerde ook Rob Stenders terug bij de zender. In 2009 werd 3FM wederom genomineerd voor een Marconi Award voor beste radiozender. In de zomer van dat jaar stopte Florent Luyckx als zendercoördinator en werd in oktober 2009 opgevolgd door Wilbert Mutsaers.

Op 1 december 2011 was 3FM de grote winnaar bij de uitreiking van de Marconi Awards bij het Radio Gala 2011. Met beide Zilveren RadioSterren (Annemieke Schollaardt en Gerard Ekdom), De Gouden RadioRing (Ekstra Weekend) en de Marconi Talent Award (Sander Hoogendoorn) gaf 3FM concurrenten zoals Q-music en 538 het nakijken.

Op 19 augustus 2014 werden de letters NPO aan de naam 3FM toegevoegd. De officiële naam is nu NPO 3FM.

Kenmerken[bewerken]

Omroepen[bewerken]

Omroepen die programma's maken op 3FM:

AVRO-TROS, BNN-VARA, EO, KRO-NCRV, NOS, NTR, PowNed en de VPRO.

Format[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van programma's op 3FM en Lijst van diskjockeys op 3FM.

Op doordeweekse dagen wordt de ochtendshow van 6 tot 10 uur gepresenteerd door Giel Beelen, gevolgd door Michiel Veenstra met MetMichiel. Gerard Ekdom presenteert het lunchprogramma Effe Ekdom. RabRadio met Paul Rabbering volgt hierna tussen 14.00 en 16.00 uur. Na vieren presenteren Sander Lantinga en Coen Swijnenberg de Coen en Sander Show. Vanaf 19.00 tot 22.00 uur zit Domien Verschuuren achter de microfoon in Dit is Domien. Bijna al deze dj's hebben ook allemaal minstens één keer deelgenomen aan de actie 3FM Serious Request in het Glazen Huis. Tussen 22.00 en 1.00 wordt het programma 3VOOR12 Radio gepresenteerd door Roosmarijn Reijmer. Op vrijdag is het programma enigszins aangepast. Zo is in plaats van Gerard Ekdom Claudia de Breij te horen en in plaats van Paul Rabbering presenteert Rob Stenders samen met Jelmer Gussinklo het middagprogramma RobRadio. 's Avonds wordt het programma gevuld door Timur Perlin (19.00-22.00 uur) en Stenders Late Vermaak (22.00-1.00 uur) met Rob Stenders en Fred Siebelink. In het weekend presenteert Sander Hoogendoorn tussen 7.00 en 10.00 uur (op zondag vanaf 6.00 uur) zijn programma CroisSanderShow. Het programma Annemiek Hier volgt daarop tussen 10.00 en 12.00 uur gepresenteerd door Annemieke Schollaardt. Timur Perlin en Rámon Verkoeijen presenteren van 12.00 tot 15.00 uur Timur Open Radio en Bart Arens volgt daarna met op zaterdag zijn programma Mega Top 50 en op zondag met De Radioshow Van Bart. Daarna volgen op beide dagen verschillende programma's.

Tussen 6.00 en 19.00 uur wordt het laatste nieuws voorgelezen in NOS op 3, een kort bulletin van de NOS. Om 13.00 uur en 18.00 uur is er een iets langere uitzending. In 2002 ontving dit programma, toen nog onder de naam 3FM Nieuws en later NOS Headlines, een Marconi Award voor Beste Informatieve Radioprogramma. De uitzendingen worden per dag door twee verschillende presentatoren gepresenteerd. Tijdens de ochtend- en middagshow is er om het halve uur een korte nieuwsuitzending. Op de overige uren wordt het algemene bulletin NOS Journaal doorgegeven, dat ook op de andere radiozenders van de publieke omroep wordt uitgezonden. De ANWB brengt iedere dag tussen 6.00 en 20.00 uur om het halve uur de laatste verkeersinformatie.

Presentator Edwin Diergaarde was tot maart 2009 de station-voice van de zender. Na zijn vertrek bij de zender zijn Eric Corton en Annemieke Schollaardt de nieuwe zender-stemmen geworden. De ingezongen jingles kwamen van Astrid Kunst, de zangeres van Stereo. Het ging hier om de jingles waarin de naam van de presentator hoog gezongen wordt. Nu wordt er geen gebruik meer gemaakt van zang in de jingles.

Schijven[bewerken]

Zeezender Veronica begon in Nederland met de Alarmschijf, waarmee nieuwe singles werden getipt die gegarandeerd een hit zouden worden. In antwoord op deze schijf, begonnen alle omroepen van Hilversum 3 gezamenlijk een zogenaamde Troetelschijf, waarin nieuwe muziek werd genomineerd die nog een zetje nodig had om een hit te worden. Op den duur kreeg iedere omroep een eigen schijf.

De meeste schijven zijn inmiddels verdwenen. De TROS Paradeplaat verhuisde naar Radio 2, waar deze tot in 2008 werd gebruikt. De Alarmschijf is sinds 1993 op Radio 538 te horen. Op 3FM wordt sinds 1993 de Megahit als tipschijf gebruikt.

Hitlijsten[bewerken]

In 1985 nam de TROS de Nationale Hitparade over. Naderhand werd de naam tweemaal veranderd naar Nationale Hitparade Top 100 (1987) en Nationale Top 100 (1989). Van 1986 tot 1988 werd de Toppop 20 uitgezonden op radio en tv. In de jaren '90 begonnen Veronica en de TROS de Interactieve Cyber Top 50, waarbij luisteraars via internet op hun favoriete plaat konden stemmen.

Bij de horizontalisering van de zender verdween in 1992 de Nederlandse Top 40 om meer eenheid in de zender te krijgen. De andere hitlijst werd in 1993 hernoemd naar Mega Top 50. In 1997 werd de lijst uitgebreid en heette toen de Mega Top 100. Vanaf januari 2003 werden alleen nog de bovenste 50 van de lijst uitgezonden.

Vanaf 1 mei 2004 werd op verzoek van de zender een nieuwe hitlijst samengesteld op basis van airplay op 3FM, TMF en MTV en verkoop onder de naam 3FM Mega Top 50. De bestaande Mega Top 50 moest genoegen nemen met de naam B2B Top 100 ofwel Single Top 100.

Tegenwoordig bestaan (afgezien van enkele themalijsten) alleen nog de Mega Top 5 (iedere maandag t/m donderdag), 3FM Mega Top 50 (elke zaterdagmiddag) en de Freak 11.

Begin 2010 (van zaterdag 23 tot vrijdag 29 januari) is de Zeroes Top 1000 samengesteld door de luisteraars van 3FM. De lijst wordt uitgezonden tussen 9.00 uur 's ochtends en 22.00 uur 's avonds. Alle reguliere programma's staan tussen deze tijd in het teken van het uitzenden van deze lijst.[3]

De lijst wordt geleid door Coldplay met 22 notaties (waaronder de nummer 1 en nummer 2). De nummer 1 van de Zeroes is het nummer Viva la vida, gevolgd door Clocks. De hoogst genoteerde nationale artiest is de band Krezip genoteerd op nummer 3 met het nummer I Would Stay. Ook de anthem van 3FM Serious Request 2009 "It gets better" van Ryan Shaw heeft met nummer 235 tevens een hoge notatie, aangezien dit nummer pas in de laatste weken van 2009 is uitgebracht.[4]

Studio's[bewerken]

Op 14 oktober 1987 werd het Radio 3 Centrum geopend op het Media Park in Hilversum. Deze ruimte, gevestigd in het Audiocentrum, bestond uit een grote, kleine en eindcontrole-studio. Dit was de eerste studio waar alle omroepen gezamenlijk begonnen uit te zenden.

3FM zond vanaf 19 januari 2004 uit vanaf de derde etage van de Peperbus op het Mediapark. Deze nieuwe studio bevatte betere faciliteiten voor de dj's en er was meer ruimte voor live-acts (De 3FM-Gang). Het wekelijkse programma That's Live werd, ondanks de ruimte, gemaakt in de BNN-bar. Vanaf 29 december 2010 om 06.00 zond 3FM uit vanuit de eerste etage van de peperbus. Barend van Deelen stopte de uitzending op de derde etage waarna Michiel Veenstra het stokje overnam op de eerste etage. Domien Verschuuren had een dag van tevoren tussen 09.00 en 12.00 uur al een uitzending gemaakt vanaf de eerste etage om de studio te testen. De nieuwe studio van 3FM heeft modernere apparatuur en een afgesloten ruimte waar artiesten kunnen optreden. Na de verhuizing diende de derde etage eerst als back-up voor alle publieke radiozenders, om op 13 december 2011 door Radio 6 in gebruik genomen te worden.

Evenementen[bewerken]

3FM Serious Request[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie 3FM Serious Request voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

3FM Serious Request is een liefdadigheidsactie waarbij geld wordt ingezameld voor projecten van het Rode Kruis. Drie deejays bewonen zes dagen (in 2004 vijf dagen) lang een glazen huis op een plein ergens in Nederland. Gedurende de actie eten de deejays in het huis niets. Tegelijkertijd draaien ze, in ruil voor een donatie, verzoeknummers voor luisteraars. Verder worden bekende Nederlanders ingezet en worden er objecten geveild. De actie wordt sinds 2004 gehouden, in de week voor Kerstmis. Tot en met 2006 bevond het huis zich op de Neude in Utrecht. Daarna bevond het glazen huis zich achtereenvolgens op het Plein in Den Haag (2007), de Grote Markt in Breda (2008), de Grote Markt in Groningen (2009), de Markt in Eindhoven (2010), de Beestenmarkt in Leiden (2011) en op de Oude Markt in Enschede (2012). In 2013 zal het glazen huis op het Wilhelminaplein (Zaailand) in Leeuwarden staan.[5]. In 2014 staat het glazen huis in Haarlem en in 2015 staat het in Heerlen. Dat werd op 27 mei 2013 bekendgemaakt door zendermanager Wilbert Mutsaers in de Coen en Sander Show.

Jaar Doel Motto Deejays Plaats Opbrengst
2004 Darfur, Soedan Jouw druppel op een gloeiende plaat Giel Beelen
Wouter van der Goes
Claudia de Breij
Neude, Utrecht € 915.995,- [6]
2005 Kindsoldaten in Congo Red een kind in Congo Giel Beelen
Wouter van der Goes
Gerard Ekdom
Neude, Utrecht € 2.203.549,- [6]
2006 Landmijnen 30 miljoen landmijnen, daar kun je niet omheen Giel Beelen
Gerard Ekdom
Sander Lantinga
Neude, Utrecht € 2.648.495,- [6]
2007 Schoon drinkwater De wereld schreeuwt om drinkwater! Gerard Ekdom
Michiel Veenstra
Rob Stenders
Plein, Den Haag € 5.249.466,- [6]
2008 Hulp aan vluchtelingen Een vluchteling is nergens zonder jouw hulp Giel Beelen
Coen Swijnenberg
Paul Rabbering
Grote Markt, Breda € 5.637.937,- [6]
2009 Malaria Stop malaria, play the music Gerard Ekdom
Giel Beelen
Annemieke Schollaardt
Grote Markt, Groningen € 7.113.447,- [6]
2010 Stille slachtoffers van aids Aids nam hun ouders weg, geef ze hun toekomst terug Gerard Ekdom
Giel Beelen
Coen Swijnenberg
Markt, Eindhoven € 7.135.707,- [6]
2011 Moeders in oorlogsgebieden This one's for mama Gerard Ekdom
Timur Perlin
Coen Swijnenberg
Beestenmarkt, Leiden € 8.621.004,- [6]
2012 Terugdringen van babysterfte Let's hear it for the babies Gerard Ekdom
Giel Beelen
Michiel Veenstra
Oude Markt, Enschede € 12.251.667,- [6]
2013 Kindersterfte door diaree Let's Clean this Shit up Paul Rabbering
Giel Beelen
Coen Swijnenberg
Wilhelminaplein, Leeuwarden € 12.302.747 [7]
2014 Slachtoffers van seksueel geweld in conflictgebieden Nog niet bekend Nog niet bekend Grote Markt, Haarlem
2015 Nog niet bekend Nog niet bekend Nog niet bekend Pancratiusplein, Heerlen

3FM Awards[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie 3FM Awards voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

3FM reikt sinds 2005 elk jaar in april de 3FM Awards van de Nederlandse pop uit. Deze zijn voor Nederlandse artiesten. Wie de prijzen krijgen, wordt bepaald door de luisteraars. Een uitzondering hierop vormt de Schaal van Rigter. Deze prijs – vernoemd naar de in 2004 overleden presentator Wim Rigter – wordt uitgereikt aan de artiest wiens single het voorafgaande jaar het meest op de zender te horen is geweest.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. FM frequenties 3FM
  2. Luistercijfers november-december: 3FM nieuwe marktleider, Radiofreak.nl, 21 januari 2014
  3. Gijs Rozestraten. 3FM Zeroes Top 1000. Omroep.nl (2010-01-10) Geraadpleegd op 28 januari 2010
  4. 3FM Presents: Zeroes Request top 1000 op 3FM.nl
  5. Glazen huis in 2013 in Leeuwarden LC.nl, 27-4-2012
  6. a b c d e f g h i 3FM Serious Request alle jaren in vogelvlucht 24 december 2011
  7. http://seriousrequest.3fm.nl/, opgehaald 24 december 2013; gearchiveerd op http://www.webcitation.org/6M73TV279

Beluister

(info)