Vondelpark

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vondelpark
Vijver en groen in het Vondelpark.
Vijver en groen in het Vondelpark.
Type Stadspark
Locatie Amsterdam, Nederland
Oppervlakte 47 ha[1]
Opening 1864
Beheerder Amsterdam-Zuid
Bezoekers 10 miljoen per jaar[1]
Status Jaarrond geopend
Het standbeeld van Joost van den Vondel in het Vondelpark voor de restauratie.
Het Vondelparkpaviljoen in de 19e eeuw.
Kunstwerk van Pablo Picasso.
Een zonnige dag in het Vondelpark.
Geluid Vondelpark
Vista-kmixdocked.png
Voetgangers, stadsrumoer op achtergrond 

Het Vondelpark is een langgerekt stadspark in Amsterdam. Het park ligt in het stadsdeel Amsterdam-Zuid, op de grens met het stadsdeel Amsterdam-West. Het strekt zich uit van de Stadhouderskade tot aan de Amstelveenseweg. Het is genoemd naar de dichter en toneelschrijver Joost van den Vondel, van wie een standbeeld in het park staat. Het park is sinds 1996 een rijksmonument.

Geschiedenis[bewerken]

Het Vondelpark is ontstaan in 1864 toen een groep particulieren rond Christiaan Pieter van Eeghen, verenigd in de bouwonderneming Willemspark, het gebied aankocht. Het ontwerp van het park was van tuinarchitect Jan David Zocher. In 1865 ging het open voor publiek. Het werd aanvankelijk het Nieuwe Park genoemd. Nadat in 1867 in het park het standbeeld van Vondel werd geplaatst, ging het park al snel Vondelpark heten. Dit werd in 1880 de officiële naam.

In 1893 werd fietsen in het Vondelpark toegestaan, na veel discussie alleen in de ochtenduren. Omdat het Vondelpark toen nog in particuliere handen was, kon men er ook niet worden bekeurd zoals voor rijden zonder licht. Tot 1953 was het Vondelpark het bezit van de Vereniging tot aanleg van een rij- en wandelpark. Omdat de vereniging het onderhoud niet meer kon betalen schonk ze het park aan de gemeente Amsterdam.

Het Vondelpark is ontworpen in de Engelse landschapsstijl. De bedoeling van deze stijl is dat de bezoeker zich in de natuur waant, wanneer hij door het park loopt. Tijdens de recente restauratie van het park werd deze illusie versterkt door het verbinden van de vijvers en de aanleg van natuurlijke oevers.

In 1947 kwam de Vondelbrug, naar ontwerp van Piet Kramer, gereed, die de Van Baerlestraat met de Eerste Constantijn Huygensstraat verbindt, dwars over het Vondelpark heen. Sinds 1958 rijdt ook de tram hierover heen, zodat lijn 3 niet meer de omweg om het park heen hoefde te maken.

Kenmerken en voorzieningen[bewerken]

Het Vondelpark is het bekendste en drukst bezochte park van Amsterdam geworden. Naast de Amsterdammers vinden ook veel toeristen hun weg naar dit park. Jaarlijks zijn er gemiddeld zo'n 10 miljoen bezoeken. In de zomermaanden worden theatervoorstellingen en concerten gehouden in het Openluchttheater. Aan de rand van het park bevindt zich het Vondelparkpaviljoen, waarin tot maart 2012 het Filmmuseum was gevestigd. Er zijn ook een Stayokay hostel en een tennispark. Jaarlijks vindt het Vondelpark Open golftoernooi plaats. De Vondelparkloop wordt sinds 1974 gehouden. Een grote esdoorn die in de zomer van 2006 door een onweer omver werd geblazen, staat met een halfdode kruin scheef in het grasveld naast het Vondelbeeld ter inspiratie van eigenwijze fotografen en koppige dichters.[2] Ook Acda en De Munnik hebben het in hun lied Het Vondelpark Vannacht over dit park.

In de voormalige Amsterdamse Hervormde Parkkerk in stadsdeel Amsterdam-West naast het park is begin 2007 het Orgelpark geopend. In de Vondelstraat die in West langs het park loopt, staat sinds 1872 de Vondelkerk. Op 19 juni 2009 plaatste de vereniging Vrienden van het Vondelpark met enkele sponsors de Vondelfontein, naar ontwerp van bouwmeester Cuypers, terug tegenover het Vondelparkpaviljoen. Deze fontein stond al eerder in het park van 1873 tot 1947 maar was toen wegens bouwvalligheid gesloopt. Tussen 1999 en 2010 werd het Vondelpark grootscheeps gerenoveerd. Zo werd er een drainagesysteem aangelegd om te voorkomen dat het park blank zou staan na iedere regenbui. Bomen werden opnieuw gefundeerd, om te voorkomen dat er nog meer zouden omwaaien tijdens een storm. Ook werden de wandelpaden vernieuwd en de wegen opnieuw geasfalteerd. Op zondag 28 februari 2010 werd het gerenoveerde Vondelpark officieel 'heropend'.

Problemen met de afwatering[bewerken]

Ten tijde van de aanleg van het Vondelpark bestond de woonwijk eromheen nog niet. Het park is aangelegd om de waarde van de omliggende woningen bij voorbaat te verhogen. Nadat het park is aangelegd is de omgeving met een halve meter opgehoogd om woningbouw mogelijk te maken. Hierdoor werd het park al meteen het afvoerputje van de wijk. Om het park droog te houden wordt het dan ook gedraineerd. Ook heeft het een eigen gemaal aan de Amstelveenseweg.

Op de plaats van het Vondelpark was vroeger een veenweidegebied. Door de voortdurende drainage klinkt de veenlaag voortdurend in. Het Vondelpark ligt inmiddels ongeveer 2 meter lager dan de omliggende wijken. Doordat in het Vondelpark het water afgevoerd wordt daalt ook de grondwaterstand in de omgeving. Dit is een groot probleem doordat hierdoor de houten fundering van de omliggende woningen droog komt te staan en is gaan rotten. Er zijn grote inspanningen nodig om dit probleem op te lossen.

Trivia[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • De parken van Amsterdam. Ernest Kurpershoek & Merel Ligtelijn. Uitgeverij Lubberhuizen. 2001
  • Oud-Zuid. Concertgebouwbuurt en Apollobuurt. 100 jaar verandering in beeld. Paul Fennis. Uitgeverij René de Milliano. 1998
  • 125 jaar Vondelpark. Verleden, heden en toekomst/natuur, cultuur en recreatie. Stadsdrukkerij. 1989

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties