Piet Kramer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Piet Kramer
Scheepvaarthuis (1913-1916)
Vaste plaatbrug Keizersgracht/Leidsestraat (1921).
De Dageraad, Burg. Tellegenstraat/P.L. Takstraat (1921).
Woning in Aerdenhout (1929)

Pieter Lodewijk (Piet) Kramer[1] (Amsterdam, 1 juli 1881 - Santpoort, 4 februari 1961) was een Nederlands architect en een van de voornaamste vertegenwoordigers van de Amsterdamse School. Hij is vooral bekend als architect van de Haagse Bijenkorf (zie onderaan) en van honderden bruggen in Amsterdam.

Leven en werk[bewerken]

Kramer werkte van 1903 tot 1913 op het architectenbureau van Eduard Cuypers, waar ook Michel de Klerk en Jan van der Mey werkzaam waren. Het drietal Kramer, De Klerk en Van der Mey ontwierpen in 1911 het Scheepvaarthuis, dat geldt als eerste grote voorbeeld van Amsterdamse Schoolarchitectuur. Na 1913 was Kramer werkzaam op het bureau van K.P.C. de Bazel.

Van 1917 tot 1952 was hij architect bij de afdeling Bruggen van de Gemeentelijke Dienst Publieke Werken. In totaal ontwierp Kramer zo'n tweehonderd bruggen[2]. Bij die bruggen ontwierp hij ook vaak de bijbehorende brughuisjes, het smeedwerk en zelfs de beplanting. Het beeldhouwwerk werd meestal door Hildo Krop verzorgd. Van deze vele bruggen draagt de P.L. Kramerbrug zijn naam, deze verbindt de Jozef Israëlskade met de Amstelkade terhoogte van de Amsteldijk.

Ook ontwierp Kramer in de jaren '20 diverse woonblokken in de nieuwe wijken Amsterdam-Zuid en Amsterdam-West. De meest bekende hiervan zijn de arbeiderswoningen van woningbouwvereniging De Dageraad in de Nieuwe Pijp uit 1921, die in samenwerking met De Klerk tot stand kwamen. De hoekpartij van het complex P.L. Takstraat/Burg. Tellegenstraat is hier zeer opvallend. Net als bij het torentje van De Klerk aan de Hembrugstraat had deze geen functie, maar was puur als versiering bedoeld.

Buiten Amsterdam ontwierp Kramer onder meer de Bijenkorf (1924-1926) in Den Haag en een tuinmanswoning en drie villa’s in Park Meerwijk in Bergen. De drie villa's werden al spoedig door brand verwoest. Ook leverde Kramer bijdragen aan het tijdschrift Wendingen.

Hij is begraven op Begraafplaats Westerveld in Driehuis. Zijn zoon, Friso Kramer, is industrieel ontwerper.

Selectie van Werken[bewerken]

  • 1913-1916: Scheepvaarthuis, Amsterdam (samen met Jan van der Mey (hoofdarchitect) en Michel de Klerk.
  • 1919-1922: Woningcomplex De Dageraad, P.L. Takstraat/Burg. Tellegenstraat en omgeving, Amsterdam (samen met Michel de Klerk).
  • 1916-1918: Villa's Tamelone, Mevena en Rogier, in Park Meerwijk, Bergen NH (verwoest in 1922).
  • 1917: Huis Tyltyl in Park Meerwijk, Bergen.
  • 1921: Het Zwarte Huis, Okeghemstraat, Amsterdam.
  • 1921: Brug 400 (naderhand P.L. Kramerbrug genoemd), Amsterdam
    Brug 400 in de Amsteldijk te Amsterdam. De brug werd in 1921 gebouwd en later de naam P.L. Kramerbrug gegeven. Het beeldhouwwerk is van Hildo Krop. Rijksmonument nr. 527854
  • 1923: Plan-West, Hoofdweg/Postjesweg
  • 1924-1926: Bijenkorf, Den Haag.
  • 1927: woningcomplex en leeszaal Coöperatiehof
  • 1928: winkelinterieur van de hedendaagse Patisserie Holtkamp
  • 1929: Woning, Merellaan, Aerdenhout
  • 1937: Brug 413, Zuider Amstelkanaal, Amsterdam

De Bijenkorf Den Haag is een beschermd Rijksmonument en hoort bij de belangrijke werken van de internationale architectuur van de 20ste eeuw (Expressionist architecture). Volgens "De Posthoorn" van 7 december 2011 krijgt De Bijenkorf Den Haag binnenkort een verbouwing met een extra verdieping. Tegen deze gang van zaken is een actie begonnen met de titel Save "De Bijenkorf" against disfigurement. De actie houdt in, dat verantwoordelijke instanties (Burgemeester, Wethouders enz.) worden aangeschreven via email, om ervoor te zorgen, dat De Bijenkorf Den Haag in zijn oorspronkelijke expressionistische vorm behouden blijft. Na verschillende incidenten op het gebied van architectuur en stedenbouw moet Den Haag nu bewijzen, dat het - met betrekking tot Bouwkunst - adequaat kan handelen.

De Bijenkorf Den Haag (1924-1926)
Bronnen, noten en/of referenties
  1. De tekst van de eerste versie van dit artikel is overgenomen van de website van het bMA, http://www.bmz.amsterdam.nl
  2. Joseph Buch 1993: Een eeuw Nederlandse architectuur 1880/1990. Rotterdam, blz. 86.