Prinsengracht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Prinsengracht
Prinsengracht met Westertoren, winter
Prinsengracht met Westertoren, winter
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Stadsdeel Centrum
Begin Brouwersgracht
Eind Amstel
Lengte 3,2 km
Algemene informatie
Aangelegd in 17e eeuw
Detailkaart
Locatie van de gracht in de grachtengordel
Locatie van de gracht in de grachtengordel

De Prinsengracht in Amsterdam is een gracht, die evenwijdig loopt aan de Keizersgracht in Amsterdam-Centrum. De gracht, genoemd naar de Prins van Oranje, is de vierde van de vier hoofdgrachten behorende tot de grachtengordel.

Geschiedenis[bewerken]

Met de aanleg werd in 1612 begonnen, op initiatief van burgemeester Frans Hendricksz. Oetgens, naar een ontwerp van stadstimmerman Hendrick Jacobsz Staets en stadslandmeter Lucas Jansz Sinck.

Het deel tussen de Leidsegracht en de Amstel behoort tot de uitleg van 1658. Bij de laatste uitbreiding werd het gedeelte ten oosten van de Amstel aangelegd. Dit deel kreeg de naam Nieuwe Prinsengracht.

In het verlengde van de Prinsengracht, tussen de Brouwersgracht en het Westerdok, ligt de Korte Prinsengracht. Beide grachten liggen in het stadsdeel Amsterdam-Centrum.

Architectuur en monumenten[bewerken]

Prinsengracht met Westertoren, herfst. Frans Koppelaar
'De Lekkeresluis', Hoek Prinsengracht / Brouwersgracht.

Aan de Prinsengracht staan vele monumenten en monumentale grachtenpanden, zoals:

  • Een trapgevel op de hoek met de Brouwersgracht op Prinsengracht 2-4.
  • Het van Brienenhofje, of Rk. St. Van Brienens Gesticht De Star op Prinsengracht 89-133.
  • Een lijstgevel op Prinsengracht 124.
  • 't Casteel van Beveren uit ± 1720 op Prinsengracht 299.
  • Het Anne Frank Huis uit 1635 met het achterhuis uit 1740 op Prinsengracht 263 (nabij de Westertoren).
  • 'De Roode Vos' met een klokgevel op Prinsengracht 300.
  • Het Paleis van Justitie uit 1829 op Prinsengracht 436.
  • Een typisch voorbeeld van een 19e-eeuwse zogenaamde ojiefse tuitgevel op Prinsengracht 556.
  • Het kerkgebouw De Duif uit 1858 op Prinsengracht 756.
  • Het Prinsengrachtziekenhuis op Prinsengracht 769.
  • Het best bewaarde exemplaar van vijf identieke halsgevels uit 1701 op Prinsengracht 849.
  • Het 17e-eeuwse Deutzenhofje op Prinsengracht 899.

Zie ook de lijst van rijksmonumenten aan de Prinsengracht.

Kerken

Nummering en oriëntering[bewerken]

De Prinsengracht begint in het noorden bij de Brouwersgracht, buigt zich evenwijdig aan de Keizersgracht geleidelijk naar het zuidoosten en mondt daar uit in de Amstel. De oneven genummerde zijde van de gracht ligt aan de kant van het hart van de stad (de Dam).

Bruggen[bewerken]

Er liggen over de Prinsengracht veertien bruggen:

Brugnummer Naam Gebruik Type Wijdte doorvaartopening Hoogte doorvaartopening Doorvaarhoogte bij 4 m wijdte Beheer
59 Lekkeresluis Brouwersgracht Vaste brug 6,95 2,79 2,30 Centrum
60 Prinsensluis Prinsenstraat Vaste brug 6,82 2,10 Centrum
61 Leliesluis Leliegracht Vaste brug 6,82 2,04 Centrum
63 Nieuwe-Wercksbrug Westermarkt Vaste brug 7,00 2,10 DiVV
64 Reesluis Reestraat Vaste brug 6,84 2,10 Centrum
65 Berensluis Berenstraat Vaste brug 6,85 2,10 Centrum
66 Runstraat Vaste brug 6,84 2,06 Centrum
67 Kleine Brouwerssluis Leidsegracht Vaste brug 7,00 2,05 Centrum
68 Aalmoezeniersbrug Leidsestraat Vaste brug 7,19 2,02 DiVV
69 Antiquairbrug Nieuwe Spiegelstraat Vaste brug 6,50 2,10 Centrum
70 Walenweeshuissluis Vijzelstraat Vaste brug 6,85 2,10 DiVV
71 Reguliersgracht Vaste brug 6,70 2,64 2,14 Centrum
75 Utrechtsestraat Vaste brug 6,88 2,11 DiVV
76 F.H.Oetgensbrug Amstel Vaste brug 7,00 2,70 2,26 Centrum

Let op dat de Eenhoornsluis in de Korte Prinsengracht ligt. Bij de doorvaarthoogtes in de tabel dient men rekening te houden met het feit dat de Prinsengracht net zoals alle andere grachten in de binnenstad op -0.40cm van het NAP ligt.

Trivia[bewerken]