Damrak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Damrak
Damrak gezien vanaf de Dam, rechts De Bijenkorf en de toren van de Beurs van Berlage.
Damrak gezien vanaf de Dam, rechts De Bijenkorf en de toren van de Beurs van Berlage.
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Stadsdeel Centrum
Begin Prins Hendrikkade
Eind Dam
Postcode 1012
Portaal  Portaalicoon   Amsterdam
Aan de oostzijde van het Damrak staan de huizen direct aan het water; Kabinetfoto uit de 19e eeuw.
Aan de oostzijde van het Damrak staan de huizen direct aan het water; Foto uit 2011.
Het Damrak met zicht op de Oudekerkstoren op een schilderij van George Hendrik Breitner uit 1903.
Het Damrak met de Nieuwe Brug (brug. nr. 303) en het Victoria Hotel op de hoek van de Prins Hendrikkade.

Het Damrak in Amsterdam is een straat en een water tussen de Dam en het Centraal Station.

Geschiedenis[bewerken]

Oorspronkelijk was het Damrak het deel van de rivier de Amstel tussen de Dam en het IJ. (Een 'rak' is een recht stuk vaart). Via een sluis bij de Dam stroomde de rivier vanuit het 'rak-in' (het Rokin), in het 'buitenrak' (het Damrak), en mondde vervolgens uit in het IJ. Hier lag een deel van de oude haven van Amsterdam. Waar nu het Centraal Station ligt, stond een rij meerpalen in het IJ, waaraan grotere schepen konden afmeren. De kade die maar aan één zijde van het water loopt, noemde men tot in de tweede helft van de 19e eeuw "Op 't Water". In de 19e eeuw (in 1845 en in 1883) werden zuidelijke delen van het Damrak, tussen de Dam en de Oudebrugsteeg gedempt. Tussen 1845 en 1903 stond, waar nu de Bijenkorf staat, de Beurs van Zocher.

De huizen aan de Warmoesstraat tussen de Nieuwebrugsteeg en de Oudebrugsteeg staan nog met de achtergevel in het ongedempte deel van het Damrak. Bij de Guldehandsteeg, die het water verbindt met de Warmoesstraat zit in deze gevelrij nog de enig overgebleven "waterstoep", waar schepen werden gelost. In dit overgebleven deel van het water (het "Natte Damrak") meren rondvaartboten af.

Twee bruggen over het Damrak, de Papenbrug (bij de Oude Kerk) en de Oude Brug, verdwenen bij de demping (De Papenbrugsteeg en Oudebrugsteeg herinneren er nog aan). De Nieuwe Brug (brug nr. 303) ligt waar de Prins Hendrikkade het Damrak kruist. Hier ligt ook een schutsluis, de Nieuwe Brugsluis.

Entree tot de Binnenstad[bewerken]

Het Damrak is een deel van de route die de reiziger na het verlaten van het station een eerste indruk moet geven van de stad. Deze route, die men de 'Rode Loper' noemt, loopt vanaf het Centraal Station over het Rokin, het Muntplein, de Vijzelstraat/-gracht naar het Weteringcircuit. Aan het Damrak bevinden zich veel op het toerisme gerichte winkels, hotels, en (fastfood)restaurants. Meerdere steegjes verbinden het Damrak met de evenwijdig lopende drukke winkelstraat de Nieuwendijk. Op het gedempte deel van het Damrak, aan het Beursplein, staan de Beurs van Berlage, de Effectenbeurs en De Bijenkorf. Hier is de ingang van de aan de Bijenkorf grenzende parkeergarage.

De tramlijnen 4, 9, 16 en 24 rijden over het Damrak.

Noord/Zuidlijn en Rode Loper[bewerken]

Sinds 2003 vinden aan de stationszijde bouwwerkzaamheden plaats voor de Noord/Zuidlijn. In 2010 werd voor deze metrolijn een tunnel onder het Damrak geboord. Na voltooiing van de tunnels wordt het gebied opnieuw ingericht. Het Damrak maakt deel uit van de zogenaamde 'Rode Loper' voor bezoekers die vanaf het Centraal Station de stad binnenlopen.[1]

Opschoning[bewerken]

Een deel van de hel verlichte en fel gekleurde uithangborden van de bedrijven zijn voorafgaande aan de prinselijke huwelijksvoltrekking in 2002 verwijderd. Hierdoor bepalen de oude monumentale gevels weer enigszins het straatbeeld. Bekende hotels aan het Damrak zijn het Victoria Hotel, het bijna 100 jaar oude Hotel Amsterdam-De Roode Leeuw en het Swissôtel.

Het Damrak maakt deel uit van het project 1012. Onder de naam Coalitieproject 1012 – vernoemd naar het postcodegebied 1012 – gaat het stadsdeel in nauwe samenwerking met de centrale stad de strijd aan tegen criminaliteit en verloedering. Sinds 2001 zijn de ondernemers van het Damrak georganiseerd in de Ondernemersvereniging Damrak. Met steun van het Stadsdeel Centrum is een zogenaamde straatmanager aangesteld.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Stad stemt in met nieuw ontwerp Damrak; www.parool.nl, 2 februari 2012.