Damrak
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Het Damrak is een straat in Amsterdam, tussen de Dam en het Centraal Station.
Het Damrak is oorspronkelijk de monding van de rivier de Amstel in Amsterdam tussen de Dam en het IJ. Een rak is een recht stuk vaart. De Amstel stroomde via een sluis in de Dam en het buitenrak (Damrak) naar het IJ. In de 19e eeuw werd een gedeelte van het water gedempt en hier ligt nu de straat met die naam.
Het Damrak was de haven van Amsterdam, die later werd uitgebreid met een rij palissaden in het IJ (waar nu het Centraal Station is) waar de grotere schepen konden aanleggen. De straat, die aan slechts één zijde van het Damrak loopt, noemde men tot in de tweede helft van de 19e eeuw "Op 't Water". De huizen aan de Warmoesstraat tussen Nieuwebrugsteeg en de Oudebrugsteeg en met hun gevel aan het Damrak worden nog steeds de huizen aan 't water genoemd. In deze gevelrij is ook de enig overgebleven "waterstoep" (de Guldenhandsteeg) te zien, een steeg die van de Warmoesstraat naar het water loopt en waar vroeger schepen werden gelost.
Over het Damrak lagen vroeger drie bruggen: de Papenbrug (bij de Oude Kerk), de Oudebrug en de Nieuwebrug. De beide eerste zijn verdwenen bij de demping in de 19e eeuw. De Papenbrugsteeg en Oudebrugsteeg herinneren hier nog aan. De Nieuwebrug ligt er nog, waar de Prins Hendrikkade het Damrak kruist.
Bekende gebouwen aan het Damrak zijn de Beurs van Berlage en De Bijenkorf, die beide op het in de 19e eeuw gedempte deel van het Damrak staan. Tussen Beurs van Berlage en Bijenkorf treft men nog de Effectenbeurs, gelegen aan het Beursplein. Het Beursplein is feitelijk een breder gedeelte van het Damrak, met daaraan gelegen dus de bovengenoemde drie markante gebouwen. Hier is ook de ingang van de parkeergarage van De Bijenkorf. Bekende hotels aan het Damrak zijn het Victoria Hotel, het bijna 100 jaar oude Hotel Amsterdam-De Roode Leeuw en het Swissôtel.
In het overgebleven deel van het water (het "Natte Damrak") meren tegenwoordig rondvaartboten aan. Sinds 2003 vinden hier aan de stationszijde bouwwerkzaamheden plaats voor de Noord/Zuidlijn. Aan de overzijde van het Damrak bevinden zich, vanwege de vele toeristen die op het Centraal Station arriveren, voornamelijk hotels, (fast-food)restaurants en souvenirwinkels.
De vele grote verlichte en fel gekleurde uithangborden van deze bedrijven waren de gemeente een doorn in het oog, en deze zijn derhalve voorafgaande aan de prinselijke huwelijksvoltrekking op 02-02-'02 deels verwijderd met behulp van een financiële compensatieregeling. Hierdoor zijn de oude monumentale gevels weer enigszins het straatbeeld van dit "visitekaartje" van Amsterdam gaan bepalen.
Sinds 20 juli 2000 zijn de ondernemers van het Damrak verenigd in de Ondernemersvereniging Damrak.
De tramlijnen 4, 9, 16, 24 en 25 rijden over het Damrak.
