Reguliersdwarsstraat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reguliersdwarsstraat
De Reguliersdwarsstraat in 2010, kijkende richting het Carlton Hotel dat de straat overspant
De Reguliersdwarsstraat in 2010, kijkende richting het Carlton Hotel dat de straat overspant
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Begin Koningsplein
Eind Rembrandtplein
Algemene informatie
Aangelegd in 16e eeuw
Genoemd naar Reguliersklooster
Opvallende gebouwen Carlton Hotel
Overig Veel (homo)horeca
Portaal  Portaalicoon   Amsterdam

De Reguliersdwarsstraat loopt van het Koningsplein naar het Rembrandtplein in Amsterdam en is een bekende uitgaansstraat met vele restaurants en (homo)cafés. Daarnaast zijn er ook een aantal winkels en enkele kantoren gevestigd.

Algemeen[bewerken]

De straat is genoemd naar het Reguliersklooster (1394-1532). Dit klooster stond net buiten de toenmalige stadspoort de Regulierspoort, waarvan de Munttoren nog een restant is. Halverwege wordt de straat doorsneden door de Vijzelstraat. Het gebouw van het Carlton Hotel staat hier als een poort over de straat. Door het oostelijke deel van de Reguliersdwarsstraat was van 1913 tot 2000 een tramspoor voor lijn 16 aanwezig.

Homohoreca[bewerken]

De Reguliersdwarsstraat geniet vooral grote bekendheid vanwege de overwegend op homoseksuele bezoekers gerichte uitgaansgelegenheden. De grootste en bekendste daarvan zijn de cafés Soho en Taboo en de club NYX. Deze zijn gelegen in het westelijke deel van de straat, waar ook winkels en kappers zich grotendeels op homoseksuele bezoekers richten.

Hier vond in december van 2008, 2009 en 2011 ook een Roze Kerstmarkt plaats als onderdeel van het op homo's gerichte winterevenement Pink Christmas.

In het oostelijke deel van de Reguliersdwarsstraat, tussen Vijzelstraat en Rembrandtplein, bevinden zich nog drie kleinere homocafés, waarvan sinds 1996 één speciaal gericht is op een Latijns-Amerikaans publiek en sinds 2014 één voor transgenders.[1]

Andere concentraties van de Amsterdamse homohoreca bevinden zich in de Kerkstraat, de Warmoesstraat, aan de Zeedijk en langs de Amstel.

Geschiedenis[bewerken]

De Reguliersdwarsstraat is aangelegd bij de stadsuitbreiding van 1586. Deze straat volgde toen de loop van de nieuwe (aarden) stadswal en was daarom aanvankelijk ook alleen langs de noordzijde bebouwd.

Voor een volgende stadsuitbreiding werd rond 1662 de oude stadswal van 1586 afgegraven. De oude stadsgracht werd rechtgetrokken en omgevormd tot de Herengracht. Achter de Reguliersdwarsstraat werden de duurste huizen gebouwd, waardoor dat deel van de Herengracht de bijnaam Gouden Bocht kreeg. Deze kapitale grachtenhuizen waren via fraaie stijltuinen verbonden met koetshuizen in de achterliggende Reguliersdwarsstraat.

Aan het einde van de 19e eeuw verloren de koetshuizen hun oorspronkelijke functie en kregen een nieuwe bestemming als autogarages. Ook waren er kleine winkels en cafés in de straat gevestigd. Vanaf de jaren '70 van de 20e eeuw kwamen er langzaamaan steeds meer restaurants en werd de Reguliersdwarsstraat een horecastraat.

Het eerste homocafé in de straat heette MacDonald (1963-1982), dat vooral in de jaren zeventig populair was. De in 1970 geopende en nog steeds bestaande espressobar/lunchroom Coffeeshop Downtown was de eerste openlijke homozaak van Amsterdam. Vanhieruit begon eind 1979 ook de bloeiperiode van de Reguliersdwarsstraat, die hiermee in belangrijke mate bijdroeg aan de status van Amsterdam als homohoofdstad.

Enkele andere vroeger bekende en populaire, maar niet meer bestaande zaken waren homodiscotheek De Viking (1976-1987) op nummer 17-19, twee jaar later in datzelfde pand opgevolgd door (homo)danscafé Havana. Op nummer 36 zat van 1981-1996 de bekende (hetero)discotheek "36 op de schaal van Richter", vanwaaruit van 1983-1988 de talkshow RUR (Rechtstreeks Uit Richter) werd uitgezonden. Wat kleinere niet meer bestaande cafés waren onder andere Place Pigalle, Oblomow, Men's Ruin, de M-bar en Blitz.

Sinds het midden van de jaren '80 werden de grote homozaken in het westelijke deel van de straat geleidelijk aan overgenomen door de Groningse horecamagnaat Sjoerd Kooistra, die uiteindelijk eigenaar van alle zes homozaken in dit deel van de Reguliersdwarsstraat was. In de loop van 2010 ontstond een hoogoplopend conflict met bierbrouwerij Heineken, als gevolg waarvan Kooistra in juni 2010 zelfmoord pleegde. Tegelijk met de ineenstorting van zijn horeca-imperium werden in de Reguliersdwarsstraat achtereenvolgens homodiscotheek Club Exit, Café April, Bar ARC en Pub Soho gesloten, wat een grote klap betekende voor het Amsterdamse homo-uitgaansleven.[2]

In de loop van 2011 werden de grote homobars overgenomen door nieuwe exploitanten en geleidelijk aan weer heropend, deels onder een nieuwe naam. Soho en Havana behielden hun oude naam, ARC werd omgedoopt tot EVE en het beroemde gay café April kreeg als nieuwe naam Ludwig II. De heropening van deze drie laatstgenoemde zaken vond plaats tijdens een groot straatfeest op 21 juli 2011, waarvoor ook burgemeester Van der Laan en wethouder Gehrels naar de Reguliersdwarsstraat waren gekomen.[3]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties