Meppel
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Gracht Meppel door Karel Klinkenberg
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Meppel (
uitspraak (info·uitleg)) (Nedersaksisch: Meppelt, Drents: Möppelt) is een gemeente en stad in het uiterste zuidwesten van de provincie Drenthe in Nederland.
Op 31 dec. 2008 telde de gemeente 32.075 inwoners, bron: CBS. De gemeentelijke oppervlakte bedraagt 58 km².
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Meppel werd al in 1141 genoemd in een oorkonde, maar in die tijd was het niet meer dan een groepje boerderijen. Meppel kwam in de 16e eeuw tot bloei vanwege de turfafgravingen in Noord-Nederland; de stad was een belangrijke doorvoerhaven vanwege de verbinding met de Drentse Hoofdvaart en de Hoogeveense Vaart aan de ene kant en het Meppelerdiep aan de andere kant. Via het Meppelerdiep kon bij Genemuiden de Zuiderzee bereikt worden. In de 17e en 18e eeuw vestigden zich dan ook veel binnenschippers in het dorp. In 1809 kreeg Meppel stadsrechten.
De wateren die door het centrum van Meppel voeren worden grachten genoemd. Vanwege de namen Heerengracht, Keizersgracht en Prinsengracht wordt de stad ook wel eens het Mokum van het Noorden genoemd. In vergelijking met de grachten van Amsterdam is er in Meppel geen sprake van een ringvormig patroon rond het centrum. Bovenstaande grachten liggen alle langs het oude tracé van de Hoogeveense Vaart door het centrum van Meppel. In de twintigste eeuw zijn enkele grachten gedempt die dwars door het centrum van de stad liepen. Ook zijn enkele ophaalbruggen vervangen door vaste bruggen. Sindsdien is het onmogelijk geworden door Meppel heen Drenthe binnen te varen, ook vanwege de vernauwing van de Hoogeveense Vaart in 2005 ter hoogte van de Oosterboer. In 2008 is een deel van de Gasgracht, tot aan het Prinsenplein in het centrum weer opengegraven. Ter hoogte van de oude "Tipbrug" is een nieuwe opklapbrug over de Gasgracht gebouwd. Deze brug is gebouwd naar het voorbeeld van de Tipbrug en heet "Prinsenbrug".
De inwoners van Meppel worden ook wel "Meppeler Muggen" genoemd,[1] naar aanleiding van een gebeurtenis in het verleden. Op een nacht dachten sommige inwoners dat de kerktoren in brand stond, omdat er een rookwolk om de Meppeler Toren hing, maar het bleek een zwerm vuurvliegjes te zijn.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn bijna alle Joodse inwoners van Meppel door de Duitse bezetter naar de concentratiekampen vervoerd en hebben aldaar het leven gelaten. Van de 250 Meppelse Joden kwamen er 232 om en keerden slechts 18 terug.
In 2007 werd Meppel een Millennium Gemeente.
[bewerken] Het wapen van Meppel
In het wapen is de geschiedenis van de stad af te lezen: de drie klaverbladeren symboliseren de weidegrond rondom Meppel; de drie zwarte rechthoekjes stellen turven voor en staan voor de veenafgravingen en de turfhandel; de tien zilveren penningen in de rode rand vertegenwoordigen de tien zakken graan die het dorp Meppel met ingang van 1422 aan de kerk van Kolderveen (ligt naast Nijeveen, een dorpje dat aan Meppel grenst) betaalde.
Meppel kent een zeer actieve historische vereniging: Stichting Oud Meppel.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
[bewerken] Kernen
De gemeente Meppel telt dertien officiële kernen, waarvan de stad Meppel verreweg de grootste is.
Aantal inwoners per woonkern op 31 december 2008
| Kern | Inwoners | Kern | Inwoners |
|---|---|---|---|
| Meppel | 27.841 | Broekhuizen | ? |
| Nijeveen | 2908 | De Kolk (gedeeltelijk) | ? |
| Kolderveen | 246 | Havelterberg (gedeeltelijk) | ? |
| Kolderveense Bovenboer | 150 | Nijentap | ? |
| Rogat | 120 | De Schiphorst | ? |
| Nijeveense Bovenboer | 131 |
Bron: CBS
Ter vergelijking: rond 1900 had Meppel slechts 10.000 inwoners.
In 2005 is begonnen met de aanleg van een nieuwe woonwijk "Berggierslanden" waar naar verwachting zo'n 1200 woningen worden gerealiseerd. Het Masterplan "Nieuwveense Landen" richt zich op het ontwikkelen van een nieuw woongebied tussen Meppel en Nijeveen van 736 hectare. Nieuwveense Landen zal in 2030 plaats moeten bieden aan 5300 woningen.
[bewerken] Economie
In het verleden waren landbouw en scheepsbouw een belangrijke bron van inkomsten voor Meppel. Tevens had de markt een belangrijke regionale functie waar vele producten via de beurtvaart binnenkwamen en verkocht of doorgevoerd werden. De huidige veevoederfabriek en silo opslagplaats is nog een overblijfsel van deze landbouwproduct-aanvoer route. De markt bestaat ook nog steeds en wordt op het Kerkplein elke donderdagmorgen en zaterdag gehouden. Meppel heeft vanouds een centrumrol vervuld in drukkerij, grafische industrie en uitgeverswezen. Er zijn nog steeds drukkerijen gevestigd alsmede een aantal uitgevers als Boom. Ook heeft Meppel nog steeds een eigen nieuwsblad. Meppel telt zes bedrijventerreinen, Ezinge, Oude Vaart, Oevers, Noord, Zomerdijk West en Blankenstein. Verder heeft het stadje een regionale toeristische functie, mede door de toegankelijkheid via de grachten voor de pleziervaart.
[bewerken] Haven
Meppel is via het water te bereiken voor schepen tot ongeveer 3000 ton en ligt aan het hoofdvaarwegennet. Meppel is via het Meppelerdiep verbonden met Zwartsluis en vervolgens het IJsselmeer. Tevens geeft Meppel toegang tot de Drentsche Hoofdvaart.
Op het Meppelerdiep kunnen schepen met een maximum afmeting van 110 x 11,50 x 3,25 meter (bij NAP) komen. Voorbij de Kaapbruggen neemt de maximaal toegestane omvang af tot 90 x 9,50 x 2,50 m bij NAP. Er zijn diverse scheepswerven in Meppel, zowel voor de beroepsvaart als pleziervaart[2]. Ook zijn er diverse op- en overslagbedrijven met eigen loskades waaronder een containerterminal die ongeveer 27.500 containers per jaar verlaadt[3]. De gemeente heeft één van de nieuwere industrieterreinen, Oevers D, speciaal ontwikkeld als nat industrieterrein. Op dit terrein zijn kavels beschikbaar met een eigen loskade aan de nieuwe Sethehaven[2][4]
[bewerken] Wilhelminapark
Dit oudste park van Meppel ligt vlakbij het station. Het werd in 1914 ontworpen door de tuin- en landschapsarchitect Leonard Springer. Het werd het 'Wandelpark' genoemd, totdat het op 31 augustus 1930 werd omgedoopt tot Wilhelminapark, ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van koningin Wilhelmina.
[bewerken] Bezienswaardigheden
- Grote Kerk (ook: Maria Kerk) met toren uit de 15e - 16e eeuw aan het Kerkplein
- Watertoren
- Molen de Weert
- Molen De Vlijt
- Historische binnenstad
- Wilhelminapark
- Stationsweg/Zuideinde (oude, rijke buurt met veel monumentale huizen. Ook het monumentale gebouw van de voormalige Rijks Hogere Burgerschool (HBS, tegenwoordig middelbare school, is hier gevestigd.)
- Station (monumentaal gebouw uit 1867)
[bewerken] Evenementen
- "Donderdag Meppeldagen" in de zomermaanden, feesten die hun oorsprong vinden in de marktdagen. Tijdens de DMD zijn er diverse live-optredens van plaatselijke en regionale muziekverenigingen in de stad.
- Drentse Fiets 4daagse, Meppel is een van de startplaatsen
- Enig Meppel, Nieuw jaarlijks evenement in midden september. Onder andere: Meppel Culinair, kinderactiviteiten, koopzondag, muziek
- Grachtenfestival, Jaarlijks in begin juni. Historische schepen in de grachten, grote braderie/markt, koopzondag, aan scheepvaart en water gerelateerde activiteiten.
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Musea
- Drukkerijmuseum, waar dagelijks demonstraties worden gegeven van oude grafische zettechnieken (zoals lood- en steendruk) en het scheppen van papier trekt vele bezoekers.
[bewerken] Bibliotheek
In Meppel is de bibliotheek gevestigd aan de Marktstraat 27.
[bewerken] Uitgaan
Meppel beschikt over een schouwburg (Ogterop) en een bioscoop (Movie unlimited). Verder heeft Meppel een groot aantal cafés en restaurants. Meppel heeft 1 discotheek: de Lord Nelson.
[bewerken] Media
[bewerken] Kranten
- Meppeler Courant
- De Nieuwe Meppeler, gratis huis-aan-huis weekblad
- CityKrant Meppel, gratis huis-aan-huis weekblad
- Typisch Meppel, gratis tweewekelijks huis-aan-huis blad
[bewerken] Radio/tv
- Omroep Meppel
- NieuwsTV Meppel (Kabelkrant)
- RTV Drenthe
[bewerken] Politiek
Uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen (GR) en Tweede Kamerverkiezingen (TK):
| Partij | GR 2006 | TK 2006 |
|---|---|---|
| in % | in % | |
| Opkomst | 63,6 | 83,9 |
| Sterk Meppel | 30,1 | - |
| PvdA | 27,9 | 35,2 |
| VVD | 13,9 | 18,0 |
| CDA | 13,7 | 24,6 |
| ChristenUnie | 8,1 | 4,1 |
| GroenLinks | 6,3 | 4,1 |
| SP | - | 5,3 |
| LPF | - | 3,7 |
| SGP | - | 0,2 |
College van burgemeester en wethouders:
- Burgemeester: Mr. Joh.C. (Jan) Westmaas - CDA
- Wethouder: E. (Egbert) van Dijk - Sterk Meppel
- Wethouder: Ton Dohle - VVD
- Wethouder: K. (Ko) Scheele - CDA
Ton Dohle is de opvolger van M. (Mark) Boumans, die in 2007 burgemeester van de gemeente Haren werd.
Oud-burgemeesters (allen PvdA):
- 2001-2005: P.E.J. (Peter) den Oudsten (thans burgemeester van Enschede)
- 1999-2001: mr. C. (Cees) Bijl (thans burgemeester van Emmen)
- 1987-1999: mr. F. (Ed) Tjaberings
- 1979-1987: D. (Dick) van den Noort
- 1970-1979: H.J. (Henk) Eijsink
- A. (Anthony) Kleijn
[bewerken] Onderwijs
[bewerken] Scholen voor hoger beroepsonderwijs
- PABO Meppel
[bewerken] Scholen voor voortgezet onderwijs
- CSG Dingstede
- RSG Stad en Esch
- AOC Terra MBO
- AOC Terra VMBO-Groen
- Drenthe College
- Greijdanus College
- Rechterenschool voor Praktijkonderwijs
[bewerken] Basisscholen
- CBS Het Kompas
- CBS De Akker
- CBS Anne Frankschool
- CBS Koningin Beatrixschool
- Joh. Calvijnschool
- OBS Commissaris Gaarlandt (Nijeveen)
- OBS Koedijkslanden
- OBS Oosterboerschool
- OBS De Tolter
- OBS De Woldstroom
- Openbare Zuiderbasisschool
- Mgr. Niermanschool
- Vrije School
- CBS De Wel
[bewerken] Sport
Op sportpark Ezinge zijn drie voetbalverenigingen en een atletiekvereniging gevestigd:
- MVV Alcides: 1e herenelftal speelt in hoofdklasse zondag.
- MSC-Antaris: 1e herenelftal speelt in 1e klasse zondag.
- FC Meppel: 1e herenelftal speelt in 2e klasse zaterdag
- McDonald's Atletiekvereniging de Sprinter.
In Sporthal De Koedijkslanden spelen de volgende verenigingen:
- De badmintonvereniging Meppeler Meppers die daar op maandag traint en de wedstrijden speelt.
- De Volleybalvereniging Fizz reclame + communicatie Meppel AZ
Op sportpark Koedijkslanden zijn de volgende verenigingen gevestigd:
- Red Giants Meppel, een Basketbalvereniging.
- MHV, Meppeler Hockey Vereniging speelt op sportpark Koedijkslanden.
- Tennisclub MLTC Meppel. De club is vertegenwoordigd in de hoogste klasse.
- Honkbal- en softbalvereniging de Blue Devils.
- Korfbalvereniging Meko.
- handbalvereniging Meppel AZ.
Bad Hesselingen is een multifunctioneel zwembad, met een subtropisch zwemgedeelte. Bijzonder is det het deels wordt verwarmd met de restwarmte van de Ytong gipsblokkenfabriek. De Zwem- en waterpoloclub 'De Reest' biedt onder meer Waterpolo.
Naast het zwembad ligt een permanente kunstijsbaan. Meppel is hiermee de eerste plaats in Nederland met een permanente kunstijsbaan. De baan is op 13 december 2008 geopend en is 600m² groot (30mx20m).
Naast het zwembad heeft beachvolleybalvereniging BeachMe haar terrein.
[bewerken] Verkeer en vervoer
[bewerken] (Vaar)wegen
Meppel ligt ten noordwesten van de autosnelweg A28 en is het beginpunt van de autosnelweg A32 naar Leeuwarden het z.g. Knooppunt Lankhorst.
Het Meppelerdiep, de Drentsche Hoofdvaart en de Hoogeveense Vaart verbinden Meppel per schip met Zwartsluis, Assen en Hoogeveen. Aan de zuidgrens van Meppel is daar de Omgelegde Hoogeveense Vaart bijgekomen, om de beroepsvaart langs Meppel te leiden. Het Meppelerdiep is toegankelijk voor schepen tot 2000 ton.
Natuurlijke wateren die door Meppel stromen zijn de Reest, die uitmondt in het Meppelerdiep en de Wold Aa.
[bewerken] Openbaar vervoer
Meppel ligt aan de voormalige lijn van de Staatsspoorwegen Arnhem - Leeuwarden en is het beginpunt van de aftakking naar Groningen. Vandaag de dag is station Meppel een halte voor stoptreinen: driemaal per uur verbonden met Zwolle (waarvan twee doorrijden als intercity naar Amsterdam en Schiphol), tweemaal per uur met Groningen en eenmaal per uur met Leeuwarden.
Streekbussen/Stadsbussen van Connexxion (Lijn 20 Arriva):
- lijn 20: Meppel-Havelte-Diever/Dwingeloo-Smilde-Assen
- lijn 32: Meppel-Ruinerwold-Ruinen-Pesse-Hoogeveen (Op Zondag lijn 232)
- lijn 34: Meppel-de Wijk-Zuidwolde (Op Zondag lijn 234)
- lijn 40: Steenwijk-Havelterberg-Nijeveen-Meppel-Staphorst-Zwolle
- lijn 79: Meppel-Nijeveen-Kolderveen-Blauwe Hand
- lijn 121: (Stadsdienst) Koedijkslanden-Centrum-NS Station-Ziekenhuis-Koekange
- lijn 122: (Stadsdienst) Haveltermade-Centrum-Station-Ziekenhuis-Oosterboer
- lijn 440: (Sneldienst) Meppel-Staphorst-Zwolle
- lijn 192: (buurtbus) Meppel-De Wijk/IJhorst
[bewerken] Voorzieningen
[bewerken] Gezondheidszorg
- Diaconessenhuis, (ziekenhuis)
- Reggersoord, verpleeghuis
- De Schiphorst, psychogeriatrisch verpleeghuis
[bewerken] Kerken
- Apostolisch Genootschap
- Doopsgezinde Gemeente
- Rooms Katholiek
- Gereformeerd (Vrijgemaakt)
- Koninkrijkszaal Jehovagetuigen
- Leger des Heils
- Prot. Gemeente Grote of Maria Kerk
- Prot. Gemeente Oude Kerk
- Remonstrants
- Vrije Evangelische Gemeente
- Pinkstergemeente
- Oec. Wijkgemeente
- Christelijke Gereformeerde Kerk
- Vrije Baptistengemeente Meppel
[bewerken] Bekende personen
[bewerken] Geboren in Meppel
- Chris Arlman (1944-2008), politicus
- Janneke Brinkman-Salentijn (1948), kunstschilderes, vrouw van oud-politicus Elco Brinkman
- Gert-Jan Dennekamp (1966), journalist
- Fransina Dingstee (1919), verzetsstrijdster
- Klaas van Dorsten (1923-2007), verzetsstrijder en ondernemer
- Eduard Frankfort (1864-1920), kunstschilder
- Roelof Frankot (1911-1984), kunstschilder en fotograaf
- Louise Fresco (1952), wetenschapper, bestuurder en schrijfster
- Louise Groenman (1940), politica
- Theo de Groot (1948), acteur
- Johanna Haanstra (1956), politica
- Albert van der Haar (1975), voetballer
- Dirk Heerlijn (1913), verzetsstrijder
- Pieter Hofstede Crull (1862-1925), jurist en waarnemend gouverneur van Suriname
- Rento Hofstede Crull (1863-1938), ingenieur en elektriciteitspionier
- Jan Huisman (1949), politicus
- Mimi van den Hurk (1919-2003), verzetsstrijdster
- Gerard Jansen (1923-1944), verzetsstrijder
- Jans Koerts (1969), wielrenner
- Riek Lotgering-Hillebrand (1892-1984), voedingsdeskundige
- Malenthe Lugtmeier (1989), voetbalster
- Jan Mankes (1889-1920), kunstschilder, graficus en tekenaar
- Wim Peters (1903-1995), atleet
- John Talen (1965), wielrenner
- Hendrik Thalen (1918-2006), verzetsstrijder
- Uko Post (1954), kunstschilder
- Ronny Venema (1974), voetballer
- Juul Zandbergen (1925-2008), wethouder en verzetsman
- Peter de Zwaan (1944), schrijver
- Piet Zwiers (1907-1965), kunstschilder
- Mientje Nip (1925-2003) verzetsstijdster
[bewerken] Bekende inwoners
- Henk Boerwinkel, marionettenspeler en marionettenmaker
- Herman Heskamp (1947), voetballer
- Jan Mulder (1943), politicus, Europarlementariër
- Mark van Rijswijk (1979), sportverslaggever
- Elma de Vries (1983), langebaanschaatster
[bewerken] Bekende voormalige inwoners
- Cees Bijl (1955), burgemeester
- Willem Brocades (1778-1849), apotheker en ondernemer
- Stien Eelsingh (1903), kunstschilderes
- Peter van den Hurk (1919), verzetsstrijder
- André Idserda (1879-1952), kunstschilder
- Peter den Oudsten (1951), burgemeester
- Jan Rijpstra (1955), sportbestuurder en politicus, burgemeester van Tynaarlo)
- Jannes de Vries (1901-1986), kunstenaar
[bewerken] Partnergemeente
Meppel heeft sinds jaren een stedenband met het Tsjechische Most.
[bewerken] Fotogalerij
|
Drukkerijmuseum Meppel |
|||
[bewerken] Externe link
[bewerken] Literatuurverwijzingen
- ↑ Foorthuis, W.R., Brood, P. (2002). Drenthe. Gids voor cultuur en landschap. Bedum: De Ploeg. ISBN 9052942420
- ↑ a b Informatiepagina Gemeente Meppel, bezocht 21 april 2009
- ↑ Infopagina MCS terminal Meppel
- ↑ Infopagina Gemeente Meppel over Oevers D
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Meppel van Wikimedia Commons. |
| Plaatsen in de gemeente Meppel | |
|---|---|
|
Plaatsen: Kolderveen · Meppel · Nijeveen · Rogat |
| Provincie Drenthe | |
|---|---|
|
Aa en Hunze · Assen · Borger-Odoorn · Coevorden · Emmen · Hoogeveen · Meppel · Midden-Drenthe · Noordenveld · Tynaarlo · Westerveld · De Wolden |


