Station Den Haag Centraal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
    Den Haag Centraal   
Station Den Haag in 2009
Station Den Haag in 2009
Plaats Den Haag
Afkorting Gvc
Opening september 1973
Perrons 7 (trein en metro, gelijkvloers)
4 (tramplatform)
Perronsporen 10 (trein)
2 (metro)
4 (tram, tramplatform)
4 (tram, Rijnstraat)
Spoorlijn(en) Gouda - Den Haag en aansluitingen in beide richtingen op de Spoorlijn Amsterdam - Rotterdam
RandstadRail  2   3   4 
Metrolijn  E 
Tramlijn  6   9   15   16   17 
Stadsbus  18   22   24   28 
Streekbus  43   45   46   90   91   491 
Qliner  380   381   382   383   385   386 
Nachtbus  N2   N5   N6 
Vervoerder NS Logo NS.svg
HTM Logo HTM.svg
HTMbuzz Logo HTMbuzz.jpg
RET Logo RET.jpg
Veolia Logo Veolia.jpg
Arriva
Reizigers 74.957 (2010)[1] per dag
Coördinaten 52° 5′ NB, 4° 19′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Den Haag Centraal
Station Den Haag Centraal
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Station Den Haag Centraal is het centraal station van Den Haag. Den Haag Centraal is met twaalf sporen het grootste kopstation van Nederland. Het werd geopend in 1973 net naast het oude station Den Haag Staatsspoor.

Doorgaande treinen tussen Amsterdam en Rotterdam, waaronder die van het nachtnet maar niet de internationale treindienst Thalys, komen langs Den Haag . Ze komen echter niet langs Den Haag Centraal en stoppen alleen op Den Haag HS. De treinen van en naar Leiden en Amsterdam, die Den Haag als begin- of eindpunt hebben, komen in Den Haag Centraal en niet langs HS. Hierdoor is voor veel reizigers een enigszins onpraktische situatie ontstaan: komend uit het zuiden moeten ze goed weten of ze in HS of in Centraal moeten overstappen; komend uit het noorden kunnen ze soms het beste al in Leiden overstappen. De huidige infrastructuur laat nauwelijks toe dat treinen van Leiden naar Rotterdam via Den Haag Centraal rijden. Alleen de sporen 6 en 7 zijn uit alle richtingen bereikbaar, waarbij een groot aantal sporen moet worden gekruist.

Sinds 29 mei 2000 wordt het station door NS niet meer aangeduid als Den Haag CS, maar als Den Haag Centraal.

Geschiedenis[bewerken]

Het oudste station van Den Haag is niet Den Haag Centraal, maar Den Haag Hollands Spoor (HS), dat aan de doorgaande verbinding Amsterdam – Rotterdam ligt en in 1843 werd geopend door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). Station Den Haag HS aan de Oude Lijn werd net buiten de bebouwde kom aangelegd, op een plek die toentertijd zelfs buiten de gemeentegrenzen lag, op het grondgebied van Rijswijk. In 1870 opende de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) een tweede station voor de verbinding van Den Haag naar Gouda en Utrecht. Dit station kwam aan een andere zijde van de stad te liggen. In 1890 werd de concessie van de Rijnspoorweg ontbonden en overgenomen door de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS). Den Haag Rijnspoor werd omgedoopt in Den Haag Staatsspoor. De benaming Den Haag SS was zo zeer ingeburgerd dat deze naam ook na de Tweede Wereldoorlog werd gehandhaafd, terwijl in andere situaties (bijvoorbeeld postcodes) de combinatie SS angstvallig wordt vermeden.

Toen de Nederlandse Spoorwegen (NS) begin jaren 70 een Centraal Station voor Den Haag wilden bouwen, lag het vanuit spoorwegexploitatie het meest voor de hand dat op de plek van Den Haag HS te bouwen. Hier kwamen immers de doorgaande treinen van Amsterdam naar Rotterdam langs. De verbindingsboog van Voorburg naar Den Haag HS moest dan worden uitgebreid, station SS zou worden opgeheven en alle treinen zouden via Den Haag HS rijden. De gemeente Den Haag verzette zich echter hiertegen, omdat zij graag een station dicht bij het centrum wilde. Toen is besloten het Centraal Station te bouwen op de plek van Den Haag SS.

In 27 september 1973 was de bouw van het nieuwe station zover gevorderd dat het eerste deel in gebruik kon worden genomen. Station Staatsspoor kon worden gesloten en vervolgens worden gesloopt om ruimte te maken voor de verdere bouw van het nieuwe station. In 1975 was het Centraal Station voltooid. Er werden in 1975 verbindingsbogen aangelegd van Den Haag Laan v NOI naar Den Haag Centraal (met een enkelspoorboog voor de richting station Den Haag Mariahoeve onder het bestaande viaduct, om aan de rechterzijde van het spoor uit te komen) en van Den Haag HS naar Den Haag Centraal (1976), zodat treinen uit de richtingen Leiden, Rotterdam Centraal en Rotterdam Hofplein in Den Haag Centraal konden eindigen. Vanaf 1896 was hier al een regelmatige reizigersdienst, maar deze werd later weer afgeschaft.

Alleen 's nachts met het Nachtnet had Den Haag Centraal een doorgaande treindienst. Sinds het ingaan van de dienstregeling voor 2009 stoppen de Nachtnettreinen echter in Den Haag HS en rijden ze niet meer via Den Haag Centraal.

Prins Bernhardviaduct[bewerken]

Het Prins Bernhardviaduct is een vaste verkeersbrug over de sporen en perrons van station Den Haag Centraal. Aan de zuidzijde zijn er trappen naar de perrons. aan de noordzijde biedt het voor bussen en voetgangers toegang tot het busstation.

Nieuw Centraal[bewerken]

Tijdelijke hijskraan om de vaste hijskraan te demonteren en de onderdelen over het gebouw heen te tillen.

Den Haag Centraal wordt momenteel verbouwd, onder andere vanwege de komst van RandstadRail, maar vooral omdat men verwacht dat het aantal reizigers de komende jaren fors zal toenemen (tot ongeveer 250.000 per dag). Dit project Den Haag Nieuw Centraal is onderdeel van het project Den Haag Nieuw Centraal.

Het station krijgt vier gelijkwaardige ingangen en een transparant uiterlijk. De opvallende dakconstructie (ongeveer 120 bij 100 meter en 22 meter hoog) wordt gemaakt van glas en staal. In de hal komt er veel ruimte voor winkels en restaurants. Na de verbouwing is het station getransformeerd tot een zogeheten Wereldstation. Den Haag is een van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP's) van VROM, samen met Amsterdam-Zuid, Arnhem, Breda, Rotterdam en Utrecht.

Den Haag krijgt op termijn een aansluiting op de HSL Zuid: er komt een IC of een hogesnelheidstrein tussen Den Haag en Brussel, en de IC Den Haag - Eindhoven zal op termijn via de HSL gaan rijden. Vanwege de HSL investeert het ministerie extra geld in deze stations omdat ze de visitekaartjes van Nederland zijn voor de internationale treinreiziger. Ook in de directe omgeving van het station wordt, mede daarom, flink gebouwd. Het oude winkel- en kantorencomplex Babylon naast het station wordt verbouwd tot New Babylon.

De samenwerkende partners voor het nieuwe station zijn de gemeente Den Haag, ProRail en NS.

Het oude dak is ondertussen gesloopt, de steunkolommen staan er en er is een voorlopig dak/platform waarboven het nieuwe dak gemonteerd werd. Het nieuwe dak is op hemelvaartsweekend 2013 compleet. De hoge hijskraan in de stationshal werd afgebroken door middel van tijdelijke hoge hijskraan die vanaf Koningin Julianaplein de onderdelen over het kantorencomplex heen tilde.

Dienstregeling[bewerken]

Het station wordt in de dienstregeling 2014 door de volgende treinseries bediend:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
700 Intercity Den Haag CentraalSchipholLelystad CentrumZwolleGroningen Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 12700. Vormt tussen Zwolle en Groningen een halfuursdienst met serie 500. Stopt tussen Zwolle en Groningen alleen 's morgens vroeg en 's avonds laat op alle stations.
1700 Intercity Den Haag CentraalUtrecht CentraalAmersfoortDeventerHengeloEnschede
1900 Intercity Den Haag CentraalRotterdam CentraalBredaEindhovenHelmondDeurneVenlo
2000 Intercity Den Haag CentraalGoudaUtrecht Centraal
2100 Intercity Amsterdam CentraalHaarlemLeiden CentraalDen Haag Centraal
4300 Sprinter (Leiden Centraal – ) HoofddorpSchipholWeespAlmere CentrumAlmere Oostvaarders Rijdt alleen in de spits van/naar Leiden Centraal, enkele ritten naar Lelystad C en Den Haag C
5000 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht – (Breda) Rijdt alleen in de spits tussen Dordrecht en Breda. Rijdt niet 's avonds en in het weekend.
5100 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrechtRoosendaal Alleen in de spits 2x/uur. Buiten de spits 1x/uur.
15100 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrechtBreda Rijdt niet in de spits. Rijdt buiten de spits één keer per uur.
5700 Sprinter Utrecht CentraalHilversumWeespSchipholLeiden CentraalDen Haag Centraal
6300 Sprinter (Den Haag Centraal – ) Leiden CentraalHeemstede-AerdenhoutHaarlem Rijdt 's avonds en in het weekend tot Leiden Centraal.
9800 Sprinter Den Haag CentraalGoudaUtrecht Centraal Stopt na 20.00 uur en in de weekends ook op Leidsche Rijn
11700 Intercity Amersfoort SchothorstAmersfoortUtrecht CentraalGoudaDen Haag Centraal
12700 Intercity Den Haag CentraalSchipholLelystad CentrumZwolleLeeuwarden Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 700.
19800 Sprinter Den Haag CentraalGoudaGouda Goverwelle Rijdt niet 's avonds na 20.00 uur en in het weekend.

Fotogalerij[bewerken]

Bus, tram en RandstadRail[bewerken]

Boven de treinsporen werd een groot busplatform gebouwd, met op hetzelfde niveau ook een viersporig semi-metro-tramstation (CS-Hoog) van de HTM. Aan de noordkant van het tramstation werd tevens een tramkeerlus aangelegd voor de trams komende van de stad te laten keren. Daarnaast zijn er ook nog tramhaltes op straatniveau (CS-Laag) aan de zijkant van de stationshal. Het tramstation ligt in het verlengde van de tramtunnel en is verbouwd voor de komst van RandstadRail. De oorspronkelijke vier zijperrons hebben plaats gemaakt voor twee eilandperrons.

Bus[bewerken]

Den Haag Centraal, busplatform/busstation (hoog):

Perron Lijn Bestemming Via Vervoerder Opmerkingen
C Alles Uitstaphalte HTMbuzz en of Veolia en of Arriva
D  24  Station Mariahoeve Haagse Hout, Mariahoeve
 N2  Leidschendam/Voorburg Mariahoeve, MCH Antoniushove, Voorburg Station HTMbuzz Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
 N6  Zoetermeer A12, Mandelabrug, Rokkeveen, Silverdome, Centrum West, Hoflaan, Rotonde Houtkade, A12, Centraal Station HTMbuzz Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
E  24  Kijkduin Centrum, Kneuterdijk, Plein 1813, Javastraat, Vredespaleis, Gemeentemuseum/Museon, HagaZiekenhuis, Vogelwijk, Bohemen HTMbuzz
 N5  Centrum (Buitenhof) HTMbuzz Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
 N6  Centrum (Buitenhof) HTMbuzz Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
F  18  Rijswijk De Schilp Stationsbuurt, Station Hollands Spoor, Laak, Rijswijk Station, In de Bogaard, Steenvoorde HTMbuzz
G  18  Clingendael Malieveld, Benoordenhout HTMbuzz
H  22  Duindorp Centrum, Kneuterdijk, Plein 1813, Javastraat, Madurodam, Kurhaus, Scheveningen HTMbuzz
 28  Voorburg Station Binckhorst HTMbuzz Spitslijn.
I  22  Duinzigt Malieveld, Bronovo Ziekenhuis, Waalsdorperweg HTMbuzz
Oude Waalsdorperweg Malieveld, Bronovo Ziekenhuis HTMbuzz Spitslijn.
J  45  Leiden, Centraal Station Beatrixkwartier/Bezuidenhout, Voorburg (Station, Station Leidschendam-Voorburg), GGZ Haagstreek, Voorschoten, Station Lammenschans, Breestraat Veolia/Arriva
 46  Voorschoten, Vlietwijk Beatrixkwartier/Bezuidenhout, Voorburg (Station, Station Leidschendam-Voorburg), Leidschendam (MCH Antoniushove, Leidsenhage, GGZ Haagstreek) Veolia Rijdt niet na 22.00 uur.
K  43  Leiden, Centraal Station Bezuidenhout, Marlot, Wassenaar (De Kieviet, van Oldenbarneveltweg, Maaldrift), Haagse Schouw, Universiteit Leiden Veolia
 91  Wassenaar, Park Duinrell Bezuidenhout, Marlot, Wassenaar (De Kieviet, van Oldenbarneveltweg) Veolia Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend.
L  90  Hillegom, Station -
Nieuw-Vennep, Station
Wassenaar (Kerkehout, van Oldenbarneveltweg, Dr Mansveltkade/Duinrell), Katwijk aan den Rijn, Katwijk (Molentuinweg, Raadhuis, Vuurbaak, Biltlaan, Rijnsoever), Noordwijk (Molentuinweg, Raadhuis, Vuurbaak, Biltlaan, Rijnsoever), Noordwijkerhout, De Zilk, Hillegom (Station, Weeresteinstraat, Olympiaweg), Beinsdorp, Winkelcentrum Getsewoud, Zuiderdreef Arriva
 491  Wassenaar, Park Duinrell Van Oldenbarneveltweg Veolia Rijdt alleen in het weekend en elke dag in de zomermaanden.
M  380  Alphen aan den Rijn, Station Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Kruisweg, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Flemingweg, Europalaan Arriva Rijdt alleen in de spits.
 381  Alphen aan den Rijn, Station Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Kruisweg, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Avifauna, Het Oude Ambacht, Troubadourweg Arriva Rijdt alleen in de spits.
N  382  Boskoop, Snijdelwijk Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Waddinxveen (P+R A12, Beethovenlaan) Arriva Rijdt alleen in de spits.
 383  Krimpen aan den IJssel, Busstation Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Kruisweg, Moerkapelle, Zevenhuizen, Rotterdam (Metro Nesselande), Nieuwerkerk aan den IJssel (Zilvermos, Reigerhof, Station), Capelle aan den IJssel (Metro De Terp, Metro Centrum) Arriva Rijdt alleen in de spits.
O  385  Noordwijk, Picképlein Wassenaar (Kerkehout, Deijleroord), Transferium A44, Valkenburg, Katwijk aan den Rijn, Katwijk Arriva
 386  Oegstgeest, Simon Vestdijklaan Wassenaar (Kerkehout, Deijleroord), Transferium A44, Leidsebuurt Arriva

Bron: HTMbuzz, Veolia Transport Nederland - Haaglanden en Arriva - Zuid-Holland

Tram en RandstadRail[bewerken]

Den Haag Centraal, tramplatform/tramstation (hoog):

Perron Lijn Bestemming Via Opmerkingen
A  3  Loosduinen Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde, Bomen/-Vruchtenbuurt, Bohemen
 4  De Uithof Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde, Rustenburg/Oostbroek, Leyenburg, Bouwlust
Monstersestraat Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde Spitslijn.
B  2  Kraayenstein Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde, Nieuw Eykenduynen, Oud Eik en Duinen, Houtwijk, Loosduinen
 3  De Savornin Lohmanplein Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde, Bomen/-Vruchtenbuurt Spitslijn.
 6  Leyenburg Tramtunnel, Prinsegracht, Schilderswijk, Haagse Markt, Transvaalkwartier, Rustenburg/Oostbroek
C  2  Leidschendam Leidsenhage Ternoot, Bezuidenhout, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Essesteijn
 6  Leidschendam Noord Ternoot, Bezuidenhout, Haagse Hout, Station Mariahoeve, Essesteijn, Leidsenhage
D  3  Zoetermeer Centrum West Beatrixkwartier, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Leidschendam-Voorburg, Forepark, Leidschenveen, Zoetermeerse Rijweg, Voorweg, Centrum-West, Seghwaert, Zoetermeerse Krakeling
 4  Zoetermeer Javalaan Beatrixkwartier, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Leidschendam-Voorburg, Forepark, Leidschenveen, Zoetermeerse Rijweg, Voorweg, Centrum-West, Seghwaert, Oosterheem

Den Haag Centraal, Rijnstraat (laag):

Perron Lijn Bestemming Via Opmerkingen
E  9  Scheveningen Noorderstrand Malieveld, Koninginnegracht, Madurodam, Westbroekpark, Circustheater, Kurhaus
Madurodam Malieveld, Koninginnegracht Spitslijn.
 15  Nootdorp Korte Voorhout, Buitenhof, Centrum, Bierkade, Rijswijkseplein/Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Rijswijk, Hoornbrug, Broekpolder, P+R Hoornwijck, Ypenburg
 17  Statenkwartier Korte Voorhout, Buitenhof, Zeeheldenkwartier, Gemeentemuseum/Museon
F/G Buiten gebruik.
H  9  Vrederust Kalvermarkt-Stadhuis, Bierkade, Station Hollands Spoor, Stationsbuurt, Zuiderpark, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond
 16  Wateringen Kalvermarkt-Stadhuis, Bierkade, Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Spoorwijk, Station Moerwijk, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond, Hoge Veld, Wateringse Veld
 17  Wateringen Rijswijkseplein, Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Spoorwijk, Plaspoelpolder, Rijswijk Station, In de Bogaard, Eikelenburg, Wateringse Veld

Bron: HTM

RandstadRail Metrolijn E naar Rotterdam van de RET heeft zijn eindhalte niet op het tramplatform, maar maakt tijdelijk gebruik van de voormalige treinsporen 11 en 12. NS krijgen in de toekomst weer de beschikking over die sporen aangezien de metrolijn via een nieuw te bouwen viaduct zal eindigen aan halteperrons boven het busplatform. Het metrostation zal in 2015 worden opgeleverd.

Voorzieningen[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • Station Den Haag Centraal had in de oude situatie onder het NS-personeel de bijnaam "sjoelbak". De sporen liepen namelijk dood onder een overkapping en vanuit de cabine van een treinmachinist zag het station er als een sjoelbak uit.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
RandstadRail