Station Den Haag Centraal

Den Haag Centraal
Station Den Haag in 2009
Plaats	Den Haag
Afkorting	Gvc
Opening	september 1973
Perrons	7 (trein en metro, gelijkvloers) 4 (tramplatform)
Perronsporen	10 (trein) 2 (metro) 4 (tram, tramplatform) 4 (tram, Rijnstraat)
Spoorlijn(en)	Gouda - Den Haag en aansluitingen in beide richtingen op de Spoorlijn Amsterdam - Rotterdam
RandstadRail	2   3   4  Metrolijn  E
Tramlijn(en)	6   9   15   16   17
Buslijn(en)	Stadsbus:  18   22   24   28   29  Streekbus:  43   45   46   90   91   491  Qliners:  380   381   382   383   385   386
Vervoerder(s)	NS HTM HTMbuzz RET Veolia Arriva
Reizigers	74.957 (2010) per dag
Coördinaten	52°4′52″N 4°19′26″E
Externe link	NS-stationsinformatie
Portaal    Openbaar vervoer

Station Den Haag Centraal is het centraal station van Den Haag. Den Haag Centraal is met twaalf sporen het grootste kopstation van Nederland. Het werd geopend in 1973 net naast het oude station Den Haag Staatsspoor.

Doorgaande treinen tussen Amsterdam en Rotterdam, waaronder die van het nachtnet maar niet de internationale treindienst Thalys na, komen langs Den Haag . Ze komen echter niet langs Den Haag Centraal en stoppen alleen op Den Haag HS. De treinen van en naar Leiden en Amsterdam, die Den Haag als begin- of eindpunt hebben, komen in Den Haag Centraal en niet langs HS. Hierdoor is voor veel reizigers een enigszins onpraktische situatie ontstaan: komend uit het zuiden moeten ze goed weten of ze in HS of in Centraal moeten overstappen; komend uit het noorden kunnen ze soms het beste al in Leiden overstappen. De huidige infrastructuur laat nauwelijks toe dat treinen van Leiden naar Rotterdam via Den Haag Centraal rijden. Alleen de sporen 6 en 7 zijn uit alle richtingen bereikbaar, waarbij een groot aantal sporen moet worden gekruist.

Sinds 29 mei 2000 wordt het station door NS niet meer aangeduid als Den Haag CS, maar als Den Haag Centraal.

Geschiedenis

Het oudste station van Den Haag is niet Den Haag Centraal, maar Den Haag Hollands Spoor (HS), dat aan de doorgaande verbinding Amsterdam – Rotterdam ligt en in 1843 werd geopend door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). Station Den Haag HS aan de Oude Lijn werd net buiten de bebouwde kom aangelegd, op een plek die toentertijd zelfs buiten de gemeentegrenzen lag, op het grondgebied van Rijswijk. In 1870 opende de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) een tweede station voor de verbinding van Den Haag naar Gouda en Utrecht. Dit station kwam aan een andere zijde van de stad te liggen. In 1890 werd de concessie van de Rijnspoorweg ontbonden en overgenomen door de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS). Den Haag Rijnspoor werd omgedoopt in Den Haag Staatsspoor. De benaming Den Haag SS was zo zeer ingeburgerd dat deze naam ook na de Tweede Wereldoorlog werd gehandhaafd, terwijl in andere situaties (bijvoorbeeld postcodes) de combinatie SS angstvallig wordt vermeden.

Toen de Nederlandse Spoorwegen (NS) begin jaren 70 een Centraal Station voor Den Haag wilden bouwen, lag het vanuit spoorwegexploitatie het meest voor de hand dat op de plek van Den Haag HS te bouwen. Hier kwamen immers de doorgaande treinen van Amsterdam naar Rotterdam langs. De verbindingsboog van Voorburg naar Den Haag HS moest dan worden uitgebreid, station SS zou worden opgeheven en alle treinen zouden via Den Haag HS rijden. De gemeente Den Haag verzette zich echter hiertegen, omdat zij graag een station dicht bij het centrum wilde. Toen is besloten het Centraal Station te bouwen op de plek van Den Haag SS.

In september 1973 was de bouw van het nieuwe station zover gevorderd dat het eerste deel in gebruik kon worden genomen. Station Staatsspoor kon worden gesloten en vervolgens worden gesloopt om ruimte te maken voor de verdere bouw van het nieuwe station. In 1975 was het Centraal Station voltooid. Er werden in 1975 verbindingsbogen aangelegd van Den Haag Laan v NOI naar Den Haag Centraal (met een enkelspoorboog voor de richting station Den Haag Mariahoeve onder het bestaande viaduct, om aan de rechterzijde van het spoor uit te komen) en van Den Haag HS naar Den Haag Centraal (1976), zodat treinen uit de richtingen Leiden, Rotterdam Centraal en Rotterdam Hofplein in Den Haag Centraal konden eindigen. Vanaf 1896 was hier al een regelmatige reizigersdienst, maar deze werd later weer afgeschaft.

Alleen 's nachts met het Nachtnet had Den Haag Centraal een doorgaande treindienst. Sinds het ingaan van de dienstregeling voor 2009 stoppen de Nachtnettreinen echter in Den Haag HS en rijden ze niet meer via Den Haag Centraal.

Prins Bernhardviaduct

Het Prins Bernhardviaduct is een vaste verkeersbrug over de sporen en perrons van station Den Haag Centraal. Aan de zuidzijde zijn er trappen naar de perrons. aan de noordzijde biedt het voor bussen en voetgangers toegang tot het busstation.

Nieuw Centraal

Tijdelijke hijskraan om de vaste hijskraan te demonteren en de onderdelen over het gebouw heen te tillen.

Den Haag Centraal wordt momenteel verbouwd, onder andere vanwege de komst van RandstadRail, maar vooral omdat men verwacht dat het aantal reizigers de komende jaren fors zal toenemen (tot ongeveer 250.000 per dag). Dit project Den Haag Nieuw Centraal is onderdeel van het project Den Haag Nieuw Centrum.

Het station krijgt vier gelijkwaardige ingangen en een transparant uiterlijk. De opvallende dakconstructie (ongeveer 120 bij 100 meter en 22 meter hoog) wordt gemaakt van glas en staal. In de hal komt er veel ruimte voor winkels en restaurants. Na de verbouwing is het station getransformeerd tot een zogeheten Wereldstation. Den Haag is een van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP's) van VROM, samen met Amsterdam-Zuid, Arnhem, Breda, Rotterdam en Utrecht.

Den Haag krijgt op termijn een aansluiting op de HSL Zuid: er komt een IC of een hogesnelheidstrein tussen Den Haag en Brussel, en de IC Den Haag - Eindhoven zal op termijn via de HSL gaan rijden. Vanwege de HSL investeert het ministerie extra geld in deze stations omdat ze de visitekaartjes van Nederland zijn voor de internationale treinreiziger. Ook in de directe omgeving van het station wordt, mede daarom, flink gebouwd. Het oude winkel- en kantorencomplex Babylon naast het station wordt verbouwd tot New Babylon.

De samenwerkende partners voor het nieuwe station zijn de gemeente Den Haag, ProRail en NS.

Het oude dak is ondertussen gesloopt, de steunkolommen staan er en er is een voorlopig dak/platform waarboven het nieuwe dak gemonteerd werd. Het nieuwe dak is op hemelvaartsweekend 2013 compleet. De hoge hijskraan in de stationshal werd afgebroken door middel van tijdelijke hoge hijskraan die vanaf Koningin Julianaplein de onderdelen over het kantorencomplex heen tilde.

Treinseries die in Den Haag Centraal stoppen

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
700	Intercity	Den Haag Centraal – Schiphol – Lelystad Centrum – Zwolle – Groningen	Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 12700. Rijdt op zaterdagochtend en op zondagochtend een verbinding als stoptrein tussen Zwolle en Groningen.
1700	Intercity	Den Haag Centraal – Utrecht Centraal – Amersfoort – Deventer – Hengelo – Enschede
1900	Intercity	Den Haag Centraal – Rotterdam Centraal – Breda – Eindhoven – Deurne – Venlo	Rijdt tussen Deurne en Venlo als stoptrein.
2000	Intercity	Den Haag Centraal – Gouda – Utrecht Centraal
2100	Intercity	Amsterdam Centraal – Haarlem – Leiden Centraal – Den Haag Centraal
5000	Sprinter	(Den Haag Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – )Dordrecht – Breda	Daluren: Breda - Dordrecht 1x/uur; 's avonds en weekend: alleen Breda - Dordrecht (1x/uur).
5100	Sprinter	Den Haag Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – Dordrecht – Roosendaal	In de ochtendspits rijden de treinen extra tussen Roosendaal en Bergen op Zoom.
5700	Sprinter	Utrecht Centraal – Hilversum – Weesp – Schiphol – Leiden Centraal – (Den Haag Centraal)	Rijdt 's avonds en in het weekend tot Leiden Centraal.
6300	Sprinter	Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Haarlem
9800	Sprinter	Den Haag Centraal – Gouda – Utrecht Centraal	Stopt na 20.00 uur en in de weekends ook op Leidsche Rijn
11700	Intercity	Amersfoort Schothorst – Amersfoort – Utrecht Centraal – Gouda – Den Haag Centraal
12700	Intercity	Den Haag Centraal – Schiphol – Lelystad Centrum – Zwolle – Leeuwarden	Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 700. Rijdt als stoptrein tussen Zwolle en Leeuwarden.
19800	Sprinter	Den Haag Centraal – Gouda – Gouda Goverwelle	Rijdt niet 's avonds na 20.00 uur en in het weekend.

Foto's

• 

  Stationshal.

• 

  Na de verbouwing.

• 

  Busplatform.

• 

  CS en Hoftoren.

• 

  Station gezien vanaf perron 6.

• 

  Emplacement van Den Haag Centraal.

• 

  Rotterdams metrostel van RandstadRail.

Bus, tram en RandstadRail

Boven de treinsporen werd een groot busplatform gebouwd, met op hetzelfde niveau ook een viersporig semi-metro-tramstation (CS-Hoog) van de HTM. Aan de noordkant van het tramstation werd tevens een tramkeerlus aangelegd voor de trams komende van de stad te laten keren. Daarnaast zijn er ook nog tramhaltes op straatniveau (CS-Laag) aan de zijkant van de stationshal. Het tramstation ligt in het verlengde van de tramtunnel en is verbouwd voor de komst van RandstadRail. De oorspronkelijke vier zijperrons hebben plaats gemaakt voor twee eilandperrons.

Bus

Den Haag Centraal, busplatform/busstation (hoog):

Lijn	Bestemming	Via	Vervoerder	Bijzonderheden
18	Clingendael	Malieveld, Benoordenhout	HTMbuzz
	Rijswijk De Schilp	Stationsbuurt, Station Hollands Spoor, Laak, Rijswijk Station, In de Bogaard, Steenvoorde
22	Duindorp	Centrum, Kneuterdijk, Plein 1813, Javastraat, Madurodam, Kurhaus, Scheveningen	HTMbuzz
	Duinzigt	Malieveld, Bronovo Ziekenhuis, Waalsdorperweg
24	Kijkduin	Centrum, Kneuterdijk, Plein 1813, Javastraat, Vredespaleis, Gemeentemuseum/Museon, HagaZiekenhuis, Vogelwijk, Bohemen	HTMbuzz
	Station Mariahoeve	Haagse Hout
28	Voorburg Station	Binckhorst	HTMbuzz	Spitslijn.
29	Oude Waalsdorperweg	Malieveld, Bronovo Ziekenhuis	HTMbuzz	Spitslijn, als ondersteuning van lijn 22.
43	Leiden, Centraal Station	Wassenaar	Veolia
45	Leiden, Centraal Station	Voorburg, Leidschendam, Voorschoten	Veolia
46	Voorschoten, Vlietwijk	Voorburg, Leidschendam	Veolia	Rijdt niet na 22.00 uur.
90	Hillegom, Station - Nieuw-Vennep, Station	Wassenaar, Katwijk aan den Rijn, Katwijk, Noordwijk, Noordwijkerhout, Hillegom, Beinsdorp	Arriva
91	Wassenaar, Park Duinrell		Veolia	Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend.
380	Alphen aan den Rijn, Station	Voorburg, Zoetermeer, Kruisweg, Hazerswoude, Hazerswoude-Rijndijk	Arriva	Rijdt alleen in de spits.
381	Alphen aan den Rijn, Station	Voorburg, Zoetermeer, Kruisweg, Hazerswoude, Hazerswoude-Rijndijk	Arriva	Rijdt alleen in de spits.
382	Boskoop, Snijdelwijk	Voorburg, Zoetermeer, Waddinxveen	Arriva	Rijdt alleen in de spits.
383	Krimpen aan den IJssel, Busstation	Voorburg, Zoetermeer, Kruisweg, Moerkapelle, Zevenhuizen, Rotterdam, Nieuwerkerk aan den IJssel, Capelle aan den IJssel	Arriva	Rijdt alleen in de spits.
385	Noordwijk, Van Panhuysstraat	Wassenaar, Transferium A44, Valkenburg, Katwijk aan den Rijn, Katwijk	Arriva
386	Oegstgeest, Simon Vestdijklaan	Wassenaar, Transferium A44	Arriva
491	Wassenaar, Park Duinrell		Veolia	Rijdt alleen in het weekend en elke dag in de zomermaanden.
N2	Leidschendam/Voorburg	Mariahoeve, MCH Antoniushove, Voorburg Station	HTMbuzz	Rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
N5	Centrum/Buitenhof		HTMbuzz	Rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
N6	Zoetermeer	Centrum West, Leidschenveen	HTMbuzz	Rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
	Centrum/Buitenhof

Bron: HTMbuzz, Veolia Transport Nederland - Haaglanden en Arriva - Zuid-Holland

Tram en RandstadRail

Den Haag Centraal, tramplatform/tramstation (hoog):

Lijn	Bestemming	Via	Bijzonderheden
2	Kraayenstein	Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde, Nieuw Eykenduynen, Oud Eik en Duinen, Houtwijk, Loosduinen
	Leidschendam Noord	Ternoot, Bezuidenhout, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Essesteijn, Leidsenhage
3	Loosduinen	Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde, Bomen/-Vruchtenbuurt, Bohemen
	Zoetermeer Centrum West	Beatrixkwartier, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Leidschendam-Voorburg, Forepark, Leidschenveen, Zoetermeerse Rijweg, Voorweg, Centrum-West, Seghwaert, Zoetermeerse Krakeling
4	De Uithof	Tramtunnel, Prinsegracht, MCH Westeinde, Rustenburg/Oostbroek, Leyenburg, Bouwlust
	Zoetermeer Javalaan	Beatrixkwartier, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Leidschendam-Voorburg, Forepark, Leidschenveen, Zoetermeerse Rijweg, Voorweg, Centrum-West, Seghwaert, Oosterheem
6	Leyenburg	Tramtunnel, Prinsegracht, Schilderswijk, Haagse Markt, Transvaalkwartier, Rustenburg/Oostbroek
	Leidschendam Leidsenhage	Ternoot, Bezuidenhout, Haagse Hout, Station Mariahoeve, Essesteijn

Den Haag Centraal, Schedeldoekshaven (laag):
In 2013 stoppen tramlijnen 9, 15, 16 en 17 niet in de Rijnstraat, omdat er werkzaamheden zijn op de Bosbrug en in de Rijnstraat. Deze tramlijnen stoppen bij de halte Schedeldoekshaven en rijden een andere route door het Centrum van Den Haag.

Lijn	Route	Via	Bijzonderheden
9	Scheveningen Noorderstrand	Kalvermarkt-Stadhuis, Buitenhof, Korte Voorhout, Koninginnegracht, Madurodam, Westbroekpark, Kurhaus
	Vrederust	Rijswijkseplein, Station Hollands Spoor, Stationsbuurt, Zuiderpark, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond
15	Nootdorp	Kalvermarkt-Stadhuis, Bierkade, Rijswijkseplein/Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Rijswijk, Hoornbrug, Broekpolder, P+R Hoornwijck, Ypenburg
16	Wateringen	Rijswijkseplein, Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Spoorwijk, Station Moerwijk, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond, Hoge Veld, Wateringse Veld
17	Statenkwartier	Kalvermarkt-Stadhuis, Kneuterdijk, Archipelbuurt, Zorgvliet, World Forum
	Wateringen	Rijswijkseplein, Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Spoorwijk, Plaspoelpolder, Rijswijk Station, In de Bogaard, Eikelenburg, Wateringse Veld

Bron: HTM

RandstadRail Metrolijn E naar Rotterdam van de RET heeft zijn eindhalte niet op het tramplatform, maar maakt tijdelijk gebruik van de voormalige treinsporen 11 en 12. NS krijgen in de toekomst weer de beschikking over die sporen aangezien de metrolijn via een nieuw te bouwen viaduct zal eindigen aan halteperrons boven het busplatform. Het metrostation zal in 2015 worden opgeleverd.

Voorzieningen

• Albert Heijn to go
• Bruna
• Burger King
• Etos
• Free Record Shop
• Leonidas
• Smullers
• Kiosk
• HEMA
• Starbucks
• GWK Travelex

Trivia

• Station Den Haag Centraal heeft onder NS-personeel de bijnaam "sjoelbak". De sporen lopen namelijk dood onder een overkapping en vanuit de cabine van een treinmachinist ziet het station er als een sjoelbak uit.

Externe links

• Den Haag Nieuw Centraal

Mediabestanden

Zie de categorie Den Haag Central station van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Bronnen, noten en/of referenties

Spoorwegstations in Zuid-Holland

Alphen aan den Rijn · Arkel · Barendrecht · Bodegraven · Boskoop · Boven Hardinxveld · Capelle Schollevaar · Delft · -Zuid · Den Haag Centraal · -HS · -Laan v NOI · -Mariahoeve · -Moerwijk · -Ypenburg · Dordrecht · -Stadspolders · -Zuid · Gorinchem · Gouda · -Goverwelle · Hardinxveld-Giessendam · -Blauwe Zoom · Hillegom · Hoek van Holland Haven · -Strand · Leerdam · Leiden Centraal · -Lammenschans · Maassluis · -West · Nieuwerkerk a/d IJssel · Rijswijk · Rotterdam Centraal · -Alexander · -Blaak · -Lombardijen · -Noord · -Stadion · -Zuid · Sassenheim · Schiedam Centrum · -Nieuwland · Sliedrecht · -Baanhoek · Vlaardingen Centrum · -Oost · -West · De Vink · Voorburg · Voorhout · Voorschoten · Waddinxveen · -Noord · Zoetermeer · -Oost · Zwijndrecht · Geplande stations: BleiZo · Boskoop Snijdelwijk · Gorinchem Noord · Hazerswoude-Koudekerk · Leerdam Broekgraaf · Waddinxveen Zuid Voormalige stations: zie de lijst van voormalige spoorwegstations in Zuid-Holland

RandstadRail

52° 4' 52" N, 4° 19' 26" O