Oegstgeest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Oegstgeest
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Oegstgeest Wapen van de gemeente Oegstgeest
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Oegstgeest
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Coördinaten 52° 11' NB, 4° 28' OL
Algemeen
Oppervlakte 7,97 km²
- land 7,30 km²
- water 0,67 km²
Inwoners (1 januari 2014) 22.855? (3131 inw/km²)
Hoofdplaats Oegstgeest
Belangrijke verkeersaders A44
Politiek
Burgemeester (lijst) Jan Waaijer (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 16.800 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 363.000
WW-uitkeringen (2007) 11 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 2340-2345
Netnummer(s) 071
CBS-code 0579
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10287
Website www.oegstgeest.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Oegstgeest
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Oegstgeest, dec. 2013
De Oudenhofmolen die ooit de polder drooghield is volledig ingesloten (achtergrond: het nieuwe winkelcentrum Lange Voort)
Achterzijde Oud Poelgeest
Gevers-Deutz Terweeschool
De Sint-Willibrorduskerk (het "Groene kerkje")

Oegstgeest (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland en buurgemeente van Leiden. De gemeente telt 22.855 inwoners (1 januari 2014, bron:CBS) en heeft een oppervlakte van 7,75 km². Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
       Teylingen 
 Katwijk  Brosen windrose nl.svg   
       Leiden 

De naam Oegstgeest[bewerken]

Het gedeelte geest in de naam verwijst naar de geestgronden, die in de zeventiende eeuw werden afgegraven ten behoeve van de stadsuitbreidingen van Leiden.

Over het gedeelte Oegst bestaat meer onduidelijkheid. Er gaan hierover verschillende verhalen de ronde. De naam werd vroeger ook vaak gespeld als Oestgeest of Oostgeest, wat zou kunnen wijzen op de geografische ligging van het dorp: ten oosten van de geestgronden. De oudste aangetroffen spelling, in een kopie van een goederenlijst van de Sint-Maartenskerk te Utrecht uit de tiende eeuw luidt echter Osgeresgeest. Dit zou op een oorspronkelijke bewoner en eigenaar van het grondgebied kunnen duiden: Osger.

In de Middeleeuwen sprak men overigens ook wel van de kerk van Kerckwerve, als men de Oegstgeester parochiekerk bedoelde (tegenwoordig het Groene Kerkje).

Geschiedenis[bewerken]

Oegstgeest is één van de vroegst bewoonde gebieden van het kustgebied. De vroegste sporen van bewoning zijn, in 1946, aangetroffen in een uitloper van een strandwal in de Elsgeesterpolder, waar in de tweede eeuw na Christus een Bataafse nederzetting[bron?] gevestigd was. In 2010 troffen studenten van de archeologie-faculteit van de Universiteit Leiden de resten aan van een brug die de twee Rijnoevers tussen 500 tot 700 na Christus met elkaar moet hebben verbonden. [1]

Het is niet zeker of het grondgebied van Oegstgeest ook hierna constante bewoning heeft gekend. In de negende eeuw stond op de plaats van het huidige Groene Kerkje een volgens de legende door Willibrord gewijd kerkje. De aanwezigheid van dit kerkje en van bezittingen van de Sint-Maartenskerk te Utrecht doen vermoeden dat zich hier een voor die tijd tamelijk dichte bevolking bevond.

Van de elfde tot de veertiende eeuw heeft Oegstgeest een periode van vooruitgang beleefd, die werd onderbroken toen Leiden als stad opkwam. Door belemmering 'van nering en ambacht' en het weren van bebouwing op zekere afstand van Leiden werd Oegstgeest in zijn ontwikkeling gestuit. Uit deze tijd dateren de kastelen Oud-Poelgeest en Endegeest. Het in 1863 afgebroken coulissenkasteel Abspoel dateerde waarschijnlijk uit een latere periode.

De ambachtsheerlijkheden Oegstgeest en Poelgeest die al in de tiende eeuw worden genoemd, werden in 1399 verenigd, omdat zij door de achteruitgang van de bevolking hun belasting aan de graaf van Holland niet meer konden voldoen. De grenzen van Oegstgeest liepen tot de negentiende eeuw tot de wallen en singels van Leiden. In de negentiende en twintigste eeuw moest Oegstgeest steeds meer grond afstaan aan de zich snel uitbreidende stad Leiden.

Oegstgeest bestond tot het begin van de twintigste eeuw uit verschillende losse kernen: De Kerkbuurt of het Oude Dorp (bij het Groene Kerkje), de Leidse Buurt, onderverdeeld in de Pen (bij de Beukenhof) en de Punt (bij het kruispunt Rhijngeesterstraatweg/Geversstraat), de Poelgeesterbuurt of de Kwaak (bij kasteel Oud-Poelgeest), de Mors (in gedeelten geannexeerd door Leiden in resp. 1896, 1920 en 1966) en tot slot de Bazar en de Rijsjes (sinds 1966 behorende bij Rijnsburg).

Tussen deze buurten waren hooguit wat verspreid liggende huizen en boerderijen te vinden. Pas na 1900 ging men de tussenliggende gebieden bebouwen. Eerst het Wilhelminapark (1898-1906), vervolgens het Prins Hendrikpark (rond 1915), het Julianapark, Oranjepark en Emmapark (1920-1950), Buitenlust ofwel de Indische Buurt (1925) en de buurten bij de Grunerie en tussen Emmalaan en Lange Voort (jaren '50). In de jaren '70 bereikte men het Oegstgeester Kanaal. Daarna verrees Haaswijk en de Morsebel in de jaren '80 en '90. In de eerste jaren van de 21e eeuw is de nieuwste wijk Poelgeest gebouwd, gelegen tussen kasteel Oud-Poelgeest en de Merenwijk van Leiden. In 2006 is begonnen met de bouw van de wijk Nieuw-Rhijngeest ten westen van de snelweg A44.

Zetelverdeling gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Oegstgeest bestaat uit 19 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2006 2010
Leefbaar Oegstgeest 7 6 6 5 6
Progressief Oegstgeest 3 4 5 6 6
VVD 3 5 4 5 5
CDA 2 3 4 3 2
D66 2 1 - - -
Totaal 17 19 19 19 19

Onderwijs[bewerken]

Basisonderwijs
  • O.B.S. De Vogels
  • O.B.S. Gevers-Deutz Terwee
  • Openbare Dalton Basisschool De Springplank
  • Openbare Montessori basisschool
  • P.C. Hofdijckschool
  • P.C. Joris de Witteschool
  • R.K. Jenaplanschool De Kring
    • locatie Rembrandt
    • locatie Willibrord
  • GBS de Lichtwijzer (gereformeerd vrijgemaakt)
  • Brede School Rhijngeest (algemeen bijzonder neutraal)
  • Winford College, particulier basisonderwijs.
Voortgezet onderwijs
Speciaal onderwijs
  • Prof. Dr Leo Kannerschool

Cultuur[bewerken]

Sport en recreatie[bewerken]

Oegstgeest kent drie voetbalverenigingen: VV Oegstgeest, VV UDO en ASC. Bij de laatste kan ook gecricket worden. FIKS is de korfbalvereniging. LOHC verzorgt het hockey en OLTC het tennissen in de gemeente. Bij zwembad Poelmeer kan er gezwommen en gewaterpolood worden bij Vivax. Ook zijn er diverse binnensporten zoals Volleybal Club Oegstgeest, Basketbal Vereniging Oegstgeest, Badminton Club Oegstgeest en Pecos tafeltennis. Dan is er de IJsclub Oegstgeest, opgericht in 1893, de club beschikt over een natuurijsbaan op de voormalige ezeltjesweide bij kasteel Oud-Poelgeest.

Qua natuurrecreatie is er de Kagerzoom en de Klinkenbergerplas.

Museum[bewerken]

Corpus is een museum over het menselijk lichaam. Het is gevestigd in een gebouw in de vorm van een 35 meter grote reus, en werd op 14 maart 2008 geopend door koningin Beatrix.

Monumenten[bewerken]

Een deel van Oegstgeest is een beschermd dorpsgezicht: omgeving Wilhelminapark en geesten. In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:

Bekende inwoners[bewerken]

Geboren in Oegstgeest[bewerken]

Woonachtig[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • Oegstgeest eindigde in 2014 eerste in een onderzoek van De Telegraaf naar de 'beste' gemeente op basis van leefcriteria als huizenprijzen, criminaliteit, armoede en voorzieningen (winkels, onderwijs en medische zorg e.d.). Het dagblad beoordeelde hierbij 400 gemeentes.[2]

Externe links[bewerken]

Bronnen en referenties[bewerken]

  1. Resten 1500 jaar oude brug gevonden op website historiek.net publicatiedatum:dinsdag, 25 mei 2010 21:20
  2. 'Oegstgeest is beste plek om te wonen', Volkskrant, 8 maart 2014.

Beluister

(info)