Schiedam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schiedam
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Schiedam Wapen van de gemeente Schiedam
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Schiedam
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 24′ OL
Algemeen
Oppervlakte 19,86 km²
- land 18,02 km²
- water 1,84 km²
Inwoners (1 mei 2014) 76.650? (4254 inw/km²)
Hoofdplaats Schiedam
Belangrijke verkeersaders A20, A4, NS Oude Lijn, NS Hoekse Lijn, metrolijn: Calandlijn
Politiek
Burgemeester (lijst) Cor Lamers (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.600 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 158.000
WW-uitkeringen (2007) 19 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3100 - 3125
Netnummer(s) 010
CBS-code 0606
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 11260
Website www.schiedam.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Schiedam
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Schiedam, dec. 2013
Oude kaart gemeente Schiedam circa 1870
Oude stadhuis van Schiedam
Zicht op Schiedam met het zakkendragershuisje
Molens in Schiedam, De Vrijheid en De Noord (in de achtergrond)

Schiedam (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente maakt deel uit van het samenwerkingsverband Stadsregio Rotterdam en de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag.

Schiedam is gelegen tussen Rotterdam en Vlaardingen, oorspronkelijk aan de Schie en later ook aan de Nieuwe Maas. Per 1 mei 2014 had de gemeente 76.650 inwoners (bron: CBS). De stad is vooral bekend om haar jenever, de historische binnenstad met grachten, en de hoogste windmolens ter wereld.

Geschiedenis[bewerken]

Schiedam ontstond op dezelfde wijze als later de grote buur Rotterdam: nabij de monding van de Schie werd rond waarschijnlijk 1230 door de heer van Wassenaar en/of heer Dirk Bokel van ambacht Mathenesse een dam aangelegd om het polderland te beschermen tegen het zeewater. In 1247 kreeg Aleid van Holland bij haar huwelijk met Jan van Avesnes het oostelijke deel van de dam (en het poldertje) als bruidsgeschenk. Deze dam trok handelsactiviteit aan, omdat goederen voor het achterland (Delft, en verderop Leiden en Haarlem) hier dienden te worden overgeslagen. Het plaatsje kreeg al snel stadsrechten: deze werden in 1275 verleend door vrouwe Aleid van Holland (Aleida van Avesnes), de zuster van graaf Willem II van Holland. Zij had hier een kasteel laten bouwen, het "Huis te Riviere". Restanten van een donjon, die deel uitmaakte van dit kasteel, zijn heden ten dage nog altijd te zien in het centrum van Schiedam, naast het Schiedamse stadskantoor aan de Broersvest.

Als jonge nederzetting kreeg Schiedam al spoedig concurrentie: in 1340 respectievelijk 1389 kregen Rotterdam en Delft toestemming een waterverbinding aan te leggen tussen de Schie en de Maas. Vanaf de vijftiende eeuw bloeide de devotie op rond de Heilige Liduina, die in Schiedam leefde. De stad kreeg vervolgens betekenis door de haringvisserij. In 1428 vond in Schiedam een grote stadsbrand plaats.

De achttiende eeuw was Schiedams Gouden Eeuw: de stilgevallen drankimport uit Frankrijk maakte de opkomst van de Schiedamse jeneverstokerij mogelijk. Vanuit tientallen branderijen en distilleerderijen werd Schiedamse jenever over de hele wereld geëxporteerd. De jeneverindustrie gaf Schiedam de bijnaam 'Zwart Nazareth'. De bedrijfstak is inmiddels grotendeels verdwenen.

Zes molens: Molen De Walvisch, Molen De Drie Koornbloemen, Molen De Vrijheid, Molen De Noord, Molen De Nieuwe Palmboom en de in 2011 opnieuw gebouwde Molen De Kameel, de hoogste molens ter wereld - omdat zij boven de hoge pakhuizen uit moesten steken, maar ook omdat er vanwege de grote productie veel opslagruimte nodig was - en een groot aantal voormalige branderijen herinneren nog aan de branderstijd. In één van deze branderijen, gevestigd aan de historische Lange Haven is sinds 1996 het Jenevermuseum gevestigd.

Ter gelegenheid van het 700-jarig bestaan in 1975 werd de Geschiedenis van Schiedam uitgebracht, geschreven door drs. G. van der Feijst, de toenmalige gemeentearchivaris. Hierin werd de geschiedenis van Schiedam vanaf de wording tot 1795 beschreven[1].

In 1941 werd de gemeente Kethel en Spaland geannexeerd, waardoor er ruimte was voor grootschalige woningbouw ten noorden van Schiedam. Hier liggen nu de wijken Tuindorp Kethel, Groenoord, Woudhoek en Spaland.

In de twintigste eeuw bloeide in Schiedam de scheepsbouw (onder andere Wilton-Fijenoord) op, maar deze bedrijfstak is grotendeels verdwenen. Schiedam is nu vooral een forensengemeente. Daarnaast heeft Schiedam zich in de afgelopen jaren meer en meer ontwikkeld als toeristische trekpleister. De historische binnenstad met de hieronder beschreven bezienswaardigheden leent zich daar toe. In 2005 kwam er een nieuwe molen bij (De Nolet), die met zijn 41,82 meter de hoogste ter wereld is. De Nolet werd in 2006 in gebruik genomen. In 2009 werd gestart met de herbouw van de windmolen De Kameel recht tegenover het Proveniershuis. Op 14 mei 2011 werd deze op de landelijke Molendag in gebruik genomen.

Op 4 mei 1976 vond bij Schiedam een ernstig treinongeluk plaats met 24 doden en 15 gewonden toen een stoptrein (sprinter) botste tegen een internationale trein.

In 2000 kwam de stad in het nieuws door de Schiedammer parkmoord, een misdrijf in het Beatrixpark waarvoor een onterecht veroordeelde vier jaar lang in de cel zat.

In 2006 is het geheel vernieuwde Stedelijk Museum geopend. De discussie over vestigen van een nieuw glasmuseum zijn na de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 weer opgelaaid. Het museum had al enige tijd een tijdelijke onderkomen. Plannen voor een definitieve locatie vonden geen voortgang. Cees van Olst, de glaskunstenaar die een belangrijke inbreng zou hebben in het nieuwe museum vertrok daarop met zijn collectie en atelier naar Glasmuseum Veenhuizen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Monumenten[bewerken]

Een deel van Schiedam is een beschermd dorpsgezicht. In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Musea[bewerken]

Politiek[bewerken]

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Schiedam bestaat uit 35 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2006 2010 2014
PvdA 9 11 7 13 9 5
CDA 5 5 6 5 4 3
VVD 5 7 5 4 5 4
GroenLinks 3 3 3 2 2 2
D66 6 2 1 1 4 5
SP - 3 2 5 2 4
Leefbaar Schiedam - - 7 3 2 3
Fractie Schoenmakers/S.O.S (2014) 1 - - - 1 -
Gemeente Belangen Schiedam 2 2 3 1 1 1
Algemeen Ouderen Verbond - 1 1 1 2 4
Centrum Democraten 4 1 - - - -
Trots op Nederland - - - - 2 -
Progressief Schiedam - - - - 1 2
Lijst Blanco - - - - - 1
Christen Unie/SGP - - - - - 1
Totaal 35 35 35 35 35 35

College van B&W[bewerken]

De burgemeester van Schiedam is sedert 4 december 2012 Cor Lamers (CDA), die waarnemend burgemeester J.M. Leemhuis-Stout (VVD) opvolgde.

College 2014-2018[bewerken]

Het huidige College bestaat uit een coalitie van PvdA, D66, VVD, SP en CDA. De wethouders zijn:

  • Mw. P. van Aaken (CDA)
  • Mw. N. Gouweleeuw (VVD)
  • Dhr. M.J.C. Houtkamp (D66)
  • Dhr. M.X. Stam (PvdA)
  • Dhr. A. van Steenderen (SP)

College 2010-2014[bewerken]

Nadat eind augustus 2011 de zittende wethouders ontslag hebben genomen naar aanleiding van de rapportage over burgemeester Verver, zijn er in september 2011 nieuwe wethouders aangesteld.

  • Wethouder F. van Oosten (VVD), die tegelijk met de bovenstaande wethouders was aangesteld, is in oktober 2012 wegens verkiezing tot lid van de Tweede Kamer vervangen door mevr. N. Gouweleeuw (VVD).

Verkeer en vervoer[bewerken]

  • Schiedam ligt voor een groot gedeelte binnen de Ring Rotterdam. Hierdoor is de stad goed te bereiken via de afrit aan de A4 Schiedam-West en de afritten aan de A20 Schiedam-Noord en Schiedam.
  • Ook heeft Schiedam een tramverbinding met de stad Rotterdam. Tramlijn 21 (alleen overdag tot circa 19:00) en 24 doen beide de binnenstad en het NS-station van Schiedam aan.

Bekende Schiedammers[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie lijst van Schiedammers

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Feijst, Drs. G. van der (1975): Geschiedenis van Schiedam. Schiedam: Interbook International. 335 p.