Roosendaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Roosendaal

Gemeente in Nederland

Situering

Hoofdplaats

Roosendaal

Provincie

Noord-Brabant

Coördinaten

51°32' NB 4°28' OL

Algemeen

Oppervlakte

107,21 km²

- land

106,51 km²

- water

0,7 km²

Inwoners (31 dec. 2008)

77.477^? (727/km²)

Belangrijke verkeersaders

NS Zeeuwse Lijn, A17, A58, N262

Politiek

Burgemeester (lijst)

Michel Marijnen (CDA)

Economie

Gemiddeld inkomen (2006)

€ 12.800 per inw.

Gem. WOZ-waarde (2008)

€ 233.000

WW-uitkeringen (2007)

19 per 1000 inw.

Autobezit (2007)

447 per 1000 inw.

Overig

4700-4709, 4724-4727

0165

1674

zie wijken en buurten

Website

www.roosendaal.nl

Nederland

Roosendaal ( uitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in de provincie Noord-Brabant, in deze gemeente wonen 77.477 mensen (31 dec. 2008, bron: CBS) op een oppervlakte van 107,21 km², waarvan 0,78 km² water. Roosendaal is daarmee de zesde stad van Noord-Brabant.

Door zijn ligging op de spoorlijn (Amsterdam-) Rotterdam-Antwerpen (-Brussel-Parijs) vervult Roosendaal een belangrijke logistieke grensfunctie. Roosendaal is het laatste station op Nederlands grondgebied voor de grens met België. Als de HSL-Zuid eenmaal in bedrijf is genomen zal deze functie voor een groot deel worden overgenomen door Breda, dat ook voor het autoverkeer (A16/E19) al een belangrijke grensfunctie vervult.

De gemeente Roosendaal is ontstaan op 1 januari 1997 door samenvoeging van de voormalige gemeenten Roosendaal en Nispen en Wouw.

[bewerken] Naam

Voor de naam Roosendaal zijn er twee verklaringen. De naam zou volgens sommigen een symbolische betekenis hebben. Het ‘dal der rozen’ zou verwijzen naar de Heilige Maria, aan wie de eerste kapel te Roosendaal oorspronkelijk was gewijd. Pas later werd Sint Jan de Doper de patroonheilige. Maria werd in de Middeleeuwen vaak door bloemen gesymboliseerd. Zo stond de witte lelie voor zuiverheid en de roos was het symbool van volmaaktheid. Erg plausibel lijkt deze complexe verklaring niet. Anderen verklaren de naam Roosendaal als rietdal: risse is een andere naam voor riet. Dat is meer aannemelijk. De locatie was oorspronkelijk een bijna drooggevallen moeras tussen de zandruggen of donken, dat in de zomer vol riet stond (volgens Jan Cartens, Voetsporen van mijn moeder. Kroniek van een provinciestad, Roosendaal 2002).

[bewerken] Naamgenoten

Door de spelling onderscheidt de naam zich van Rozendaal bij Arnhem, al werd ook Roosendaal in het verleden wel eens zo gespeld. Rozendaal (Frans: Rosendaël) was daarnaast ook een dorp bij de Franse stad Duinkerke en vormt daar thans een wijk van. Tenslotte bestaat er nog het Vlaams-Brabantse Roosdaal.

[bewerken] Geschiedenis

Roosendaal in 1868

Roosendaal kent een rijke geschiedenis, die teruggaat tot de twaalfde en dertiende eeuw. In 1268 duikt de naam Rosendaele voor het eerst op in een akte. Van oudsher maakte Roosendaal deel uit van het hertogdom Brabant.

In de Middeleeuwen was er sprake van een zekere bloei door de opkomst van de turfstekerij. De turf diende als huisbrandstof. Er ontstond een levendige handel. De turf werd via de Roosendaalse haven uitgevoerd naar Holland, Zeeland, Vlaanderen en Antwerpen. De Vliet stond toen nog in open verbinding met de Noordzee. De Roosendaalse schippers ondernamen ook regelmatig tochten overzee naar Engeland en Frankrijk.

De Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648) maakte een einde aan de vooruitgang. Roosendaal en Wouw hadden zwaar te lijden van de rondtrekkende troepen. Plunderingen en brandstichtingen waren heel gewoon. Tientallen jaren was het West-Brabantse platteland vrijwel geheel verlaten.

Onder Lodewijk Napoleon werd Roosendaal in 1809 tot stad verheven, met als motivatie ‘de uitgestrektheid en de volkrijkheid’.

Met de invoering van de gemeentewet van 1851 kwam de politieke modernisering op gang. In het begin veranderde er desondanks nog weinig. Een kleine groep notabelen bepaalde de conservatief-katholieke koers.

Het algemeen kiesrecht van 1919 bracht een kleine doorbraak teweeg. Maar het zou nog tot 1970 duren voordat de traditionele patronen echt werden doorbroken en de ontzuiling vat kreeg op Roosendaal. Landelijke partijen deden meer hun intrede.

Met de samenvoeging van de gemeenten Wouw en Roosendaal en Nispen ontstond per 1 januari 1997 de huidige gemeente Roosendaal.

[bewerken] Ligging

Roosendaal ligt in het zuid westen van de provincie Noord–Brabant tussen Breda en Bergen op Zoom aan de A58.

Aangrenzende gemeenten
Steenbergen	Oud Gastel	Halderberge
Bergen op Zoom		Rucphen
Woensdrecht	Essen (B)	schijf

[bewerken] Bestuurlijke indeling

[bewerken] Stadsdelen / kernen

Roosendaal (66.660 inwoners)
Wouw (4.920)
Heerle (1.900)
Nispen (1.440)
Wouwse Plantage (1.230)
Moerstraten (660)

[bewerken] Wijken en buurten (ingedeeld naar voormalige gemeenten)

Roosendaal en Nispen
- Roosendaal
  - Centrum (Centrum-Oud, Centrum-Nieuw)
  - Stationsbuurt
  - Vrouwenhof
  - Sint-Josephbuurt
  - Fatima villapark
  - Keijenburg
  - Spoorstraat-Van Coothlaan
  - Kalsdonk
  - Kade 'De Kaai'
  - Nieuwenberg
  - Parklaan-Hoogstraat
  - Heerma van Voss-straat/Molenbeek
  - Herreweg
  - Ettingen
  - Scherpdeel
  - Vroenhout

- - Kroeven (Kroeven-NW, Kroeven-NO, Kroeven-ZW, Kroeven-ZO)
  - Westrand
  - Minnebeek-Watermolen
  - De Krogten
  - Borteldonk
  - Bovendonk
  - Langdonk (Langdonk-Oost, Langdonk-West)
  - Vierhoeven
  - Kortendijk (Kortendijk A, Kortendijk C, Kortendijk L)
  - Landerije (tevens aangeduid met Kortendijk)^[1]
  - Bakkersberg-Langendijk
  - Hulsdonk
  - Tolberg (Tolberg-Centrum, Tolberg-Oost, Tolberg-West, Planken Wambuis)
  - Weihoek (Weihoek-Oost, Weihoek-West)

- - Haiink
  - Borchwerf (Borchwerf-Noord, Borchwerf-Zuid)
  - Majoppeveld (Majoppeveld-Noord, Majoppeveld-Zuid)
  - Vijfhuizenberg
  - Westrand
- Nispen

- Wouw

[bewerken] Bezienswaardigheden

Het Raadhuis van Roosendaal stamt uit de 16e eeuw.
In het Tongerlohuys (1762) bevindt zich het stedelijk museum.
Molens De Hoop en De Twee Gebroeders.
De watertoren
Rucphense Bossen
De Sint-Janskerk op de oude Markt (cultuurtempel)
Passage in Italiaanse stijl
Rosada Factory Outlet

[bewerken] Evenementen

Carnaval dat groots gevierd wordt. Roosendaal heet dan Tullepetoanestad
Beachvolleybaltoernooi (op de oude markt)
Hap Stap Festival
Taptoe
Roosendaalse Kermis, deze kermis staat in de top 6 van grootste kermissen van Nederland.
Kermisronde, wielerronde tijdens de kermis
Roosendaal Zingt
Multiculturele Manifestatie
Halve Marathon en 10km
Draai van de Kaai, een bekend wielerevenement
Volksronde, wielerevenement van Roosendaal waarbij het open Roosendaals Kampioenschap wordt vereden
Kade Boule, Jeu de Boule evenement
KaaiJazz, Jazz festival dat wordt gehouden op de Kade in Roosendaal
Het Roosendaals Treffen, evenement waarbij alle verenigingen en instanties zich aan de bevolking presenteren
De Nationale Jeugdronde
Zomerfestival, Vrouwenhofconcerten die in het Vrouwenhofpark plaatsvinden.

[bewerken] Economie

[bewerken] Industrieterrein

Borchwerf I / Borchwerf Zuid
Borchwerf II / Borchwerf Noord (deels in aanbouw)
Borchwerf III / Verkavelingen en aanbouw
Majoppeveld
Vijfhuizenberg

[bewerken] Criminaliteit

In Roosendaal is sinds begin jaren '90 de drugscriminaliteit toegenomen. Door de ligging aan de Belgische grens, bezoeken tot 13.000 Franse en Belgische drugstoeristen per week de stad om drugs aan te schaffen die veelal door illegale dealers en drugsrunners wordt verkocht. Er is een speciaal politieteam "Courage" opgericht om deze handel tegen te gaan. Met name de Burgstraat en de Molenstraat lijden onder het drugsprobleem^[bron?]. Burgemeester Michiel Marijnen heeft begin 2009 aangekondigd om alle coffeeshops op den duur te sluiten om de criminaliteit in Roosendaal terug te dringen

[bewerken] Politiek

[bewerken] Zetelverdeling gemeenteraad

PvdA 8 zetels
Roosendaalse Lijst (Piet Rampaart) 8 zetels
VVD 7 zetels
CDA 6 zetels
SP 3 zetels
GroenLinks 2 zetels
D66 1 zetel

[bewerken] Onderwijs

Het Gertrudis College, katholieke scholengemeenschap voor vmbo, havo atheneum & gymnasium. De schoolkrant van het gertrudiscollege is uitgeroepen tot de beste schoolkrant van Nederland.
Het Jan Tinbergen College, openbare scholengemeenschap voor tweetalig vwo, vwo, havo en mavo
Het Norbertuscollege, katholieke scholengemeenschap voor vwo+, vwo en havo
Het Da Vinci College, scholengemeenschap voor vmbo en praktijkonderwijs
Het Kellebeek College, mbo verpleging verzorging, uiterlijke verzorging en vavo
Het Zoomvliet College, mbo handel international business, ict, mode en creative works
Het Johan Cruijff College, professionele sport gecombineerd met school

[bewerken] Media

[bewerken] Sport

a.r.s.v. THOR Roosendaal, atletiekvereniging, opgericht op 27 maart 1927
BSC Roosendaal, amateur voetbalvereniging, opgericht op 16 maart 1928
DVO Roosendaal, amateur voetbalvereniging, opgericht op 23 oktober 1960
Golfbaan de Stok, begonnen in 2002 als drivingrange en in 2003 als golfbaan
RBC Roosendaal, betaald voetbalvereniging, opgericht op 31 juli 1912
RKVV Roosendaal, amateur voetbalvereniging, opgericht op 1 augustus 1935
RMHC De Pelikaan, hockeyvereniging, opgericht 1933
RSC Alliance, amateur voetbalvereniging
SHV Boosters, honk- en softbalvereniging, opgericht 1975
De Pion, schaakvereniging, opgericht 1929
Roosendaalsch S.G., schaakvereniging, opgericht 1999
Hieronymus, zwem- en waterpolovereniging
ERPV de Bommequet, jeu de boulesvereniging, opgericht op 8 mei 1978
Rugbyclub RCC(Roosendaal Commando Combinatie) Bekaro, Rugbyvereniging, opgericht op 2 juni 1978

[bewerken] Verkeer en vervoer

Station Roosendaal

Zie ook: Openbaar vervoer in Roosendaal

[bewerken] Roosendaal Spoorstad

In 1854 legde een Belgische maatschappij de spoorlijn naar Antwerpen aan. Dit betekende een geweldige impuls voor de ontwikkeling van Roosendaal. Aansluitingen met Rotterdam, Vlissingen en Breda maakten van het station Roosendaal een echt spoorwegknooppunt. Een open grens bestond toen nog niet. Douanekantoren en expeditiebedrijven vestigden zich al spoedig in de buurt van het grensstation. Om de groei van Roosendaal op te vangen, werd in 1907 een groot stationscomplex in gebruik genomen.

Roosendaal heeft een treinstation aan de Zeeuwse Lijn.

[bewerken] Buslijnen

Het stadsvervoer per bus wordt verzorgd door Veolia Transport Nederland met de stadslijnen 30, 31, 32, 33, 34 en 35.

Streeklijnen:

Lijn 103 naar Willemstad
Lijn 104, 111, 112 en 191 naar Bergen op Zoom
Lijn 211 naar Oudenbosch
Lijn 211 naar Nispen
Lijn 220 naar Klein Zundert
Lijn 312 naar Breda

[bewerken] Belangrijke wegen

[bewerken] Bekende (oud-)inwoners van Roosendaal

Hendrick Lonck (1568), Nederlands zeevaarder en veroveraar Nederlands Brazilië
Emile Verviers (1886), nationaalsocialist
Claudius Prinsen (1896-1952), vroeger burgemeester en naamgever van de Prinsensingel
Antoine Mazairac (1901-1966), wielrenner
Léon Orthel (1905-1985), componist
Jef van de Vijver (1915), oud-wereldkampioen wielrennen
Fons Rademakers (1920-2007), filmregisseur, -producent en -acteur (Oscarwinnaar)
Jack van Poll (1934), jazzmuzikant
Harry Lockefeer (1938-2007), journalist, oud-hoofdredacteur van de Volkskrant
Jack de Nijs (1941-1997), alias Jack Jersey
Joost Prinsen (1942), acteur (zoon van de burgemeester)
Gerard Arninkhof (1949), tv-presentator en eindredacteur NOS
Jef Rademakers (1949), oud-televisiemaker
Ed Nijpels (1950), tot ca. 1976 leraar maatschappijleer op het R.K. St. Gertrudislyceum
Hugo Polderman (1951), politicus
Rien Broere (1953), Schrijver
Huub Hangop (1960), artiest
Gabrina van Staveren-Kikkert (1969), nieuwslezer/eindredacteur Omroep Brabant TV
Jeroen van Damme (1972), marathonloper
Jeroen van Koningsbrugge (1973), acteur, cabaretier en zanger
Bram Lomans, (1975), hockeyinternational en -coach
Jeroen de Veth (1978), Oud Landelijk Voorzitter van de JOVD
Eefke Boelhouwers (1981), presentatrice Omroep Brabant
Sabine Beens (1982), musicalster