Etten-Leur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Etten-Leur
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Etten-Leur Wapen van de gemeente Etten-Leur
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Etten-Leur
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Algemeen
Oppervlakte 55,92 km²
- land 55,36 km²
- water 0,56 km²
Inwoners (1 mei 2014) 42.395? (766 inw/km²)
Hoofdplaats Etten-Leur
Belangrijke verkeersaders A58/E312 A16/E19 A17
Politiek
Burgemeester (lijst) Hélène van Rijnbach-de Groot (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 13.100 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 237.000
WW-uitkeringen (2007) 20 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 4870-4879
Netnummer(s) 076
CBS-code 0777
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.etten-leur.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Etten-Leur
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Etten-Leur (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in de provincie Noord-Brabant. De gemeente telt 42.395 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 55,90 km² (waarvan 0,61 km² water).

Geschiedenis[bewerken]

Aanvankelijk heette de gemeente "Etten Ca (Cum anexis)" en vielen hier delen van Hoeven (nu gemeente Oudenbosch),delen van St Willibrord (nu gemeente Rucphen) en delen van Prinsenbeek (nu gemeente Breda).

Etten-Leur heette tot 1968 Etten en Leur. De lintdorpen Etten en Leur waren de enige woonkernen in deze gemeente. Rond 1968 waren de dorpjes volledig aan elkaar vastgegroeid.

In 1953 vond een grenscorrectie plaats met de gemeente Rucphen, waarbij het dorp St. Willebrord, dat ontstaan was in het grensgebied tussen de gemeenten Hoeven, Rucphen en Etten en Leur voor het grootste deel aan de gemeente Rucphen kwam, het deel ten noorden van Rijksweg 58 bleef onder Etten Ca vallen.

Met het verdwijnen van Rijksweg 58 uit het centrum van Etten-Leur is er ruimte ontstaan voor een complete herontwikkeling van het stadshart. De afgelopen jaren is op, onder en rond het voormalige rijkswegtracé dan ook een compact stadshart verrezen. In het totale centrumplan zijn 1.000 ondergrondse parkeerplaatsen, 13.500 m² winkelvloeroppervlak, 2.000 m² horeca, 400 woningen en 10.000 m² kantooroppervlak, waarvan het grootste deel wordt ingenomen door het stadskantoor, gerealiseerd.

Etten-Ca was aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog een centraal punt voor de Franse troepen die in Noord-Brabant gelegerd waren.

Topografie[bewerken]

Topografische gemeentekaart van Etten-Leur, per september 2014

Topografisch kaartbeeld van Etten-Leur, 2013. Klik op de kaart voor een vergroting.

Geografie[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Moerdijk    
 Halderberge  Brosen windrose nl.svg  Breda 
 Rucphen   Zundert    

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Etten-Leur heeft vanaf 2005 een vernieuwd centrum en bestaat verder uit 15 wijken: Baai, Banakkers, Buitengebied, Centrum West, Centrum Oost, De Grient, De Keen, Etten-Leur-Noord, Grauwe Polder, Hoge Neerstraat, Hooghuis, Groot-Sander, Klein-Sander, Sanderbanken en Schoenmakershoek. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Evenementen[bewerken]

  • Marathon van Etten-Leur
  • Boekenmarkt (april in het winkelcentrum)
  • Jaarmarkt, september
  • Leurse Havenfeesten, juni
  • GTC Rally
  • Smartlappenroute
  • MaMi-spektakel
  • Lelieloop
  • Popelucht
  • C.U.M.E.L. (Culturele Manifestatie Etten-Leur)
  • Meulemart
  • Pleinfestijn Etten-Leur
  • Lekker Etten-Leur, 1e weekend van September
  • Oranjemarkt
  • Jeugdland Etten-Leur
  • Oude Stijl Jazzfestival

Economie[bewerken]

Winkelen[bewerken]

Winkelcentrum Etten-Leur

In het centrum van Etten-Leur is een groot winkelcentrum gevestigd, deels overdekt. Het overdekte deel van het winkelcentrum is het eerste overdekte winkelcentrum van Nederland, dan in 1965 geopend werd in bijzijn van staatssecretaris Joop Bakker en burgemeester A.J.A. Oderkerk. Tegenwoordig is het overdekte deel onderdeel van Winkelhart Etten-Leur, dat in de zomer van 2005 werd opgeleverd en meteen het jaar daarop verkozen werd tot beste Winkelcentrum van Nederland 2006 (NRW Jaarprijs 2006). Binnen Winkelhart Etten-Leur bevinden zich zo'n 200 winkels, waaronder winkels van diverse ketens, een supermarkt en veel kleinere winkels. De koopavond is op vrijdag.

Op het Raadhuisplein wordt de woensdagmorgen van 09.00 tot 12.00 uur weekmarkt gehouden. Ook deze woensdagmarkt is in de prijzen gevallen, in 2011 werd de weekmarkt als winnaar uitgeroepen van de verkiezing Beste Markt van Nederland 2011.

Binnen Etten-Leur-Noord ligt het centrumgebied van de voormalige dorpskern Leur. Begin jaren negentig heeft de gemeente Etten-Leur ervoor gekozen om aan de noordzijde van deze kern nieuwe woonwijken te realiseren. Met het oog op de ontwikkeling van de nieuwbouwwijken De Keen en Schoenmakershoek en de komst van de nieuwe bewoners is in 2003 besloten tot een uitbreiding van het winkelaanbod op en rond het Van Bergenplein, in combinatie met de herontwikkeling van de Geerkade. Het huidige wijkwinkelcentrum is daarmee de tweede belangrijke winkellocatie in Etten-Leur geworden. Op het Van Bergenplein wordt op vrijdagmorgen van 09.00 tot 12.00 uur markt gehouden.

Cultuur[bewerken]

Culturele instellingen[bewerken]

In Etten-Leur zijn ook diverse instellingen voor de beeldende kunst. Doornbos is het centrum voor de beeldende kunst in de gemeente. Het biedt verschillende disciplines aan zoals beeldhouwen, tekenen en fotografie. Sint-Frans is het gemeentelijk kunstencentrum voor muziek, dans en theater. Daarnaast zijn er in de gemeente diverse dansscholen en koren te vinden.

De Nobelaer vormt vaak het platform voor diverse artiesten, deze instelling is het theater van de gemeente. De Nobelaer, de bibliotheek en het centrum voor de kunsten Sint-Frans zitten samen in het gelijknamige pand "De Nobelaer". Ook het Popcollectief Etten-Leur (POPEL) en de Speel-o-theek Sam Sam zijn gevestigd aan de buitenzijde van het gebouw "De Nobelaer".

Historische personen[bewerken]

De belangrijkste historische personen die verbonden zijn aan Etten-Leur zijn: Vincent van Gogh te Etten, Adriaen van Bergen en Sybrand Heerma van Voss te Leur. Naar al deze personen zijn verwijzingen te vinden (straatnamen, monumenten) in de betreffende kernen.

Politiek[bewerken]

Gemeentehuis

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Etten-Leur bestaat uit 27 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
Alg Plaatselijk Belang 7 5 5 7 6
CDA 5 7 6 5 6
VVD 4 4 5 5 4
PvdA 5 4 6 3 2
Ons Etten-Leur - 2 3 3 3
GroenLinks 2 2 1 2 -
D66 1 1 1 2 4
Leefbaar Etten-Leur - - - - 2
Overigen 1 - - - -
Totaal 25 25 27 27 27

Dualisme[bewerken]

In de gemeente Etten-Leur was er veel discussie over de bevordering van het dualisme. Dit werd onder meer aangemoedigd door de landelijke invoering van het dualisme, waardoor wethouders geen raadsleden meer mochten zijn. Maar het was een grote wens van het APB om het dualisme te bevorderen in het nieuwe college waar de partij deel van uitmaakt. Daarom telt het programma-akkoord slechts 17 pagina's zodat de invloed van de raad kan toenemen.

Onderwijs, Welzijn en Sport[bewerken]

Onderwijs[bewerken]

In de gemeente zijn 14 basisscholen te vinden. Zes van deze scholen zijn katholiek. Daarnaast zijn er drie protestantse basisscholen. De andere basisscholen zijn overheidsscholen (openbaar onderwijs). Daarnaast zijn er twee middelbare scholen, de KSE (Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur) en het Munnikenheide College. Er is ook een vestiging van het ROC West-Brabant (regionaal opleidingencentrum) in Etten-Leur.

Welzijn[bewerken]

In Etten-Leur is aan het Van Bergenplein een locatie van de Geestelijke Gezondheidszorg-instelling GGz Breburg gevestigd. De instelling is in 1902 ontstaan met de oprichting van Huize Sint-Antonius door de franciscaner congregatie. Binnen Huize Sint-Antonius werden geesteszieke mensen opgevangen. In 1967 is het inmiddels grotere complex Het Hooghuys officieel een psychiatrisch ziekenhuis geworden.

Op het terrein van GGz Breburg staat Het Huysmuseum dat in 2013 werd heropend. Dit museum vertelt de geschiedenis van de psychiatrie en de geschiedenis van Huize Antonius/Het Hooghuys in het bijzonder. Het museum wordt voor een gedeelte draaiende gehouden door cliënten, die op deze manier arbeidservaring kunnen opdoen.

Sport[bewerken]

Enkele sportverenigingen zijn:

  • Schaakvereniging Staunton
  • Hockeyclub Etten-Leur, HCEL
  • Honk- en Softbalvereniging The Stags
  • Rugbyclub Etten-Leur, REL
  • IJshockeyvereniging Yeti's Etten-leur
  • Handbalvereniging Internos
  • Etten-Leurse Basketballclub, ELBC
  • Road Runners Etten Leur, RREL
  • Atletiek en recreatievereniging Achilles
  • Sportvereniging Diomedon
  • Tennisvereniging De Vijfhuizen
  • Tafeltennisvereniging Tanaka
  • Tennis Club Etten
  • Omni Sportvereniging Poldersport
  • ROWI volleybal
  • Buitensportvereniging Medirunners
  • Sportvereniging DIO
  • Korfbalvereniging ELKV
  • Zwem & Polo Club Dio
  • Badminton Club Saturnus
  • Voetbalvereniging DSE
  • Voetbalvereniging Internos
  • Voetbalvereniging Unitas '30
  • Kunstschaatsvereniging Pirouette
  • Handboogvereniging Nimrod

Verkeer en vervoer[bewerken]

Oude rijksweg 58 naast de A58

Tot 1999 liep rijksweg 58 (N58) door de bebouwde kom van Etten-Leur. De weg had 2x2 rijstroken met gelijkvloerse kruisingen en verwerkte het doorgaande verkeer tussen Roosendaal en Breda. Er was sprake van barrièrewerking en andere leefbaarheidsproblemen. Op 23 november 1999 werd de A58 ten zuiden van Etten-Leur geopend waarmee de problemen grotendeels verdwenen. De oude rijksweg werd ingericht voor lokaal verkeer en voor een deel afgebroken ten behoeve van een nieuw gemeentehuis en een winkelcentrum. Op het nieuwe gemeentehuis herinnert een hoeksteen aan de oude rijksweg.

De spoorlijn Roosendaal - Breda loopt dwars door de gemeente. Sommigen mensen beweren dat dit de scheiding is tussen Etten en Leur. Deze uitspraak is niet waar. De vroegere scheiding liep ter hoogte van de Lage Neerstraat, de Baai en het Sander. Er is veel discussie in de gemeente over het omleggen van de spoorlijn, om zo de verbinding tussen Etten en Leur te bevorderen. Een ander voordeel van omlegging is dat er meer treinen met gevaarlijke stoffen kunnen rijden. In de huidige situatie veroorzaken deze treinen namelijk overlast en onveiligheid.

Openbaar vervoer[bewerken]

Het openbaar vervoer in Etten-Leur bestaat uit de spoorverbinding bij Station Etten-Leur en drie streekbuslijnen. Daarnaast is er een buurtbus en een wijkbus.

  • Lijn 311 richting Breda en Oud Gastel
  • Lijn 316 richting Breda en Etten-Leur (centrum)
  • Lijn 312 richting Breda en Roosendaal
  • Buurtbus

Geboren[bewerken]

Trivia[bewerken]

Tijdens Carnaval heeft Etten-Leur twee namen. Omdat vroeger Etten en Leur aparte dorpen waren, hadden ze allebei een aparte carnavalsnaam. Dit is nog altijd in stand gebleven:

  • Etten: Stijlorenrijk
  • Leur: 't Zwaajgat

In het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem staat een boerderijencomplex dat tot 1971 in Etten-Leur heeft gestaan.

Afbeeldingen[bewerken]

Externe link[bewerken]