Etten-Leur
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||
 |
||||
| Provincie |  Noord-Brabant |
|||
| Hoofdplaats | Etten-Leur | |||
| Oppervlakte - Land - Water |
55,88 km² 55,46 km² 0,42 km² |
|||
| Inwoners Bevolkingsdichtheid |
40.422 (1 februari 2008)? 729 inw./km² |
|||
| Belangrijke verkeersaders | A58 | |||
| Netnummer | 076 | |||
| Postcodes | 4870-4879 | |||
| Officiële website | www.etten-leur.nl | |||
| Politiek | ||||
| Burgemeester (lijst) | Hans van Agt (CDA) | |||
| Bevolkingspiramide | ||||
 |
||||
Etten-Leur (
uitspraak (info·uitleg)) is een stad en gemeente in de provincie Noord-Brabant. De gemeente telt 40.422 inwoners (1 februari 2008, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 55,90 km² (waarvan 0,61 km² water).
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
Etten en Leur was tot 1968 de oude naam van de huidige gemeente Etten-Leur. De lintdorpen Etten en Leur waren de enige woonkernen in deze gemeente. Rond 1968 waren de dorpjes volledig aan elkaar vastgegroeid.
In 1953 vond een grenscorrectie plaats met de gemeente Rucphen, waarbij het dorp Sint-Willebrord, dat ontstaan was in het grensgebied tussen de gemeenten Hoeven, Rucphen en Etten en Leur in zijn geheel aan de gemeente Rucphen kwam.
Met het verdwijnen van Rijksweg 58 uit het centrum van Etten-Leur is er ruimte ontstaan voor een complete herontwikkeling van het stadshart. De afgelopen jaren is op, onder en rond het voormalige rijkswegtracé dan ook een compact stadshart verrezen. In het totale centrumplan zijn 1.000 ondergrondse parkeerplaatsen, 13.500 m² winkelvloeroppervlak, 2.000 m² horeca, 400 woningen en 10.000 m² kantooroppervlak, waarvan het grootste deel wordt ingenomen door het stadskantoor, gerealiseerd.
[bewerk] Geografie
Etten-Leur is een voorstad van Breda. Het ligt ook dicht in de buurt van Roosendaal, Oudenbosch en Sint-Willebrord.
[bewerk] Bestuurlijke indeling
Etten-Leur heeft vanaf 2005 een vernieuwd centrum (in Etten) en bestaat verder uit 13 wijken: Baai, Banakkers, Buitengebied, Centrum West, Centrum Oost, De Grient, De Keen, Etten-Leur-Noord, Grauwe Polder, Hoge Neerstraat, Hooghuis, Sanderbanken en Schoenmakershoek. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen.
[bewerk] Bezienswaardigheden
[bewerk] Etten
Etten is van oudsher het middelpunt van de gemeente, waar dan ook het oude raadhuis te vinden is. Het raadhuis stamt uit 1776 en is een ontwerp van Philip Willem Schonck. Eerder ontwierp Schonck ook de Gemeentetoren uit 1771. De toren vormt een geheel met de voormalige Nederlands-Hervormde kerk uit de 13e eeuw.
Andere bezienswaardigheden in Etten zijn:
- Sint Paulushofje
- Huis De Zwaan (1628)
- de Moeierboom, een oude lindeboom
Aan de Bruininkhuizen bevindt zich het koetshuis, het enige restant van het 17e-eeuwse landhuis van de familie De Nobelaer.
[bewerk] Leur
De kern van Leur ligt ten noordoosten van Etten. Op de hoek van het Van Bergenplein en de Lange Brugstraat staat het Trouwkerkje. Het interieur van dit voormalige Nederlands Hervormde kerkje dateert uit 1614 en er is een Jacobus Zeemansorgel uit 1717. Sinds 1971 is het kerkje in gebruik als trouwzaal.
Aan de Korte en Lange Brugstraat staan diverse fraaie panden. Onder andere het woonhuis van Heerma van Voss uit 1853 en de neogotische St. Petruskerk uit 1889. Aan het Van Bergenplein staan verder het voormalige paardentramstation en het imposante gebouw Het Hooghuys (oorspronkelijk uit 1893).
Een belangrijke attractie van Leur is een oude zwaaikom die het begin vormt van de Leurse Haven. Aan de Geerkade staat stellingmolen 'De Lelie' en het gebouw 'De Ster'. Tot voor kort stonden aan de kade industriële pakhuizen, inmiddels zijn deze gesloopt. Deze rij wordt grotendeels vervangen door nieuwe woningen in oude stijl.
[bewerk] Musea
In de gemeente zijn diverse historische instellingen te bezoeken. Zo kan men deze musea vinden:
- Heemkundig museum Jan uten Houten, in het Sint Paulushofje
- Het drukkerijmuseum
- Het Agrarisch museum
- Het Huysmuseum
- Informatie-centrum Vincent van Gogh
Naast deze musea zijn er ook nog andere historische panden bekijken. Er staan drie molens binnen de gemeentegrenzen: Molen De Lelie, de Bisschopsmolen en de Zwartenbergse Molen. En er zijn ook nog tal van monumentale boerderijen te bewonderen.
[bewerk] Evenementen
- Marathon van Etten-Leur
- Boekenmarkt (april in het winkelcentrum)
- Jaarmarkt
- Leurse Havenfeesten
- Smartlappenroute
- MaMi-spektakel
- Lelieloop
- Popelucht
- C.U.M.E.L. (Culturele Manifestatie Etten-Leur)
- Meulemart
- Pleinfestijn Etten-Leur
- Lekker Etten-Leur, 1e weekend van September
[bewerk] Cultuur
[bewerk] Culturele instellingen
In Etten-Leur zijn ook diverse instellingen voor de beeldende kunst. Doornbos is het centrum voor de beeldende kunst in de gemeente. Deze biedt verschillende disciplines aan zoals beeldhouwen, tekenen en fotografie. Sint-Frans is het gemeentelijk centrum in de kunsten voor de muziek, dans en theater. Daarnaast zijn er in de gemeente diverse dansscholen en koren te vinden.
De Nobelaer vormt vaak het platform voor de diverse artiesten, deze instelling is het theater van de gemeente. De Nobelaer, de bibliotheek en het centrum voor de kunsten Sint-Frans zitten samen in het gelijknamige pand "De Nobelaer". Ook het Popcollectief Etten-Leur (POPEL) en de Speel-o-theek Sam Sam zijn gevestigd aan de buitenzijde van het gebouw "De Nobelaer". Omdat het herstellen en het opknappen van dit pand te duur zou worden, wordt er nu gesproken over een nieuwe vestiging. Dit zou dan worden omgedoopt in het "Sociaal cultureel en educatief Knooppunt". Dan zou ook Doornbos zich in het nieuwe pand vestigen. Zodoende kan er beter worden samengewerkt tussen de diverse (6) culturele instellingen. Ook het UITpunt Etten-Leur, het centrale informatiepunt voor kunst, cultuur en uitgaan, krijgt een plek in het nieuwe onderkomen. Ook Local FM, de lokale radio van Etten-Leur, zal zich vestigen in het toekomstige nieuwe gebouw.
[bewerk] Historische personen
[bewerk] Vincent van Gogh
De meest bekende schilder van Etten-Leur is Vincent van Gogh, hij woonde en werkte in 1881 in de gemeente. Zijn vader was dominee in Etten-Leur. Het kerkgebouw van de vader van Vincent doet nu dienst als raadszaal. In de gemeente staan diverse verwijzingen naar de beroemde schilder, zo is er een standbeeld van hem, deze staat op de plek van het voormalige pastorie. In Zundert zal een nieuw Van Goghhuis komen.
[bewerk] Adriaan van Bergen
Nauw verbonden met de cultuurhistorie is de Leurse turfschipper Adriaan van Bergen. Prins Maurits veroverde in 1590 Breda van de Spanjaarden (zie Turfschip van Breda). Adriaan van Bergen bedacht het plan om een aantal soldaten te verbergen onder zijn lading turf. Omdat Adriaan van Bergen regelmatig met turf de stad invoer, werd zijn schip niet meer gecontroleerd. Op de dag van de inname trok Adriaan van Bergen zich echter terug omdat hij het plan niet meer zag zitten. Maar twee neven waren bereid het schip met turf en 70 soldaten Breda binnen te varen. De soldaten konden het kasteel en de stadspoort veroveren op de Spanjaarden. Na de verovering werd de turfschipper vorstelijk betaald en ging hij in Breda wonen. Deze inwoner van Etten-Leur is nog steeds prominent aanwezig in de gemeente. Zo is er een standbeeld van hem, dit standbeeld kijkt uit over de nieuwe haven, en om hem te eren zijn er elk jaar de havenfeesten in Etten-Leur. In Leur is ook een zalencentrum te vinden met de naam "Het Turfschip", en is er ook nog een "Van Bergenplein".
[bewerk] S. C. J. Heerma van Voss
Sybrand Casparus Jan Heerma van Voss (* 1841 Oud-Gastel - † 1934 Etten-Leur ) kocht in 1868 voor 25.000 gulden aandelen in een suikerfabriek op de Leur. Deze fabriek was zijn tijd ver vooruit en had onder meer elektrisch licht en een eigen telefoon. Al snel werd hij een rijke industrieel. Hij gaf de gemeenschap een gaarkeuken, een post- telefoon- telegraafkantoor, een draaibug en het bovengenoemde beeld van Adriaan van Bergen. Toen de gemeente de gemeentetoren niet meer kon restauren vanwege financiële problemen schoot Heerma van Voss te hulp, hij schonk het geld op de voorwaarde dat de gemeente de toren voortaan beter zou onderhouden. Bij het 40-jarig bestaan van zijn suikerfabriek kreeg de gemeente een primeur. Mensen uit de wijde omgeving kwamen richting Etten-Leur, de stoomtram was helemaal vol en de prijzen voor een kaartje liepen op tot 50 gulden. Er werden extra treinen ingezet. De reden hiervoor was dat de eerste vliegtuigopstijging van Nederland zou gaan plaatsvinden in de gemeente op 27 juni 1909. Heerma van Voss liet hiervoor de Franse piloot Charles graaf de Lambert overkomen met zijn Wright Flyer. Deze 4 minuten durende vlucht maakte van Nederland een luchtvaartland. Ter herinnering aan deze vlucht staat er een gedenknaald op de plek waar de eerste vlucht plaatsvond.
[bewerk] Economie
[bewerk] Winkelen
In het stadshart is een groot winkelcentrum. De koopavond is op vrijdagavond. Ook zijn er diverse koopzondagen.
[bewerk] Markt
De weekmarkt is op het Raadhuisplein op woensdag van 09.00 tot 12.00 uur.
[bewerk] Bestuur & Politiek
[bewerk] Gemeenteraad en coalitievorming
De gemeenteraad van Etten-Leur bestaat uit 27 zetels en uit de volgende partijen:
- APB (6 zetels)
- CDA (6 zetels)
- D66 (1 zetel)
- GroenLinks (1 zetel)
- Ons Etten-Leur (3 zetels)
- PvdA (6 zetels)
- VVD (4 zetels)
Na de verkiezingen van 2006 bleek dat het college van CDA, PvdA en VVD nog op een meerderheid kon rekenen. Maar door de winst van het APB en de PvdA waren er ook nog andere coalitiemogelijkheden. Hierdoor werd er eerst gedacht aan een surplus coalitie van APB,CDA, PvdA en VVD. Maar behalve het CDA kon geen enkele partij zich hierin herkennen. De informatieronde ging door en daar rolde een coalitie uit van de grote drie. Deze coalitie kan rekenen op 18 van de 27 zetels. Vanwege de centrum-linkse opvattingen van het APB zal dit college zich kenmerken door een progressiever beleid ten opzichte van het vorig college. De burgemeester is CDA'er drs. Hans van Agt (neef van oud-premier Dries van Agt).
De burgemeester bereikt in 2008 de pensioengerechtigde leeftijd en dan zal er discussie ontstaan over de omvang van de portefeuille van de burgemeester. De politieke partijen in Etten-Leur willen deze gaan verkleinen als er een nieuwe burgemeester aantreed. Met de komst van het nieuwe college na de verkiezingen van 2006 is het aantal wethouders teruggebracht van 4 naar 3. Het aantal wethouders is teruggebracht omdat de drie partijen die het college vormen alle drie even groot zijn in zetelaantallen. De wethouders in het college zijn nu APB'er Schouw, CDA'er De Bekker en PvdA'er Vaes.
[bewerk] Dualisme
In de gemeente Etten-Leur was er veel discussie over de bevordering van het dualisme. Dit werd onder meer aangemoedigd door de landelijke invoering van het dualisme, waardoor wethouders geen raadsleden meer mochten zijn. Maar het was een grote wens van het APB om het dualisme te bevorderen in het nieuwe college waar de partij deel van uitmaakt. Daarom telt het programma-akkoord slechts 17 pagina's zodat de invloed van de raad kan toenemen.
[bewerk] Onderwijs en Cultuur
[bewerk] Onderwijs
In de gemeente zijn 14 basisscholen te vinden. Zes van deze scholen zijn katholiek. Daarnaast zijn er drie protestantse basisscholen. De andere basisscholen zijn overheidsscholen (openbaar onderwijs). Daarnaast zijn er nog twee middelbare scholen, de KSE (Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur) en het Munnikenheide College. Er is ook nog een vestiging van het ROC (regionaal opleidingencentrum) in Etten-Leur.
[bewerk] Sport
Enkele sportverenigingen zijn:
- Honk- en Softbalvereninging The Stags
- Rugbyclub Etten-Leur (Rel)
- Internos
- ELBC
- Road Runners
- Achilles
- Diomedon
- Tennisvereniging De Vijfhuizen
- Tennis Club Etten
- S.C Unitas '30
- Omni Sportvereniging Poldersport
- DSE
- Tanaka
- ROWI volleybal
- de Medirunners
- DIO
- ELKV
[bewerk] Trivia
Tijdens Carnaval heeft Etten-Leur twee namen. Omdat vroeger Etten en Leur aparte dorpen waren, hadden ze allebei een aparte carnavalsnaam. Dit is nog altijd in stand gebleven:
- Etten : Stijlorenrijk
- Leur : 't Zwaaiegat
[bewerk] Verkeer en vervoer
Tot 1999 moest het doorgaande verkeer tussen Roosendaal en Breda de kern van Etten-Leur doorkruisen. Op 23 november 1999 werd de A58 ten zuiden van Etten-Leur geopend, zodat de doorsnijding en leefbaarheidsproblemen grotendeels verdwenen.
Het tracé van de oude rijksweg is nog steeds te herkennen aan straatnamen, zoals de Roosendaalseweg en de Bredaseweg. Heden ten dage loopt er echter nog wel een spoorlijn dwars door de gemeente, deze geeft de scheiding weer tussen Etten en Leur. Er is veel discussie in de gemeente of deze spoorlijn ook dient te worden omgelegd, om zo de verbinding tussen Etten en Leur te bevorderen. Een ander voordeel is dat er dan meer treinen met gevaarlijke stoffen kunnen rijden, de huizen staan in de huidige situatie namelijk te dicht op het spoor.
[bewerk] Openbaar vervoer
Het openbaar vervoer in Etten-Leur bestaat uit de spoorverbinding bij Station Etten-Leur en drie streekbuslijnen. Daarnaast is er een buurtbus en een wijkbus.
- Lijn 311 richting Breda en Bergen op Zoom
- Lijn 316 richting Breda en busstation Etten-Leur
- Lijn 312 richting Breda en Roosendaal
- Buurtbus
[bewerk] Geboren in Etten-Leur
[bewerk] Externe link
| Gemeenten van provincie Noord-Brabant |
|
|---|---|
|
Aalburg · Alphen-Chaam · Asten · Baarle-Nassau · Bergeijk · Bergen op Zoom · Bernheze · Best · Bladel · Boekel · Boxmeer · Boxtel · Breda · Cranendonck · Cuijk · Deurne · Dongen · Drimmelen · Eersel · Eindhoven · Etten-Leur · Geertruidenberg · Geldrop-Mierlo · Gemert-Bakel · Gilze en Rijen · Goirle · Grave · Haaren · Halderberge · Heeze-Leende · Helmond · 's-Hertogenbosch · Heusden · Hilvarenbeek · Laarbeek · Landerd · Lith · Loon op Zand · Maasdonk · Mill en Sint Hubert · Moerdijk · Nuenen, Gerwen en Nederwetten · Oirschot · Oisterwijk · Oosterhout · Oss · Reusel-De Mierden · Roosendaal · Rucphen · Schijndel · Sint Anthonis · Sint-Michielsgestel · Sint-Oedenrode · Someren · Son en Breugel · Steenbergen · Tilburg · Uden · Valkenswaard · Veghel · Veldhoven · Vught · Waalre · Waalwijk · Werkendam · Woensdrecht · Woudrichem · Zundert |
| Gemeente Etten-Leur |  |
|---|---|
|
Hoofdplaats: Etten-Leur Voormalige gemeenten en dorpen: Etten · Leur Wijken: Baai · Banakkers · Buitengebied · Centrum West · Centrum Oost · De Grient · De Keen · Etten-Leur-Noord · Grauwe Polder · Hoge Neerstraat · Hooghuis · Sanderbanken en Schoenmakershoek |
|
