Breda (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Breda
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Breda Wapen van de gemeente Breda
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Breda
Situering
Provincie Noord-Brabant
Coördinaten 51° 35′ NB, 4° 47′ OL
Algemeen
Oppervlakte 128,68 km²
- land 126,04 km²
- water 2,64 km²
Inwoners (1 januari 2014) 179.999? (1428 inw/km²)
Hoofdplaats Breda
Kernen Bavel, Prinsenbeek, Teteringen, Ulvenhout
Belangrijke verkeersaders A16/E19 A27 A58/E312 A59
Politiek
Burgemeester (lijst) Peter van der Velden (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 13.800 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 243.000
WW-uitkeringen (2007) 19 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 4800-4841, 4847, 4850-4854
Netnummer(s) 076, 0161
CBS-code 0758
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.breda.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Breda
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Breda

Breda (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in de provincie Noord-Brabant in Nederland. De hoofdplaats van deze gemeente is de stad Breda.

Symboliek[bewerken]

  • Het wapen van Breda bestaat uit drie witte Andreaskruisen, twee boven en één in het midden eronder in een rood schild. Het schild wordt van achter vastgehouden door een engel en aan de zijkanten twee gouden leeuwen. Het geheel rust op een burcht (zie infobox rechtsboven). Het Andreas- of schuinkruis is het oudste gedragen hertogelijke ambtsteken in Brabant, speciaal gedragen door zogenoemde 'kasteleins'. Sinds 1203 voerde de Heer van Breda in drievoud als heerlijke versie dit teken.[1]
  • De vlag van Breda heeft een rode achtergrond met de drie witte Andreaskruisen.
  • De lokale stadshymne van Breda is sinds 1991 De Paarse Heide.

Geschiedenis[bewerken]

De gemeente Breda omvatte oorspronkelijk enkel de stad Breda binnen de vestinggordel. De oppervlakte hiervan besloeg slechts 30 ha. In 1869 werd de vesting geslecht. Hoewel Breda al in 1870 annexatieplannen had met betrekking tot het omliggende gebied, werden deze niet ingewilligd. Pas in 1927 werd een deel van de gemeente Teteringen geannexeerd om daar woningen op te bouwen. Ook een deel van Princenhage werd toen ingelijfd.

In 1942 werd de gemeente uitgebreid met een gedeelte van het grondgebied van de gemeenten Ginneken en Bavel (kern Ginneken) en het zuidelijk deel van Princenhage. Het restant wat niet bij Breda werd gevoegd van deze twee gemeenten, werd ingedeeld bij de gemeenten Nieuw-Ginneken en Prinsenbeek. Tenslotte vond de laatste annexatieronde plaats in 1997 waarbij de gemeenten Nieuw-Ginneken, Prinsenbeek en de gemeente Teteringen bij Breda zijn gevoegd.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Moerdijk   Drimmelen   Oosterhout 
 Etten-Leur  Brosen windrose nl.svg  Gilze en Rijen 
 Zundert   Hoogstraten (B)   Alphen-Chaam 

De buurgemeenten van Breda zijn: Alphen-Chaam, Drimmelen, Etten-Leur, Gilze en Rijen, Moerdijk, Oosterhout en Zundert in Nederland en Hoogstraten in België. Voor West-Brabant heeft de stad een regio-functie.

Dichtstbijzijnde grote steden zijn in Nederland Tilburg, Roosendaal, Dordrecht en Bergen op Zoom en over de grens Antwerpen en Turnhout.

De stad is onderverdeeld in een aantal wijken:

Nuvola single chevron right.svg Zie Wijken in Breda voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Demografie[bewerken]

Inwonertal[bewerken]

In 1927, 1942 en 1997 vonden annexaties plaats en breidde Breda zich verder uit. In 1940 telde Breda ruim 50.000 inwoners. Halverwege de jaren vijftig was het aantal verdubbeld. Per 31 december 2008 had de gemeente een bevolking van 171.946 mensen (bron: CBS). De hele agglomeratie Breda telt ongeveer 272.000 mensen.

Topografie[bewerken]

Gem-Breda-2014Q1.jpg

Topografische kaart van de gemeente Breda, per dec. 2013.

Bezienswaardigheden en cultuur[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Natuur[bewerken]

De gemeente wordt omgeven door de landschappelijke gebieden De Rith, het Liesbos, het Mastbos, de Teteringse heide, Cadettenkamp, Vrachelse heide en de Lage Vuchtpolder. Breda is befaamd om zijn bosrijke omgeving, vooral ten zuiden van de stad. Een ander natuurgebied is het Markdal. Het Mastbos is het oudste cultuurbos van Nederland. Het Liesbos bij Princenhage en het Ulvenhoutse Bos doen er niet veel voor onder. Naar het zuidoosten toe loopt het bosgebied over in de Chaamse bossen en het bos- en vennengebied van Strijbeek. Tezamen vormt dit uitgestrekte geheel van cultuurbossen een grote toeristische trekpleister. In Breda Noord bij de wijk de Asterd ligt het Haagse Beemdenbos en het natuur- en recreatiegebied de Vierde Bergboezem Breda. Bij Dorst (Noord-Brabant) ligt nog Boswachterij Dorst. In Breda-Zuid is een Bezoekerscentrum Wolfslaar waar regelmatig tentoonstellingen worden gehouden tevens is hier kinderboerderij Wolfslaar.

Media[bewerken]

Het plaatselijke dagblad van Breda is BN/De Stem, een regionale krant voor West-Brabant en Zeeland met een Bredaas katern. Daarnaast zijn er de gratis wekelijkse huis-aan-huis bladen als het Stadsblad en de Bredase Bode. Ook zijn er diverse buurt- en wijkbladen zoals het Haagse Beemden Nieuws, Buurtblad de Driesprong, Ons Blad.

Voorts is er regionale radio en regionale televisie, verzorgd door Omroep Brabant. Deze in Eindhoven gevestigde omroep heeft een dependance aan de Tuinzigtlaan in Breda, maar hiervandaan worden geen aparte uitzendingen verzorgt. Plaatselijk zijn twee lokale omroepen actief. Sinds 1982 Stads RTV Breda, die na het verliezen van de zendvergunning in 2013 alleen op internet uitzendt en sinds april 2013 BredaNu. Vanaf 1998 wordt tijdens carnaval door Baronie TV een marathonuitzending gehouden van de carnavalsactiviteiten in de Baronie van Breda. Sinds 2005 is er ook een commerciële tv omroep actief op kanaal 31 (Ziggo), genaamd Brabant10.

Politiek en bestuur[bewerken]

De burgemeester van Breda is Peter van der Velden

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

Het College van burgemeester en wethouders bestaat per april 2010 uit:

  • P.A.C.M. (Peter) van der Velden (PvdA): Burgemeester, Openbare Orde, Bestuur en Veiligheid.
    • Takenpakket: Openbare orde en veiligheid, Integraal veiligheidsbeleid, Toezicht en Handhaving, Bestuurlijke organisatie, Grensoverschrijdende samenwerking, Representatie en publieke relaties, Stadsarchief, Burgerzaken, Brandweer en Communicatie.
  • Wethouder A.L.E. Arbouw

Als portefeuillehouder Stedelijke Ontwikkeling en Handhaving is de heer Arbouw verantwoordelijk voor: • Ruimtelijke Ontwikkeling: fysieke pijler grote stedenbeleid, herstructurering buitengebied • Stedelijke programmering • Gebiedsontwikkeling: Teteringen, Breda Oost (inclusief Bavelse Berg) en Via Breda, stadionontwikkeling, (inclusief NAC – stadion), Claudius Prinsenlaan, Seeligterrein (inclusief 3e fase Nieuwe Mark): • Handhaving, toezicht en preventie: stadstoezicht, stadsmariniers / veiligheidsregisseurs

In zijn portefeuille Werk en Ondernemen is de heer Meeuwis verantwoordelijk voor: • Economische zaken: waaronder Dinalog (logistiek topcentrum), citymarketing en N.V. BrIM • Werkgelegenheid • Arbeidsmarkt(beleid) • Deregulering • Binnenstad: waaronder. Achter de Lange Stallen • Evenementen: • Sociale Zaken en Welzijn: armoede- en minimabeleid, voorzieningen voor mensen met een beperking, openbare geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg, aatschappelijke opvang, w.o. vrouwenopvang. • Bredase Samenwerkende Bedrijven (BSW)

  • Wethouder B. Bergkamp

Als portefeuillehouder Wonen en Leven is de heer Bergkamp verantwoordelijk voor: • Beheer en onderhoud openbare ruimte • Grondbedrijf • Wijkontwikkeling • Volkshuisvesting: waaronder woonwagenzaken • Bouw- en woningtoezicht: waaronder welstand • Sport(voorzieningen) • Maatschappelijke ontwikkeling: leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten, WMO-loket (informatie, advies en cliëntenondersteuning, mantelzorgers en vrijwilligers(werk), maatschappelijke participatie van mensen met een beperking, sociale pijler grote stedenbeleid, geschikt wonen voor iedereen (GWI), diversiteit(-sbeleid), wijkimpulsplannen Haagse Beemden en Geeren-Zuid en –Noord, dierenwelzijn

  • Wethouder S.M. Boelema

Met de portefeuille Onderwijs, Financiën en Organisatie is mw. Boelema verantwoordelijk voor: • Onderwijs: waaronder hoger en wetenschappelijk onderwijs • Jeugd(zorg)beleid • Volksgezondheid • Financiën • Belastingen • Stadsbedrijven: waaronder welzijnsaccommodaties • Bedrijfsvoering: waaronder Personeel en Organisatie, Communicatie en Dienstverlening

Met de portefeuille Mobiliteit, Duurzaamheid en Cultuur is de heer Willems verantwoordelijk voor : • Mobiliteit: waaronder verkeer en vervoer, HSL en parkeerbedrijf • Duurzaamheid: waaronder milieu, afvalservice, natuur- en milieueducatie, groen en water, natuur- en landschapsontwikkeling, biomassacentrale en regionale uitvoeringsdiensten (RUD) • Cultuur: waaronder cultureel erfgoed, architectuur, monumentenzorg, stadsarchief, bibliotheek, Breda’s Museum, Nieuwe Veste en Brabant Culturele Hoofdstad 2018 • Interbestuurlijke betrekkingen • Europese subsidies • Mondiaal beleid

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Breda is sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014 als volgt verdeeld:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
VVD 8 7 9 8
D66 2 2 5 8
SP 2 4 3 6
CDA 11 8 6 6
PvdA 6 11 8 4
GroenLinks 3 3 4 3
Breda '97 3 3 2 2
TON/OPA 1 1
BOB 1
Leefbaar Breda 1 4 1 -
Totaal 39 39 39 39 39

Millennium Gemeente[bewerken]

Breda is in oktober 2007 de 45e Millennium Gemeente geworden.

Stedenbanden[bewerken]

Breda heeft jumelages met:

Tevens maakt Breda deel uit van de Unie van de Oranjesteden.

als wel de samenwerkingsverband met Europese Regio's.

Bibliotheken[bewerken]

De Openbare Bibliotheek heeft één hoofdvestiging in het centrum en negen nevenvestigingen.

Bekende Bredanaars[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van Bredanaars voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een persoon die geboren is in Breda, noemt men een Bredanaar. Bekende Bredanaars in de muziek zijn/ waren onder anderen Tijs Verwest (Tiësto), Cor Fijneman, Corry Brokken, Pierre Kartner, Corry Konings, Robin de Raaff en Dries van Kuijk (Colonel Parker), de manager van Elvis Presley. In de politiek zijn vooral de Bredanaars Hans van Mierlo en Onno Ruding bekend. In de sport heeft Breda onder meer voetballers Ton Lokhoff, Antoon "Rat" Verlegh, Kees Rijvers, Leo Canjels, wielrenner Frits Pirard en motorcoureurs Jurgen en Patrick van den Goorbergh voortgebracht. Ook in Breda geboren is Sylvie Meis die getrouwd was met voetballer Rafael van der Vaart.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Nierse, Leo, Breda: stad van borderlords en baronnen. Raamsdonksveer: Vèrse Hoeven Uitgeverij, 2003. ISBN 90-75703-57-0

  1. P.C. Boeren, De heren van Breda en Schoten, pag.109.