Johan Ferrier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Johan Ferrier
Johan Ferrier in 1975
Johan Ferrier in 1975
Geboren 12 mei 1910
Paramaribo, Suriname
Overleden 4 januari 2010
Oegstgeest, Nederland
Politieke partij Sociaaldemocratische Partij
Beroep Politicus
Onderwijzer
1e President van Suriname
Aangetreden 25 november 1975
Einde termijn 13 augustus 1980
Opvolger Henk Chin A Sen
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Johan Henri Eliza Ferrier (Paramaribo, 12 mei 1910Oegstgeest, 4 januari 2010) was de eerste president van de Republiek Suriname.

Levensloop[bewerken]

Johan Ferrier volgde in Paramaribo de ULO (Van Sypesteinschool), de MULO (Hendrikschool) en de Kweekschool. Vanaf 1927 was hij onderwijzer, aanvankelijk in het binnenland van Suriname en later in Paramaribo. Hij behoorde in 1946 tot de oprichters van de Nationale Partij Suriname en hij was lid van de Staten van Suriname van 2 april 1946 tot 3 maart 1948.

In Nederland ging hij sociale pedagogiek studeren aan de Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam. Hij promoveerde in november 1950 tot doctor in de letteren en de wijsbegeerte op het proefschrift De Surinaamse samenleving als sociaal-pedagogische opgave, een omwerking van zijn doctoraalscriptie. Een maand later keerde hij met zijn gezin terug naar Suriname, waar hij leraar en directeur bij de kweekschool werd, en directeur onderwijs van Suriname.

Van 1955 tot 1958 was hij de premier van Suriname, en minister van Binnenlandse Zaken.

Kabinet 1955[bewerken]

Johan Ferrier (1955)
Ministerie Minister

Algemene Zaken en Binnenlandse Zaken

J.H.E. Ferrier (SDP)
(tevens premier)

Economische Zaken

E.J. de Veer (PS)

Financiën

W.G.H.C.J. Smit (PSV)

Justitie en Politie

M.A. Karamat Ali (KTPI)
(tot april 1956, opgevolgd door R.W.A. Thurkow tot sept. 1957)

Landbouw, Veeteelt en Visserij

M.I. Lobato (SDP)

Onderwijs en Volksontwikkeling

L.L.E. Rens (PSV)
(tot juli 1956, opgevolgd door J. Volkerts)

Openbare Werken en Verkeer

J.G. Kuiperbak (PS)

Sociale Zaken

P.A.R. Kolader (SDP)

Volksgezondheid

A.I. Favery (SDP)

Van 1959 tot 1965 was Ferrier adviseur bij het Nederlandse ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. In die functie speelde hij een belangrijke rol bij het in Nederland vestigen van ESTEC. Van 1966 tot 1968 was hij directeur-beheerder van de N.V. Billitonmaatschappij in Suriname.

Gouverneur en president[bewerken]

Op 15 maart 1968 werd Ferrier gouverneur van Suriname. Toen in 1969 stakingen het land lam legden en Nederland dreigde in te grijpen, dwong hij premier Pengel tot aftreden. Vervolgens installeerde Ferrier een interim-kabinet onder leiding van Arthur May. Na de verkiezingen in dat jaar werd Jules Sedney premier van Suriname.

Ferrier bleef gouverneur van Suriname tot het uitroepen van de onafhankelijkheid in 1975, en werd daarna de eerste president van de republiek Suriname. Zijn verkiezing als nationaal bindende persoon deed de Hindoestaanse leider Lachmon zijn verzet tegen de onafhankelijkheid staken.

Na de coup door 16 sergeants onder leiding van Desi Bouterse, bleef Ferrier aan in de hoop het land terug te leiden naar democratische verhoudingen. Op 13 augustus 1980, een half jaar na de coup, trad Ferrier af omdat de regering weigerde om conform de grondwet een begroting aan het (geschorste) parlement te presenteren. De grondwet werd alsnog opgeschort en het parlement ontbonden. Op verzoek van Bouterse en mede-couppleger Roy Horb gaf hij advies over de machtsoverdracht, nadat het parlement reeds was ontbonden. Ferrier adviseerde beiden het Hof van Justitie te verzoeken om premier Henk Chin A Sen te beëdigen als de nieuwe president. Dit advies werd opgevolgd. Een dag voor zijn vertrek hield Ferrier een toespraak voor de soldaten. Hij drukte hen op het hart niets te doen waarvoor zij zich als Surinamer zouden moeten schamen.

Terug naar Nederland[bewerken]

Het gezin Ferrier verhuisde naar Nederland – waar de dochters Cynthia, Joan en Kathleen studeerden – en vestigde zich in Oegstgeest. In 1988 keerde het echtpaar Ferrier terug naar Suriname. Als gevolg van privé-omstandigheden vestigden zij zich later weer in Nederland. Dr. Ferrier woonde sindsdien in Oegstgeest. Zijn echtgenote Edmé Ferrier-Vas stierf in 1997.

Hij had zes kinderen uit zijn eerste (in 1951 ontbonden) huwelijk met Eugenie Lionarons (Helen (1931), de econoom Derryck Ferrier (1933), Robin (1935), de schrijfster Cynthia McLeod (1936), Stanley (1939) en de schrijver Leo Ferrier (1940-2006)), en twee kinderen uit zijn huwelijk met Edmé Vas: Joan Ferrier (1953-2014), oud-directeur van E-Quality, en het Tweede Kamerlid Kathleen Ferrier. De laatste is vernoemd naar de Britse zangeres Kathleen Ferrier. In de verte zouden deze Ferriers familie van elkaar zijn, en afstammen van hugenoten die naar het Caraïbische gebied waren gevlucht.

Bibliografie en onderscheidingen[bewerken]

In 2002 verscheen Het grote Anansiboek, een bundel verhalen over de spin Anansi zoals verteld door Ferrier.

Ferrier werd in 1958 Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, en was beschermheer van de Surinaamse Stenografenvereniging. Hij werd in 1999 gekozen tot politicus van de eeuw. Op 15 augustus 2004 werd hem op het Amsterdamse Kwakoe Festival de Kwakoe Award uitgereikt.

In 2005 verschenen de mémoires van Johan Ferrier als Laatste gouverneur, eerste president; De eeuw van Johan Ferrier, Surinamer, opgetekend en bewerkt door John Jansen van Galen.

Overlijden[bewerken]

Ferrier overleed in zijn slaap aan hartfalen in zijn Nederlandse woning in Oegstgeest op 4 januari 2010 op 99-jarige leeftijd, vier maanden voor zijn 100ste verjaardag. Zijn lichaam werd vroeg in de ochtend van 4 januari 2010 gevonden.

Literatuur[bewerken]

  • C.F.A. Bruijning en J. Voorhoeve (red.): Encyclopedie van Suriname, Amsterdam en Brussel 1977 (Uitg. Elsevier), pag. 204. ISBN 9010018423
  • John Jansen van Galen: Laatste gouverneur, eerste president. De eeuw van Johan Ferrier, Surinamer, Leiden 2005 (KITLV Uitgeverij). ISBN 9067182656

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Voorganger:
A. Currie
Premier van Suriname
1955 - 1958
Opvolger:
S.D. Emanuels
Voorganger:
A. Currie
Minister van Binnenlandse Zaken
1955 - 1958
Opvolger:
S.D. Emanuels
Voorganger:
H.L. de Vries
Gouverneur van Suriname
1967 - 1975
Opvolger:
-
Voorganger:
-
President van Suriname
1975 - 1980
Opvolger:
H.R. Chin A Sen