Universiteit van Amsterdam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Universiteit van Amsterdam
Het Maagdenhuis, bestuursgebouw van de UvA aan het Spui.
Het Maagdenhuis, bestuursgebouw van de UvA aan het Spui.
Latijnse naam Athenaeum Illustre
Locatie Amsterdam, Nederland
Opgericht 1632 (in 1877 tot universiteit verheven)
Type Openbare universiteit
Rector Prof. dr. Dymph van den Boom
Studenten 31.123 (2013) [1]
Staf 4.597 excl. AMC (2011) [1]
Lid van EUA, LERU, UNICA, SAE
Website
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs
De academische club en een van de drie mensae van de UvA in de gebouwen van het vroegere Binnengasthuis aan de Grimburgwal.
Universiteirsgebouwen aan de Roetersstraat op het Roeterseiland.
Het gebouw van Amsterdam University College in Science Park Amsterdam

De Universiteit van Amsterdam (UvA) is de grootste universiteit van Nederland en een van de twee universiteiten die Amsterdam rijk is. De andere is de Vrije Universiteit Amsterdam (VU).

Geschiedenis[bewerken]

De UvA bestaat sinds 8 januari 1632 als het Athenaeum Illustre - de illustere school - die gevestigd was in de Agnietenkapel. Toen hielden Casparus Barlaeus en Gerardus Vossius hun inaugurele redes.

In 1815 volgde wettelijke erkenning van het Athenaeum Illustre als instelling van hoger onderwijs. Pas in 1877 werd het Athenaeum omgevormd tot een gemeentelijke universiteit en kreeg het ook het promotierecht.

De hoogleraren werden oorspronkelijk door het bestuur van Amsterdam benoemd en de gemeente Amsterdam bekostigde ook de universiteit grotendeels. De Amsterdamse burgemeester was voorzitter van het universiteitsbestuur. In 1961, met de invoering van een nieuwe Wet op het hoger onderwijs, veranderde dit alles. De benoeming van hoogleraren kwam nu bij het college van curatoren te liggen, waarvan de burgemeester wel uit hoofde van zijn functie voorzitter was, en de rijksoverheid werd vrijwel volledig verantwoordelijk voor de financiering. Wel bleef de universiteit ook in de nieuwe wet aangeduid als 'gemeentelijke universiteit'.

De Universiteit van Amsterdam kwam landelijk in het nieuws in 1969. Toen werd het Maagdenhuis, het bestuurlijk centrum van de universiteit op het Spui, door studenten bezet omdat zij meer democratische invloed wilden hebben. Gedurende de jaren zestig, zeventig en tachtig is de Universiteit van Amsterdam vaak het centrum geweest van landelijke studentenacties, in veel gevallen aangezet door de ASVA.

In 2011 telde de UvA 7 faculteiten met in totaal zo'n 35.000 studenten en ruim 5.500 personeelsleden. Hiermee is het de grootste universiteit van Nederland.

Samenwerkingsverbanden[bewerken]

Samenwerking met HvA[bewerken]

De UvA werkt intensief samen met de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Door deze samenwerking zijn er goede overstapmogelijkheden (voor studenten van beide instellingen) en op elkaar aansluitende onderwijsprogramma’s.

De UvA en de HvA worden sinds 1 september 2003 bestuurd door een gezamenlijk College van Bestuur, dat is gevormd via een personele unie. Het huidige college bestaat uit: dr. Louise Gunning-Schepers (voorzitter), prof. dr. Dymph van den Boom (rector magnificus), prof. dr. Hans Amman (visevoorzitter) en prof. mr. Huib de Jong (rector HvA). Dr. Karel van der Toorn was voorzitter tot hij op 4 juli 2011 opstapte na een verschil van inzicht met de raad van toezicht over de koers en het tempo van de strategische veranderingen binnen de universiteit. Dhr. mr. drs. Atzo Nicolaï is voorzitter van de Raden van Toezicht van de UvA en HvA.

De Universiteit van Amsterdam is vertegenwoordigd in de Stichting Academisch Erfgoed, een stichting die als doel heeft om universitaire collecties en cultuurschatten in stand te houden.

Amsterdam University College[bewerken]

De andere universiteit in Amsterdam is de Vrije Universiteit van Amsterdam, die meestal kortweg met VU wordt aangeduid en die van protestants-christelijke signatuur is. UvA en VU hebben in samenwerking met de gemeente Amsterdam het Amsterdam University College (AUC) opgericht. Het AUC biedt een nieuwe bacheloropleiding op het gebied van liberal arts and sciences. Deze brede, Engelstalige opleiding richt zich op excellente studenten uit binnen- en buitenland. De nieuwe campus, met studentenhuisvesting, van het AUC is sinds 2012 op het Science Park.

De oprichting van het AUC is niet zonder controverse verlopen. Zo zouden de UvA en de VU veel van hun beste docenten op het AUC les laten geven, ten koste van de reguliere, niet 'excellente' studenten aan beide instellingen.

Locaties[bewerken]

De UvA is zeer verspreid in de stad gehuisvest in zo’n 65 gebouwen. In tegenstelling tot de VU bevinden veel locaties van de UvA zich in het centrum van Amsterdam. De komende jaren wordt het aantal locaties teruggebracht en worden verwante wetenschappelijke disciplines geclusterd gehuisvest: alfa, bèta, gamma, medisch; respectievelijk op het Binnengasthuisterrein, in de Watergraafsmeer (Science Park Amsterdam), op het Roeterseiland en in Amsterdam-Zuidoost.

Het Science Park Amsterdam wordt ontwikkeld tot internationaal kenniscentrum met onderzoeksinstituten als het Nationaal Instituut voor subatomaire fysica (NIKHEF), het FOM-instituut voor Atoom- en Molecuulfysica (AMOLF), het Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) en SARA Reken- en Netwerkdiensten.

Bibliotheek[bewerken]

De universiteit heeft een belangrijke universiteitsbibliotheek, genaamd de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam (veelal afgekort als UBA), verspreid over 27 gebouwen in Amsterdam. De hoofdvestiging is tevens de grootste en staat aan Singel 425. De Bijzondere Collecties, sedert 2007 gevestigd aan de Oude Turfmarkt, is in zijn soort één van de belangrijkste en omvangrijkste in Nederland, samen met de bijzondere collecties van de Universiteitsbibliotheek Leiden en de Koninklijke Bibliotheek. De Bijzondere Collecties beheren oude drukken, bijzondere moderne uitgaven, handschriften, kaarten en beeldmateriaal als prenten, affiches en foto’s. Er zijn bekende en omvangrijke collecties op het gebied van boekgeschiedenis en grafische vormgeving, hebraïca en judaïca, zoölogie en protestantisme. De collecties van alle UvA-bibliotheekvestigingen tezamen zijn doorzoekbaar via de online UvA-catalogus.

Faculteiten en instituten[bewerken]

Faculteiten[bewerken]

De universiteit heeft in 2007 de volgende faculteiten:

Onderzoekinstituten[bewerken]

De Universiteit heeft in 2013 de volgende onderzoekinstituten:

Opleidingsinstituten[bewerken]

Ook heeft de universiteit nog een paar opleidingsinstituten:

Studentenleven[bewerken]

Het studentenleven speelt zich af bij studie- en studenten(sport)verenigingen. Zie voor een opsomming:

(Oud-)medewerkers en studenten[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Lijst van medewerkers en studenten van de Universiteit van Amsterdam

Vele generaties academici haalden hun bul aan de Universiteit van Amsterdam. De UvA organiseert voor haar alumni (afgestudeerden) allerlei bijeenkomsten en activiteiten. De Amsterdamse Universiteits-Vereniging (AUV) is de algemene alumnivereniging van de UvA. Via de website van de UvA is het Album Academicum te raadplegen: een internetsite met een overzicht van alle hoogleraren die aan de UvA verbonden zijn (geweest). Ook hebben tal van de huidige medewerkers een persoonlijke webpagina. Onder de alumni van de UvA zijn vele wetenschappers, journalisten, politici, schrijvers, ondernemers e.d. van naam.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Kerncijfers Geraadpleegd op 30 september 2014

Albanië: Universiteit van Tirana, Technische Hogeschool van Tirana · België: Vrije Universiteit Brussel, Université libre de Bruxelles · Bulgarije: Sofia Universiteit St. Kliment Ohridski · Cyprus: Universiteit van Cyprus · Duitsland: Vrije Universiteit Berlijn, Humboldtuniversiteit · Denemarken: Universiteit van Kopenhagen · Estland: Technische Universiteit Tallinn, Universiteit van Tallinn · Finland: Universiteit van Helsinki · Frankrijk: Universiteit Parijs 1 Panthéon-Sorbonne, Universiteit Sorbonne Nouvelle, Universiteit Pierre en Marie Curie, Universiteit Paris-Dauphine · Griekenland: Universiteit van Athene · Hongarije: Loránd Eötvös-universiteit · Ierland: Nationale Universiteit van Ierland, Dublin · Italië: Universiteit Sapienza Rome, Universiteit van Rome Tor Vergata, Roma Tre-universiteit · Kroatië: Universiteit van Zagreb · Letland: Universiteit van Letland · Litouwen: Universiteit van Vilnius · Macedonië: Universiteit van Skopje · Nederland: Universiteit van Amsterdam · Noorwegen: Universiteit van Oslo · Oostenrijk: Universiteit van Wenen · Polen: Universiteit van Warschau · Portugal: Universiteit van Lissabon · Roemenië: Universiteit van Boekarest · Rusland: Staatsuniversiteit van Moskou · Slowakije: Comenius Universiteit Bratislava · Slovenië: Universiteit van Ljubljana · Spanje: Autonome Universiteit van Madrid, Complutense Universiteit van Madrid · Tsjechië: Karelsuniversiteit Praag · Verenigd Koninkrijk: University College London · IJsland: Universiteit van IJsland · Zweden: Universiteit van Stockholm · Zwitserland: Universiteit van Lausanne