Universiteit van Amsterdam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Universiteit van Amsterdam
Het Maagdenhuis, bestuursgebouw van de UvA aan het Spui.
Het Maagdenhuis, bestuursgebouw van de UvA aan het Spui.
Latijnse naam Athenaeum Illustre
Locatie Amsterdam, Nederland
Opgericht 1632 (in 1877 tot universiteit verheven)
Type Openbare universiteit
Rector Prof. dr. Dymph van den Boom
Studenten 31.123 (2013) [1]
Staf 4.597 excl. AMC (2011) [1]
Lid van EUA, LERU, UNICA, SAE
Website
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs
Binnenplaats van het complex Oudemanhuispoort met buste van Minerva.
De academische club en een van de drie mensae van de UvA in de gebouwen van het vroegere Binnengasthuis aan de Grimburgwal.
De Tweede Chirurgische kliniek van het vroegere Binnengasthuis, waar in de toekomst de Universiteitsbibliotheek Amsterdam wordt ondergebracht.
Het Bungehuis op de hoek van de Spuistraat en de Paleisstraat; 1984.
Universiteirsgebouwen aan de Roetersstraat op het Roeterseiland.
Het gebouw van Amsterdam University College in Amsterdam Science Park

De Universiteit van Amsterdam (UvA) is de grootste universiteit van Nederland en een van de twee universiteiten die Amsterdam rijk is. De andere is de Vrije Universiteit Amsterdam (VU).

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van de Amsterdamse universiteit gaat terug tot 8 januari 1632 toen het Athenaeum Illustre - de illustere school - werd opgericht, die gevestigd was in de Agnietenkapel. Toen hielden Casparus Barlaeus en Gerardus Vossius hun inaugurele redes.

In 1815 volgde wettelijke erkenning van het Athenaeum Illustre als instelling van hoger onderwijs. In 1877 werd het Athenaeum omgevormd tot een gemeentelijke universiteit en kreeg het ook het promotierecht. Deze stond bekend als de Gemeente Universiteit (GU).

De hoogleraren werden oorspronkelijk door het bestuur van Amsterdam benoemd en de gemeente Amsterdam bekostigde ook de universiteit grotendeels. De Amsterdamse burgemeester was voorzitter van het universiteitsbestuur.

In 1961 veranderde dit alles, met de invoering van een nieuwe Wet op het hoger onderwijs. De benoeming van hoogleraren kwam nu bij het college van curatoren te liggen, waarvan de burgemeester wel uit hoofde van zijn functie voorzitter was, en de rijksoverheid werd vrijwel volledig verantwoordelijk voor de financiering. Wel bleef de universiteit ook in de nieuwe wet aangeduid als 'gemeentelijke universiteit'. De invloed van de gemeente bleef aanwezig tot 1971. Toen werd het benoemingsrecht overgenomen door het College van Bestuur, waarin de gemeente niet meer vertegenwoordigd was. Voortaan werd de universiteit aangeduid als Universiteit van Amsterdam (UvA).

De universiteit kwam landelijk in het nieuws in 1969. Toen werd het Maagdenhuis, het bestuurlijk centrum van de universiteit op het Spui, door studenten bezet omdat zij meer democratische invloed wilden hebben.[2] Gedurende de jaren zestig, zeventig en tachtig zijn rond de Universiteit van Amsterdam meerdere studentenacties gevoerd. Een aantal van deze werden georganiseerd door de studentenvereniging ASVA.[3] In februari 2015 werd het Maagdenhuis voor de twaalfde keer bezet, ditmaal door studenten die zich presenteren als de 'Nieuwe Universiteit'.[4][5]

In 2014 telde de UvA 7 faculteiten met in totaal zo'n 31.000 studenten en ruim 5.500 personeelsleden. Hiermee is het de grootste universiteit van Nederland.

Samenwerkingsverbanden[bewerken]

Samenwerking met HvA[bewerken]

De UvA werkt sinds enkele jaren[bron?] intensief samen met de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Door deze samenwerking zijn er relatief goede overstapmogelijkheden (voor studenten van beide instellingen) en op elkaar aansluitende onderwijsprogramma’s.

De UvA en de HvA worden sinds 1 september 2003 bestuurd door een gezamenlijk college van bestuur, dat is gevormd via een personele unie. Het huidige college bestaat uit: dr. Louise Gunning-Schepers (voorzitter), prof. dr. Dymph van den Boom (rector magnificus), prof. dr. Hans Amman (vice-voorzitter) en prof. mr. Huib de Jong (rector HvA). Dr. Karel van der Toorn was voorzitter tot hij op 4 juli 2011 opstapte na een verschil van inzicht met de raad van toezicht over de koers en het tempo van de strategische veranderingen binnen de universiteit. Dhr. mr. drs. Atzo Nicolaï is voorzitter van de raden van toezicht van de UvA en HvA.

De Universiteit van Amsterdam is vertegenwoordigd in de Stichting Academisch Erfgoed, een stichting die als doel heeft om universitaire collecties en cultuurschatten in stand te houden.

Amsterdam University College[bewerken]

Een ander samenwerkingsverband van de UvA is met de Vrije Universiteit Amsterdam. UvA en VU hebben in samenwerking met de gemeente Amsterdam in 2009 het Amsterdam University College (AUC) opgericht. Het AUC biedt een nieuwe bacheloropleiding op het gebied van liberal arts and sciences. Deze brede, Engelstalige opleiding richt zich op excellente studenten uit binnen- en buitenland. De nieuwe campus, met studentenhuisvesting, van het AUC is sinds 2012 op het Science Park in de Watergraafsmeer.

De oprichting van het AUC is niet zonder controverse verlopen. Zo zouden de UvA en de VU veel van hun beste docenten op het AUC les laten geven, ten koste van de reguliere, niet 'excellente' studenten aan beide instellingen.

Locaties[bewerken]

De UvA is zeer verspreid in de stad gehuisvest in zo’n 65 gebouwen. Veel locaties van de UvA bevinden zich in het centrum van Amsterdam. Op termijn wordt het aantal locaties teruggebracht en worden verwante wetenschappelijke disciplines geclusterd gehuisvest: alfa, bèta, gamma, medisch; respectievelijk op het Binnengasthuisterrein, in de Watergraafsmeer (Science Park Amsterdam), op het Roeterseiland en in Amsterdam-Zuidoost.

Het Amsterdam Science Park in de Watergraafsmeer is een internationaal kenniscentrum met onderzoeksinstituten als het Nationaal Instituut voor subatomaire fysica (NIKHEF), het FOM-instituut voor Atoom- en Molecuulfysica (AMOLF), het Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) en SARA Reken- en Netwerkdiensten.

Bibliotheek[bewerken]

De universiteitsbibliotheek van de UvA, de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam (veelal afgekort als UBA), is verspreid over 27 gebouwen in Amsterdam. De hoofdvestiging is tevens de grootste en staat aan Singel 425. De bibliotheek met Bijzondere Collecties is sedert 2007 gevestigd aan de Oude Turfmarkt. Andere Nederlandse bijzondere collecties zijn die van de Universiteitsbibliotheek Leiden en de Koninklijke Bibliotheek. De Bijzondere Collecties beheren oude drukken, bijzondere moderne uitgaven, handschriften, kaarten en beeldmateriaal als prenten, affiches en foto’s. Er zijn collecties op het gebied van boekgeschiedenis en grafische vormgeving, hebraïca en judaïca, zoölogie en protestantisme. De collecties van alle UvA-bibliotheekvestigingen tezamen zijn doorzoekbaar via de online UvA-catalogus.

Verkoop van gebouwen in de Binnenstad[bewerken]

In februari 2015 werd bekendgemaakt dat het Bungehuis aan de Spuistraat was verkocht aan een vastgoedbelegger.[6] Ook het gebouw van Cedla (Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika) aan de Keizersgracht 395 is verkocht.[7]

Faculteiten en instituten[bewerken]

Faculteiten[bewerken]

De universiteit heeft in 2014 de volgende faculteiten:

Onderzoekinstituten[bewerken]

De Universiteit heeft in 2013 de volgende onderzoekinstituten:

Studentenleven[bewerken]

Het studentenleven speelt zich af bij studie- en studenten(sport)verenigingen. Zie voor een opsomming:

(Oud-)medewerkers en studenten[bewerken]

Hoogleraren van de Gemeentelijk Universiteit van Amsterdam in 1926, met o.a. Van der Waals en Zeeman
1rightarrow blue.svg Lijst van medewerkers en studenten van de Universiteit van Amsterdam

De UvA organiseert voor haar alumni (afgestudeerden) allerlei bijeenkomsten en activiteiten. Bovendien verschijnt er een blad, met de titel Spui voor alumni. De Amsterdamse Universiteits-Vereniging (AUV) is de algemene alumnivereniging van de UvA. De UvA heeft een Album Academicum opgesteld, een internetsite met een overzicht van alle hoogleraren die aan de UvA verbonden zijn geweest of nog zijn.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Kerncijfers Geraadpleegd op 30 september 2014
  2. Het Maagdenhuis in 1969: van bezetting tot ontruiming. NOS (25 februari 2015)
  3. Rens Oving. Maagdenhuis sinds 1969 dé plek om je gelijk te halen. Metro (26 februari 2015)
  4. Honderden demonstrerende studenten bezetten Maagdenhuis. Nu.nl (25 februari 2015)
  5. Laura Klompenhouwer; Anouk Eigenraam. Studentenmars Amsterdam eindigt in bezetting Maagdenhuis. NRC Handelsblad (25 februari 2015)
  6. Dirk Wolthekker. Bungehuis verkocht aan Aedes Real Estate. Folia Web (5 februari 2015)
  7. Dirk Wolthekker. Cedla vertrekt van Keizersgracht. Folia Web (23 mei 2013)

Albanië: Universiteit van Tirana, Technische Hogeschool van Tirana · België: Vrije Universiteit Brussel, Université libre de Bruxelles · Bulgarije: Sofia Universiteit St. Kliment Ohridski · Cyprus: Universiteit van Cyprus · Duitsland: Vrije Universiteit Berlijn, Humboldtuniversiteit · Denemarken: Universiteit van Kopenhagen · Estland: Technische Universiteit Tallinn, Universiteit van Tallinn · Finland: Universiteit van Helsinki · Frankrijk: Universiteit Parijs 1 Panthéon-Sorbonne, Universiteit Sorbonne Nouvelle, Universiteit Pierre en Marie Curie, Universiteit Paris-Dauphine · Griekenland: Universiteit van Athene · Hongarije: Loránd Eötvös-universiteit · Ierland: Nationale Universiteit van Ierland, Dublin · Italië: Universiteit Sapienza Rome, Universiteit van Rome Tor Vergata, Roma Tre-universiteit · Kroatië: Universiteit van Zagreb · Letland: Universiteit van Letland · Litouwen: Universiteit van Vilnius · Macedonië: Universiteit van Skopje · Nederland: Universiteit van Amsterdam · Noorwegen: Universiteit van Oslo · Oostenrijk: Universiteit van Wenen · Polen: Universiteit van Warschau · Portugal: Universiteit van Lissabon · Roemenië: Universiteit van Boekarest · Rusland: Staatsuniversiteit van Moskou · Slowakije: Comenius Universiteit Bratislava · Slovenië: Universiteit van Ljubljana · Spanje: Autonome Universiteit van Madrid, Complutense Universiteit van Madrid · Tsjechië: Karelsuniversiteit Praag · Verenigd Koninkrijk: University College London · IJsland: Universiteit van IJsland · Zweden: Universiteit van Stockholm · Zwitserland: Universiteit van Lausanne