Geesteswetenschappen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Geesteswetenschappen, ook wel Studia Humanitatis genoemd, zijn wetenschappen, die zich bezighouden met de "geestesproducten" van de mens: talen, zowel de linguïstiek als de studie van elke taal, geschiedenis, filosofie, muziekwetenschap, cultuurwetenschappen, kunstgeschiedenis, en theologie.[1] Geesteswetenschappen komen grotendeels overeen met de alfa- en cultuurwetenschappen.

Algemeen[bewerken]

Het begrip geesteswetenschappen werd in de negentiende eeuw door Wilhelm Dilthey[2][3] gemunt als het tegengestelde van natuurwetenschappen. Dilthey stelde (voor) dat zij tezamen de ervaringswetenschappen zouden vormen. In navolging van de natuurwetenschap, die zich richt op de natuur, richt de geesteswetenschap zich op de verheffing en vervolmaking van de natuur door de voortbrengsels, uitingen en processen van de menselijke geest in de geschiedenis en maatschappij.[4]

Indeling[bewerken]

De term past in een indeling van de wetenschappen volgens een vooral in Vlaanderen vrij verspreide conventie. In Nederland spreekt men eerder over alfawetenschappen of cultuurwetenschappen.

De geesteswetenschappen kunnen als volgt worden onderverdeeld:

Letteren[bewerken]

De letteren in klassieke zin kunnen verder worden onderverdeeld in:

Een moderne toevoeging is

Overlappingen[bewerken]

Enkele vakgebieden overlappen elkaar en worden tot de geesteswetenschappen, maar ook tot andere stromingen gerekend:

Minorvakken[bewerken]

Braziliëstudies[bewerken]

Braziliëstudies (Portugees: Estudos Brasileiros Leiden; Engels: Brazilian Studies Leiden) is een minorstudie die universiteitsstudenten in hun derde studiejaar kunnen kiezen aan de (Rijks) Universiteit Leiden. De studie bestaat in 2013 al meer dan vier jaar. In de studie komen onder andere de taal (Braziliaans-Portugees) en cultuur van Brazilië aan bod. Ook komen geschiedenis, literatuur en filmwetenschap in deze minor voor. Het is dus een multidisciplinaire minor.

De studie wordt gegeven door het departement Latijns-Amerikastudies, die weer onderdeel is van de Leidse Faculteit der Geesteswetenschappen.

Na voldoendes te hebben gehaald voor alle vakken kan een student 20 ECTS krijgen.[5]

Kritiek[bewerken]

De theologie wordt, net als andere geesteswetenschappen, aan de universiteiten meestal gegroepeerd in de "faculteit der wijsbegeerte en letteren", alhoewel aan het wetenschappelijke gehalte van sommige vormen van theologie getwijfeld wordt.[6][7]

Andere betekenissen[bewerken]

In antroposofische kringen doelt men met de term geesteswetenschap op beschrijvingen van de geestelijke wereld. Buiten antroposofische kringen worden die beschrijvingen tot de pseudowetenschappen gerekend.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Nederlandse Basisclassificatie. Officiële lijst van alle rubrieken, KB, versie 4.01, 29 maart 2006 (PDF)
  2. Wilhelm Dilthey (1883), Einleitung in die Geisteswissenschaften. Versuch einer Grundlegung für das Studium der Gesellschaft und der Geschichte (heruitgave: Teubner (Stuttgart, 1922, 81979).
  3. (de) Ppt van een voordracht PDF-document
  4. Karel Kuypers, Encyclopedie van de filosofie, lemma: Geesteswetenschappen, Elsevier (Amsterdam, 1977), p.288-289.
  5. Braziliëstudies, studiegids Universiteit Leiden
  6. Koen Hilberdink (red.) (2004). Van God los? Theologie tussen godsdienst en wetenschap. Raad voor Geesteswetenschappen (RGW)
  7. Herman Philipse, 'De teugelloosheid van de theologie', in NRC Handelsblad, 4 januari 1996