Communicatiewetenschap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Communicatiewetenschap is een wetenschappelijke discipline die de menselijke communicatie bestudeert in al haar vormen en in verschillende contexten.

Het is dus een zeer veelzijdige discipline, die te maken heeft met onder meer:

  • communicatie in het algemeen, dat wil zeggen zender, drager en ontvanger (van een boodschap)
  • taal in al haar mogelijke vormen, dat wil zeggen niet alleen geschreven taal en gesproken taal, maar ook beeldtaal, lichaamstaal en gebarentaal
  • kennisleer: het begrijpen en interpreteren van boodschappen, impliciete boodschappen, eenduidigheid, objectiviteit, ....
  • sociologie: hoe worden opvattingen van bepaalde maatschappelijke groeperingen overgebracht aan de rest van de samenleving en vice versa;
  • psychologie: hoe drukt de mens zijn ideeën, gevoelens, wensen uit; en hoe worden die door anderen gepercipieerd en begrepen?

Belangrijke onderzoeksonderwerpen zijn onder meer:

  • de criteria waaraan dragers van informatie moeten voldoen
  • de media en de met behulp van media verspreide boodschappen;
  • vraagstukken met betrekking tot productie, aard, verspreiding en ontvangst van mediaboodschappen; welke manier van communiceren is het meest efficiënt?
  • opiniepeilingen, bijvoorbeeld binnen het kader van reclame-campagnes

Het onderzoek dat door communicatiewetenschappers wordt gedaan, wordt ten nutte gemaakt voor de "toegepaste communicatie" onder andere in de reclamewereld, de public relations, de voorlichtingsactiviteiten van overheid of organisaties, kijkcijferonderzoek, et cetera. Ook draagt communicatiegerelateerde kennis bij aan maatschappelijk debatten over bijvoorbeeld het functioneren van de media.

Opleiding[bewerken]

Aan universiteiten bestaan verschillende communicatiewetenschappelijke studies. De studies Communicatie- en informatiewetenschappen en Toegepaste communicatiewetenschappen richten zich meer op interculturele, internationale en organisationele vormen van communicatie en onderzoek. In deze richting wordt onderzoek gedaan naar de invloed van taalgebruik en cultuur op de effectiviteit van communicatie en wordt het effect van overtuiging en beïnvloeding op de ontvanger gemeten en onderzocht. Ook wordt hier aandacht besteed aan allerlei modaliteiten van communicatie door organisaties (voorlichting, overheidscommunicatie, public relations, propaganda, reclame, crisiscommunicatie, risicocommunicatie, multinationale communicatie, interne communicatie, marketingcommunicatie, etc). In deze richting komen organisationele communicatie, persuasieve communicatie, (inter-)culturele, meertalige en internationale communicatie aan bod vanuit het perspectief van wetenschappelijke theorie, empirisch onderzoek en verschijnselen in de praktijk. Ook toegepaste vormen als gezondheidspromotie worden hier uitgediept.

In de studie Communicatiewetenschap worden de disciplines bedrijfskunde en cultuurwetenschap veel minder betrokken bij het onderzoek en staat communicatie in sociale context centraal, zoals opinieonderzoek, de invloed van films op het gedrag van mensen, de organisatie, productie en ethiek van de journalistiek komen aan de orde, en eventuele genderverschillen in communicatiepatronen. In dit laatste deelgebied komt de sociologie meer naar voren. Psychologie speelt in beide richtingen een rol.

In beide studies wordt veelal gebruikgemaakt van een kader van redelijk vergelijkbare onderzoeksmethoden en fundamenten van de communicatietheorie.

Daarnaast bestaat er in Vlaanderen op het niveau (professionele) Bachelor een opleiding in de toegepaste communicatie, die zowat het midden houdt tussen een public-relationsopleiding en een praktische journalistenopleiding. In 2010 werd de studierichting hernoemd naar "communicatiemanagement".

Tijdschriften[bewerken]

  • Het Tijdschrift Voor Communicatiewetenschap is het Nederlandstalige, peer-reviewed tijdschrift voor Communicatiewetenschap.
  • Het tijdschrift van Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam heet Medium. Zie: Medium (tijdschrift)
  • Het tijdschrift van Communicatiewetenschap aan de Radboud Universiteit Nijmegen heet Freem.
  • Het tijdschrift van Communicatiewetenschap aan de Universiteit Twente heet Impuls.