Slowakije

Slovenská Republika
(Details) (Details)
Basisgegevens
Officiële landstaal	Slowaaks
Hoofdstad	Bratislava
Regeringsvorm	Republiek
Staatshoofd	President Ivan Gašparovič
Regeringsleider	premier Robert Fico
Religie	Rooms-katholiek 68,9%, protestant 9%
Oppervlakte	49.036 km²  (-% water)
Inwoners	5.379.455 (2001) 5.483.088 (2012) (0000111818 111,8/km² (2012))
Overige
Volkslied	Nad Tatrou sa blýska
Munteenheid	Euro (EUR)
UTC	+1 (zomer +2)
Nationale feestdag	1 september Dag van de Grondwet 1993)
Web | Code | Tel.	.sk | SVK | 421
Voorgaande staten
Tsjechische en Slowaakse Federale Republiek 1 januari 1993
Topografie
Portaal    Landen & Volken

Het Slowaakse parlement (Národná rada SR) in Bratislava

Slowakije, officieel de Slowaakse Republiek, (gebruikelijk in Nederland) of Slovakije, officieel de Slovaakse Republiek, (gebruikelijk in België) (Slowaaks: Slovensko, voluit: Slovenská Republika) is een republiek in Centraal-Europa, die zich op 1 januari 1993 losmaakte uit Tsjecho-Slowakije, dat daardoor ophield te bestaan. De hoofdstad is Bratislava.

Het land wordt begrensd door Tsjechië in het noordwesten, Polen in het noorden, Oekraïne in het oosten, Hongarije in het zuiden en Oostenrijk in het westen. Het is een overwegend bergachtig land, dat gedurende de twintigste eeuw weliswaar één geheel vormde met het taalkundig en cultureel nauw verwante Tsjechië, maar dat in de eeuwen daarvoor een heel andere ontwikkeling had doorgemaakt. Slowakije behoorde eeuwenlang tot Hongarije. De emancipatie van het Slowaakse volk kreeg pas laat gestalte.

Op 29 maart 2004 trad Slowakije toe tot de NAVO en op 1 mei 2004 tot de Europese Unie.

Op 1 januari 2009 trad het land ook toe tot de eurozone.

Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Slowakije voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tot 1918 was Slowakije onderdeel van Oostenrijk-Hongarije en viel het onder het Hongaarse deel. Van 1918-1939 was het een onderdeel van Tsjecho-Slowakije dat na de Eerste Wereldoorlog ontstond. In de periode 1939-1945 was het als Slowaakse Republiek formeel een zelfstandige staat, in de praktijk een satelliet van nazi-Duitsland. Van 1945-1992 was het weer onderdeel van Tsjecho-Slowakije. Op 1 januari 1993 splitste Tsjecho-Slowakije zich in Tsjechië en Slowakije.

Sinds 1 mei 2004 is Slowakije één van de lidstaten van de Europese Unie, nadat de bevolking op 18 mei 2003 in een referendum voor toetreding stemde. Een maand eerder, op 29 maart 2004, trad Slowakije toe tot de NAVO. Op 21 december 2007 trad Slowakije toe tot de Schengen-zone, wat vrij verkeer mogelijk maakt tussen Slowakije en haar buurlanden, met uitzondering van Oekraïne.

Zie ook:

• Fluwelen Revolutie
• Praagse Lente

	Tsjecho-Slowakije - Tsjechoslowakije (1918-1992)
Oostenrijk-Hongarije (tot 1918) Bohemen, Moravië, delen van Silezië, noorden van het Koninkrijk Hongarije (Slowakije en Roethenië)	Eerste Tsjecho-Slowaakse Republiek (ČSR) (1918-1938)	"Sudetenland" (1938-1945)		Derde Tsjecho-Slowaakse Republiek (ČSR) (1945-1959)	Tsjecho-Slowaakse Socialistische Republiek (ČSSR) (1960-1990)	Tsjechische en Slowaakse Federale Republiek (ČSFR) (1990-1992)	Tsjechië (ČR) (vanaf 1993) Slowakije (SR) (vanaf 1993)
		Tweede Tsjecho-Slowaakse Republiek (ČSR) (1938-1939)	Protectoraat Bohemen en Moravië (1939-1945) Slowaakse Republiek (SR) (1939-1945)
		Karpato-Oekraïne (1938-1939)	Roethenië bij Hongarije (1939-1945)	deel van Oekraïense SSR (1945-1991)		Oblast Transkarpatië Oekraïne (vanaf 1991)
		Duitse bezetting / Tweede Wereldoorlog		Sovjetperiode / Volksrepubliek
			Regering in ballingschap

Bestuurlijke indeling

Zie Regio's van Slowakije voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Slowakije bestaat uit acht regio's (kraj).

Demografie

Bevolking

In de volkstelling van 2001 werd het inwoneraantal van 5.379.455 geteld.

Taal

De officiële taal is Slowaaks. Deze taal wordt door 83,9% van de bevolking gesproken. De belangrijkste minderheidstalen zijn Hongaars (10,7%), Romani (1,8%), Oekraïens (1%). In het zuiden vormt het Hongaars van de Hongaarse minderheid in Slowakije de algemene omgangstaal.

Religie

De belangrijkste godsdienst in Slowakije is het Rooms-Katholicisme met 68,9%, verder zijn van de Slowaken 13,7% atheïst, 6,9% evangelisch, 4,1% Grieks-Katholiek (of Oosters-Orthodox), 2,2% niet bekend en 2% zijn gereformeerd.

Geografie

Slowakije bestaat voor het grootste gedeelte uit berggebieden, die allemaal deel uitmaken van de Beskiden en de Karpaten. Alleen het zuidwestelijke deel en in het uiterste zuidoosten zijn er laaggelegen gebieden, die tot de Pannonische vlakte behoren.

De berggebieden kunnen ruwweg in twee groepen verdeeld worden; die ten noorden van de vallei van de rivieren de Váh en de Hornad, en het gebied ten zuiden daarvan. Ten noorden ervan bevinden zich van west naar oost; de Kleine Karpaten (op de grens met Tsjechië), (deels) de Kleine Fatra, de Tatra (op de grens met Polen), die weer wordt onderverdeeld in de Westelijke, Hoge, en de Belianske Tatra. Ten zuiden van de vallei bevinden zich (deels) de Grote Fatra, Lage Tatra en het Slowaaks Ertsgebergte. In veel berggebieden bevinden zich veel populaire wintersportgebieden, vooral in de Hoge Tatra. In dit laatste gebergte bevindt zich ook de hoogste berg van Slowakije; de Gerlachovský štít (2.655 m) en de Kriváň, die voor Slowakije een belangrijke symbolische betekenis heeft.

De belangrijkste rivieren zijn de Donau, de Kleine Donau, de Váh, de Hron en de Hornad, alsmede de bronrivieren van de Bodrog in het zuidoosten.

Kerngegevens

• Oppervlakte: 49.036 km²
• Lengte landsgrenzen: 1.524 km
• Inwonertal: 5.483.088 (2012)
• Bevolkingsdichtheid: 0000111818 111,8/km² (2012)
• Officiële naam: Slowaakse Republiek (Slovenská republika)
• Munteenheid: Euro (EUR) = 100 eurocent
• Nationale feestdag: 1 september, Dag van de Grondwet 1993
• Volkslied: Nad Tatrou sa blýska (Onweer boven de Tatra)
• Tijdzone: GMT +1
• Landcode (telefoon): 421
• Landcode (post, verkeer): SK
• Top-level-domein: .sk

Steden

Zie Lijst van steden in Slowakije voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bratislava is de hoofdstad en heeft 428.672 inwoners (1 januari 2006).
De grootste steden zijn:

Stad	Kraj (regio)	Inwoners (31-12-2004)
Bratislava	Bratislavský kraj	428.672
Košice	Košický kraj	235.006
Prešov	Prešovský kraj	91.767
Nitra	Nitriansky kraj	85.742
Žilina	Žilinský kraj	85.268
Banská Bystrica	Banskobystrický kraj	81.704
Trnava	Trnavský kraj	69.140
Martin	Žilinský kraj	59.449
Trenčín	Trenčiansky kraj	56.850
Poprad	Prešovský kraj	55.404
Prievidza	Trenčiansky kraj	51.596
Zvolen	Banskobystrický kraj	43.272
Považská Bystrica	Trenčiansky kraj	42.320
Nové Zámky	Nitriansky kraj	41.469

Landsgrenzen

De totale lengte van de landsgrenzen van Slowakije bedraagt 1.524 kilometer. Daarvan is 97 kilometer, de grens met Oekraïne, tevens de buitengrens van de Europese Unie. De overige landsgrenzen betreffen Oostenrijk (91 km), Tsjechië (215 km), Hongarije (677 km) en Polen (444 km). Door de akkoorden van Schengen is vrij verkeer mogelijk over alle landsgrenzen, met uitzondering van Oekraïne.

Bezienswaardigheden

Het oude stadhuis van Bratislava

Het kasteel van Bratislava

• Bratislava
• Vlkolínec
• Banská Štiavnica
• Spišský hrad en zijn cultuurmonumenten
• Grotten van de Aggtelek Karst en Slowaakse Karst (Slovensky kras)
• Historische stad Bardejov
• Demänovská jaskyňa Slobody

Politiek

• staatsvorm: parlementaire republiek
• staatshoofd: president Ivan Gašparovič, sinds 2004, termijn van vijf jaar
• regeringsleider: Robert Fico, sinds 2012
• parlement: Nationale Raad van de Slowaakse Republiek. Eenkamerstelsel, 150 leden, termijn van vier jaar.
• Visegrádgroep

Politieke Partijen in Slowakije zijn:

• Richting – Sociaaldemocratie (Smer-SD)
• Christen Democratische beweging (KDH)
• Vrijheid en Solidariteit (SaS)
• Slowaakse Democratische en Christelijke Unie (SDKU)
• Most-Híd (Brug, Partij van Hongaren en Slowaken in Slowakije)
• Slowaakse Nationale Partij (SNS)
• SMK-MKP (Hongaarse coalitie partij)

Parlementsverkiezingen

	Naam	Leider	De Slowaakse parlementsverkiezingen van 2012 resultaat in procenten	Aantal zetels	Rol in parlement
35px|center	Richting – Sociaaldemocratie (Smer – SD)	Robert Fico	44,41	83	Regeringspartij
	Christen Democratische beweging (KDH)	Ján Figeľ	8,82	16	Oppositie
	OLaNO (OĽaNO)	Igor Matovič	8,55	16	Oppositie
	Most-Híd	Béla Bugár	6,89	13	Oppositie
35px|center	Slowaakse Democratische en Christelijke Unie (SDKÚ)	Mikuláš Dzurinda	6,09	11	Oppositie
	Vrijheid en Solidariteit (SaS)	Richard Sulík	5,88	11	Oppositie
35px|center	Slowaakse Nationale Partij (SNS)	Ján Slota	4,55	0	Kiesdrempel niet gehaald
35px|center	SMK-MKP Hongaarse coalitie partij	Berényi József	4,28	0	Kiesdrempel niet gehaald

Voormalige partijen zijn:

• Agrarische Partij
• Partij van de Slowaakse Wedergeboorte
• Slowaakse Vrijheidspartij

Klimaat

Het klimaat heeft een sterk continentaal karakter met warme zomers en koude winters. In de bergen is het over het algemeen koeler. In januari is in Bratislava de gemiddelde temperatuur overdag -3 tot 2 °C en in juli 16 tot 34 °C.

De neerslag varieert sterk. In de beide Tatragebergtes komt neerslag tot 1800 mm voor, in Bratislava gemiddeld 611 mm. De zomermaanden zijn het natst. De droogste periode is van januari tot en met april met een gemiddelde van 39–43 mm regen.

Beroemde topsporters

• Martina Moravcová, zwemster
• Daniela Hantuchová, tennisster
• Martin Škrtel, voetballer
• Marek Hamšík, voetballer
• Miroslav Stoch, voetballer
• Peter Sagan, wielrenner
• Peter Velits, wielrenner
• Róbert Vittek, voetballer
• Dominika Cibulková, tennisster

Zie ook

• Werelderfgoedlijst
• Slowakije van A tot Z
• Tsjecho-Slowakije

Externe links

• (en) Website van de Slowaakse regering
• (en) Slovakia.org

Bronnen, noten en/of referenties

48° 39' NB, 19° 33' OL