Slowakije
| Slovenská Republika | ||||||
|
||||||
| Basisgegevens | ||||||
| Officiële landstaal | Slowaaks | |||||
| Hoofdstad | Bratislava | |||||
| Regeringsvorm | Republiek | |||||
| Staatshoofd | President Ivan Gašparovič | |||||
| Regeringsleider | premier Robert Fico | |||||
| Religie | Rooms-katholiek 68,9%, protestant 9% |
|||||
| Oppervlakte | 49.036 km² [1] (-% water) | |||||
| Inwoners | 5.379.455 (2001)[2] 5.483.088 (2012)[3] (111,8/km² (2012)) |
|||||
| Overige | ||||||
| Volkslied | Nad Tatrou sa blýska | |||||
| Munteenheid | Euro (EUR) |
|||||
| UTC | +1 (zomer +2) | |||||
| Nationale feestdag | 1 september Dag van de Grondwet 1993) | |||||
| Web | Code | Tel. | .sk | SVK | 421 | |||||
| Voorgaande staten | ||||||
|
||||||
| Topografie | ||||||
|
||||||
Slowakije, officieel de Slowaakse Republiek, (gebruikelijk in Nederland)[4] of Slovakije, officieel de Slovaakse Republiek, (gebruikelijk in België)[5] (Slowaaks: Slovensko, voluit: Slovenská Republika) is een republiek in Centraal-Europa, die zich op 1 januari 1993 losmaakte uit Tsjecho-Slowakije, dat daardoor ophield te bestaan. De hoofdstad is Bratislava.
Het land wordt begrensd door Tsjechië in het noordwesten, Polen in het noorden, Oekraïne in het oosten, Hongarije in het zuiden en Oostenrijk in het westen. Het is een overwegend bergachtig land, dat gedurende de twintigste eeuw weliswaar één geheel vormde met het taalkundig en cultureel nauw verwante Tsjechië, maar dat in de eeuwen daarvoor een heel andere ontwikkeling had doorgemaakt. Slowakije behoorde eeuwenlang tot Hongarije. De emancipatie van het Slowaakse volk kreeg pas laat gestalte.
Op 29 maart 2004 trad Slowakije toe tot de NAVO en op 1 mei 2004 tot de Europese Unie.
Op 1 januari 2009 trad het land ook toe tot de eurozone.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
Tot 1918 was Slowakije onderdeel van Oostenrijk-Hongarije en viel het onder het Hongaarse deel. Van 1918-1939 was het een onderdeel van Tsjecho-Slowakije dat na de Eerste Wereldoorlog ontstond. In de periode 1939-1945 was het als Slowaakse Republiek formeel een zelfstandige staat, in de praktijk een satelliet van nazi-Duitsland. Van 1945-1992 was het weer onderdeel van Tsjecho-Slowakije. Op 1 januari 1993 splitste Tsjecho-Slowakije zich in Tsjechië en Slowakije.
Sinds 1 mei 2004 is Slowakije één van de lidstaten van de Europese Unie, nadat de bevolking op 18 mei 2003 in een referendum voor toetreding stemde. Een maand eerder, op 29 maart 2004, trad Slowakije toe tot de NAVO. Op 21 december 2007 trad Slowakije toe tot de Schengen-zone, wat vrij verkeer mogelijk maakt tussen Slowakije en haar buurlanden, met uitzondering van Oekraïne.
Zie ook:
|
Oostenrijk-Hongarije |
"Sudetenland" |
Tsjecho-Slowaakse Socialistische Republiek (ČSSR) |
Tsjechische en Slowaakse Federale Republiek (ČSFR) |
Slowakije (SR) |
|||
|
Protectoraat Bohemen en Moravië Slowaakse Republiek (SR) |
|||||||
|
deel van Oekraïense SSR |
Oblast Transkarpatië Oekraïne |
||||||
Bestuurlijke indeling [bewerken]
Slowakije bestaat uit acht regio's (kraj).
Demografie [bewerken]
Bevolking [bewerken]
In de volkstelling van 2001 werd het inwoneraantal van 5.379.455 geteld.
Taal [bewerken]
De officiële taal is Slowaaks. Deze taal wordt door 83,9% van de bevolking gesproken. De belangrijkste minderheidstalen zijn Hongaars (10,7%), Romani (1,8%), Oekraïens (1%). In het zuiden vormt het Hongaars van de Hongaarse minderheid in Slowakije de algemene omgangstaal.
Religie [bewerken]
De belangrijkste godsdienst in Slowakije is het Rooms-Katholicisme met 68,9%,[6] verder zijn van de Slowaken 13,7% atheïst, 6,9% evangelisch, 4,1% Grieks-Katholiek (of Oosters-Orthodox), 2,2% niet bekend en 2% zijn gereformeerd.[6]
Geografie [bewerken]
Slowakije bestaat voor het grootste gedeelte uit berggebieden, die allemaal deel uitmaken van de Beskiden en de Karpaten. Alleen het zuidwestelijke deel en in het uiterste zuidoosten zijn er laaggelegen gebieden, die tot de Pannonische vlakte behoren.
De berggebieden kunnen ruwweg in twee groepen verdeeld worden; die ten noorden van de vallei van de rivieren de Váh en de Hornad, en het gebied ten zuiden daarvan. Ten noorden ervan bevinden zich van west naar oost; de Kleine Karpaten (op de grens met Tsjechië), (deels) de Kleine Fatra, de Tatra (op de grens met Polen), die weer wordt onderverdeeld in de Westelijke, Hoge, en de Belianske Tatra. Ten zuiden van de vallei bevinden zich (deels) de Grote Fatra, Lage Tatra en het Slowaaks Ertsgebergte. In veel berggebieden bevinden zich veel populaire wintersportgebieden, vooral in de Hoge Tatra. In dit laatste gebergte bevindt zich ook de hoogste berg van Slowakije; de Gerlachovský štít (2.655 m) en de Kriváň, die voor Slowakije een belangrijke symbolische betekenis heeft.
De belangrijkste rivieren zijn de Donau, de Kleine Donau, de Váh, de Hron en de Hornad, alsmede de bronrivieren van de Bodrog in het zuidoosten.
Kerngegevens [bewerken]
- Oppervlakte: 49.036 km²
- Lengte landsgrenzen: 1.524 km
- Inwonertal: 5.483.088 (2012)
- Bevolkingsdichtheid: 111,8/km² (2012)
- Officiële naam: Slowaakse Republiek (Slovenská republika)
- Munteenheid: Euro (EUR) = 100 eurocent
- Nationale feestdag: 1 september, Dag van de Grondwet 1993
- Volkslied: Nad Tatrou sa blýska (Onweer boven de Tatra)
- Tijdzone: GMT +1
- Landcode (telefoon): 421
- Landcode (post, verkeer): SK
- Top-level-domein: .sk
Steden [bewerken]
Bratislava is de hoofdstad en heeft 428.672 inwoners (1 januari 2006).
De grootste steden zijn:
| Stad | Kraj (regio) | Inwoners (31-12-2004) |
|---|---|---|
| Bratislava | Bratislavský kraj | 428.672 |
| Košice | Košický kraj | 235.006 |
| Prešov | Prešovský kraj | 91.767 |
| Nitra | Nitriansky kraj | 85.742 |
| Žilina | Žilinský kraj | 85.268 |
| Banská Bystrica | Banskobystrický kraj | 81.704 |
| Trnava | Trnavský kraj | 69.140 |
| Martin | Žilinský kraj | 59.449 |
| Trenčín | Trenčiansky kraj | 56.850 |
| Poprad | Prešovský kraj | 55.404 |
| Prievidza | Trenčiansky kraj | 51.596 |
| Zvolen | Banskobystrický kraj | 43.272 |
| Považská Bystrica | Trenčiansky kraj | 42.320 |
| Nové Zámky | Nitriansky kraj | 41.469 |
Landsgrenzen [bewerken]
De totale lengte van de landsgrenzen van Slowakije bedraagt 1.524 kilometer. Daarvan is 97 kilometer, de grens met Oekraïne, tevens de buitengrens van de Europese Unie. De overige landsgrenzen betreffen Oostenrijk (91 km), Tsjechië (215 km), Hongarije (677 km) en Polen (444 km). Door de akkoorden van Schengen is vrij verkeer mogelijk over alle landsgrenzen, met uitzondering van Oekraïne.
Bezienswaardigheden [bewerken]
- Bratislava
- Vlkolínec
- Banská Štiavnica
- Spišský hrad en zijn cultuurmonumenten
- Grotten van de Aggtelek Karst en Slowaakse Karst (Slovensky kras)
- Historische stad Bardejov
- Demänovská jaskyňa Slobody
Politiek [bewerken]
- staatsvorm: parlementaire republiek
- staatshoofd: president Ivan Gašparovič, sinds 2004, termijn van vijf jaar
- regeringsleider: Robert Fico, sinds 2012
- parlement: Nationale Raad van de Slowaakse Republiek. Eenkamerstelsel, 150 leden, termijn van vier jaar.
- Visegrádgroep
Politieke Partijen in Slowakije zijn:
- Richting – Sociaaldemocratie (Smer-SD)
- Christen Democratische beweging (KDH)
- Vrijheid en Solidariteit (SaS)
- Slowaakse Democratische en Christelijke Unie (SDKU)
- Most-Híd (Brug, Partij van Hongaren en Slowaken in Slowakije)
- Slowaakse Nationale Partij (SNS)
- SMK-MKP (Hongaarse coalitie partij)
Parlementsverkiezingen [bewerken]
| Naam | Leider | De Slowaakse parlementsverkiezingen van 2012 resultaat in procenten |
Aantal zetels | Rol in parlement | |
|---|---|---|---|---|---|
| 35px|center | Richting – Sociaaldemocratie (Smer – SD) | Robert Fico | 44,41 | 83 | Regeringspartij |
| Christen Democratische beweging (KDH) | Ján Figeľ | 8,82 | 16 | Oppositie | |
| OLaNO (OĽaNO) | Igor Matovič | 8,55 | 16 | Oppositie | |
| Most-Híd | Béla Bugár | 6,89 | 13 | Oppositie | |
| 35px|center | Slowaakse Democratische en Christelijke Unie (SDKÚ) | Mikuláš Dzurinda | 6,09 | 11 | Oppositie |
| Vrijheid en Solidariteit (SaS) | Richard Sulík | 5,88 | 11 | Oppositie | |
| 35px|center | Slowaakse Nationale Partij (SNS) | Ján Slota | 4,55 | 0 | Kiesdrempel niet gehaald |
| 35px|center | SMK-MKP Hongaarse coalitie partij | Berényi József | 4,28 | 0 | Kiesdrempel niet gehaald |
Voormalige partijen zijn:
Klimaat [bewerken]
Het klimaat heeft een sterk continentaal karakter met warme zomers en koude winters. In de bergen is het over het algemeen koeler. In januari is in Bratislava de gemiddelde temperatuur overdag -3 tot 2 °C en in juli 16 tot 34 °C.
De neerslag varieert sterk. In de beide Tatragebergtes komt neerslag tot 1800 mm voor, in Bratislava gemiddeld 611 mm. De zomermaanden zijn het natst. De droogste periode is van januari tot en met april met een gemiddelde van 39–43 mm regen.[7]
Beroemde topsporters [bewerken]
- Martina Moravcová, zwemster
- Daniela Hantuchová, tennisster
- Martin Škrtel, voetballer
- Marek Hamšík, voetballer
- Miroslav Stoch, voetballer
- Peter Sagan, wielrenner
- Peter Velits, wielrenner
- Róbert Vittek, voetballer
- Dominika Cibulková, tennisster
Zie ook [bewerken]
Externe links [bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Lidstaten van de Europese Unie | ||
|---|---|---|
|
België · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Griekenland · Hongarije · Ierland · Italië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Malta · Nederland · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Verenigd Koninkrijk · Zweden Kandidaat-lidstaten: IJsland · Kroatië · Macedonië · Montenegro · Servië · Turkije |
||
| Landen in Europa |
|---|
|
Albanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Georgië · Griekenland · Hongarije · IJsland · Ierland · Italië · Kazachstan · Kosovo · Kroatië · Letland · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Vaticaanstad · Verenigd Koninkrijk · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland |