1939
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Eeuwen: | 19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw |
| Decennia: | 1920-1929 · 1930-1939 · 1940-1949 |
| Jaren: | < · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · > |
|
||||||||||||||||||||||||
| Kalender van 1939 |
Inhoud |
[bewerken] Tweede Wereldoorlog
[bewerken] Gebeurtenissen
- januari
- 26 - Troepen van Franco bezetten Barcelona. Duizenden burgers steken de Franse grens over en worden ondergebracht in een vluchtelingenkamp te Le Perthus.
- maart
- 14 - Met de hulp van Hitler verklaren Slowaakse separatisten de onafhankelijkheid uit van Slowakije, dat een vazalstaat van Nazi-Duitsland wordt.
- 15 - Duitse troepen bezetten Praag. Het overblijvende Tsjechische hartland wordt geannexeerd door het Derde Rijk en hernoemd tot het Protectoraat Bohemen en Moravië.
- 22 - Litouwen staat het Memelland af aan Nazi-Duitsland.
- 23 - Nazi-Duitsland neemt het Memelland in. Hitler geeft voor de laatste keer een toespraak naar aanleiding van een gebiedsuitbreiding zonder dat er een schot voor gelost hoefde te worden.
- april
- 1 - Einde van de Spaanse Burgeroorlog, die met hulp van Hitler en Mussolini gewonnen werd door de fascistische generaal Franco.
- 7 - Italië annexeert Albanië.
- mei
- 3 mei - De Sovjet-Russische volkscommissaris van buitenlandse zaken Litwinov wordt plotseling vervangen door Molotov. Hiermee wordt een totale wending ingeluid van Moskous buitenlandse politiek.
- juli
- augustus
- 10 - Beëdiging tweede kabinet-De Geer, door hem zelf een extra-parlementair nood-kabinet genoemd.
- 23 - Het Molotov-Ribbentroppact wordt in Moskou ondertekend tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie.
- 28 - De Nederlandse motortorpedoboot TM 51 voer tijdens een lange proefvaart naar Nederland om in beslag name van de Britse regering te voorkomen.
- september
- 1 - Invasie van Duitse troepen in Polen. Dit is de aanleiding van de Tweede Wereldoorlog.
- 3 - Oorlogsverklaring van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk aan Duitsland. Begin van de Tweede Wereldoorlog. Zie ook Schemeroorlog.
- 3 - In België wordt een regering van Nationale Unie gevormd, het Kabinet Pierlot.
- 9 - De Nederlandse mijnenveger Hr. Ms. Willem van Ewijck loopt op een eigen mijn waardoor 30 mensen om het leven komen.
- 17 - De Sovjet-Unie valt Polen binnen.
- oktober
- 3 - Het Britse expeditieleger neemt positie in aan de Franse Kanaalkust en de Belgische grens.
- 6 - De Onafhankelijke Operationele Groep 'Polesië' onder leiding van Generaal Franciszek Kleeberg capituleert, na omsingeld te zijn door Duitse troepen. Dit betekent het einde van de Poolse campagne, en het begin van de Schemeroorlog.
- 9 - De eerste 22 joodse vluchtelingen komen aan in kamp Westerbork.
- 26 - Bij het Groningse Usquert maakt een Duits Dornier-17 verkenningsvliegtuig met motorpech een noodlanding. De drie inzittenden worden in een cel van de marechaussee in Uithuizen opgesloten, omdat ze de Nederlandse neutraliteit zouden hebben geschonden. Het zwaar beschadigde vliegtuig werd gedemonteerd en opgeslagen in een loods in Soesterberg waar het na de inval van mei 1940 door de Duitse bezetters werd teruggevonden.
- 26 - De Vrije Stad Danzig, casus belli van de nieuwe oorlog, gaat op in de Rijksgouw Danzig. Hans Frank wordt gouverneur-generaal van het bezette Polen.
- november
- 7 - Koning Leopold en Koningin Wilhelmina roepen de belligerenten op tot onderhandelen.
- 9 - Twee Britse agenten, majoor Stevens en kapitein Best worden nabij Venlo ontvoerd en meegenomen naar Duitsland.
- 12 - Groot-Brittannië en Frankrijk leggen het verzoek van de Belgische en Nederlandse vorsten naast zich neer.
- Het Nederlandse schip de Simon Bolivar loopt voor de Engelse kust op twee mijnen.
- december
- 14 - De Sovjet-Unie wordt geschorst als lid van de Volkenbond wegens haar agressie tegen Finland.
- 17 - Het Duitse vestzakslagschip Graf Spee wordt door zijn commandant tot zinken gebracht in de baai van Montevideo.
- zonder datum
- Italië verbiedt de uitvoer van antieke kunstschatten.
- Gone With the Wind is een van de grootste bioscoopsuccessen aller tijden.
- Eddy Christiani introduceert de elektrische gitaar in Nederland.
- Duitsland claimt een deel van Antarctica, genaamd Nieuw-Schwabenland.
- A. den Doolaard komt met de roman "De bruiloft der zeven zigeuners".
- Aan de Universiteit van Columbia wordt onder leiding van de uitgeweken Italiaanse natuurkundige Enrico Fermi begonnen met de bouw van de eerste experimentele Kernreactor.
[bewerken] Literatuur
[bewerken] Muziek
- The Glenn Miller Orchestra neemt het instrumentale nummer In The Mood op.
- Erskine Hawkins: Tuxedo junction.
[bewerken] Geboren
- januari
- 1 - Michèle Mercier, Frans actrice, bekend van de "Angelique-films"
- 1 - Willye White, Amerikaans atlete (overleden 2007)
- 6 - Valeri Lobanovsky, Oekraïens voetbaltrainer (overleden 2002)
- 6 - Miroslav Moravec, Tsjechisch acteur (overleden 2009)
- 6 - Andrzej Śliwiński, Pools bisschop (overleden 2009)
- 7 - Brausch Niemann, Zuid-Afrikaans Formule 1-coureur
- 8 - John LaMotta, Amerikaans acteur
- 9 - Jimmy Boyd, Amerikaans zanger en artiest (overleden 2009)
- 9 - Rob Hoeke, Nederlands pianist (overleden 1999)
- 10 - Harrie Geelen, Nederlands dichter, schrijver en illustrator
- 10 - Sal Mineo, Amerikaans acteur (overleden 1976)
- 12 - Jacques Hamelink, Nederlands dichter, prozaschrijver en essayist
- 16 - Christodoulos, aartsbisschop van de Grieks-orthodoxe Kerk (overleden 2008)
- 16 - Kiki Sørum, Noors modejournaliste (overleden 2009)
- 25 - Ray Dennis Steckler, Amerikaans filmregisseur (overleden 2009)
- 29 - Germaine Greer, Australisch literatuurwetenschapper, publiciste en feministe
- februari
- 1 - Ekaterina Sergeevna Maximova, Russisch ballerina (overleden 2009)
- 3 - Johnny Bristol, Amerikaans zanger en producer (overleden 2004)
- 4 - Siegfried Gilds, Surinaams vakbondsbestuurder en politicus
- 5 - Paul L. Smith, Amerikaans acteur
- 6 - Mike Farrell, Amerikaans acteur
- 12 - Ray Manzarek, Amerikaans toetsenist van The Doors
- 19 - Atta Mungra, Surinaams politicus en zakenman (overleden 2002)
- 22 - Alain Jacquet, Frans kunstenaar (overleden 2008)
- maart
- 4 - Rob Out, Nederlands omroepdirecteur, radio-dj en zanger (overleden 2003)
- 9 - Eef Brouwers, Nederlands journalist en directeur-generaal van de RVD
- 13 - Neil Sedaka, Amerikaans zanger en liedjesschrijver
- 18 - Peter Kraus, Duits toneelspeler en zanger
- 19 - Hermann Becht, Duits operazanger (overleden 2009)
- 21 - André Haakmat, Surinaams politicus en advocaat
- 29 - Terence Hill, Italiaans/Amerikaans acteur
- 31 - Zviad Gamsachoerdia, Georgisch schrijver, president en wetenschapper (overleden 1993)
- 31 - Volker Schlöndorff, Duits filmregisseur
- april
- 6 - Cor Veldhoen, Nederlands voetballer (overleden 2005)
- 7 - Francis Ford Coppola, Amerikaans filmregisseur, filmproducer, scenarioschrijver en wijnboer
- 11 - Freddie Gorman, Amerikaans songwriter, producer en zanger (overleden 2006)
- 11 - Eric Nordholt, Nederlands hoofdcommissaris van Amsterdam
- 16 - Margreeth de Boer, Nederlands politica (PvdA) en Commissaris van de Koningin in Drenthe
- 16 - Dusty Springfield, Britse zangeres (overleden 1999)
- 19 - Basil van Rooyen, Zuid-Afrikaans Formule 1-coureur
- 19 - Eckart Wintzen, Nederlands ondernemer en managementgoeroe (overleden 2008)
- 23 - Stanisław Wielgus, Pools aartsbisschop van Warschau (2007)
- 24 - Herwig Van Hove, Vlaams presentator en voedselkenner
- 27 - João Bernardo Vieira, president van Guinee-Bissau (overleden 2009)
- 28 - Jimmy Frey, Vlaams zanger
- 30 - Pieter van Vollenhoven, Nederlands echtgenoot van prinses Margriet
- mei
- 6 - Russ Gibson, Amerikaans honkballer (overleden 2008)
- 7 - Ruud Lubbers, Nederlands politicus (CDA), premier en vluchtelingencommissaris van de VN
- 9 - Ralph Boston, Amerikaans atleet
- 13 - Harvey Keitel, Amerikaans acteur
- 15 - Gilberto Rincón Gallardo, Mexicaans politicus (overleden 2008)
- 15 - Pem Sluijter, Nederlands dichteres (overleden 2007)
- 17 - Wim de Bie, Nederlands televisiemaker en schrijver
- 24 - Gert Schutte, Nederlands ambtenaar en politicus
- 25 - Ferdinand Bracke, Belgisch wielrenner
- 26 - Corky Trinidad, Amerikaans cartoonist (overleden 2009)
- 30 - Dieter Quester, Oostenrijks Formule 1-coureur
- juni
- 6 - Louis Andriessen, Nederlands componist
- 14 - Peter Mayle, Brits schrijver
- 20 - Jan Nagel, Nederlands politicus
- 30 - Harry Källström, Zweeds rallyrijder (overleden 2009)
- juli
- 1 - Delaney Bramlett, Amerikaans songwriter (overleden 2008)
- 1 - Hans Emmering, Nederlands journalist, presentator en programmamaker (overleden 2008)
- 2 - Paul Williams, Amerikaans baritonzanger van The Temptations (overleden 1973)
- 4 - Ria Bremer, Nederlands presentatrice
- 5 - Miguel Ángel Suárez, Puerto Ricaans acteur (overleden 2009)
- 6 - Gretchen Rau, Amerikaans decor-ontwerpster en Oscar-winnares (overleden 2006)
- 7 - Jerôme Reehuis, Nederlands acteur en dichter
- 9 - Piet Vroon, Nederlands psycholoog, hoogleraar en auteur (overleden 1998)
- 11 - Seth Gaaikema, Nederlands cabaretier en tekstschrijver
- 15 - Clive West, Nederlands hoogleraar (overleden 2004)
- 17 - Spencer Davis, zanger van The Spencer Davis Group
- 20 - Hanneke Groenteman, Nederlands presentatrice en journaliste
- 21 - John Negroponte, Amerikaans diplomaat
- 29 - Gian Piero Reverberi, Italiaans componist, dirigent en pianist
- 31 - Susan Flannery, Amerikaans actrice (o.a. Dallas)
- augustus
- 2 - Wes Craven, Amerikaans filmregisseur
- 5 - Bob Clark, Amerikaans filmregisseur, filmproducent en scenarioschrijver (overleden 2007)
- 5 - Irene van Lippe-Biesterfeld, zuster van koningin Beatrix
- 9 - Billy Henderson, Amerikaans zanger van The Spinners (overleden 2007)
- 9 - Max Neuhaus, Amerikaans geluidskunstenaar (overleden 2009)
- 9 - Romano Prodi, Italiaans politicus
- 12 - George Hamilton, Amerikaans acteur
- 15 - Herman van Keeken, Nederlands zanger ("Pappie loop toch niet zo snel") (overleden 1995)
- 15 - Onno Ruding, Nederlands politicus en bankier
- 16 - Wim Meijer, Nederlands politicus (PvdA)
- 18 - Molly Bee, Amerikaans countryzangeres (overleden 2009)
- 18 - Johnny Preston, Amerikaans zanger
- 30 - John Peel, Engels diskjockey (overleden 2004)
- september
- 1 - Frans Halsema, Nederlands cabaretier en zanger (overleden 1984)
- 5 - George Lazenby, Australisch acteur (James Bond)
- 5 - Clay Regazzoni, Zwitsers Formule 1-coureur (overleden 2006)
- 10 - Eddy Pinas, Surinaamse schrijver
- 13 - Richard Kiel, Amerikaans acteur
- 16 - Breyten Breytenbach, Zuid-Afrikaans schrijver, dichter en kunstenaar
- 20 - Walter Soethoudt, Vlaams schrijver en uitgever
- 25 - Artoer Tsjilingarov, Russisch poolonderzoeker en politicus
- 26 - Mia Gommers, Nederlands atlete
- oktober
- 2 - Joaquim Chissano, president van Mozambique
- 2 - Joeri Glazkov, Russisch kosmonaut (overleden 2008)
- 2 - Göran Sonnevi, Zweeds dichter
- 3 - Velibor Vasović, Joegoslavisch voetballer (overleden 2002)
- 11 - Louis Bril, Belgisch politicus
- 14 - Ralph Lauren, Frans couturier en modeontwerper
- 16 - Joe Dolan, Iers zanger (overleden 2006)
- 16 - Nico Haak, Nederlands zanger (overleden 1990)
- 16 - Henk van der Horst, Nederlands programmamaker en acteur
- 16 - Baruch Kimmerling, Israëlisch socioloog, politicoloog en historicus (overleden 2007)
- 18 - Lee Harvey Oswald, Amerikaans (vermeend) moordenaar van John F. Kennedy (overleden 1963)
- 18 - Salifou Sylla, Guinees Percussionist
- 24 - F. Murray Abraham, Amerikaans acteur
- 27 - John Cleese, Brits acteur en komiek, lid van Monty Python
- 30 - Grace Slick, Amerikaans zangeres van de groepen Jefferson Airplane en Jefferson Starship
- november
- 1 - Barbara Bosson, Amerikaans actrice
- 7 - Barbara Liskov, Amerikaans informaticus
- 10 - Eugènie Herlaar, Curaçaoënaars/Nederlands nieuwslezeres
- 14 - Wendy Carlos, Amerikaans componiste en toetseniste
- 26 - Petra Laseur, Nederlands actrice
- 26 - Tina Turner, Amerikaans zangeres, echte naam Anne Mae Bullock
- 29 - Sandro Salvadore, Italiaans voetballer (overleden 2007)
- december
- 8 - James Galway, Iers klassiek fluitist
- 15 - Cindy Birdsong, Amerikaans zangeres van The Supremes
- 25 - David van Ooijen, Nederlands rooms-katholiek geestelijke en politicus (overleden 2006)
- exacte datum onbekend
- Epeli Hau'ofa, Fijisch schrijver (overleden 2009)
- Ana María Navales, Spaans schrijfster (overleden 2009)
- Ronald Takaki, Amerikaans historicus, etnograaf en schrijver (overleden 2009)
[bewerken] Overleden
- januari
- 8 - Charles Eastman (Ohiyesa) (80), Sioux auteur
- 9 - Nienke van Hichtum (78), Nederlands kinderboekenschrijfster
- 14 - Waldemar van Denemarken (80), jongste zoon van de Deense koning Christiaan IX
- 16 - Steven Jan Matthijs van Geuns (74), Nederlands jurist
- 28 - William Butler Yeats (73), Iers schrijver
- februari
- 9 - Augusta de Wit (75), Nederland schrijfster
- 10 - Paus Pius XI (81), paus van 1922 tot 1939
- 11 - Franz Schmidt (64), Oostenrijks componist, cellist en pianist
- 13 - Søren Sørensen (71), Deens scheikundige, introduceerde het begrip pH
- maart
- 2 - Howard Carter (64), Engels archeoloog
- 15 - Johannes Dirk Bloemen (74), Nederlands zwemmer
- 18 - Albert Gilles von Baumhauer (45), Nederlands luchtvaartpionier
- april
- 18 - Theo Mann-Bouwmeester (88), Nederlands actrice
- 23 - Maria Gabriëlla Sagheddu (25), Italiaans zalige en geestelijke
- 26 - Conrad Carel Käyser (62), Nederlands militair en ontdekkingsreiziger
- mei
- 22 - Willem de Merode (52), Gronings schrijver en dichter, pseudoniem van Willem Eduard Keuning
- 27 - Joseph Roth (44), Oostenrijks-Hongaars schrijver en journalist
- 29 - Ursula Ledóchowska (74), Pools religieuze, ordestichtster en heilige
- juni
- 5 - Frank van der Goes (80), Nederlands marxist en theoreticus
- 14 - George Arnold Escher (96), waterbouwkundig ingenieur bij Rijkswaterstaat en vader van graficus M.C. Escher
- juli
- 1 - Louis Davids (55), Nederlands cabaretier en revue-artiest
- augustus
- 25 - Jan Vos (51), Nederlands voetballer
- 26 - Willy Bohlander (48), Nederlands waterpoloër
- september
- 22 - Werner von Fritsch (59), Duits generaal
- 23 - Sigmund Freud (83), Oostenrijks psycholoog en psychiater
- oktober
- 7 - Harvey Cushing (70), Amerikaans neurochirurg, beschreef de ziekte van Cushing
- november
- 6 - Adolphe Max (69), Belgisch politicus
- 15- Ketty Gilsoul-Hoppe (71), Belgisch kunstenaar
- december
- 8 - Robert De Veen (53), Belgisch voetballer
- 12 - Douglas Fairbanks (56), Amerikaans acteur
- 13 - Joan Nieuwenhuis (83), Nederlands krantenmaker, journalist en ambtenaar
| Voor meer mediabestanden zie de categorie 1939 van Wikimedia Commons. |