14 oktober

14 oktober is de 287ste dag van het jaar (288ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 78 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Oorlog
  • 1066 - Willem de Veroveraar verslaat de laatste Angelsaksische koning Harold II in de Slag bij Hastings.
  • 1943 - In het vernietigingskamp Sobibór komen de gevangenen in opstand.
  • 2010 - In Chili worden de 33 mijnwerkers die ondergronds opgesloten raakten op 5 augustus bij het mijnongeval in Copiapó in iets meer dan 22 uur allemaal gered.

•  Politiek
  • 1966 - De Nacht van Schmelzer doet het Kabinet-Cals vallen.
  • 1966 - De Nederlandse politieke partij D66 wordt opgericht.
  • 1973 - Leger ingezet tegen studenten-demonstratie in Thailand: 1577 doden. Koning Bhumibol stuurt militaire junta weg.
  • 1990 - Bij federale verkiezingen in Duitsland haalt de CDU van kanselier Helmut Kohl de overwinning in 4 van de 5 vroegere deelstaten van de DDR.
  • 2010 - Installatie van het Kabinet-Rutte in Nederland.

•  Religie
  • 222 - Paus Calixtus I wordt door een agressieve volksmenigte vermoord en bij de Basiliek van Santa Maria in Trastevere in een put gegooid.

•  Sport
  • 1917 - Het Uruguayaans voetbalelftal wint ook de tweede editie van de Copa América. In de slotwedstrijd wordt naaste concurrent Argentinië met 1-0 verslagen.
  • 1968 - De Amerikaanse atleet Jim Hines brengt het wereldrecord 100 m op 9,95 sec. Het is de eerste keer dat dit record elektronisch wordt vastgelegd.
  • 1981 - Het Nederlands voetbalelftal houdt de hoop op de deelname aan het WK voetbal 1982 levend door België in Rotterdam met 3-0 te verslaan. Ruud Geels (20ste) en Frans Thijssen (14de) spelen hun laatste interland voor Oranje.
  • 1987 - Het Nederlands voetbalelftal doet een goede stap op weg naar het EK voetbal 1988 door Polen in Zabrze met 2-0 te verslaan. Ruud Gullit maakt beide doelpunten. PSV'er Berry van Aerle maakt zijn debuut voor Oranje.
  • 1989 - Oprichting van de Colombiaanse voetbalclub Envigado Fútbol Club.
  • 1992 - Litouwen en Slowakije spelen in Vilnius een officieuze voetbalinterland, hoewel Slowakije formeel nog geen onafhankelijke staat is.
  • 2009 - Het Slowaaks voetbalelftal plaatst zich voor het eerst voor de eindronde van een groot toernooi. Dankzij een 1-0 overwinning in en tegen Polen stelt de ploeg deelname veilig aan het WK voetbal 2010.

•  Wetenschap en technologie
  • 1863 - Alfred Nobel verkrijgt octrooi op nitroglycerine.
  • 1905 - De Fédération Aéronautique Internationale (FAI), de internationale organisatie voor lucht- en ruimtevaart, wordt opgericht.
  • 1947 - De Amerikaanse piloot Chuck Yeager doorbreekt in een Bell X-1 als eerste de geluidsbarrière.
  • 2010 - De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties verklaart de runderpest uitgeroeid. Dit is het tweede virus in de geschiedenis, na de pokken, dat door de mens uitgeroeid is.

Geboren

• 1542 - Akbar de Grote, keizer van het Mogolrijk (overleden 1605)
• 1630 - Sophia van de Palts, keurvorstin van Hannover (overleden 1714)
• 1633 - Jacobus II, koning van Engeland en Schotland (overleden 1701)
• 1639 - Simon van der Stel, Nederlands ontdekkingsreiziger en gouverneur van Kaap de Goede Hoop (overleden 1712)
• 1801 - Joseph Plateau, Belgisch wis- en natuurkundige (overleden 1883)
• 1873 - Ray Ewry, Amerikaans atleet (overleden 1937)
• 1878 - Maurice Dumas, Nederlands zanger en komiek (overleden 1937)
• 1879 - Theodoor Alexander Boeree, Nederlands beroepsofficier en krijgsgeschiedkundige (overleden 1968)
• 1890 - Dwight D. Eisenhower, Amerikaans opperbevelhebber tijdens WOII en 34ste president van de Verenigde Staten (overleden 1969)
• 1894 - E.E. Cummings, Amerikaans dichter en schrijver (overleden 1962)
• 1894 - Heinrich Lübke, West-Duits bondspresident (overleden 1972)
• 1898 - Cruys Voorbergh, Nederlands acteur en stemacteur (overleden 1963)
• 1900 - William Edwards Deming, Amerikaans statisticus (overleden 1993)
• 1903 - Titus Leeser, Nederlands beeldhouwer en schilder (overleden 1996)
• 1906 - Hannah Arendt, Joods-Duits-Amerikaans filosofe (overleden 1975)
• 1907 - Barend Barendse, Nederlands sportverslaggever en presentator (overleden 1981)
• 1907 - Joop van der Ven, Nederlandse jurist, hoogleraar in Utrecht (overleden 1988)
• 1910 - Marinus Hendrik Gelinck, Nederlands jurist (overleden 1989)
• 1914 - Raymond Davis Jr., Amerikaans natuur- en scheikundige (overleden 2006)
• 1925 - Friso Wiegersma, Nederlands liedjesschrijver en kunstschilder (overleden 2006)
• 1926 - Willy Alberti, Nederlands zanger van het levenslied (overleden 1985)
• 1927 - Roger Moore, Brits acteur
• 1928 - Klaas Knol, Nederlands longarts (overleden 2007)
• 1928 - Fernand Linssen, Belgisch atleet (overleden 2011)
• 1929 - Yvon Durelle, Britse bokser (overleden 2007)
• 1930 - Mobutu Sese Seko, Congolees president-dictator van Zaïre (overleden 1997)
• 1936 - Hans Kraay sr., Nederlands voetballer en commentator
• 1938 - Farah Pahlavi, weduwe van de laatste sjah van Perzië
• 1939 - Ralph Lauren, Amerikaans couturier en modeontwerper
• 1940 - Cliff Richard, Brits zanger
• 1943 - George Smith, Schots voetbalscheidsrechter
• 1944 - Udo Kier, Duits filmacteur
• 1945 - Daan Jippes, Nederlands striptekenaar
• 1946 - Paul Witteman, Nederlands televisiepresentator
• 1951 - Aad van den Hoek, Nederlands wielrenner
• 1952 - Harry Anderson, Amerikaans acteur
• 1952 - Nikolaj Andrianov, Russisch turner (overleden 2011)
• 1952 - Margriet Eshuijs, Nederlands zangeres
• 1952 - Tony Rombouts, Belgisch voetballer (overleden 1990)
• 1956 - Arjan Plaisier, Nederlands theoloog, predikant en zendeling
• 1958 - Rinus van Blankers, Nederlands golfer
• 1960 - Steve Cram, Brits atleet
• 1962 - Jaan Ehlvest, Estisch schaker
• 1962 - Carl Thackery, Brits atleet
• 1964 - Saul Akkemay, Belgisch journalist
• 1964 - Ludo Dierckxsens, Belgisch wielrenner
• 1965 - Steve Coogan, Engels acteur, komiek, producent en schrijver
• 1967 - Alain Roche, Frans voetballer
• 1968 - Matthew Le Tissier, Engels voetballer
• 1970 - Pär Zetterberg, Zweeds voetballer
• 1971 - Frédéric Guesdon, Frans wielrenner
• 1972 - Bert Roesems, Belgisch wielrenner
• 1973 - Steven Bradbury, Australisch shorttracker
• 1973 - Teymur Gasimov, Azerbeidzjaans atleet
• 1973 - Þórður Guðjónsson, IJslands voetballer
• 1975 - Floyd Landis, Amerikaans wielrenner
• 1975 - Tom Naegels, Vlaams schrijver
• 1976 - Eli Louhenapessy, Nederlands voetballer
• 1976 - Bas Muijs, Nederlands acteur
• 1977 - Joey Didulica, Kroatisch voetbaldoelman
• 1977 - Barry Ditewig, Nederlands voetbaldoelman
• 1978 - Paul Hunter, Brits snookerspeler (overleden 2006)
• 1978 - Usher, Amerikaans R&B-zanger
• 1979 - Rodrigo Tello, Chileens voetballer
• 1981 - Carolina Ruiz Castillo, Spaans alpineskiester
• 1982 - Mohamed Fairuz Fauzy, Maleisisch autocoureur
• 1982 - Claudiu Grozea, Roemeens schaatser
• 1982 - Ryan Hall, Amerikaans atleet
• 1982 - Joe Keenan, Engels voetballer
• 1983 - Betty Heidler, Duits atlete
• 1983 - Richard Mateelong, Keniaans atleet
• 1983 - Brenton Rickard, Australisch zwemmer
• 1984 - Svetlana Bolshakova, Russisch-Belgisch atlete
• 1985 - Martial Mbandjock, Frans atleet
• 1986 - Kelly-Ann Baptiste, atlete van Trinidad en Tobago

Overleden

• 222 - Calixtus I, paus van Rome
• 1619 - Samuel Daniel, Engels dichter
• 1654 - Cornelia Arens, Nederlands begijn
• 1669 - Marc'antonio Cesti (46), Italiaans componist
• 1688 - Joachim von Sandrart (82), Duits graveur, kunsthistoricus, barokschilder en vertaler
• 1719 - Arnold Houbraken (49), Nederlands kunstschilder en schrijver
• 1923 - Marcellus Emants (75), Nederlands schrijver
• 1930 - Samuel van Houten (93), Nederlands politicus
• 1944 - Joannes Reddingius (71), Nederlands dichter
• 1944 - Erwin Rommel (53), Duits veldmaarschalk
• 1958 - Douglas Mawson (76), Australisch geoloog en poolonderzoeker
• 1977 - Bing Crosby (74), Amerikaans zanger en acteur
• 1983 - John Opdam (62), Nederlands arts en meervoudige moordenaar
• 1988 - René Vietto (74), Franse wielrenner
• 1990 - Leonard Bernstein (72), Amerikaans componist, dirigent en pianist
• 1999 - Julius Nyerere (77), Tanzaniaans staatsman en president
• 2001 - Netty Rosenfeld (79), Nederlands programmaakster
• 2004 - Peter Adelaar (57), Nederlands judoka en Europees kampioen
• 2006 - Chun Wei Cheung (34), Nederlands roeier
• 2006 - Freddy Fender (69), Amerikaans musicus
• 2006 - Klaas Runia (80), Nederlands theoloog, predikant en journalist
• 2008 - James Reilly (60), Amerikaans soapschrijver
• 2009 - Louis Vincent Albano (76), Amerikaans worstelaar en acteur
• 2009 - Bert Decorte (94), Vlaams dichter
• 2011 - Adam Hunter (48), Schots golfspeler en -coach

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Donatianus (van Reims), Patroon van het bisdom Brugge († 390)
  • Heilige Callistus I († 222) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Hildegonde (van Münchaurach) († c. 1100)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1952 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 4,6 °C
• 1990 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 16,9 °C
• 1992 - Laagste minimumtemperatuur -1,8 °C
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 22,6 °C
• 1939 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 14,9 m/s
• 1910 - Langste zonneschijnduur 9,5 uur
• 1993 - Langste neerslagduur 13,8 uur
• 1932 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,7 mm
• 1910 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 58 %

België

Dagrecords

• 1887 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 3,9 °C
• 1990 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 19,4 °C
• 1992 - Laagste minimumtemperatuur -0,6 °C
• 1949 - Hoogste maximumtemperatuur 23,7 °C
• 1932 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 20,7 mm

Bronnen, noten en/of referenties