Hezbollah
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Hezbollah حزب الله - Partij van Allah |
|
|---|---|
 |
|
| Oprichting | Actief sinds 1982 Trad naar buiten in 1985 |
| Hoofdkantoor | Beiroet |
| Actief in gebieden | Libanon |
| Leider | Hassan Nasrallah |
| Ideologie | Islamisme Sjiisme Jihadisme |
| Doelstelling | Verdrijven van koloniale machten uit Libanon Vernietiging van Israël Vestigen van een islamistisch regime in Libanon via democratische weg Tegengaan van Westerse invloeden in Libanon |
| Status | Hezbollah wordt gezien als politieke partij en legitieme verzetsbeweging in het Midden-Oosten. Canada, Israël, Nederland en de Verenigde Staten beschouwen Hezbollah als terroristische organisatie. Australië en Groot-Brittannië beschouwen alleen de militante vleugel van Hezbollah als terroristische organisatie. De Europese Commissie heeft Hezbollah niet als terroristische organisatie gekwalificeerd. |
| Methoden | Politiek, sociale ondersteuning van moslims in Libanon, gewapend verzet (jihad), bomaanslagen, zelfmoordaanslagen |
| Financiering | |
| Website | http://almashriq.hiof.no/lebanon/300/320/324/324.2/hizballah/ |
| Libanon |
 |
|
Hezbollah (Arabisch: حزب الله - Partij van God) is een politieke partij in Libanon en een militante beweging van sjiitische moslims met antiwesterse sentimenten. Hezbollah staat sinds 1992 onder leiding van de islamitische geestelijke Hassan Nasrallah.
Inhoud |
[bewerken] Historie
In 1978, tijdens de Libanese Burgeroorlog, werd het zuiden van Libanon bezet door het Israëlische leger. Na de Israëlische invasie ontstonden er Libanese verzetsbewegingen die de door Israël bezette gebieden wilden bevrijden en het Israëlische leger wilden dwingen Libanon te verlaten. De Hezbollah is voortgekomen uit deze verzetsbewegingen, ze noemden zichzelf Hizb Allah, wat staat voor 'Partij van Allah'. Tot de oprichting van Hezbollah, in 1982, was Amal de militante sjiitische beweging in Libanon met grote aanhang in het zuiden van Libanon. Volgens de oprichters van Hezbollah bood Amal te weinig weerstand aan de Israëlische invasie, inmiddels is Amal één van de bondgenoten van Hezbollah. De sjiitische Hezbollah heeft nauwe banden met en wordt gesteund door het eveneens sjiitische Iran. Ook Syrië beschouwt de Hezbollah als bondgenoot maar ook als concurrent in de strijd om de macht in het noorden van Libanon.[1]
Hezbollah trad voor het eerst naar buiten op 16 februari 1985 met het Hezbollah Programma (ook wel Hezbollah Handvest genoemd), dit programma werd voorgelezen in de al-Ouzai moskee in West-Beiroet door sjeik Ibrahim al-Aminen en tegelijk gepubliceerd in de Libanese krant al-Safir als 'een open brief aan alle onderdrukten in Libanon en de rest van de wereld'. Het programma werd in 1987 voor het eerst in het Engels uitgegeven. [2]
Hezbollah is een belangrijke beweging in Libanon, vooral in Zuid-Libanon, in een aantal stadswijken van Beiroet en in de Bekavallei.
[bewerken] Status
Hezbollah wordt door Canada, Israël, Nederland en de Verenigde Staten[3] als een terroristische organisatie gezien. Australië en Groot-Brittannië beschouwen alleen de militante Externe Veiligheidsorganisatie van Hezbollah als een terroristische organisatie. De Europese Commissie heeft Hezbollah niet als terroristische organisatie gekwalificeerd.[4] De Verenigde Naties waarschuwt tegen terreur van de organisatie. Volgens het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken heeft Hezbollah meer dan 300 Amerikaanse staatsburgers gedood, met name tijdens de Libanese Burgeroorlog. Hezbollah is de 'uitvinder' van zelfmoordaanslagen, de organisatie paste deze voor het eerst toe in 1983.
[bewerken] Doelstelling
De beweging had oorspronkelijk twee doelstellingen:
- Een islamitische staat vestigen in Libanon;
- Het zuiden van Libanon en Jeruzalem bevrijden van de Israëlische bezetters.
In het Hezbollah Programma van 1985 noemt Hezbollah andere doelen. Het programma begint met:
Wij zijn de zonen van de oemma (islamitische gemeenschap), de Partij van Allah, wiens voorhoede met hulp van Allah Iran heeft overwonnen en aldaar een islamitische staat heeft gesticht. Wij gehoorzamen aan één leider, die wijs en rechtvaardig is, onze leermeester en rechter, Ayatollah Ruhollah Musawi Khomeini. Onze cultuur is eenvoudig en gebaseerd op de Koran, de soenna en de sharia. Ons militair apparaat kan niet gescheiden worden gezien van onze beweging, ieder van ons is een strijder als het nodig is om de Heilige Oorlog (de Jihad) te vechten.
Het handvest noemt de volgende doelen: [5]
- Verdrijving van Amerikanen, Fransen en hun bondgenoten uit Libanon om daarmee een definitief einde te maken aan de koloniale machten in Libanon;
- Vervolging van Falangisten vanwege hun misdaden tegen de bevolking van Libanon (de Falangisten speelden een rol in de Libanese burgeroorlog);
- Ervoor zorgen dat alle 'zonen van ons volk' in vrijheid een eigen regering kunnen kiezen. Hezbollah roept hen op om een Islamitisch regime te kiezen, want alleen een Islamitisch regime kan volgens Hezbollah rechtvaardigheid en vrijheid garanderen en het imperialisme een halt toe roepen.
In het handvest van 1985 was de transformatie van Libanon in een islamitische op Iran geïnspireerde republiek uit de doelstellingen verdwenen. Dit idee werd losgelaten omdat het weerstand opriep onder de Libanese bevolking. Hezbollah streeft nog steeds naar een islamitisch regime in Libanon, maar doet dat sinds de jaren '90 via democratische middelen. [6] Na aanpassing van haar doelstellingen wist Hezbollah de aanhang onder de Libanese bevolking belangrijk te vergroten.
In haar programma roept Hezbollah christenen op om zich niet te laten leiden door religieus fanatisme en de Islam te omarmen - wat op zich een contradictie is. Tegelijkertijd stelt Hezbollah dat Allah het moslims verboden heeft om mee te werken aan een regime dat niet gebaseerd is op de Koran, soenna en sharia.[7]
Eén van de belangrijkste punten in het programma van Hezbollah is de bestrijding van Israël, deze staat wordt door Hezbollah niet erkend. Hezbollah noemt de vernietiging van Israël noodzakelijk:
Wij zien Israël als de voorhoede van de Verenigde Staten, beide zijn onze meest gehate vijanden die we moeten bestrijden. Deze vijand is de grootste bedreiging voor onze toekomst omdat ze voortdurende uitbreiding van hun macht nastreven. Dit deden ze in Palestina, uiteindelijk willen de zionisten en de Amerikanen een Groot-Israël vestigen van de Eufraat tot de Nijl. De zionistische entiteit (Israël) is gebouwd op agressie, op land dat is gestolen van moslims. Onze strijd tegen Israël eindigt pas als de zionistische staat is uitgewist. We erkennen Israël niet, noch zullen we ooit een overeenkomst of vrede met hen sluiten. We erkennen geen enkele overeenkomst die ooit met Israël gesloten is of gesloten wordt. [8]
Hezbollah bestempelde in haar verklaring ook de VN-troepenmacht UNIFIL tot vijand omdat UNIFIL in de ogen van Hezbollah in het leven was geroepen om Israël te beschermen en slechts een bufferzone vormde tussen Libanon en Israël.
[bewerken] Politieke beweging
In de jaren '90 onderging Hezbollah een transformatie, van een militante organisatie veranderde Hezbollah in een politieke partij. Hezbollah won aan populariteit onder het Libanese volk - vooral onder de Sjiieten - door de vele sociale werken die Hezbollah voor zijn aanhangers verrichtte. Hezbollah organiseerde goedkope huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en inkomenssteun voor de vaak achtergestelde sjiitische bevolking. [9] Gaandeweg ontwikkelde Hezbollah zich tot een sociale beweging met een solide organisatie. Vanaf 1992 manifesteert Hezbollah zich ook als politieke partij, daarnaast heeft Hezbollah nog steeds een eigen leger: de Externe Veiligheidsorganisatie van Hezbollah. Ook blijken aanhangers van Hezbollah telkens weer bereid om de Jihad (gewapende strijd) aan te gaan als Hezbollah dat nodig acht. De meningen over Hezbollah zijn sinds de jaren '90 verdeeld, volgens sommigen is Hezbollah een terroristische organisatie, volgens anderen een legitieme politieke en gewapende verzetsbeweging.[10] [11]
[bewerken] Internationale samenwerking
Formeel is Hezbollah niet actief buiten Libanon, wel werkt de beweging samen met Hamas en voorziet hen van wapens en training. Ook is Hezbollah bereid om Hamas te ondersteunen door het het openen van een tweede front tegen Israël: Hamas in het zuiden van Israël en Hezbollah in het noorden. Hezbollah ziet de Palestijnse gebieden als bezet gebied, volgens Hezbollah hebben de Palestijnen recht op het grondgebied van het voormalig Mandaatgebied Palestina exclusief Jordanië. Dit komt neer op het grondgebied van Israël en de Palestijnse gebieden. Hezbollah vindt daarom dat Israël geen bestaansrecht heeft.
Hezbollah werkt alleen samen met Hamas en niet met de Palestijnse Autoriteit (PA), de PA verdenkt Hezbollah er zelfs van hun leider Mahmoud Abbas te willen vermoorden vanwege zijn gematigde houding ten opzichte van Israël.[12]
Hezbollah steunt ook andere Palestijnse militante organisaties, hoewel de samenwerking met deze groeperingen minder verder gaat dan de samenwerking met Hamas. Hezbollah heeft onder andere banden met de Tanzim, de Islamitische Jihad en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina. [13]
Hezbollah wordt gesteund en werkt samen met Syrië en Iran. Iran helpt bij de opleiding van strijders, het inrichten van de organisatie en voorziet Hezbollah van wapens en explosieven. Geschat wordt dat Hezbollah jaarlijks tussen de 25 en 50 miljoen dollar aan financiële hulp ontvangt uit Iran. [14] Meer financiële middelen ontvangt Hezbollah via donaties, dit geld wordt binnengehaald via charitatieve organisaties die als dekmantel dienen voor Hezbollah, een model dat bijvoorbeeld ook Al-Qaida toepast.[15]
[bewerken] Activiteiten
Vanaf de oprichting van de beweging in 1982 voert Hezbollah strijd tegen Israël en de Verenigde Staten. Op 25 mei 2000 trok Israël zich volledig terug uit Zuid-Libanon. Hezbollah, dat jarenlang op Israël gerichte guerrilla-acties uitvoerde in en vanuit Zuid-Libanon, zag de Israëlische terugtrekking als een overwinning. De beweging nam vervolgens de militaire controle over Zuid-Libanon over, vanwaar het - ondanks de terugtrekking - acties tegen Israël bleef uitvoeren. In die periode verplaatste Hezbollah zijn strijdtoneel ook naar de Palestijnse gebieden. Na de Israëlische terugtrekking uit Zuid-Libanon onthield Hezbollah zich van grootschalige acties in het Israëlisch-Libanese grensgebied wel werden er kleinschalige aanslagen gepleegd waarbij Israëlische militairen werden ontvoerd. De ontvoerde militairen werden door Hezbollah gebruikt om te ruilen voor Libanese gevangen in Israël. De Israëlische soldaten werden meestal dood teruggegeven. [16] [17] Door deze anti-Israëlische activiteiten kreeg Hezbollah veel aanzien onder zijn aanhangers in Libanon en onder de Palestijnen. Tot op de dag van vandaag worden er regelmatig raketten en granaten op Israël afgevuurd, waardoor de grens tussen Israël en Libanon niet veilig is.
In de jaren '80 van de 20ste eeuw hield Hezbollah zich ook bezig met ontvoeringen van westerse personen, zoals de Brit Terry Waite. Voorts is Hezbollah verantwoordelijk voor het kapen van TWA-vlucht 847 en wordt ze ervan verdacht een tweetal bomaanslagen op de Joodse gemeenschap in Buenos Aires op haar geweten te hebben (deze vonden in 1992 en 1994 plaats).
Inmiddels is Hezbollah de grootste Libanese moslimbeweging. Vanaf de jaren '90 vervult Hezbollah ook publieke en burgerlijke taken in de Libanese maatschappij gericht op geloofsgenoten. De beweging verstrekt leningen aan Libanese moslims, geeft inkomenssteun en heeft eigen scholen en ziekenhuizen.[11] Daarnaast beheert het een eigen televisie-station, Al Manar dat in Europa en Amerika verboden is omdat het zou aanzetten tot haat. Vanaf 1992 manifesteert Hezbollah zich ook als politieke partij. Hezbollah doet als politieke partij sinds 2000 mee met de Libanese verkiezingen en heeft sindsdien zetels in het Libanese parlement. In 2008 had Hezbollah 15% van de zetels in het overwegend pro-Westerse parlement.
[bewerken] Gewapende strijd
Hezbollah is naast een politieke partij nog steeds een gewapende militie, internationaal wordt druk op Hezbollah uitgeoefend om de gewapende strijd te laten varen. Ondanks druk van onder andere de Verenigde Naties tot het neerleggen van de wapens zoals vastgelegd in resolutie 1559 aangenomen in oktober 2004, blijft Hezbollah een gewapende strijd voeren. Eén van de redenen die Hezbollah hiervoor aanvoert is dat Israël nog altijd een stukje land van Libanon bezet zou houden, namelijk de Shebaa-boerderijen. Daarom is Hezbollah nog steeds aanwezig bij de door de VN bepaalde Israëlische grens tussen Zuid-Libanon en Noord-Israël: de Blauwe Linie. De VN is het niet eens met de claim van Hezbollah en bepaalde in 2000 dat Israël zich van het gehele Libanese grondgebied heeft teruggetrokken. Volgens de VN is de Blauwe Linie de grens en behoren de Shebaa-boerderijen bij Syrië (en dus bij de door Israël bezette Golan-hoogvlakte en niet bij Libanon). Hezbollah stelt echter dat Syrië het gebied van de Shebaa-boerderijen aan Libanon geschonken heeft en zet daarom de strijd voort. Israël stelt dat dit kleine stukje land niet meer is dan een excuus om Israëliërs aan te blijven vallen; Israël zou het gebied ontruimd hebben als de VN dit had bepaald, aldus Israël.[18]
Een andere reden voor Hezbollah om de gewapende strijd tegen Israël voort te zetten, is het feit dat er Hezbollah militieleden in Israëlische gevangenissen zitten. Pas als Libanon en de Libanezen volledig zijn "bevrijd", is Hezbollah bereid de wapens neer te leggen. Volgens Hezbollah had het eind 2008 meer dan 40.000 raketten op Israël gericht en kan het de strijd zo beginnen.[19]
[bewerken] Zelfmoordaanslagen
Hezbollah introduceerde als eerste militante groepering zelfmoordaanslagen, dat deed ze in 1983. Dit toentertijd nieuwe fenomeen zorgde voor veel publiciteit in het Westen. Bij de zelfmoordaanslagen kwamen veel Israëlische burgers en militairen om het leven. Andere radicaal-islamitische bewegingen zoals de Palestijnse Hamas, de Islamitische Jihad en de Al Qaida-beweging hebben dit soort acties overgenomen. Dergelijke daden worden door de genoemde bewegingen verdedigd als oorlogsmanoeuvres; volgens Amnesty International echter zijn dit soort aanslagen op de burgerbevolking misdaden tegen de menselijkheid. [20]
[bewerken] Juli 2006: Conflict met Israël
 Zie Israëlisch-Libanese crisis van 2006 voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Op 12 juli 2006 vielen strijders van Hezbollah Israëlisch grondgebied binnen en vielen een Israëlische grenspost aan. Bij de aanval werden drie Israëlische soldaten gedood en twee gevangen genomen: Ehud Goldwasser en Eldad Regev[21]. Tegelijkertijd vuurde Hezbollah Katjoesja-raketten af op Israëlisch grondgebied. Het Israëlische leger probeerde direct de gevangen genomen grenswachten te bevrijden maar dat mislukte, hierbij kwamen nog eens vijf Israëlische militairen om het leven. Deze actie van Hezbollah luidde het begin in van een nieuwe confrontatie tussen Hezbollah en Israël. Iets meer dan een maand later, op 14 augustus 2006 kwam het tot een staakt-het-vuren. Na het afkondigen van het staakt-het-vuren claimde Hezbollah de overwinning.
Het treffen tussen Israël en Hezbollah kostte 1.300 mensen het leven (aan zowel Libanese als Israëlische zijde), zorgde voor 3.000 gewonden, een miljoen Libanezen sloegen op de vlucht en het bracht de Libanese economie aan de rand van de afgrond. Met de oorlog tegen Israël kwam de militante kant van Hezbollah weer meer op de voorgrond te staan. Israël hoopte met de strijd tegen Hezbollah de beweging een slag toe te brengen en dacht dat de populariteit van Hezbollah af zou nemen omdat de Libanezen Hezbollah de schuld zouden geven van het conflict. Dit gebeurde echter niet, de moslim-bevolking zag Hezbollah als helden die het sterke Israëlische leger had verslagen, niet-islamitische Libanezen waren verdeeld over de schuldvraag. Na de oorlog werd Hezbollah voor de moslims de 'held van de wederopbouw'. Hezbollah startte direct na de wapenstilstand op 14 augustus 2006 met hulpverlening aan de moslim-bevolking en herstel van beschadigde huizen. Waar de Libanese overheid door de bevolking vaak wordt gezien als zwak, corrupt en inefficiënt, stond Hezbollah bekend als integer, dit beeld bevestigde Hezbollah voor de islamitische bevolking tijdens en na de oorlog met Israël. Dit is vergelijkbaar met het beeld dat de Palestijnse bevolking heeft van de Palestijnse autoriteit versus Hamas. Met de aanpak na de oorlog van 2006 zette Hezbollah zich neer als een beweging die van aanpakken weet en het belang van de Libanese bevolking centraal stelt, hierdoor won Hezbollah aan populariteit vooral onder de moslims. Ook heeft Hezbollah meer aanzien gekregen bij de Arabische buurlanden vanwege de overwinning op Israël.[22]
De in 2006 gevangen genomen Israëlische militairen waren ondertussen nog steeds in Libanon als gevangenen van Hezbollah. Van 2006 tot 2008 hield Hezbollah vol dat Ehud Goldwasser en Eldad Regev nog in leven waren, op 29 juni 2008 zei het Israëlische kabinet te weten dat beiden dood waren. Israël bleek gelijk te hebben. Omdat Israël beide soldaten op Israëlische grond wilde begraven werd besloten tot een gevangenruil, op 16 juli 2008 overhandigde Hezbollah twee kisten met lichamen aan de Israëlisch-Libanese grens. In ruil droeg Israël vijf Libanezen over waaronder een veroordeelde moordenaar. In Libanon werd de ruil als een overwinning gevierd, de dag werd uitgeroepen tot een nationale feestdag: scholen, banken en winkels waren gesloten en de vijf Libanese gevangenen werden door Hezbollah als helden ontvangen. [23][24]
[bewerken] Mei 2008: Gevechten tussen Hezbollah en aanhangers van de Libanese regering
Eind 2007 raakte Libanon verzeild in een regeringscrisis, het lukte Libanon maar niet om een regeringsleider te benoemen. Elk voorstel (in totaal 19) ketste af op verzet van Hezbollah en andere kleinere partijen in het parlement. Op 7 mei braken in de Libanese hoofdstad Beiroet gevechten uit tussen Hezbollah en regeringstroepen na een toespraak van Hezbollah-leider Hassan Nasrallah. In zijn toespraak beschuldigde Nasrallah de regering ervan de oorlog aan Hezbollah te hebben verklaard door het communicatienetwerk van Hezbollah illegaal te verklaren en door een aan Hezbollah gelieerde functionaris bij het vliegveld te Beiroet uit zijn functie te zetten. In een videoboodschap zei Nasrallah dat Hezbollah bij iedereen die probeerde het communicatienetwerk van Hezbollah stil te leggen de handen zouden worden afgesneden.[25] Volgens Nasrallah zaten Amerika en Israël achter het ingenomen regeringsstandpunt. Op 9 mei vuurde Hezbollah een raket af op de woning van Saad al-Hariri, de leider van het soennitische regeringsblok in Libanon. Hezbollah had op dat moment de islamitische helft van Beiroet grotendeels in handen en had alle media (drie tv-zenders, een krant en een radiostation) die eigendom waren van de familie al-Hariri gesloten. [26] Op 10 mei 2008 trok Hezbollah zich terug uit de straten van Beiroet omdat Hezbollah gebruik mocht blijven maken van het eigen telefoonnetwerk en de Hezbollah functionaris op het vliegveld zijn baan had terug gekregen. Op 12 mei braken weer gevechten uit in Tripoli tussen de pro-Westerse regering en aanhangers van Hezbollah. Tijdens de gevechten in Beiroet en Tripoli kwamen 46 mensen om en raakten 132 mensen gewond. De gevechten zetten zich voort, op 13 mei 2008 werd er in Beiroet als in Tripoli gevochten. Het Libanese leger hield zich op 13 mei afzijdig. [27] Volgens analisten heeft Hezbollah door het gebruik van geweld in grote delen van het land de feitelijke macht in handen. [28] [29] Het terugdraaien van beide regeringsmaatregelen werd door aanhangers van Hezbollah wederom als overwinning van Hezbollah gezien.
[bewerken] Literatuur (o.a.)
- Ellen Khouri e.a. Voice of Hezbollah: the statements of Sayyed Hassan Nasrallah, uitg. Verso, Londen (2007) ISBN 978-1-84467-153-3
[bewerken] Zie ook
[bewerken] bronnen
| Referenties: |
|
