1938

1938
Eeuwen:	19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia:	1920-1929 · 1930-1939 · 1940-1949
Jaren:	<< · < · 1937 · 1938 · 1939 · > · >>
Maanden:	jan · feb · mrt · apr · mei · jun jul · aug · sep · okt · nov · dec
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2691 MMDCXCI
Armeense jaartelling:		1387 ԹՎ ՌՅՁԷ
Chinese jaartelling:		4634 – 4635 甲丑 – 乙寅
Christelijke jaartelling:		1938 MCMXXXVIII
Ethiopische jaartelling:		1930 – 1931
Hebreeuwse jaartelling:		5698 – 5699
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1993 – 1994
- Shaka Samvat		1860 – 1861
- Kali Yuga		5039 – 5040
Iraanse jaartelling:		1316 – 1317
Islamitische jaartelling:		1357 – 1358
Maçonnieke jaartelling:		5937 – 5938
Dit jaar naar onderwerp
Film in 1938
Lijst van landen in 1938
Sport in 1938
Gregoriaanse kalender van 1938

Het jaar 1938 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - Het Belgisch Vakverbond, voorloper van het ABVV, wordt opgericht.
• 1 - De N.V. Nederlandsche Spoorwegen wordt opgericht uit een fusie van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij en de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen.

februari

• 24 - De Amerikaanse firma DuPont brengt de eerste tandenborstel gemaakt van nylon op de markt.

maart

• 11 - Na chantage van Hitler en om een oorlog met nazi-Duitsland te vermijden treedt Oostenrijks kanselier Kurt Schuschnigg af.
• 12 - Nazileider Arthur Seyss-Inquart wordt benoemd tot nieuwe kanselier van Oostenrijk. Diens eerste daad is het versturen van een, tevoren opgesteld, telegram waarin hij Duitsland vraagt om het Duits leger te zenden om vrede en veiligheid te brengen, en om bloedvergieten te voorkomen.
• 13 - Arthur Seyss-Inquart proclameert de anschluss van Oostenrijk bij nazi-Duitsland, waarna het de oostprovincie (Ostmark) van het Derde Rijk wordt genoemd.
• 18 - Expropiación Petrolera: de Mexicaanse president Lázaro Cárdenas nationaliseert de olie-industrie.

april

• 21 - Bij uitgeverij Dupuis in Charleroi rolt de eerste editie van de pers van het nieuwe stripblad Spirou.
• In Frankrijk komt de Volksfrontregering van Léon Blum ten val. In haar plaats treedt een rechtse coalitie onder Édouard Daladier aan.

mei

• 15 - De jonge socialist Paul-Henri Spaak wordt premier van België.
• 26 - Eerste uitzending van de AVRO-quiz Hersengymnastiek.

juni

• 11 - Aardbeving bij Zulzeke met een sterkte van 5,6 op de schaal van Richter.
• 19 - Italië wint in Frankrijk de wereldtitel door Hongarije in de finale van het WK voetbal met 4-2 te verslaan.

juli

• 10 - De luchtvaartpionier en playboy Howard Hughes voltooit in een Lockheed Super Electra een vlucht rond de wereld in 3 dagen en 19 uur, 4 uur sneller dan het vorige record.
• 31 - De Ronde van Frankrijk wordt gewonnen door de Italiaan Gino Bartali, met als tweede de Belg Félicien Vervaecke.

september

• 8 - Het passagiersschip "Oranje" wordt te water gelaten.
• 22 - Première op Broadway van de musical Hellzapoppin', waarin elementen van jazz, slapstick en Lindy hop zijn verwerkt. De teksten worden voortdurend geactualiseerd.
• 24 - De Amerikaanse tennisser Don Budge wint als eerste de vier Grand Slamtoernooien in hetzelfde jaar.
• 27 - De boot Queen Elisabeth wordt te water gelaten en gedoopt door prinses Elisabeth. Deze zou later een rol spelen in WO II.
• 29 - Verdrag van München: Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk stemmen in met de Duitse acties in Tsjecho-Slowakije in ruil voor Hitlers belofte dat het daarmee afgelopen zou zijn met de Duitse gebiedsuitbreiding (Peace in our time).
• 28 - Nummer 28 van het Waalse stripblad Spirou verschijnt in Vlaanderen onder de naam Robbedoes.
• 30 - Het eerste nummer van het weekblad Margriet wordt uitgegeven door De Geïllustreerde Pers.

november

• Hongarije bezet een deel van het zuiden van Slowakije.
• Nacht van 9 op 10 november - De Kristallnacht: in een door de NSDAP georganiseerde pogrom worden in Duitsland 267 synagoges in brand gestoken, 7500 winkels en bedrijven van joden vernield, 1000 joodse mannen en jongens gearresteerd en 92 joden vermoord.

december

• Albert Hofmann sythetiseert voor de eerste maal LSD.
• 13 - Opening van het concentratiekamp Neuengamme.
• 22 - Marjorie Courtenay-Latimer ontdekt de coelacant, die voorheen alleen gevonden was als miljoenen jaren oud fossiel, in het net van een Zuid-Afrikaanse visser.
• 31 - Dr. Rolla Hargen vindt de ademtest uit die sporen van alcohol detecteert.

Muziek

• Benjamin Britten componeert zijn Pianoconcert opus 13.
• 8 januari: Brittens muziek voor God's Chillun wordt opgenomen.
• 5 juni: eerste uitzending van Brittens The world of the Spirit.
• 18 augustus: eerste uitvoering van Brittens pianoconcert in zijn originele opzet.
• 26 november: Brittens Soirées musicales wordt voor het eerst uitgevoerd in een première als ballet.

Literatuur

• De Britse schrijfster Pearl S. Buck ontvangt de Nobelprijs voor de Literatuur.
• Herman de Man ontvangt de Tollensprijs.
• Ferdinand Bordewijk schrijft Karakter.
• Elizabeth Bowen schrijft The Death of the Heart.
• Willem Elsschot schrijft Het Been.
• Jean-Paul Sartre schrijft La Nausée.
• Simon Vestdijks roman De Nadagen van Pilatus wordt gepubliceerd.
• Gerard Walschap ontvangt de Prijs voor Letterkunde van de Provincie Antwerpen voor zijn boek De Vierde Koning.

Beeldende kunst

• 

  La Grande Musicienne (1938) Henri Laurens, Rotterdam

Bouwkunst

• 

  Flageygebouw, Brussel, Joseph Diongre

• 

  Palais des Nations, Genève, architecten: Carlo Broggi, Julien Flegenheimer, Camille Lefèvre, Henri-Paul Nénot, Joseph Vago

Geboren

januari

• 1 - Carlo Franchi ("Gimax"), Italiaans autocoureur
• 3 - Ernst Künnecke, Duits voetballer en voetbalcoach (overleden 2002)
• 3 - Ies Vorst, Nederlands rabbijn
• 5 - Juan Carlos I van Spanje, koning van Spanje
• 5 - Piet Kruiver, Nederlands voetballer (overleden 1989)
• 7 - Cor Boonstra, Nederlands zakenman en bestuurder (Sara Lee en Philips)
• 7 - Jasperina de Jong, Nederlands actrice, cabaretière en zangeres
• 8 - Angelo Amato, Italiaans aartsbisschop
• 9 - Aad Kosto, Nederlands politicus (PvdA)
• 10 - Donald Knuth, Amerikaans informaticus
• 11 - Fischer Black, Amerikaans econoom (overleden 1995)
• 12 - Alan Rees, Welsh autocoureur
• 13 - Daevid Allen, Australisch musicus
• 13 - Chris de Korte, Nederlands judotrainer
• 13 - Nachi Nozawa, Japans acteur (overleden 2010)
• 16 - Michael Pataki, Amerikaans acteur (overleden 2010)
• 26 - Phillip Paludan, Amerikaans geschiedkundige (overleden 2007)
• 30 - Marlies van Alcmaer, Nederlands actrice
• 30 - Awilda Carbia, Puerto Ricaans actrice (overleden 2009)
• 30 - Marcel van Dam, Nederlands politicus, columnist en omroepvoorzitter van de VARA
• 30 - Islom Karimov, Oezbeeks president-dictator
• 31 - Prinses Beatrix, koningin der Nederlanden (1980-2013)
• 31 - Lous Haasdijk, Nederlands omroepster, televisiepresentatrice en NOS-Journaal-lezer (overleden 2010)

februari

• 1 - Arnold Gelderman, Nederlands stemacteur en stemregisseur
• 1 - Sherman Hemsley, Amerikaans acteur (overleden 2012)
• 2 - Rini Shtiam, Surinaams pottenbakker, dichter en toneelschrijver
• 4 - Wim Van Gansbeke, Vlaams theaterrecensent en programmasamensteller bij de VRT (overleden 2008)
• 4 - Pieter Verhoeff, Nederlands filmregisseur
• 5 - Ramón de Algeciras, Spaans flamenco-gitarist (overleden 2009)
• 6 - Mick Pearce, Zimbabwaans architect
• 8 - Marco Bakker, Nederlands zanger
• 10 - Georgi Vajner, Russisch schrijver (overleden 2009)
• 11 - Abdelkebir Khatibi, Marokkaans schrijver (overleden 2009)
• 15 - John Maas, Nederlands inspecteur-generaal der krijgsmacht (overleden 2005)
• 20 - Richard Beymer, Amerikaans acteur
• 24 - Cocky Gastelaars, Nederlands zwemster
• 25 - Viktor Kositsjkin, Russisch schaatser (overleden 2012)
• 28 - Michael Onslow, Engels adellijke (overleden 2011)
• 28 - Henk van Os, Nederlands hoogleraar, tv-presentator van Beeldenstorm (AVRO) en directeur van het Rijksmuseum

maart

• 1 - Aart Staartjes, Nederlands acteur
• 2 - Ricardo Lagos, Chileens jurist, econoom en politicus
• 2 - Lawrence Payton, Amerikaans tenorzanger (overleden 1997)
• 2 - Theo Voorzaat, Nederlands schilder
• 3 - Jan van Amerongen, Nederlands componist
• 5 - Lynn Margulis, Amerikaans biologe (overleden 2011)
• 7 - Albert Fert, Frans natuurkundige en Nobelprijswinnaar
• 8 - Milan Galić, Joegoslavisch-Servisch voetballer
• 8 - Lewis Teague, Amerikaans filmregisseur
• 18 - Andrea Dotti, Italiaans psychiater en tweede echtgenoot van Audrey Hepburn (overleden 2007)
• 20 - Horst Siebert, Duits econoom (overleden 2009)
• 24 - Holger Czukay, Duits musicus, onder andere bekend van Can
• 26 - Anthony Leggett, Engels natuurkundige en Nobelprijswinnaar

april

• 3 - Bas Maliepaard, Nederlands wielrenner
• 4 - Johan van der Keuken, Nederlands filmmaker en fotograaf (overleden 2001)
• 7 - Freddie Hubbard, Amerikaans musicus (overleden 2008)
• 8 - Kofi Annan, Ghanees secretaris-generaal van de Verenigde Naties
• 9 - Viktor Tsjernomyrdin, Russisch politicus (overleden 2010)
• 13 - Frederic Rzewski, Amerikaans componist, muziekpedagoog en pianist
• 15 - Claudia Cardinale, Italiaans actrice
• 17 - Rolf Kalmuczak, Duits schrijver (overleden 2007)
• 17 - Elisabeth Schüssler Fiorenza, Amerikaans feministisch katholiek theologe
• 18 - Jaap Fischer, Nederlandstalig chansonnier, ook bekend als Joop Visser
• 21 - Berthe Meijer, Nederlands journaliste en schrijfster (overleden 2012)
• 26 - Duane Eddy, Amerikaans gitarist
• 28 - Osvino José Both, Braziliaans aartsbisschop
• 29 - Bernard Madoff, Amerikaans zakenman

mei

• 3 - Louis Tobback, Vlaams politicus
• 4 - Carlos Monsiváis, Mexicaans schrijver en journalist (overleden 2010)
• 8 - Jean Giraud, Frans striptekenaar (overleden 2012)
• 12 - Andrej Amalrik, Russisch schrijver en dissident (overleden 1980)
• 12 - Susan Hampshire, Engels actrice
• 13 - Giuliano Amato, Italiaans politicus
• 13 - Lucille Starr, Canadees zangeres
• 16 - Edmond Classen, Nederlands acteur
• 17 - Willem Levelt, Nederlands psycholinguïst
• 17 - Trinus Riemersma, Fries schrijver
• 17 - André Valardy, Belgisch acteur, komiek en filmregisseur (overleden 2007)
• 19 - Karel Verleyen, Vlaams kinderboekenschrijver (overleden 2006)
• 20 - Stien Kaiser, Nederlands schaatsster
• 24 - Jeu Sprengers, Nederlands sportbestuurder en voorzitter KNVB (overleden 2008)
• 25 - Jules Hamel, Nederlands acteur
• 26 - Peter Westbury, Brits autocoureur
• 29 - Ritsaert ten Cate, Nederlands kunstenaar en theaterpionier (overleden 2008)

juni

• 4 - Thomas Beveridge, Amerikaans muzikant, dirigent en componist
• 5 - David Koloane, Zuid-Afrikaans beeldend kunstenaar en conservator
• 5 - Co Prins, Nederlands voetballer (overleden 1987)
• 6 - Hendrik van Teylingen, Nederlands dichter, schrijver en vertaler (overleden 1998)
• 9 - Tengiz Kitovani, Georgisch politicus en militair leider
• 9 - Hero Muller, Nederlands acteur
• 10 - Shambhu Hegde, Indiaas Yakshagana-kunstenaar (overleden 2009)
• 10 - Violetta Villas, Pools zangeres (overleden 2011)
• 11 - Peter Flik, Nederlands radiomaker
• 14 - Ewald Kooiman, Nederlands organist (overleden 2009)
• 15 - Jaime Ongpin, Filipijns zakenman en minister (overleden 1987)
• 23 - Raymond Bossaerts, Vlaams acteur
• 26 - Harold Rusland, Surinaams politicus en vakbondsbestuurder

juli

• 2 - Kumar Patel, Indiaas natuurkundige, elektrotechnicus en uitvinder
• 3 - Sjaak Swart, Nederlands voetballer
• 4 - Mike Mainieri, Amerikaans vibrafonist
• 4 - Ernie Pieterse, Zuid-Afrikaans autocoureur
• 12 - Ronny Bierman, Nederlands actrice (overleden 1984)
• 12 - Hans Karsenbarg, Nederlands acteur
• 12 - Wieger Mensonides, Nederlands zwemmer
• 13 - Jan Vis, Nederlands artiestenmanager (overleden 2007)
• 15 - Enrique Figuerola, Cubaans atleet
• 18 - Paul Verhoeven, Nederlands filmregisseur
• 19 - Frank Roosevelt, Amerikaans econoom
• 20 - Diana Rigg, Brits actrice (o.a. Emma Peel in De Wrekers)
• 21 - Janet Reno, Amerikaans minister van Justitie onder president Clinton
• 21 - Abdeljelil Temimi, Tunesisch geschiedkundige
• 23 - Charles Harrelson, Amerikaans crimineel (overleden 2007)
• 23 - Frans Weisz, Nederlands filmmaker
• 24 - Eugene James Martin, Amerikaans kunstenaar (overleden 2005)
• 27 - Gary Gygax, Amerikaans spellenontwerper (overleden 2008)
• 27 - Marijke Höweler, Nederlands psychologe en schrijfster (overleden 2006)

augustus

• 6 - Carry Tefsen, Nederlands actrice en presentatrice (o.a. Zeg 'ns AAA)
• 8 - Connie Stevens, Amerikaans actrice en zangeres
• 9 - Rod Laver, Australisch tennisser
• 16 - Rocco Granata, Belgisch zanger
• 18 - Ivo Pauwels, Vlaams acteur
• 19 - Robert Graham, Amerikaans beeldhouwer (overleden 2008)
• 21 - Kenny Rogers, Amerikaans country-zanger
• 22 - Antoine Abate, Italiaans wielrenner
• 27 - Piet Rentmeester, Nederlands wielrenner
• 30 - Frans Haks, Nederlands museumdirecteur (overleden 2006)

september

• 1 - Per Kirkeby Deens kunstschilder
• 4 - Nicholas Worth, Amerikaans karakteracteur (overleden 2007)
• 6 - Dennis Oppenheim, Amerikaans kunstenaar (overleden 2011)
• 8 - Reinbert de Leeuw, Nederlands pianist en dirigent
• 12 - Joop van Tijn, Nederlands journalist (overleden 1997)
• 13 - John Smith, Brits politicus (overleden 1994)
• 17 - H.H. ter Balkt, Nederlands dichter
• 17 - Paul Benedict, Amerikaans acteur (overleden 2008)
• 23 - Ben E. King, Amerikaans zanger
• 29 - Wim Kok, Nederlands minister-president (PvdA)

oktober

• 3 - Eddie Cochran, Amerikaans zanger (overleden 1960)
• 6 - Victor Vroomkoning, Nederlands dichter
• 14 - Farah Pahlavi, weduwe van de laatste sjah van Perzië
• 15 - Robert Ward, Amerikaans musicus (overleden 2008)
• 16 - Nico, Duits-Amerikaans model en zangeres (overleden 1988)
• 17 - Willibrord Davids, Nederlands jurist
• 17 - Evel Knievel, Amerikaans stuntman (overleden 2007)
• 19 - André Kouprianoff, Frans langebaanschaatser
• 19 - Ton Regtien, Nederlands studentenleider (overleden 1989)
• 21 - Rudi Kross, Surinaams journalist en schrijver (overleden 2002)
• 22 - Derek Jacobi, Brits acteur
• 22 - Christopher Lloyd, Amerikaans acteur
• 23 - Harry Lockefeer, Nederlands journalist, oud-hoofdredacteur van de Volkskrant (overleden 2007)
• 24 - Fernand Goyvaerts, Vlaams voetballer (overleden 2004)
• 28 - Yves Baré, Belgisch voetballer, trainer en spelersmakelaar (overleden 2010)
• 29 - Ellen Johnson Sirleaf, Liberiaans president en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede

november

• 2 - Ria Beckers, Nederlands politica en bestuurder (overleden 2006)
• 2 - Koningin Sofia van Spanje
• 6 - P.J. Proby, Amerikaans singer-songwriter en acteur
• 8 - Pleuni Touw, Nederlands actrice
• 14 - Daniël Denys, Belgisch politicus (overleden 2008)
• 17 - Eddy Sedoc, Surinaams politicus en diplomaat
• 18 - Eugenio Montejo, Venezolaans dichter (overleden 2008)
• 19 - Ted Turner, Amerikaans mediamagnaat en oprichter van de nieuwszender CNN
• 20 - Richard Aoki, Amerikaans mensenrechtenactivist (overleden 2009)
• 20 - Rob van Rees, Nederlands politieman en presentator
• 21 - Jan Fillekers, Nederlands programmamaker en acteur
• 24 - Willy Claes, Belgisch politicus en NAVO-voorzitter
• 27 - Apolo Nsibambi, Oegandees politicus

december

• 5 - J.J. Cale, Amerikaans zanger en gitarist
• 6 - Wilma Driessen, Nederlands operazangeres
• 8 - John Agyekum Kufuor, Ghanees president
• 9 - Waris Hussein, Brits-Indiaans film- en televisieregisseur
• 10 - Jan Sariman, Surinaams politicus (overleden 2000)
• 11 - Cees Fasseur, Nederlands historicus en jurist
• 11 - Henk Votel, Nederlands acteur
• 12 - Connie Francis, Amerikaans zangeres
• 13 - Heino, Duits schlagerzanger
• 16 - Zbigniew Religa, Pools politicus (overleden 2009)
• 16 - Liv Ullmann, Noors actrice
• 17 - Peter Snell, Nieuw-Zeelands atleet
• 18 - Chas Chandler, Engels basgitarist en producer (overleden 1996)
• 18 - Leina Krespi, Braziliaans actrice (overleden 2009)
• 19 - Karel Svoboda, Tsjechisch componist (overleden 2007)
• 21 - John Harvey, Brits auteur
• 24 - Ralph Inbar, Nederlands tv-presentator en programmamaker (Bananasplit) (overleden 2004)
• 24 - H.C. ten Berge, Nederlands dichter, prozaschrijver en vertaler
• 25 - Wibo van de Linde, Nederlands journalist
• 29 - Bart Berman, Nederlands-Israëlisch pianist
• 29 - Jon Voight, Amerikaans acteur
• 31 - Atje Keulen-Deelstra, Nederlands schaatsster (overleden 2013)
• 31 - Jan ter Laak, Nederlands vredesactivist (overleden 2009)

exacte datum onbekend

• René van Ast, Nederlands cellist (overleden 1985)

Overleden

januari

• 5 - Karel Baxa (74), Tsjechisch politicus
• 21 - Georges Méliès (76), Frans filmmaker

februari

• 6 - Marianne von Werefkin (77), Russisch schilderes
• 11 - Kazimierz Twardowski (71), Pools filosoof en logicus

maart

• 4 - George Foster Peabody (85), Amerikaans ondernemer en filantroop
• 13 - Frederick George Jackson (±78), Brits poolonderzoeker
• 15 - Nikolaj Boecharin (49), Sovjet-econoom
• 31 - Willem Kloos (78), Nederlands dichter

april

• 14 - Gillis Grafström (44), Zweeds kunstschaatser
• 18 - Miguel Oquelí Bustillo (82), Hondurees militair en politicus

mei

• 11 - Arnold Sauwen (81), Belgisch dichter
• 13 - Charles-Édouard Guillaume (77), Zwitsers natuurkundige en de ontdekker van invar
• 18 - Johannes François Snelleman (85), Nederlands oriëntalist en etnoloog

juni

• 3 - John Flanagan (65), Amerikaans atleet
• 6 - Rafaël Guízar y Valencia (60), Mexicaans bisschop, ordestichter en heilige

juli

• 4 - Suzanne Lenglen (39), Frans tennisster
• 5 - Alie Smeding (47), Nederlands romanschrijfster
• 22 - Louis Heijermans (65), Nederlands sociaal geneeskundige

augustus

• 4 - Lambertus Hendricus Perquin (73), Nederlands priester, oprichter KRO
• 4 - Pearl White (49), Amerikaans actrice
• 7 - Konstantin Stanislavski (75), Russisch theaterteoreticus, acteur en regisseur
• 16 - Robert Johnson (27), Amerikaans bluesmuzikant
• 31 - Otto Trobäck (65), Zweeds componist, dirigent en muziekpedagoog

oktober

• 16 - Henri Brutsaert (70), Belgisch politicus
• 17 - Karl Kautsky (83), Nederlands sociaaldemocratisch denker
• 17 - May Morris (76), Engels handwerkster en ontwerpster

november

• 10 - Mustafa Kemal Atatürk (57), Turks grondlegger en eerste president van het moderne Turkije
• 15 - André Blondel (75), Frans technicus en natuurkundige
• 21 - Leopold Godowsky (68), Pools-Amerikaans pianist en componist

december

• 25 - Karel Čapek (93), Tsjechisch schrijver
• 31 - Richard Roland Holst (70), Nederlands beeldend kunstenaar

Weerextremen in België

• januari: Januari met hoogst aantal neerslagdagen: 28 (normaal 19).
• 12 februari: Windstoten tot 142 km/h in Zeebrugge en de schade aan de kust is aanzienlijk.
• 20 maart: Maximumtemperatuur 23,8°C in Oostende.
• maart: Maart met hoogste gemiddelde maximum temperatuur: 13,9 °C (normaal 9 °C).
• 18 april: Minimumtemperatuur in Ukkel : -3,8°C.
• april: April met hoogste luchtdruk: 1023,5 hPa. (normaal 1014,2).
• 9 mei: Minimumtemperatuur in Oostende: -1,4°C.
• 3 augustus: Maximumtemperatuur tot 35,5°C in Leopoldsburg.
• 26 oktober: Minimumtemperatuur tot -4,0°C in Oostende.
• 20 december: Minimumtemperatuur tot -13,5°C in Oostende, -15,8°C in Ukkel en -20,7°C op de Baraque Michel (Jalhay).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Mediabestanden

Zie de categorie 1938 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.