Musical

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Portal.svg Portaal Musical

Musicaltheater is een vorm van theater die muziek, liedjes, gesproken dialogen en dans combineert. Het emotionele deel van het stuk – humor, pathos, liefde, woede - en ook het verhaal op zich worden gebracht door woorden, muziek, bewegingen en technische aspecten als entertainment in een geïntegreerd geheel. Sinds het begin van de 20e eeuw worden musical-theaterstukken kortweg 'musicals' genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste musicals werden aan het einde van de 19e eeuw in New York geproduceerd. Het genre kwam voort uit de vaudeville- en revuetraditie, met als belangrijkste verschil dat musicals een doorlopend verhaal kenden. Daarmee was de musical eveneens verwant aan opera en operette.

De scheidingslijn tussen musical en verwante genres is niet eenduidig. Er zijn dan ook verschillende producties die als 'de eerste musical in de geschiedenis' worden beschouwd. The Black Crook uit 1866 wordt vaak genoemd maar velen beschouwen pas het veel grootschaligere Show Boat (1927) als zodanig. Kennelijk roept het woord musical vooral associaties op met groteske Amerikaanse showmuziek uit het begin van de 20e eeuw. Bij musicalachtige producties die afstand nemen van die geijkte traditie, duiken in Amerika al snel termen op als rock opera, revue of cabaret.

Broadway in New York en, vanaf de jaren zestig, het West End in Londen, staan internationaal bekend als de toonaangevende plaatsen op musicalgebied. Bekende musicals waren onder andere Hair, Cats, Les Misérables, Evita, Phantom of the Opera, Aïda, The Lion King, Chicago en Wicked.

Musical in Nederland[bewerken]

In Nederland werden de eerste musicals in de jaren vijftig uit Amerika geïmporteerd; Porgy and Bess (1957) (eigenlijk een opera) en Free and Easy (1959). In de jaren zestig kwamen met Kiss Me, Kate, My Fair Lady,Oliver Twist, en Anatevka de eerste Nederlandse producties op de planken. Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink schreven de eerste originele Nederlandstalige musicals, zoals Heerlijk duurt het langst (1965) en En nu naar bed (1971). In de jaren zeventig waren Jos Brink en Frank Sanders met hun groep Tekstpierement de drijvende kracht achter de Nederlandse musical. Hun eerste musical Maskerade was meteen een succes.

In de jaren tachtig vierde theater Carré zijn 100-jarig bestaan met de musical Cats. Mede door het succes hiervan begon Joop van den Ende grootschalige musicals naar Amerikaans voorbeeld te produceren, waaronder Les Misérables. Hij opende musicaltheaters in Scheveningen (Circustheater) en Utrecht (Beatrixtheater), waar net als in Amerika, producties net zo lang kunnen blijven draaien als het publiek er belangstelling voor heeft (open eind-producties). In 2010 ging in Amsterdam het derde open-eind theater open: het nieuwe DeLaMar theater. Van den Ende heeft verteld dat hij graag alsnog het langverwachte Van Den Ende Theater openen, nadat dit in 2008 in de ijskast belandde.[bron?]

In 1991 produceerde Van den Ende zijn eerste eigen musical, Cyrano de Musical. Hiervoor werd het Franse toneelstuk Cyrano de Bergerac door Koen van Dijk herschreven. In 1992 werd de musical bewerkt en op Broadway gespeeld, met matig succes. In 1993 werd de Amerikaanse versie een paar maanden in Carré gespeeld.

Nederland is een populair musicalland geworden. De bezoekersaantallen liggen in vergelijking met andere landen erg hoog[bron?], net zoals de enorme verscheidenheid aan producties. De kwaliteit van producties en acteurs in de Nederlandse musicalwereld zijn van een hoog niveau[bron?], Nederland heeft dan ook een hoog aanzien in de internationale musical- en theaterwereld.[bron?]

Elk jaar worden de John Kraaijkamp Musical Awards uitgereikt.

Stage Entertainment van Van den Ende programmeert zo'n vier a vijf producties per jaar. In 2010 ging Mary Poppins in première. In 2011 werd Wicked voor het eerst in Nederland opgevoerd. Later volgde Sister Act

Musical in Vlaanderen[bewerken]

In Vlaanderen zijn in het verleden heel veel grote musicals opgevoerd. In 2007 werden door minister van Cultuur Bert Anciaux de musicalsubsidies geschrapt. Hierdoor werd de musicalafdeling van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen, die onder leiding van Linda Lepomme stond, gesloten. Het produceren van musicals werd nu veel kostbaarder dan voorheen, de enige productiehuizen die musicals op dit moment zelf produceren zijn Studio 100 en Stage Entertainment Belgium. Music Hall Promotions werkt voorlopig nog samen met V&V Entertainment om Vlaamse musicals te produceren. Tussen 2006-2007 liepen de succesmusicals Mamma Mia! en Beauty and the Beast van Stage Entertainment en medio 2007 werd Kuifje: De Zonnetempel, met o.a. Jelle Cleymans een groot succes. Tenslotte plande Studio 100 in 2008 zijn prestigeproject Daens, de musical.

Het kleine productiehuis Judas Theater Producties baant zich nu ook een weg naar professionele voorstellingen. The Last Five Years met Ann Van den Broeck en Jan Schepens kreeg in 2008 veel bijval van pers en publiek.

Het Conservatorium van Brussel biedt een 4-jarige professionele musical-opleiding op bachelorniveau aan.

Zie ook[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek