Musical
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Portaal Musical |
Musical-theater is een vorm van theater die muziek, liedjes, gesproken dialogen en dans combineert. Het emotionele deel van het stuk – humor, pathos, liefde, woede - en ook het verhaal op zich worden gebracht door woorden, muziek, bewegingen en technische aspecten als entertainment in een geïntegreerd geheel. Sinds het begin van de 20ste eeuw worden musical-theaterstukken kortweg 'musicals' genoemd.
Inhoud
|
[bewerken] Geschiedenis
De eerste musicals werden aan het einde van de negentiende eeuw in New York geproduceerd. Het genre kwam voort uit de vaudeville- en revuetraditie, met als belangrijkste verschil dat musicals een doorlopend verhaal kenden. Daarmee was de musical eveneens verwant aan opera en operette.
De scheidslijn tussen musical en verwante genres is niet eenduidig. Er zijn dan ook verschillende producties die als 'de eerste musical in de geschiedenis' worden beschouwd. The Black Crook uit 1866 wordt vaak genoemd maar velen beschouwen pas het veel grootschaligere Show Boat (1927) als zodanig. Kennelijk roept het woord musical vooral associaties op met begintwintigste-eeuwse groteske Amerikaanse showmuziek. Bij musicalachtige producties die afstand van die geijkte traditie nemen, duiken in Amerika al snel termen als rock opera, revue of cabaret op.
Broadway in New York en, vanaf de jaren 1960, het West End in Londen, staan internationaal bekend als de toonaangevende plaatsen op musicalgebied. Bekende musicals waren o.a.: Hair, Cats, Les Misérables, Evita, Phantom of the Opera, The Lion King en Chicago.
[bewerken] Musical in Nederland
In Nederland werden de eerste musicals in de jaren 1950 uit Amerika geïmporteerd (Porgy and Bess (1957); Free and Easy (1959)). In de jaren zestig kwamen met Kiss me Kate, My Fair Lady, en Anatevka de eerste Nederlandse producties op de planken. Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink schreven de eerste originele Nederlandstalige musicals, zoals Heerlijk duurt het langst (1965) en En nu naar bed (1971). In de jaren '70 waren Jos Brink en Frank Sanders met hun groep Tekstpierement de drijvende kracht achter de Nederlandse musical. Hun eerste musical Maskerade was meteen een succes.
In de jaren tachtig vierde theater Carré haar 100-jarig bestaan met de musical Cats. Mede door het succes hiervan begon Joop van den Ende grootschalige musicals naar Amerikaans voorbeeld te produceren (Les Misérables). Hij opende musicaltheaters in Scheveningen (Circustheater) en Utrecht (Beatrixtheater), waar net als in Amerika, producties net zo lang kunnen blijven draaien als het publiek er belangstelling voor heeft (open end producties). Ook staat de opening van een vergelijkbaar theater nabij de RAI in Amsterdam op stapel.
In 1991 maakte Joop van den Ende zijn eerste eigen musical, Cyrano de Bergerac werd Cyrano de Musical. Het Franse verhaal werd herschreven door Koen van Dijk, de muziek werd geschreven door Ad van Dijk (geen familie) en het werd geregisseerd door Eddy Habbema. De hoofdrol werd vertolkt door Bill van Dijk. Het decor werd ontworpen door Paul Gallis, Yan Tax ontwierp de kostuums. In 1992 werd de musical bewerkt en op Broadway gespeeld, met matig succes. In 1993 werd de Amerikaanse versie een paar maanden in Carré gespeeld.
Nederland is een populair musicalland geworden. De bezoekersaantallen liggen in vergelijking met andere landen erg hoog, net zoals de enorme verscheidenheid aan producties. De kwaliteit van producties en acteurs in de musicalwereld zijn van een hoog niveau, Nederland heeft dan ook een hoog aanzien in de internationale musical- en theaterwereld. Elk jaar worden de fel begeerde Musical Awards uitgereikt.
[bewerken] Stage Entertainment (Joop van den Ende Theaterproducties)
[bewerken] Musicals in Scheveningen
- 1991-1992 - Les Misérables
- 1993-1996 - The Phantom of the Opera
- 1996-1999 - Miss Saigon
- 1999-2001 - Elisabeth
- 2001-2003 - Aïda
- 2003-2004 - The Sound of Music
- 2004-2006 - The Lion King
- 2006-2007 - Beauty and the Beast
- 2007-2009 - Tarzan¹
- 2009-2010 - Ciske de Rat
- 2009-2010 - Mary Poppins
[bewerken] Musicals door Stichting Shahana Entertainment in Rotterdam
- 2007-2008 - Bollywood, maar dan anders!
[bewerken] Musicals door Stichting Stage Affairs in Veghel
- 1990 - Showkola (door Jokola)
- 1994 - Blad van Klein (door Jokola en Zomarwa)
- 2000 - Jesus Christ Superstar (door Jokola)
- 2002 - The Wiz
- 2002 - De Schoffies (Juniorgroep)
- 2003 - Sjakie en de Chocoladefabriek (Juniorgroep)
- 2004 - Carpe Noctem / Tanz der Vampire
- 2004 - Kracht van een Lied
- 2004 - Peter Pan (Juniorgroep)
- 2005 - Pinokkio (Juniorgroep)
- 2006 - Moulin Rouge
- 2007 - Sweeney Todd (Young Stage Affairs)
- 2008 - Land in Zicht (samen met Verstandelijk Beperkte)
- 2009 - Oliver!
[bewerken] Musicals in Utrecht Beatrix Theater
- 1999-2001 - Chicago
- 2001-2003 - Saturday Night Fever
- 2003-2006 - Mamma Mia!
- 2005-2006 - Jesus Christ Superstar
- 2006-2007 - The Wiz
- 2008-2009 - Dirty Dancing¹
- 2009-2010 - Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat¹
- 2010-2011 - Petticoat²
[bewerken] Musicals in overige theaters/Nederlandse tournees
- 1996-1997 - Evita
- 1997-1998 - Joe, de Musical
- 2001-2002 - Titanic
- 2003-2004 - De 3 Musketiers
- 2004-2005 - Passion
- 2004-2005 - Crazy for you
- 2005-2007 - Beauty and the Beast
- 2005-2006 - Jesus Christ Superstar
- 2006 - Cabaret Alleen in Theater Carre te Amsterdam
- 2006-2007 - My Fair Lady
- 2006-2007 - Cats
- 2007-2009 - Evita
- 2007-2009 - Ciske de Rat¹
- 2008-2009 - Les Misérables
- 2008-2009 - Sunset Boulevard¹
- 2008-2009 - Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat¹
- 2009-.... - High School Musical¹
- 2009-.... - Mamma Mia!
[bewerken] V&V Entertainment (Albert Verlinde & Roel Vente)
[bewerken] Nederlandse Tournees
- 1999-2000 - Piaf, De Musical
- 2000-2001 - Little Shop of Horrors
- 2002 - Marlene Dietrich
- 2003 - Nonsens
- 2003-2005 - Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer?
- 2003-2004 - Het Hemelbed, de Musical
- 2004 - Nonsens-Lieve Heren
- 2004-2005 - Hello Dolly
- 2005-2006 - Annie,de Musical
- 2006-2007 - Grease
- 2007-2008 - Doe Maar!
- 2007-2008 - Fame
- 2007-2008 - Billie Holiday
- 2009 - Footloose¹
- 2009 - Piaf de Musical¹
- 2009-2010 - Hairspray²
- 2009-2010 - Ja Zuster, Nee Zuster
[bewerken] Theater De Efteling
- 2003-2004 - Doornroosje
- 2004-2005 - De Kleine Zeemeermin
- 2005-2006 - TiTa Tovenaar
- 2006-2007 - Annie
- 2007-2008 - Assepoester
- 2008-2009 - The Sound of Music¹
[bewerken] Melody Musical Productions (Mark Vijn Theater Producties vanaf 2004)
- 1995-1996 - Pump Boys And Dinettes
- 1996-1997 - Singin’ In The Rain
- 1997-1998 - Oh Johnny
- 1998-2000 - Ain’t Misbehavin’ Euro Tour
- 2000-2001 - Boyband
- 2001-2002 - A Chorus Line
- 2002-2003 - Copacabana
- 2004-2005 - Naked Boys Singin'
- 2005-2006 - Sweet Charity
- 2006-2007 - Chess
- 2007-2008 - Bubbling Brown Sugar
- 2007-2008 - Get Naked!
- 2008-2009 - Anatevka¹
- 2009-2010 - Chicago²
[bewerken] Studio 100
[bewerken] Overig
- Tanz der Vampire²
- Kuifje - de Zonnetempel
- Rembrandt De Musical
- Romeo & Julia - van Haat tot Liefde
- De Brief voor de Koning
- Sprookjesboom (musical)¹
¹ = Deze musicals draaien op dit moment in Nederlandse theaters
² = Deze musicals draaien in de toekomst in Nederlandse theaters
[bewerken] Musical in Vlaanderen
In Vlaanderen hebben in het verleden heel veel grote musicals gespeeld maar door het feit dat minister van Cultuur Bert Anciaux de musicalsubsidies in 2007 schrapte, viel deze wereld in een zwart gat. Hierdoor mocht de musicalafdeling van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen onder leiding van Linda Lepomme de boeken dichtdoen. Het produceren van musicals werd nu veel kostbaarder dan voorheen, de enige productiehuizen die musicals op dit moment zelf produceren zijn Studio 100 en Stage Entertainment Belgium. Music Hall Promotions werkt voorlopig nog samen met V&V-Entertainment om Vlaamse musicals uit de grond te stampen. Zo komt het dat het genre in Vlaanderen toch terug meer en meer bruist van energie. Tussen 2006-2007 liepen de succesmusicals Mamma Mia! en Beauty and the Beast van Stage Entertainment en medio 2007 werd Kuifje: De Zonnetempel, met o.a. Jelle Cleymans een groot succes. Tenslotte plande Studio 100 in 2008 zijn prestigeproject Daens, de musical.
Het kleine productiehuis Judas TheaterProducties baant zich nu ook een weg naar professionele voorstellingen. The Last Five Years met Ann Van den Broeck en Jan Schepens in 2008 kreeg veel bijval van pers en publiek.
Het Conservatorium van Brussel biedt bovendien een 4-jarige professionele bachelor in Musical aan.
[bewerken] Stage Entertainment
[bewerken] Stadsschouwburg Antwerpen
- 2009 - High School Musical
- 2009 - Sunset Boulevard
- 2008 - Ciske de Rat
- 2007 - Belle en het Beest
- 2006 - My Fair Lady
- 2006 - Jesus Christ Superstar
- 2006 - Mamma Mia!
- 1996 - Cats²
[bewerken] Vlaamse tournees
- 2008 - Evita
[bewerken] Music Hall Promotions
[bewerken] Stadsschouwburg Antwerpen
- 2009 - The Sound of Music¹
- 2009 - Elisabeth: Het verhaal van keizerin Sissi
- 2008 - Assepoester¹
- 2005-2006 - Dracula, de musical
- 2001-2002 - Alladin, de musical
- 1999-2000 - The Phantom of the Opera
- 1998-1999 - Les Misérables²
- 1997-1999 - De Tovenaar van Oz
- 1996 - Cats²³
[bewerken] Vlaamse tournees
- 2009-2010 - Bal der Vampieren
- 2008-2009 - Annie¹
- 2008 - Fame¹
- 2008 - Grease¹
- 2006 - Peter Pan
- 2003-2004 - Romeo & Julia - van Haat tot Liefde
[bewerken] Koninklijk Ballet van Vlaanderen
[bewerken] Stadsschouwburg Antwerpen
- 1998-1999 - Les Misérables²
- 1996 - Cats²³
[bewerken] Vlaamse Opera Antwerpen
- 1988-1991 - West Side Story
- 1986-1989 - My Fair Lady
[bewerken] Vlaamse tournees
- 1996-1997 - Sacco & Vanzetti
- 1991-1993 - Anatevka
- 1990-1992 - Dear Fox
- 1987-1989 - Evita
[bewerken] Studio 100
[bewerken] Koningin Elisabethzaal Antwerpen
- 2002 - Doornroosje
- 2001 - Robin Hood
- 1999 - Assepoester
- 1998 - Sneeuwwitje
[bewerken] Antwerpen X
- 2008-2009 - Daens, de musical
[bewerken] Zaal Elckerlyc Antwerpen
- 2004 - Bloedbroeders
[bewerken] Vlaamse tournees
- 2005 - Sneeuwwitje
- 2004 - De Kleine Zeemeermin
- 2003 - De 3 Biggetjes
[bewerken] Overig
- 2009 - De Kriegels
- 2008 - The Last Five Years en Salut en de Kost !!!!!!
- 2007 - Kuifje: De Zonnetempel
- 2001-2002 - Kuifje: De Zonnetempel
¹ = Deze musicals zijn een samenwerking met V&V Entertainment
² = Deze musicals zijn een samenwerking met het Koninklijk Ballet van Vlaanderen / Music Hall Promotions
³ = Deze musicals zijn een samenwerking met Stage Entertainment
[bewerken] Zie ook
| Referenties: |
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Musicals van Wikimedia Commons. |

