Les Misérables (musical)

Les Misérables, Les Mis of Les Miz is een musical uit 1980 die is gebaseerd op het gelijknamige boek van Victor Hugo uit 1862. In 1980 werd de roman door Claude-Michel Schönberg en Alain Boublil bewerkt tot een Franse musical. Vijf jaar later werd een Engelse vertaling gemaakt en in 1991 vertaalde Seth Gaaikema de musical in het Nederlands. Op 8 oktober 2006 vierde de musical zijn 21ste verjaardag en werd het de langstlopende West End-musical in de wereld. De musical draait nog steeds in de West End te Londen.

Bekende nummers van deze musical, die een Tony Award voor beste musical won, zijn: "I Dreamed a Dream" ("Mijn droom"), "One Day More" ("Nog één dag"), "A Heart Full of Love" ("Mijn hart zingt voor jou"), "Stars" ("Ster"), "Bring Him Home" ("Breng hem thuis"), "Do You Hear the People Sing?" ("Hoor je 't zingen op de straat?"), "Master of the House" ("Baas van 't hele Spul") en "On My Own" ("Heel alleen").

Korte beschrijving van de verhaallijn en de personages

De personages in de musical hebben te maken met vele misstanden in Frankrijk. Ze willen signalen aan het volk geven om te gaan strijden en een revolutie te beginnen. De hoofdpersoon uit de musical, Jean Valjean, heeft negentien jaar in de gevangenis gezeten voor het stelen van een stuk brood. Hij komt voorwaardelijk vrij, maar doordat hij een nieuwe identiteit aanneemt, overtreedt hij de voorwaarden. De politieinspecteur Javert komt achter Valjeans nieuwe identiteit en raakt geobsedeerd om hem te vinden. Fantine, een alleenstaande moeder, komt terecht in de prostitutie om haar dochter Cosette te helpen. Fantine overlijdt en Jean Valjean adopteert Cosette. (Cosette wordt later verliefd op één van de studentenopstandelingen, genaamd Marius Pontmercy). De Thénardiers zijn onbetrouwbare herbergiers en hebben Cosette in huis genomen, voordat Jean Valjean haar adopteerde. Cosette werd bij de Thénardiers totaal verwaarloosd. Hun echte dochter, Éponine, wordt in alles verwend en voorgetrokken. Zij wordt later, net als Cosette, verliefd op Marius. Marius is echter al verliefd op Cosette. Enjolras is de studentenleider die samen met de studenten een revolutie plant om daarmee de armen te helpen. Gavroche is een straatkind die de studenten helpt met hun plan. Verder bestaat het ensemble uit prostituees, studentenopstandelingen, fabrieksarbeiders e.v.a.

Achtergrondinformatie

Cameron Mackintosh kreeg in 1982, zes maanden nadat hij Cats op de planken heeft gezet, van regisseur Peter Ferago de muziek van de Franse versie van Les Misérables te horen. Ferago was verkocht toen hij de muziek hoorde en vroeg aan Mackinthosh of hij een Engelse versie wilde produceren. Mackintosh had in het begin hier zijn twijfels over, maar uiteindelijk heeft hij toch besloten om een productie te starten. De journalist en dichter James Fenton zou in eerste instantie de Engelse liedteksten schrijven, maar uiteindelijk kreeg Herbert Kretzmer de eer om dit te doen. Alain Boublil had de Franse liedteksten geschreven. Een deel van zijn werk heeft Kretzmer "ruw vertaald", een ander deel is wel strikt overgenomen vanuit het Frans naar het Engels. Ook zijn er extra liederen geschreven voor de Engelse versie, door zowel Kretzmer als Trevor Nunn.

Trevor Nunn en John Caird kregen de regie in handen. De Royal Shakespeare Company zorgde ervoor dat de musical op de planken kwam. Roger Allam en Alun Armstrong, werknemers van dit bedrijf, werkten mee aan dit hele gebeuren. De première van de musical was in Londen op 8 oktober 1985 in het Barbican Arts Centre. Later verhuisde de productie naar het Palace Theatre en nog later naar het Queen's Theatre, waar de musical nog steeds draait. De meningen van critici over de musical vielen uiteen. Sommige literaire geleerden vonden het prachtig om een stuk van de Franse literatuur te zien, anderen vonden de musical te zwaar. Maar al met al is de musical onder het publiek een groot succes.

Inhoudsbeschrijving

Acte I

1815, Digne

Jean Valjean is, na negentien jaar dwangarbeid, wegens het stelen van een brood, voorwaardelijk vrijgelaten. Hij merkt dat zijn gele vrijheidsbrief, die hij bij wet verplicht is te tonen, hem veroordeelt tot het leven van een paria. Alleen de vrome bisschop van Digne behandelt hem vriendelijk. Valjean, verbitterd door jaren van ontbering, "beloont" de goedheid van de bisschop door het stelen van zijn zilveren bestek. Valjean wordt gearresteerd en teruggebracht door de politie. Hij is verbijsterd als de bisschop, om hem te redden, liegt tegen de politie en hem bovendien nog twee waardevolle kandelaars schenkt. (Omlaag, omlaag) Jean Valjean besluit heimelijk om een nieuw leven te beginnen, in strijd met de voorwaarden van zijn vrijlating. (Wat deed ik, Heer?)

1823, Montreuil-sur-mer

Het is acht jaar later. Valjean heeft zijn vrijlatingsbrief verscheurd en zijn naam veranderd in Monsieur Madeleine. Hij heeft zich opgewerkt tot eigenaar van een fabriek en burgemeester van Montreuil. Een van zijn werknemers, Fantine, heeft in het geheim een onwettig kind. Wanneer de andere vrouwen hier achter komen, eisen ze haar ontslag. De voorman, wiens avances zij heeft afgewezen, gooit haar op straat. (Aan het eind van de dag) Fantine zingt over haar gebroken dromen en over de vader van haar dochter die haar verlaten heeft. (Mijn Droom) Wanhopig op zoek naar geld om medicijnen en de verzorging van haar dochter te betalen, besluit Fantine haar medaillon en haar prachtige lokken te verkopen. Ze sluit zich aan bij de prostituees en verkoopt zichzelf. (Lekkere Meiden) Volkomen vernederd door haar nieuwe beroep raakt ze in gevecht met een potentiële klant. Op het moment dat Javert haar gevangen wil nemen verschijnt de burgemeester. (Fantines arrestatie) Bewust van z’n eigen verantwoordelijkheid in het lot van z’n voormalige fabrieksarbeidster eist hij dat ze naar een ziekenhuis wordt gebracht. Kort hierna redt de burgemeester een man die bekneld is geraakt onder een gekantelde kar. Dit herinnert Javert aan de buitengewone kracht van de veroordeelde 24601; Jean Valjean, een man die zijn woord brak, een man die hij jaren lang achtervolgde en die hij naar eigen zeggen, zojuist gevangen heeft genomen. Valjean wil niet dat in plaats van hem een ander in de gevangenis terecht komt en bekent dat hij veroordeelde 24601 is. (Wie ben ik?) Tot zijn grote verbazing wordt hij echter vrijgesproken van het zich niet houden aan de voorwaarden van zijn invrijheidstelling. Hij beseft dat hem nog weinig tijd rest om Fantine te bezoeken en haast zich naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis belooft Valjean de stervende Fantine haar dochter Cosette te vinden en voor haar te zorgen. (Kom bij mij) Op dat moment komt Javert binnen om hem te arresteren, maar Valjean slaat Javert van zich af en ontsnapt. (Man tegen man)

1823, Montfermeil

Cosette woont al vijf jaar bij de familie Thénardier die een herberg drijft. Op vreselijke wijze misbruiken ze het kleine meisje als sloofje terwijl ze hun eigen dochter Eponine mateloos verwennen. Cosette droomt van een beter leven. (Mijn luchtkasteel) Valjean vindt Cosette als ze in het donker water aan het scheppen is uit de put. Ondertussen vieren de Thénardiers feest, nadat ze verschillende manieren hebben gevonden om hun klanten op te lichten. (Baas van het hele spul) Hij betaalt de Thénardiers om Cosette mee te mogen nemen en brengt haar naar Parijs. Maar Javert zit hem op de hielen. (De Thénardier Wals)

1832, Parijs

Negen jaar later; het is zeer onrustig in de stad vanwege de naderende val van de populaire generaal Lamarque, de enige man in de regering die zich het lot van de armen aantrekt. (Omlaag) Het straatkind Gavroche is in z'n element tussen de prostituees en armen van de hoofdstad. Een van de straatbendes wordt geleid door Thénardier en zijn vrouw. Ze proberen Jean Valjean en Cosette te overvallen. Deze worden ontzet door Javert die Valjean niet heeft herkend totdat deze zich in veiligheid heeft gebracht. Javert staart naar de sterren en zingt over zijn obsessie om Valjean te pakken te krijgen. (Ster) Eponine, de dochter van de Thénardiers die heimelijk verliefd is op de student Marius, stemt met tegenzin in hem te helpen Cosette te vinden, op wie hij verliefd is geworden. In de tussentijd bereidt een groep idealistische studenten zich voor op de revolutie, die ongetwijfeld zal uitbreken als generaal Lamarque sterft. (Rood Zwart) Als Gavroche het nieuws van de dood van de Generaal brengt, gaan de studenten onder leiding van Enjolras de straat op om steun van het volk te krijgen. (Hoor je 't zingen op de straat?) Alleen Marius is afgeleid door zijn gedachten aan die mysterieuze Cosette. Cosette wordt verteerd door haar gevoelens voor Marius op wie ze verliefd is geworden. Valjean realiseert zich dat de veranderingen zich bij zijn "dochter" snel voltrekken, maar hij weigert haar iets over haar jeugd te vertellen. (In mijn hart) Ondanks haar eigen gevoelens voor Marius brengt een bedroefde Eponine hem naar Cosette. (Mijn hart zingt voor jou) Ze voorkomt ook nog een poging van haar vaders bende om het huis van Valjean te beroven. (Poging tot inbraak) Valjean, overtuigd dat het Javert was die zich bij het huis schuilhield, zegt Cosette dat ze zich moeten voorbereiden het land te ontvluchten. (Schimmen uit het verleden) Aan de vooravond van de revolutie bekijken de studenten en Javert de situatie vanuit verschillende gezichtspunten: Cosette en Marius zijn verscheurd door wanhoop, niet wetend of zij elkaar ooit weer zullen zien. Eponine treurt over het verlies van Marius, en Valjean ziet uit naar de veiligheid van de ballingschap. Ondertussen dromen de Thénardiers van een rijke, clandestiene buit als gevolg van de chaos die gaat komen. (Nog een dag)

Acte II

De studenten bereiden zich voor een barricade te bouwen. Javert geeft zich uit als rebel en biedt zich aan om de regeringstroepen te bespioneren. Als Marius ziet dat Eponine zich heeft aangesloten bij de opstand, stuurt hij haar met een brief naar Cosette met het doel beiden in veiligheid te brengen. De brief wordt door Valjean onderschept in de Rue Plumet. Eponine besluit om, ondanks wat Marius tegen haar heeft gezegd, toch naar hem terug te gaan op de barricade. (Heel alleen) De barricade is gebouwd, de revolutionairen negeren een waarschuwing van het leger dat ze zich moeten overgeven of sterven. (In naam van de vrijheid) De kleine Gavroche ontmaskert Javert als spion van de politie. (Wij Ukkies) In een poging om terug te keren naar de barricade, wordt Eponine neergeschoten en sterft zij in de armen van Marius. (Regen maakt de velden groen) Valjean, op zoek naar Marius, komt op de barricade en redt het leven van Enjolras. Als beloning wordt hem de kans gegeven Javert te doden, maar in plaats daarvan laat hij hem gaan. De studenten installeren zich voor een nacht op de barricade. (Drink met mij op lang voorbij) In de stilte van de nacht bidt Valjean tot God om Marius te sparen in het vreselijk gevecht dat komen gaat. (Breng hem thuis) De volgende dag, wanneer de munitie dreigt op te raken, gaat Gavroche er op uit om meer te verzamelen. Hij wordt neergeschoten. Alle rebellen worden gedood, zo ook hun leider Enjolras. (Het beslissende gevecht) Valjean vlucht met de bewusteloze Marius op zijn schouder via de riolen. Thénardier doorkruist ook de riolen om de lijken te bestelen (Hond eet hond) . Terwijl Valjean even rust steelt Thénardier een ring van de hand van de bewusteloze Marius. Valjean treedt nog eenmaal in het daglicht voor een confrontatie met Javert. Hij smeekt om tijd, zodat hij Marius naar het ziekenhuis kan brengen. Javert besluit om hem te laten gaan. Zijn onbuigbare principes over het recht zijn aan stukken geslagen door de barmhartigheid van Valjean. Hij doodt zichzelf door een sprong in het kolkende water van de Seine. (Javerts zelfmoord) Een aantal Parijse vrouwen heeft zich neergelegd bij de mislukte opstand en rouwen om de slachtoffers. (Cirkels) Marius rouwt om de dood van zijn vrienden. (Lege stoelen, lege tafels) Zich niet bewust van wie hem heeft gered, herstelt Marius door de goede zorgen van Cosette. (Elke dag) Valjean vertelt de waarheid over zijn verleden aan Marius. Hij staat erop weg te gaan zodra het jonge stel getrouwd is. Dat is beter dan door zijn aanwezigheid, de vroomheid en veiligheid van hun samenzijn te besmetten. Op de bruiloft van Marius en Cosette (Bruiloftslied) proberen de Thénardiers Marius te chanteren. (Bedelaars op het feest) Monsieur Thénardier zegt dat Cosettes vader een moordenaar is en als bewijs laat hij een ring zien die hij gestolen heeft van het lijk in het riool op de dag dat de barricade viel. Het is Marius' eigen ring. Hij realiseert zich dat het Valjean was die hem die nacht heeft gered. Cosette en hij gaan naar Valjean waar Cosette voor het eerst in haar leven hoort over haar eigen verleden. De oude man sterft en verenigt zich met de geesten van Fantine, Eponine en al diegenen die stierven op de barricaden. (Finale)

Songlist (versie 2008)

	Engelse versie	Nederlandse versie			Engelse versie	Nederlands versie
	First Act	Eerste Akte			Second Act	Tweede Akte
	Prologue: 1815, Toulon	Proloog: 1815, Toulon		1	On my own	Heel alleen
1	Work Song	Omlaag, omlaag		2	Building the Barricade	In naam van de vrijheid *
2	What have I done?	Wat deed ik, Heer?		3	Little People	Wij Ukkies *
	1823, Montreuil-sur-Mer	1823, Montreuil-sur-Mer		4	A little fall of rain	Regen maakt de velden groen *
3	At the end of the day	Aan het eind van de dag		5	Drink with me	Drink met mij op lang voorbij
4	I dreamed a dream	Mijn droom		6	Bring him home	Breng hem thuis
5	Lovely Ladies	Lekkere meiden		7	The Final Battle	Het Beslissende gevecht
6	Fantine's Arrest	Fantines arrestatie *		8	Dog eats dog	Hond eet hond *
7	Who am I?	Wie ben ik?		9	Javert's suicide	Javerts zelfmoord
8	Come to me	Kom bij mij (Fantines dood)		10	Turning	Cirkels *
9	The Confrontation	Man tegen man *		11	Empty chairs at empty tables	Lege stoelen, lege tafels
	1823, Montfermeil	1823, Montfermeil		12	Every day	Elke dag *
10	Castle on a cloud	Mijn luchtkasteel		13	Wedding chorale	Bruiloftslied
11	Master of the House	Baas van het hele spul		14	Beggars at the feast	Bedelaars op het feest
12	Thénardier Waltz	De Thénardierwals *		15	Finale	Finale
	1832, Paris	1832, Parijs
13	Look Down	Omlaag *
14	Stars	Ster
15	Red and black	Rood zwart
16	Do you hear the people sing?	Hoor je 't zingen op de straat?
17	In my life	In mijn hart *
18	A heart full of love	Mijn hart zingt voor jou
19	Attack on Rue Plumet	Poging tot inbraak *
20	One day more	Nog een dag
* Niet op soundtrack Nederlandse musical 2008

Personages

Zie hieronder een lijst van personages:

Personage	Zangstem	Beschrijving
Javert	bariton of bas-bariton	Respecteert de wet boven alles. Hij is vastbesloten Valjean te achtervolgen en te laten veroordelen om op die manier voor gerechtigheid te zorgen.
Jean Valjean	tenor	Valjean heeft negentien jaar in de gevangenis gezeten voor het stelen van een stuk brood en vanwege vele ontsnappingspogingen. De rest van zijn leven zal hij in proeftijd blijven en moet hij overal waar hij komt een brief laten zien waarop de goedkeuring van zijn vrijlating staat. Hij overtreedt de voorwaarden van zijn proeftijd door een nieuwe identiteit aan te nemen en wordt fabriekseigenaar en burgemeester van een kleine stad. Later gaat hij voor Cosette zorgen, de dochter van Fantine.
De bisschop van Digne	bas-bariton	De bisschop geeft Valjean na zijn vrijlating een tijdje onderdak en schenkt hem servies van zilver en spreekt hem moed in.
Fantine	mezzosopraan	Een fabrieksarbeidster die haar baan verliest omdat ze tevens in de prostitutie werkt en dit niet getolereerd wordt. Haar dochter krijgt onderdak van de Thénardiers, in ruil voor geld, omdat ze niet in staat is om voor haar kind te zorgen. Ze voelde zich genoodzaakt de prostitutie in te gaan om de Thénardiers te kunnen blijven betalen.
Jonge Cosette	mezzosopraan	De tienjarige Cosette is de dochter van Fantine en ze wordt als sloof behandeld door de Thénardiers.
Madame Thénardier	mezzosopraan	De onbetrouwbare vrouw van Monsieur Thénardier.
Monsieur Thénardier	bariton of tenor	Een tweederangs dief die een herberg runt in een kleine stad.
Gavroche	jongenssopraan	Gavroche is een straatkind dat de straat goed in de gaten houdt en helpt met de revolutie.
Enjolras	bariton of tenor	Enjolras is de leider van de studentenopstand.
Marius Pontmercy	tenor	Marius is een studentenopstandeling die goed bevriend is met Éponine, maar verliefd is op Cosette.
Éponine Thénardier	mezzosopraan	Dochter van de Thénardiers. Éponine groeit samen op met Cosette, maar wordt in tegenstelling tot haar in alles voorgetrokken.
Cosette	sopraan	Cosette, dochter van Fantine, wordt verliefd op Marius.

De musical in verschillende landen

Frankrijk

De wereldpremière van de musical was op september 1980 in Parijs in het Palais des Sports . De bedoeling was de show acht maanden te laten lopen, maar na 107 shows stopte men wegens de tegenvallende bezoekersaantallen. Hiermee was in Frankrijk, gezien de korte looptijd, de musical een flop te noemen.

Verenigd Koninkrijk

In 1982 bracht Peter Ferago, een jonge regisseur, de muziek van Les Misérables onder de aandacht van producent Cameron Mackintosh, die wel een markt zag in een nieuwe musicalproductie. Herbert Kretzmer vertaalde en bewerkte de liedteksten in het Engels en voegde nieuw materiaal toe. Trevor Nunn en John Caird deden de regie en adaptatie. De geheel aangepaste musical startte op 8 oktober 1985 in de Barbican Centre en draait tot heden in Londen. Na de openingsrun van drie maanden in de Barbican Centre ging de productie over naar het Palace Theatre om daarna door te gaan naar het eveneens aan Shaftesbury Avenue gelegen Queen's Theatre. Hiermee is het sinds 2006 de langst lopende musical ooit.

De oorspronkelijke cast van de Londense productie bestond uit:

• Jean Valjean - Colm Wilkinson
• Javert - Roger Allam
• Marius - Michael Ball
• Cosette - Rebecca Caine
• Fantine - Patti LuPone
• Eponine - Frances Ruffelle
• Enjolras - David Burt
• Thénardier - Alun Armstrong
• Madame Thénardier - Sue Jane Tanner
• Gavroche - Ian Tucker

Verenigde Staten

De première van de Broadway-productie was op 12 maart 1987. De productie werd genomineerd voor twaalf Tony Awards, waarvan er acht werden gewonnen, inclusief die voor Beste Musical en Originele Muziek. De productie liep tot 18 mei 2003. Met een totaal van 6680 opvoeringen is het de op twee na meest opgevoerde show in de geschiedenis van Broadway. Op 9 november 2006 startte een volledig nieuwe, herziene versie van de musical in het Roadhurst Theatre.

De oorspronkelijke cast van de Broadway-productie bestond uit:

• Jean Valjean - Colm Wilkinson
• Javert - Terrence Mann
• Marius - David Bryant
• Cosette - Judy Kuhn
• Fantine - Randy Graff
• Eponine - Frances Ruffelle
• Enjolras - Michael Maguire
• Thénardier - Leo Burmester
• Madame Thénardier - Jennifer But
• Gavroche - Braden Danner

Nederland

Van 1991 tot 1992 werd Les Misérables voor de eerste keer opgevoerd in Nederland in het Amsterdamse Carré en in het nieuwe Circustheater in Scheveningen. Veel Nederlandstalige acteurs hebben indertijd hun opwachting gemaakt en sindsdien de kans gehad om nog in vele andere musicals te mogen spelen. Vanaf 2008 wordt de musical voor de tweede keer in Nederland opgevoerd, met een nieuwe generatie musicalacteurs. De try-outs begonnen op 1 april 2008 en op 20 april 2008 is de musical in première gegaan in het nieuwe Luxor Theater in Rotterdam. De tweede versie heeft tot ongeveer het einde van 2008 op de planken gegaan en is begin 2009 verhuisd naar Carré. Zowel de huidige versie als die uit 1991 zijn geproduceerd door Joop van den Ende. Volgens een uitspraak van één van de spelers, Carlo Boszhard, zou de uitvoering van 2008 de grootste, de mooiste musical ever zijn.

In de 2008 versie zijn nieuwe arrangementen gebruikt die gemaakt zijn door Stephen Metcalfe. Volgens Joop van den Ende Theaterproducties zullen deze nieuwe arrangementen na Nederland in alle Les Misérables-producties over de hele wereld gebruikt worden.

Rolverdeling

Rol	cast 1991	cast 2008/2009
Jean Valjean	Henk Poort	René van Kooten
Alternate Jean Valjean	Robert Valter	Tony Neef
Javert	Ernst Daniël Smid	Wim van den Driessche
Geketenden/Dwangarbeiders	Robert Valter, Erik Milo, Peter de Smet, Dennis Kivit, Uwe Kröger	Dirk Postma, Rutger Bulsing, Remko Harms, Marcel Visscher, Jochem Feste Roozemond
Arbeider	Stanley Burleson	Marcel Visscher
herbergiersvrouw	Magot Giselle	Michelle Splietelhof
Herbergier	Arthur Schempler	Jochem Feste Roozemond
Bisschop van Digne	Bert Luttjeboer	Guido Gottenbos
Politieagenten	Rick Luycx, Thomas Hurter	Gerben Grimmius, Jurko van Veenendaal
Fantine	Pia Douwes	Nurlaila Karim
Ploegbaas	Erik Milo	Richard Spijkers
Fabrieksmeisje	Maya Hakvoort	Michelle Splietelhof
Matrozen	Uwe Kröger, Robert Valter, Dennis Kivit	Marcel Visscher, Pieter van Nieuwenhuyze, Pieter Klinck
Oude vrouw 1	Irene Kuiper	Janneke van Duijnhoven
Oude vrouw 2	Doris Baaten	Hilke Bierman
Pooier	Thomas Hurter	Jochem Feste Roozemond
Bamatabois	Peter De Smet	Jurko van Veenendaal
Madame Thénardier	Simone Kleinsma ,later Irene Kuiper	Marjolein Algera
Thénardier	Paul de Leeuw ,later Door van Boeckel	Carlo Boszhard
Alternate Thénardier	Bert Luttjeboer	Richard Groenendijk / Jack van Gelder
Eponine	Vera Mann	Celine Purcell
Marius	Danny de Munk	Jamai Loman
Cosette	Joke de Kruijf	Suzan Seegers
Enjolras	Bill van Dijk	Freek Bartels vanaf december 2008 Dieter Troubleyn
Legerofficier	Alberto ter Doest	Niels Jacobs
Montparnasse	Stanley Burleson	Marcel Visscher
Babet	Rick Luycx	Gerben Grimmius
Brujon	Robert Valter	Guido Gottenbos
Claquesous	Thomas Hurter	Jochem Feste Roozemond
Combeferre	Bas Groenenberg	Dirk Postma
Feuilly	Uwe Kröger	Remko Harms
Courfeyrac	Erik Milo	Jurko van Veenendaal
Joly	Dennis Kivit	Pieter Klinck
Grantaire	Peter De Smet	Rutger Bulsing
Lesgles	Bert Luttjeboer	Richard Spijkers
Jean Prouvaire	Arthur Schlemper	Pieter van Nieuwenhuyze

Understudy's cast 2008/2009:

• Jean Valjean : Richard Spijkers en Wim Van Den Driessche
• Javert: Guido Gottenbos en Richard Spijkers
• Marius: Pieter van Nieuwenhuyze en Remko Harms
• Cosette: Manon Novak en Afra Voesenek
• Fantine: Fanny Drenthe en Janneke van Duijnhoven
• Eponine: Barbara de Wit, Maudy Bremer en Tashka Cijntje
• Enjolras: Marcel Visscher en Rutger Bulsing
• Thénardier: Gerben Grimmius en Jochem Feste Roozemond
• Madame Thénardier: Kirsten Cools en Daniëlle Veneman

België

Van 1998-1999 werd Les Misérables in Vlaanderen opgevoerd. Hans Peter Janssens speelde de hoofdrol. Hij heeft ook de titel "langst spelende Jean Valjean" gekregen voor zijn prestaties op West End (2000-2003) en speelde van 2006 tot en met 21 juni 2008 Javert in het Queens Theatre in Londen.

De cast uit 1998 bestond uit:

• Jean Valjean - Hans Peter Janssens
• und.Jean Valjean - Ton Peeters en Marc Dollevoet
• Javert - Jan F. Danckaert
• und.Javert - Rob van der Meule en Jeroen Van Delft
• Marius - Rein Kolpa
• und.Marius - David Verbeeck en Jan Schepens
• Cosette - Deborah Dutcher
• und.Cosette - Sigrid Van Coillie en Hilde Van Wesepoel
• Fantine - Hilde Norga
• und.Fantine - Brigitte Derks en Nicole Hermans
• Eponine - Chadia Cambie
• und.Eponine - Kietje Sewrattan en Maudy Bremer
• Enjolras - Addo Kruizinga
• und.Enjolras - Jan Schepens en Gert-Jan Heuvelmans
• Thénardier - Marc Lauwrys
• und.Thénardier - Guido Naessens en Stefan Hamblok
• Madame Thénardier - Daisy Thys
• und.Madame Thénardier - Emkay Sikora en Nicole Hermans

Andere landen

De musical is ook opgevoerd in: Japan, Israël, Hongarije, Australië, IJsland, Noorwegen, Oostenrijk, Canada, Polen, Zweden, Denemarken, Nieuw-Zeeland, Tsjechië, Spanje, Ierland, Bermuda, Malta, Filipijnen, Mauritius, Singapore, Duitsland, Korea, Zuid-Afrika, Finland, Argentinië, Brazilië, Estland, China en Mexico. Les Miserables is in totaal in 21 talen opgevoerd.

Muziekopnamen

Engelse taal

Er zijn enkele noemenswaardige muziekopnamen van Les Misérables verkrijgbaar in het Engels. De vier bekendste opnamen zijn: de originele Londense versie, de originele Broadway versie, de concertversie ten ere van de tiende verjaardag van Les Mis en de volledige symfonische versie.

Originele Londense versie

De originele Londense versie was de eerste muziekopname van Les Mis in het Engels. Deze versie is opgenomen in 1985, toen deze musical "onofficieel" in wereldpremière ging. De officiële wereldpremière was in Parijs, maar aangezien deze productie flopte, wordt de originele Londense versie door velen als "de eerste echte" Les Misérables gezien.

Originele Broadway versie

De originele versie van Broadway is opgenomen in 1987, twee jaar na opnames van de originele Londense versie. Verschillende liedjes zijn aangepast. Die aanpassing is nog steeds te merken in de huidige versies van Les Mis. Net als bij de originele Londense versie zijn niet alle liedjes opgenomen in het album, omdat deze belangrijk zijn voor de plot. (Vb. Fantine's Arrest, The Runaway Cart, The Final Battle). Beide versie laten dezelfde liedjes achterwege op hun cd's.

Concertversie

Deze versie was de opname van een concert van Les Misérables uit 1995, ten ere van het 10-jarig bestaan van de Engelse Les Misérables (De originele versie uit Parijs niet meegerekend dus). Omdat het een concert betreft, werden alle liederen "live" ten gehore gebracht. Dit zorgde ervoor dat de opname van het concert anders overkwam dan de andere opnames, die geregistreerd werden in een studio. Ook zong een koor mee om de ziekte aids onder de aandacht te brengen. De liederen werden achter elkaar, zonder pauzes en in één keer opgenomen. Het album bevat ook toespraken, die deel uitmaakten van het concert. Net als in de voorgaande versies werden bepaalde liederen niet gezongen. Mede omdat sommige moeilijk waren om te zingen. (Vb. Liedjes uit de hoofdplot, the Robbery).

De cast van deze concertversie bestond uit: Colm Wilkinson als Valjean, Philip Quast als Javert, Ruthie Henshall als Fantine, Alun Armstrong als Thénardier, Jenny Galloway als Madame Thénardier, Lea Salonga als Éponine, Adam Searles als Gavroche, Hannah Chick als de jonge Cosette, Michael Ball als Marius, Michael Maguire als Enjolras, Judy Kuhn als Cosette en Anthony Crivello als Grantaire.

Volledige symfonische versie

De volledige symfonische versie werd opgenomen in 1987 en uitgebracht in 1990. Deze opname is tot op heden de enige Engelse versie waarin alle muziek uit de musical op cd is uitgebracht. (De andere versie betreft een Tsjechische productie). Cameron Mackintosh was eerst van plan de Australische cast voor deze versie te gebruiken, maar kwam later op het idee om hiervoor internationale castleden te kiezen van over de hele wereld. Deze versie werd op drie plaatsen in de wereld opgenomen.

Het album, geproduceerd door David Caddick, won in 1991 een Grammy Award voor de "Best Musical Cast Show Album". De cast bestond uit: Gary Morris als Valjean, Philip Quast als Javert, Debra Byrne als Fantine, Gay Soper als Madame Thénardier, Barry James als Thénardier, Kaho Shimada als Éponine, Michael Ball als Marius, Anthony Warlow als Enjolras en Tracy Shayne als Cosette.

Nominaties en prijzen

Plays and Players London Theatre Critics' Awards Londen (1985)

• Plays and Players London Theatre Critics' Award voor Beste nieuwe musical -

11 van de 23 nominaties waren voor Les Misérables.

Tony Awards Broadway (1987)

• Tony Award voor Beste musical - (gewonnen)
• Tony Award voor Beste Libretto - Claude-Michel Schönberg en Alain Boublil (gewonnen)
• Tony Award voor Beste Originele Muziek - Claude-Michel Schönberg, Alain Boublil en Herbert Kretzmer (gewonnen)
• Tony Award voor Beste Mannelijke Hoofdrol in een Musical - Terrence Mann
• Tony Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Musical - Colm Wilkinson
• Tony Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Musical - Michael Maguire (gewonnen)
• Tony Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Musical - Frances Ruffelle (gewonnen)
• Tony Award voor Beste Vrouwelijke Bijrol in een Musical - Judy Kuhn
• Tony Award voor Beste Set voor een Musical - John Napier (gewonnen)
• Tony Award voor Beste Kostuums voor een Musical - Andreane Neofitou
• Tony Award voor Beste Belichting voor een Musical - David Hersey (gewonnen)
• Tony Award voor Beste Regie van een Musical - Trevor Nunn en John Caird (gewonnen)

John Kraaijkamp Musical Awards Rotterdam (2008)

• John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Mannelijke Hoofdrol in een Grote Musical - Wim van den Driessche
• John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Mannelijke Hoofdrol in een Grote Musical - René van Kooten (gewonnen)
• John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Vrouwelijke Bijrol in een Grote Musical - Marjolein Algera
• John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Mannelijke Bijrol in een Grote Musical - Jamai Loman (gewonnen)
• John Kraaijkamp Musical Award voor Aanstormend Talent - Freek Bartels (gewonnen)
• John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Lichtontwerp - David Hersey en Richard Pacholski (gewonnen)
• John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Script - Alain Boublil en Jean- Marc Natel

John Kraaijkamp Musical Awards (2009)

• ANWB Publieksprijs - Beste Grote Musical

Voor een prijs in de categorie Grote Musical moeten minimaal twaalf leden van de cast op het podium staan.

Trivia

• Deze musical zorgde in de jaren '80 samen met andere musicals als Cats, The Phantom of the Opera, en Miss Saigon voor een flinke toestroom van mensen naar Broadway.
• De afbeelding die onafscheidelijk verbonden is met dit werk is de afbeelding met Cosette erop. Meestal is ze te zien van schouder-tot-hoofd met op de achtergrond de Franse vlag. Deze afbeelding is gebaseerd op het werk van Emile Bayard, die in het originele boek van Les Misérables te vinden is uit 1862. (Zie eerste afbeelding in de galerij onderaan deze pagina.)

Discografie

Albums

Album(s) met eventuele hitnoteringen in de Nederlandse Album Top 20/50/75/100	Datum van verschijnen	Datum van binnenkomst	Hoogste  positie	Aantal  weken	Opmerkingen
Les Misérables	1991	18-05-1991	13	11	Soundtrack Nederlandse musical 1991
Les Misérables	2008	05-07-2008	11	19	Soundtrack Nederlandse musical 2008

Album(s) met hitnoteringen in de Vlaamse Ultratop 50/100/200	Datum van verschijnen	Datum van binnenkomst	Hoogste  positie	Aantal  weken	Opmerkingen
Les Misérables	1998	08-08-1998	3	13	Soundtrack originele Broadway cast

Bronnen, noten en/of referenties