Charleroi

Charleroi Stad in België Geografie Gewest Wallonië Provincie Henegouwen Arrondissement Charleroi Coördinaten 50°24′N, 4°26′E Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere 102,08 km² (2009) 37,37% 24,55% 38,08% Bevolking (Bron: Statbel) Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid 202.598 (01/01/2010) 48,5% 51,5% 1.985 inw./km² Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder (01/01/2008) 21,29% 61,88% 16,83% Buitenlanders 14,21% (01/01/2008) Politiek en bestuur Burgemeester Eric Massin (PS) Bestuur PS, MR, cdH Zetels PS MR cdH Ecolo FN onafhankelijke 51 23 14 6 4 3 1 Economie Gemiddeld inkomen 11.433 euro/inw. (2007) Werkloosheidsgraad 26,22% (jan. 2009) Overige informatie Postcode 6000 6001 6010 6020 6030 6030 6031 6032 6040 6041 6042 6043 6044 6060 6061 Deelgemeente Charleroi Marcinelle Couillet Dampremy Goutroux Marchienne-au-Pont Monceau-sur-Sambre Mont-sur-Marchienne Jumet Gosselies Lodelinsart Ransart Roux Gilly Montignies-sur-Sambre Zonenummer 071 NIS-code 52011 Politiezone Charleroi Website www.charleroi.be Detailkaart ligging binnen het arrondissement Charleroi in de provincie Henegouwen Portaal    België

Stadhuis

Karel II plein op zondagochtend (marktdag)

Belfort (UNESCO-werelderfgoed)

Sint-Christoffelkerk

Charleroi (Waals: Tchålerwè) is een grote industriestad in de Belgische provincie Henegouwen. De stad is ontstaan uit een fusie van de kleine kernstad Charleroi met veertien voorsteden waarmee ze vergroeid is. Charleroi telt ruim 201.000 inwoners op een oppervlakte van 102 km², en is daarmee naar inwonertal de op twee na grootste gemeente in België en de grootste in Wallonië. In het hele stedelijke gebied van Charleroi, inclusief omliggende gemeenten, wonen bijna 500.000 mensen. Charleroi ligt aan de rivier de Samber.

Naam

Charleroi heette oorspronkelijk Charnoy. De Spanjaarden maakten van dit dorpje een belangrijke vesting en hernoemden het in 1666 tot Charleroi, naar koning Karel II. Dit komt tot uitdrukking in de Latijnse term Caroloregium en het Franse bijvoeglijk naamwoord dat bij de stad hoort, carolorégien. Dit is ook de naam die aan de inwoners van de stad wordt gegeven, soms afgekort tot Carolos.

Doordat Charleroi lang een onaanzienlijke plaats was en niet onmiddellijk aan de taalgrens ligt, heeft het geen historische Nederlandse naam ontwikkeld. De zogezegde Nederlandse benaming Karelskoning is een neologisme, uitgevonden en geïntroduceerd door een Belgisch radioprogramma. In de praktijk wordt deze naam niet gebruikt. Vlamingen duiden de inwoners van Charleroi soms aan met Karolingers, maar met Karolingen bestaat geen enkele historische relatie.

Geschiedenis

In de Romeinse tijd was het gebied van de gemeente reeds bewoond getuige de Tumulus van Marcinelle.

Charleroi was in de late 17e eeuw en eerste helft van de 18e eeuw een van de vestingsteden die deel uitmaakten van de Nederlandse vestingsbarrière in de Zuidelijke Nederlanden.

Deelgemeenten

Charleroi (I) Dampremy (II) Lodelinsart (III) Gilly (IV) Montignies-sur-Sambre (V) Couillet (VI) Marcinelle (VII) Mont-sur-Marchienne (VIII)

Marchienne-au-Pont (IX) Monceau-sur-Sambre (X) Goutroux (XI) Roux (XII) Jumet (XIII) Gosselies (XIV) Ransart (XV)

Economie

Een stafkaart van 1933, waar de talrijke spoorlijnen en buurtspoorlijnen te zien zijn.

Charleroi, eens een belangrijk industrieel centrum (koolmijnen en staalindustrie), is nu vooral een stad van vergane glorie, met de bijhorende sociale problemen (torenhoge werkloosheid- en criminaliteitscijfers). Overal zijn er resten (terrils, gebouwen) zichtbaar waardoor Charleroi en de regio nog steeds bekend staat als Le Pays Noir, en geassocieerd wordt met mijnen. In de deelgemeente Marcinelle vond in 1956 de grootste mijnramp uit de Belgische geschiedenis plaats in de mijn Le Bois du Cazier. 262 mijnwerkers kwamen om, voornamelijk Italianen (na W.O.II massaal als "gastarbeiders" ingehuurd) en Vlamingen. Sinds kort zijn de oude mijngebouwen ingericht als museum en herdenkingssite. De mijnbouw is ondertussen voltooid verleden tijd, de staalindustrie nog slechts een schim van vroeger, ACEC (elektromechaniek), begin jaren 60 qua omzet nog zo groot als Philips, bestaat niet langer. Chemie (Solvay) en glas (Glaverbel), blijven nog overeind.

Met forse subsidies, (o.a. 750 miljoen euro van de Europese Unie voor de provincie Henegouwen), probeert het Waals Gewest het tij te keren, door nieuwe bedrijven aan te trekken. Zo kent de luchthaven van Charleroi, (deelgemeente Gosselies), die jarenlang een sluimerend bestaan leidde, sinds 2001 toen de goedkope luchtvaartmaatschappij Ryanair er neerstreek, als "Brussels-South Charleroi Airport", een forse toename van het aantal reizigers (meer dan 2 miljoen in 2004). De subsidies die Ryanair ontving van de Waalse Gewestregering, werden door de Europese Unie ondertussen echter beschouwd als concurrentieverstorend, en Ryanair moest de miljoenen euro's terugstorten aan de Waalse overheid. De economische reconversie van de regio is op dit ogenblik echter zeker nog geen feit.

Bijzonder is dat Charleroi geen echte universiteit bezit. Dit leidt ertoe dat veel leerlingen na het middelbaar onderwijs de stad verlaten om elders een studie te volgen. De stad heeft wel de Centre Universitaire de Charleroi (een instelling voor volwassenenonderwijs) en de paramedische afdelingen Institut Pédagogique et Social de Marcinelle (IPSMa) en Institut Provincial de Kinésithérapie de Nursing et d'Ergothérapie (IPKNE) van de hogeschool Haute Ecole Provinciale de Charleroi Universtité du Travail (HEPCUT), en de IESCA van de Haute Ecole Catholique Charleroi-Europe.

Verkeer en vervoer

De Samber bij het station Charleroi-Zuid

Rond de agglomeratie loopt een ringweg, de autosnelweg R3, die samen met de A15/E42 een volledig ring om de stad vormt. In het stadscentrum loopt nog een volledige ring, namelijk de R9. Opmerkelijk aan "la Petite Ceinture" is dat deze slechts uit één rijrichting bestaat, en op deze wijze in tegenwijzerzin een ring omheen de stadskern vormt.

Verder is Charleroi, en dan met name het station Charleroi-Sud, een belangrijk spoorwegknooppunt. O.a. de doorgaande Intercity van Luik naar Rijsel stopt er.

In Gosselies ligt de luchthaven van Charleroi, officieel "Brussels South Charleroi Airport".

Premetro

Zie het hoofdartikel Métro léger de Charleroi

In de agglomeratie is er een premetrosysteem waarvan er wel één tak is gebouwd, maar nooit in gebruik genomen is en andere trajecten zijn pas vele jaren na de bouw in dienst gesteld. Dit premetrosysteem was oorspronkelijk zeer groots opgevat voor een stad van deze omvang. Door budgetproblemen werden de plannen fors teruggeschroefd zodat er nu her en der boven- en ondergronds kant en klare spookstations te vinden zijn. In de lokale volksmond wordt wel de term "metro" gebruikt i.p.v. tram.

De bouw van deze premetro kwam er vooral om de lokale industrie o.a. Acec, opdrachten te bezorgen, eerder dan om een reëel vervoersprobleem op te lossen. Dit netwerk kan samen met de scheepslift van Strépy-Thieu op het Centrumkanaal beschouwd worden als een schoolvoorbeeld van een Grand Travail Inutile, veroorzaakt door de Belgische wafelijzerpolitiek op het vlak van openbare werken.

Politiek

Bestuur 2007-2012

Het bestuur van Charleroi bestaat uit een coalitie van PS, MR en cdH.

Op 28 mei 2007 besliste MR uit de coalitie te stappen.

Op 12 juni 2007 heeft het voltallige college van burgemeester en schepenen ontslag genomen, na aanhoudende schandalen. Er werd een nieuw bestuur geïnstalleerd met Jean-Jacques Viseur als burgemeester. Viseur stapte in februari 2012 op omwille van gezondheidsredenen en werd opgevolgd door Eric Massin.

De volgende personen maken deel uit van het bestuur:

College van burgemeester en schepenen
Burgemeester	Eric Massin
Schepenen	Paul Ficheroulle, Ornella Cencig, Antoine Tanzilli, Latifa Gahouchi, Francoise Daspremont, Anne-Marie Boeckaert, Cyprien Devillers, Ingrid Colicis, Véronique Salvi, Bernard Dallons

Burgemeesters van Charleroi

Zie Lijst van burgemeesters van Charleroi voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

van 1830 tot de fusie van de gemeenten (1976)

• 1830 - 10 februari 1834 : François Huart-Chapel (liberaal)
• 29 juli 1834 - 15 maart 1851 : Gustave Nalinne (liberaal)
• 1851 - 1873 : Charles-Louis Lebeau (liberaal)
• 28 juli 1873 - 14 juli 1874 : Jules Isaac (liberaal)
• 1874 - 1879 : Charles Dupret (liberaal)
• 1879 - 1903 : Jules Audent (liberaal)
• 27 februari 1904 - : Émile Devreux (liberaal)
• 1921 - 1925 : Emile Buisset (liberaal)
• 30 maart 1925 - 17 juni 1952 : Joseph Tirou (liberaal)
• 10 februari 1953 - 21 april 1966 : Gérard-Octave Pinkers (PLP)
• 1966 - 1976 : Claude Hubaux (PLP)

Sinds de fusie van de gemeenten (1977)

• 1977 - 1982 : Lucien Harmegnies (PS)
• 1983 - 2000 : Jean-Claude Van Cauwenberghe (PS)
• 2000 - 2006 : Jacques Van Gompel (PS)
• 2006 - 2007 : Léon Casaert (PS)
• 2007 - 2012 : Jean-Jacques Viseur (cdH)
• 2012 - heden : Eric Massin (PS)

Sport

De stad is de thuisbasis van twee voetbalclubs uit de hoogste afdelingen: Sporting Charleroi uit Tweede klasse en ROC de Charleroi-Marchienne uit Derde klasse. De clubs spelen hun thuiswedstrijden in respectievelijk het Stade du Pays de Charleroi (24.891 plaatsen) en het Stade de la Neuville (12.164 plaatsen). In het futsal is Action 21 Charleroi de nationale topclub, met 10 nationale titels en ook een Europese beker.

In de Eerste klasse van het Belgische basketbal heeft de stad Spirou Charleroi. In het tafeltennis is La Villette Charleroi de nationale topper, met meer dan 30 landstitels en ook Europees behoort de club tot de top en werd meermaals Europees clubkampioen.

Natuur

Hoewel de stad zich grotendeels in een industriële omgeving bevindt is er in het Zuiden een groot bos, de "Bois du Prince". Veel vroegere terrils zijn ondertussen bebost en ingericht als park en natuurgebied. Een voorbeeld daarvan is "Les Piges" waar voor het semimetro project een tunnel doorheen de kunstmatige heuvel is gegraven.

Demografische ontwikkeling

• Bron:NIS
• 1977: fusie van de Belgische gemeentes

Partnersteden

• Hirson (Frankrijk)
• Saint-Junien (Frankrijk) - Samenwerking met Jumet
• Sélestat (Frankrijk)
• Schramberg (Duitsland)
• Waldkirch (Duitsland)
• Manoppello (Italië)
• Casarano (Italië)
• Follonica (Italië)
• Himeji (Japan)
• Donetsk (Oekraïne)
• Pittsburgh (Verenigde Staten)

Geboren

• Henry George (18 februari 1891-1976), wielrenner
• Georges Lemaître (1894-1966), priester en astrofysicus (uitvinder van de hypothese van de oerknal)
• Marcel Thiry (1897-1977), schrijver en Waals militant.
• Didier Matrige (1961-2008), tekenaar en schilder
• Joëlle Milquet (1961), politica (voormalig partijvoorzitster van de cdH)
• Toni Brogno (1973), ex-voetballer, onder andere Rode Duivels en Olympic Charleroi
• Régis Genaux (1973-2008), voetbaltrainer, ex-Rode Duivel
• Silvio Proto (1983), voetballer

Zie ook

• Lijst van beschermd erfgoed in Charleroi

Externe links

• Website van de gemeente

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Mediabestanden

Zie de categorie Charleroi van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

50° 24' N, 4° 26' O