Steenberg (mijn)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De mijnterril van Waterschei

Een steenberg (Nederland) of terril (België) is een ophoping van het afvalmateriaal dat als bijproduct van de mijnbouw ontstaat. Steenkool die boven gehaald wordt uit de mijn, moet door het "wassen" gescheiden worden van de stenen. Deze stenen worden gestort waardoor een steenberg of mijnterril ontstaat.

Mijnterrils in Vlaanderen[bewerken]

Na de sluiting van de steenkoolmijnen van het Kempens steenkoolbekken tussen 1966 en 1992 werden verscheidene pogingen ondernomen om uit de steenbergen nog steenkool te recupereren. Enkel in Winterslag, de oudste mijn, was dit succesvol en werd nog zo'n 10 à 15% steenkool gerecupereerd. Verscheidene mijnterrils werden bezaaid en er werden wandelwegen en mountainbikeroutes naar de top van de berg aangelegd. Op de top heeft men een panorama over de mijncités en de einder reikt bij helder weer tot aan de terrils van andere mijngemeenten.

In Belgisch-Limburg waren er 7 steenkoolmijnen die elk één of twee terrils hadden.

  • Beringen: terril 2 is toegankelijk en heeft geen top maar een plateau op een hoogte van 100 meter. Er werden 2 wandelpaden aangelegd op de terril.
  • Eisden: Een viertal terrils ligt rond een grote en diepe plas water, ontstaan door ontgrinding. De grootste terril ligt gedeeltelijk op het grondgebied van Lanklaar. Er werden wandel- en mountainbike-routes aangelegd. De oudste terril is wegens zelfontbranding een winplaats voor rode schisten, die als gravel gebruikt worden bij tuinaanleg en op tennisvelden. De terrils en de grindplas liggen aan de rand van het Nationaal Park Hoge Kempen.
  • Houthalen: de mijnterril werd geëgaliseerd en uitgespreid om als ondergrond te dienen voor een industrieterrein. Daardoor ontstond vervuiling van de ondergrond en het grondwater door as, teer en zware metalen.
  • Winterslag: de top van de terril ligt op een hoogte van 163 meter. Er werd een wandelpad aangelegd tot bijna aan de top. Op en rond de terril wordt jaarlijks de Grote Prijs Roel Paulissen verreden, een internationale mountainbikewedstrijd.
  • Waterschei: de 2 terrils liggen op het grondgebied van de gemeente As. De meest noordelijke is de hoogste van de twee en heeft een top op een hoogte van 165 meter. Deze terril werd voorzien van wandelpaden en is vrij toegankelijk. De meer zuidelijke terril is niet toegankelijk. Beide terrils werden in 1999 beschermd als landschap en sluiten aan op het natuurgebied van de Bosbeekvallei en de heidegebieden van As en Opglabbeek.
  • Zolder: de top van de terril ligt op een hoogte van 155 meter. Er zijn wandelpaden naar de top.
  • Zwartberg: Deze mijn had oorspronkelijk 2 terrils op het grondgebied van de gemeente Opglabbeek. Een terril is afgegraven en maakte plaats voor een industrieterrein terwijl de tweede terril niet toegankelijk is.

Mijnterrils in Wallonië[bewerken]

De mijnterrils in Wallonië vormen een keten (La Chaîne des Terrils) met een lengte van ongeveer 200 kilometer en strekken zich uit van Bernissart in het westen tot aan het Land van Herve in het oosten. Belangrijke terrils staan in de Borinage en rond Bergen, Binche, La Louvière, Charleroi, Sambreville, Flémalle en Luik. Er zijn zo'n 340 grote terrils die dateren van na de industriële revolutie en nog honderden kleinere terrils die nog dateren van deze periode. In het totaal zijn er in Wallonië zo'n 1200 terrils.

Steenbergen in Nederland[bewerken]

De meeste steenbergen zijn na de mijnsluitingen grotendeels afgegraven, of ze hebben na aanpassing als groengebied een recreatieve bestemming gekregen. Een van de bekendste steenbergen in Nederland ligt bij SnowWorld (Landgraaf). De naam van deze steenberg is Wilhelminaberg naar de mijn die de berg gecreëerd heeft. Vanaf deze steenberg is er een uitzicht op de regio Parkstad en het daarachter liggende Heuvelland. Op deze steenberg is tevens de langste onoverdekte trap van Nederland gemaakt.

Panoramafoto vanaf de Wilhelminaberg, in het midden van de foto zijn op de achtergrond diverse steenbergen op Duits grondgebied te zien
Panoramafoto vanaf de Wilhelminaberg, in het midden van de foto zijn op de achtergrond diverse steenbergen op Duits grondgebied te zien
Algemeen: Ecotoop · Landschap · Landschapselement · Nederlandse landschappen
Vlakvormig: Abschnittsmotte · Achterkade · Beekdal · Beemd · Begraafplaats · Bolle akker · Bos · Brink · Brinkdorp · Broek · Del · Dorp · Droogmakerij · Duin · Eiland · Eng · Enk · Es · Esdorp · Fort · Geriefbos · Gors · Griend · Haven · Heuvel · Houtkade · Inlaag · Karreveld · Kerkhof · Kolk · Kraag · Kreek · Kreekrug · Kromakker · Kwelder · Landgoed · Legakker · Lintdorp · Luchthaven · Maat · Made · Mede · Marke · Meer · Meerstal · Meetje · Meet · Moeras · Mijnsteenheuvel · Oeverwal · Pestbosje · Petgat · Pingoruïne · Plas · Poel · Polder · Raatakkers · Rak · Redoute · Rivier · Rivierstrand · Rustbosje · Schans · Schol · Schor · Slik · Sluis · Stad · Stelle · Stinswier · Strand · Strandwal · Strang · Stroomrug · Struweel · Stuwmeer · Stuwwal · Terril · Terp · Uiterwaard · Veenkoepel · Veenlens · Veenkolonie · Veenpolder · Veenplas · Veenterp · Ven · Vesting · Viskenij · Visvijver · Vliedberg · Vliegveld · Vloeiveld · Vloeiweide · Waai · Wad · Weel · Weide · Weiland · Wiel · Wierde · Zee
Lijnvormig: Aarden dam · Aquaduct · Autosnelweg · Autoweg · Bandijk · Barrage · Beek · Berceau · Berm · Boezem · Brandsloot · Dam · Diep · Dijk · Doodweg · Dromerdijk · Enkwal · Fietspad · Fietsstrook · Gracht · Grubbe · Haag · Haha · Heg · Holle weg · Houtkant · Houtsingel · Houtwal · Jaagpad · Kaai · Kade · Kanaal · Kerkpad · Krib · Laan · Landscheiding · Landgraaf · Landweer · Lijkweg · Maar · Molengang · Muraltmuur · Opvaart · Ossengang · Pad · Reeweg · Ringdijk · Ringvaart · Rivier · Schipsloot · Schipvaart · Schurveling · Singel · Singelgracht · Slaperdijk · Sloot · Snelweg · Spoorweg · Steenberg · Strandhoofd · Strekdam · Stuwdam · Tiendweg · Trambaan · Trekpad · Trekvaart · Trottoir · Tunnel · Turfvaart · Tuunwal · Uiterdijk · Vaart · Veenkade · Veendijk · Vlechtheg · Voetpad · Wakerdijk · Wal · Wandelpad · Weg · Wetering · Wieke · Wijk · Wierdijk · Wildwal · Zeedijk · Zwetsloot
Puntvormig: Banpaal · Bermmonument · Boe · Boerderij · Boerenkuil · Boô · Borg · Brug · Buitenplaats · Burcht · Coupure · Daliegat · Dobbe · Duiker · Eendenkooi · Galg · Gemaal · Grafheuvel · Grenspaal · Hagelkruis · Havezate · Hoeve · Hollestelle · Hoogholtje · Hunebed · Inlaat · Inundatiesluis · Kasteel · Kerkgebouw · Kwakel · Molen · Mottekasteel · Overlaat · Overweg · Pijp · Pomp · Ringwalburcht · Rolpaal · Schaapvolt · Stuw · Til · Turfput · Veenput · Verlaat · Viaduct · Vijver · Voorde · Waterpomp · Waterput · Watertoren