15 maart

15 maart is de 74e dag van het jaar (75e dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 291 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1996 - Fokker gaat failliet.

•  Bouwkunst en architectuur
  • 2010 - De Binnenhoftoren in Rotterdam wordt geopend.

•  Oorlog
  • 1916 - Amerikaanse troepen vallen Mexico binnen in een poging revolutionair Pancho Villa te pakken te krijgen.
  • 1939 - Duitse troepen bezetten Praag, waarna het resterende deel van Tsjechië met weinig weerstand wordt geannexeerd door het Derde Rijk en herbenoemd tot het Protectoraat Bohemen en Moravië. Slowakije heeft zich de dag voordien met de hulp van Hitler onafhankelijk verklaard, waarna het een vazalstaat van nazi-Duitsland wordt.
  • 1941 - Stichting van het onafhankelijkheidsfront, Belgiës belangrijkste verzetsorganisatie, op initiatief van de Kommunistische Partij van België KPB.
  • 1990 - De Brits-Iraanse journalist Farzad Bazoft (31) wordt in Irak opgehangen voor spionage voor Israël en Groot-Brittannië. Verpleegster Daphne Parish krijgt 15 jaar cel voor medeplichtigheid. Europa reageert verontwaardigd.
  • 2009 - Vier hulpverleners van de VN worden in Somalië ontvoerd, en enkele uren later weer vrijgelaten.
•  Politiek
  • 44 v.Chr. - Julius Caesar wordt vermoord.
  • 351 - Keizer Constantius II benoemt zijn neef Constantius Gallus tot Caesar (onderkeizer).
  • 1820 - Het noordoostelijke deel van de staat Massachusetts wordt afgesplitst, en vormt de staat Maine.
  • 1848 - In Hongarije breekt een opstand uit tegen het Habsburgse regime.
  • 1916 - De Universiteit van Gent wordt vernederlandst; dit wordt echter na het einde van de Eerste Wereldoorlog weer teruggedraaid.
  • 1951 - In Nederland treedt het kabinet-Drees I aan.
  • 1990 - De Sovjet-Unie en het Vaticaan knopen opnieuw officiële betrekkingen aan, nadat deze in 1917 na de Oktoberrevolutie waren verbroken.
  • 1990 - Michail Gorbatsjov wordt president van de Sovjet-Unie. Het Congres van Volksafgevaardigden geeft hem uitgebreide volmachten.
  • 1991 - De voormalige bezettingsmachten in Duitsland (de Verenigde Staten, Rusland - voorheen de Sovjet-Unie -, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk) doen officieel afstand van hun rechten erop.
•  Religie
  • 1345 - Mirakel van Amsterdam.
  • 1557 - Paus Pius VIII creëert tien nieuwe kardinalen, onder wie de in 1712 heilig verklaarde bisschop van Nepi Michele Ghislieri.
  • 1717 - Paus Clemens XI creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1773 - Paus Clemens XIV creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1830 - Paus Pius VIII creëert drie nieuwe kardinalen.
  • 1852 - Paus Pius IX creëert zes nieuwe kardinalen.
  • 1858 - Paus Pius IX creëert zeven nieuwe kardinalen.
  • 1875 - Paus Pius IX creëert elf nieuwe kardinalen, onder wie de Poolse oud-nuntius in België Mieczyslaw Ledóchowski en de Belgische aartsbisschop van Mechelen Victor-Auguste-Isidore Dechamps.
  • 1887 - Oprichting van het Rooms-katholieke Bisdom Monaco.
  • 1892 - Verheffing van de Rooms-katholieke Apostolische Prefectuur Denemarken tot Apostolisch vicariaat Denemarken.
  • 1998 - Zaligverklaring van Eugene Bossilkov (1900-1952), Bulgaars bisschop en martelaar, in Rome door Paus Johannes Paulus II.
•  Sport
  • 1903 - De eerste Turkse voetbalclub, Beşiktaş JK, wordt opgericht.
  • 1911 - Oprichting van Oostenrijkse voetbalclub FK Austria Wien.
  • 1921 - Oprichting van Poolse voetbalclub Raków Częstochowa.
  • 1971 - Regerend wereldkampioen wielrennen Jean-Pierre Monseré verongelukt tijdens een wedstrijd in Retie.
  • 2001 - In Bazel wordt het St. Jakob-Park officeel geopend.
  • 2002 - Regerend Europees en olympisch kampioen Jochem Uytdehaage is in zijn thuisbasis Heerenveen al zijn concurrenten de baas en wint de wereldkampioenschappen Allround. De Duitse Anni Friesinger wint het goud bij de dames.
•  Kunst
  • 1972 - De film The Godfather gaat in New York in première.
•  Wetenschap en technologie
  • 1493 - Christoffel Columbus keert terug naar de haven van Palos de la Frontera na zijn ontdekking van Amerika.
  • 2003 - De Westerscheldetunnel tussen Ellewoutsdijk en Terneuzen wordt in gebruik genomen.
  • 2003 - Een nieuwe ziekte, waarvan enkele dagen eerder het bestaan is bekendgemaakt, krijgt de naam SARS. De WHO geeft reisadviezen af.

Geboren

Andrew Jackson
geboren in 1767

Lord Melbourne
geboren in 1779

Eva Longoria
geboren in 1975

• 1614 - Franciscus de le Boë Sylvius, Nederlands arts (overleden 1672)
• 1713 - Nicolas Louis de Lacaille, Frans cartograaf van de zuidelijke sterrenhemel (overleden 1762)
• 1767 - Andrew Jackson, zevende president van de Verenigde Staten (overleden 1845)
• 1773 - François René Gebauer, Frans componist, professor en fagottist (overleden 1845)
• 1779 - Lord Melbourne, Brits premier van het Verenigd Koninkrijk (overleden 1848)
• 1809 - Joseph Jenkins Roberts, Liberiaans staatsman (overleden 1876)
• 1813 - John Snow, Brits arts (overleden 1858)
• 1830 - Marinus Wilhelmus van der Aa, Nederlands auteur (overleden 1905)
• 1830 - Paul Heyse, Duits schrijver en winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur (overleden 1914)
• 1830 - Élisée Reclus, Frans geograaf en anarchist (overleden 1905)
• 1854 - Emil Adolf von Behring, Duits arts en winnaar van de Nobelprijs voor de Geneeskunde (overleden 1917)
• 1856 - Achille Locatelli, Italiaans curiekardinaal en nuntius in België en Nederland (overleden 1935)
• 1880 - José da Costa Nunes, Portugees curiekardinaal (overleden 1976)
• 1886 - Sergej Kirov, Sovjet-revolutionair (overleden 1934)
• 1895 - Tobie Goedewaagen, Nederlands filosoof en politicus (overleden 1980)
• 1899 - Arie Bieshaar, Nederlands voetballer (overleden 1965)
• 1905 - Berthold Schenk von Stauffenberg, Duits jurist en antinazi (overleden 1944)
• 1907 - Zarah Leander, Zweeds zangeres en actrice (overleden 1981)
• 1908 - Roland Varno, Amerikaans acteur van Nederlandse afkomst (overleden 1996)
• 1910 - Thomas Richards, Brits atleet (overleden 1985)
• 1912 - Louis Paul Boon, Belgisch schrijver (overleden 1979)
• 1913 - Jack Fairman, Brits autocoureur (overleden 2002)
• 1913 - Lex Goudsmit, Nederlands acteur (overleden 1999)
• 1913 - Gerard van Waes, Nederlands burgemeester (overleden 2009)
• 1918 - Marvin Burke, Amerikaans autocoureur (overleden 1994)
• 1927 - Al Herman, Amerikaans autocoureur (overleden 1960)
• 1929 - Martin Konings, Nederlands politicus
• 1937 - Bruno Santanera, Nederlands ondernemer
• 1940 - Phil Lesh, Amerikaans bassist (o.a. Grateful Dead)
• 1941 - Jean-Louis Lafosse, Frans autocoureur (overleden 1981)
• 1941 - Mike Love, Amerikaans zanger (The Beach Boys)
• 1943 - Jean-Paul van den Broeck (Jean-Pol), Vlaams striptekenaar (o.a. Kramikske)
• 1947 - Ry Cooder, Amerikaans gitarist
• 1948 - Sérgio Vieira de Mello, Spaans VN-commissaris (overleden 2003)
• 1949 - Gerard Arninkhof, Nederlands nieuwslezer
• 1949 - Bram Zeegers, Nederlandse advocaat (overleden 2007)
• 1953 - Christian Lopez, Frans voetballer
• 1953 - Erik-Jan Zürcher, Nederlands taalkundige
• 1955 - Dee Snider, Amerikaans zanger
• 1957 - Roger Albertsen, Noors voetballer (overleden 2003)
• 1959 - Renny Harlin, Fins regisseur
• 1962 - Markus Merk, Duits voetbalscheidsrechter
• 1962 - Terence Trent d'Arby, Brits zanger
• 1963 - Marco Beukenkamp, Nederlands atleet
• 1965 - Anneliese Melens, Nederlands kunstenares
• 1966 - Mervyn King, Engels dartspeler
• 1969 - Marc Lammers, Nederlands hockeycoach
• 1969 - Carla Zijlstra, Nederlands schaatsster
• 1970 - Derek Parra, Amerikaans schaatser
• 1971 - Paulien Huizinga, Nederlands presentatrice en schrijfster
• 1971 - Sandra Zwolle, Nederlands langebaanschaatsster
• 1972 - Elio Aggiano, Italiaans wielrenner
• 1972 - Filip Dewulf, Belgisch tennisser
• 1972 - Mark Hoppus, Amerikaans bassist (Blink-182)
• 1974 - Percy Montgomery, Zuid-Afrikaans rugbyspeler
• 1975 - Eva Longoria, Amerikaans actrice
• 1975 - Veselin Topalov, Bulgaars schaker
• 1975 - Will.i.am, Amerikaans zanger (o.a. The Black Eyed Peas)
• 1977 - Joseph Hahn, Amerikaans-Koreaans dj (Linkin Park)
• 1977 - Karol Kisel, Slowaaks voetballer
• 1977 - Imke Schellekens-Bartels, Nederlands amazone
• 1978 - Ali Saïdi-Sief, Algerijns atleet
• 1978 - Arnar Viðarsson, IJslands voetballer
• 1979 - Magnus Bahne, Fins voetballer
• 1979 - Gert Winckelmans, Vlaams acteur
• 1980 - Josefin Lillhage, Zweeds zwemster
• 1981 - Mikael Forssell, Fins voetballer
• 1982 - Wilson Kipsang, Keniaans atleet
• 1982 - Daniel Rickardsson, Zweeds langlaufer
• 1983 - Guillano Grot, Nederlands voetballer
• 1984 - Wim van Helden, Nederlands radiodeejay
• 1985 - Nickesha Anderson, Jamaicaans atlete
• 1985 - Kellan Lutz, Amerikaans acteur
• 1986 - Stacey Rookhuizen, Nederlands platenproducer en televisiejurylid
• 1988 - Jukka Lehtovaara, Fins voetballer
• 1988 - Jorrit Oosten, Nederlands shorttracker
• 1989 - Daniel Madwed, Amerikaans zwemmer
• 1989 - Ondřej Mazuch, Tsjechisch voetballer

Overleden

De dood van Julius Caesar (44 v.Chr.)

• 44 v.Chr. - Julius Caesar (56), Romeins staatsman
• 493 - Odoaker (±58), eerste barbaarse koning in Italië
• 1190 - Isabella van Henegouwen (20), koningin van Frankrijk
• 1842 - Luigi Cherubini (81), Italiaans componist
• 1904 - Augustus Edwin Mulready (60), Engels kunstschilder
• 1913 - Rudolph Theodorus van Pallandt van Eerde (44), Nederlands politicus
• 1937 - Howard Phillips Lovecraft (46), Amerikaans fantasy- en horrorschrijver
• 1938 - Nikolaj Boecharin (49), Sovjet-econoom en -politicus
• 1939 - Johannes Dirk Bloemen (74), Nederlands zwemmer
• 1941 - Alexej von Jawlensky (77), Russisch impressionistisch schilder
• 1943 - Gregoria de Jesus (67), Filipijns onafhankelijkheidsstrijdster
• 1945 - Herman Bernard Wiardi Beckman (41), Nederlands politicus en verzetsstrijder
• 1952 - Hendrik Johan Knottenbelt (78), Nederlands politicus
• 1961 - Benjamin Adams (70), Amerikaans atleet
• 1961 - Akiba Rubinstein (78), Pools schaakgrootmeester
• 1973 - Sjef van Dongen (66), Nederlands Noordpoolvorser en politicus
• 1971 - Jean-Pierre Monseré (22), Belgisch wielrenner
• 1975 - Aristoteles Onassis (68), Grieks reder
• 1983 - Rebecca West (90), Brits schrijver
• 1986 - Miguel Darío Miranda y Gómez (90), Mexicaans kardinaal-aartsbisschop van Mexico
• 1986 - Patrick Nebel (27), Belgisch zanger van de groep Nacht und Nebel
• 1992 - Sergio Guerri (86), Italiaans curiekardinaal
• 1998 - Benjamin Spock (94), Amerikaans (kinder)arts, olympisch kampioen roeien en schrijver
• 2004 - Ralph Inbar (65), Nederlands televisieregisseur
• 2005 - Loe de Jong (90), Nederlands historicus
• 2005 - Bert Pronk (54), Nederlands wielrenner
• 2006 - Georgios Rallis (87), Grieks politicus (oud-premier)
• 2007 - Rupert Christopher (51), Surinaams militair, politicus en diplomaat
• 2007 - Fons de Haas (81), Nederlands(-Vlaams) journalist
• 2007 - Charles Harrelson (68), Amerikaans crimineel
• 2007 - Stuart Rosenberg (79), Amerikaans film- en televisieregisseur
• 2009 - Paulo Eduardo Andrade Ponte (77), Braziliaans aartsbisschop
• 2009 - Richard Aoki (70), Amerikaans mensenrechtenactivist
• 2009 - Miguel Bernad (91), Filipijns historicus en essayist
• 2009 - Billy C. Clark (80), Amerikaans schrijver
• 2009 - Edmund Hockridge (89), Canadees zanger
• 2009 - Pirkle Jones (95), Amerikaans fotograaf
• 2009 - Jack Lawrence (96), Amerikaans songwriter
• 2009 - Verma Malik (83), Indiaas liedjestekstschrijver
• 2009 - Nixa (106), Peruaans schrijver
• 2009 - Ron Silver (62), Amerikaans acteur
• 2009 - Paul Spang (86), Luxemburgs historicus
• 2009 - Shinkichi Tajiri (85), Amerikaans beeldhouwer, kunstschilder, fotograaf en filmmaker
• 2009 - Rong Wongsawan (76), Thais schrijver
• 2009 - Lionel Ziprin (84), Amerikaans dichter
• 2010 - Emilia Boncodin (55), Filipijns minister en bestuurskundige
• 2010 - Robert Hodgins (89), Zuid-Afrikaans kunstenaar
• 2010 - Sam Mtukudzi (21), Zimbabwaans muzikant
• 2010 - Sotiris Zakapidas (95), Grieks voetballer
• 2011 - Nate Dogg (41), Amerikaans rap-artiest
• 2011 - Yakov Kreizberg (51), Russisch-Amerikaans dirigent
• 2011 - Trinus Riemersma (72), Nederlands schrijver
• 2011 - Robert Schoonjans (85), Belgisch atleet
• 2012 - Bob Day (67), Amerikaans atleet
• 2012 - Huib Eversdijk (78), Nederlands politicus

Viering/herdenking

• Nationale feestdag in Hongarije in herdenking van de opstand van de Hongaren tegen Oostenrijk in 1848.
• Internationale Dag Tegen Politie Brutaliteit
• Wit-Rusland - Dag van de Grondwet
• Japan - Hōnen Matsuri (oogstfeest)
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Louise de Marillac († 1660)
  • Heilige Clemens (Maria) Hofbauer († 1820)
  • Heilige Lucretia († 859)
  • Zalige Arnikus van Averbode
  • Zalige Artemide Zatti († 1951)
  • Zalige Diedo van Andelsbuch († 1080)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1947 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -0,3 °C.
• 2004 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12 °C.
• 1987 - Laagste minimumtemperatuur -5,7 °C.
• 1972 - Hoogste maximumtemperatuur 18,4 °C.
• 1905 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 15,9 m/sec
• 2003 - Langste zonneschijnduur 10,7 uur
• 1994 - Langste neerslagduur 15,8 uur
• 1994 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15 mm
• 1953 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 55%

België

Dagrecords

• 1883 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -2,3 °C.
• 1972 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 13,5 °C.
• 1958 - Laagste minimumtemperatuur -5,7 °C.
• 1972 - Hoogste maximumtemperatuur 18,4 °C.
• 2008 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 22,2 mm
• 2012 - Warmste 15e maart sinds begin metingen met 20,2 °C te Ukkel

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1942 - Van 6 januari tot 15 maart – gedurende 69 dagen na elkaar – sneeuw op de bodem in Ukkel (soms in de vorm van sporen). Dat is na de winter 1962/1963 het tweede langst.

Bronnen, noten en/of referenties