1809

1809
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1790-1799 · 1800-1809 · 1810-1819
Jaren:	< · 1807 · 1808 · 1809 · 1810 · 1811 · >
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2562 MMDLXII
Armeense jaartelling:		1258 ԹՎ ՌՄԾԸ
Chinese jaartelling:		4505 – 4506 乙辰 – 丙巳
Christelijke jaartelling:		1809 MDCCCIX
Ethiopische jaartelling:		1801 –1802
Hebreeuwse jaartelling:		5569 – 5570
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1864 – 1865
- Shaka Samvat		1731 – 1732
- Kali Yuga		4910 – 4911
Iraanse jaartelling:		1187 –1188
Islamitische jaartelling:		1224 – 1225
Maçonnieke jaartelling:		5808 - 5809
Dit jaar naar onderwerp
Juliaanse kalender van 1809
Gregoriaanse kalender van 1809

Slag bij Wagram

Het jaar 1809 is het 9e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

februari

• De Keizer van Oostenrijk besluit in het geheim tot een oorlog tegen Frankrijk om de vernederende vrede van 1806 uit te wissen.

maart

• 3 - Napoleon wijst het groothertogdom Berg toe aan de vierjarige prins Lodewijk van Holland, een zoon van Lodewijk Napoleon.
• 13 - Staatsgreep in Stockholm: het leger maakt een einde aan het autoritaire bewind van Gustaaf IV Adolf van Zweden. De koning wordt gearresteerd en zijn oom, prins Karel, wordt weer regent.
• 29 - De Finse Landdag komt bijeen in Porvoo en zweert trouw aan de nieuwe grootvorst Alexander I van Rusland.

april

• 9 - De bevolking van Tirol komt onder leiding van Andreas Hofer in opstand tegen de Beierse bezetting, en daarmee tegen Napoleon.
• 10 - Aartshertog Karel van Oostenrijk-Teschen trekt Beieren binnen en opent daarmee de Vijfde Coalitieoorlog.
• 18 - Tilburg verkrijgt, onder heerschappij van Napoleon Bonaparte stadsrechten.
• 20 - Het koninkrijk Württemberg annexeert het vorstendom Mergentheim van de Duitse Orde.
• 21 - De Drost van het tweede Kwartier van het Departement Utrecht schrijft aan de Burgemeester van Amersfoort dat de galgen raden en dergelijke die nog in de jurisdictie zouden bestaan, afgebroken moeten worden en dat de lichamen van de geëxecuteerden begraven moeten worden.
• 24 - Decreet van Napoleon waarbij de Duitse Orde in de landen van de Rijnbond wordt opgeheven. Mergentheim komt aan Württemberg en de overige bezittingen van de Orde komen aan de staten, waarin die bezittingen gelegen zijn.

juni

• 5 - In Zweden wordt de prins-regent Karel uitgeroepen tot koning Karl XIII, nadat hij zijn fiat heeft gegeven aan de nieuwe liberale grondwet. Karel zal de laatste vorst zijn uit het huis van Wasa; de grondwet zal stand houden tot 1975.

juli

• 5 - Oostenrijk wordt verslagen door Napoleon in de Slag bij Wagram.
• 9 - In Overijssel begint de aanleg van de Dedemsvaart. Het kanaal is bedoeld om turf uit de ontveningen af te voeren.
• 30 - Een Britse invasiemacht landt op Walcheren (zie Walcherenexpeditie).
• De Kerkelijke Staat wordt door keizer Napoleon ingelijfd bij Frankrijk. Napoleon wordt door Paus Pius VII in de ban gedaan. Franse troepen arresteren de paus.

september

• 17 - Einde van de Finse Oorlog tussen Zweden en Rusland. Zweden moet Finland afstaan, dat het autonome Grootvorstendom Finland wordt binnen het Russische Rijk.

oktober

• 14 - Vrede van Schönbrunn tussen Frankrijk en Oostenrijk. Oostenrijk moet aan Frankrijk afstaan te bate van de landen van de Rijnbond: Salzburg, de proosdij Berchtesgaden en een deel van Opper-Oostenrijk. Oostenrijk moet aan Frankrijk afstaan: het graafschap Görz, de stad Triëst, het hertogdom Krain, een deel van Karinthië, Fiume, Istrië en Rhäzüns. Oostenrijk moet aan het koninkrijk Saksen afstaan de in Saksen gelegen enclaves van het koninkrijk Bohemen. Oostenrijk moet de opheffing van de Duitse Orde in de staten van de Rijnbond erkennen.

december

• 14 - Napoleon scheidt van Joséphine de Beauharnais.
• 26 - De Engelsen ontruimen Walcheren met achterlating van 4000 doden.
• Ontwerp gereed van een Wetboek van Koophandel.

Muziek

• Antonio Salieri componeert de Missa in Sib-maggiore

Bouwkunst

• 

  Woonhuis, Maastricht (1809)

Geboren

januari

• 4 - Louis Braille, Frans uitvinder (overleden 1852)
• 19 - Edgar Allan Poe, Amerikaans dichter en schrijver (overleden 1849)

februari

• 3 - Felix Mendelssohn Bartholdy, Duits componist (overleden 1847)
• 12 - Charles Robert Darwin, Brits bioloog, grondlegger van de evolutietheorie (overleden 1882)
• 12 - Abraham Lincoln, zestiende president van de Verenigde Staten (overleden 1865)

maart

• 15 - Joseph Jenkins Roberts, Liberiaans staatsman (overleden 1876)
• 20 - Johannes Tavenraat, Nederlands kunstschilder (overleden 1881)
• 31 - Edward FitzGerald, Engels schrijver en vertaler (overleden 1883)

april

• 6 - Charles van Beveren, Vlaams kunstschilder (overleden 1850)

augustus

• 6 - Alfred Tennyson, Engels dichter (overleden 1892)

oktober

• 7 - Johann Heinrich Blasius, Duits bioloog (overleden 1870)
• 15 - Aleksej Koltsov, Russisch schrijver en volksdichter (overleden 1842)
• 27 - Petrus Norbertus Donders, C.Ss.R., Nederlands, zalig verklaarde priester (overleden 1887)

december

• 16 - Pieter Philip van Bosse, Nederlands politicus (overleden 1879)
• 19 - Pierre-Joseph van Beneden, Belgisch paleontoloog en zoöloog (overleden 1894)

Overleden

maart

• 7 - Johann Albrechtsberger (73), Oostenrijks organist, componist en theoreticus

mei

• 31 - Joseph Haydn (77), Oostenrijks componist

juni

• 4 - Nicolai Abraham Abilgaard (65), Deens schilder en architect

november

• 26 - Nicolas-Marie Dalayrac (56), Frans componist

Mediabestanden

Zie de categorie 1809 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.