Koninkrijk Holland
| Koningrijk Holland Royaume de Hollande |
||||||
|
||||||
|
||||||
| Kaart | ||||||
 |
||||||
| Algemene gegevens | ||||||
| Hoofdstad | Den Haag (1806-1808) Utrecht (1808) Amsterdam (1808-1810) |
|||||
| Oppervlakte | ± 48.000 km² | |||||
| Bevolking | ± 2.000.000 | |||||
| Talen | Frans, Nederlands, Nedersaksisch | |||||
| Religie(s) | Protestants, Rooms-Katholiek | |||||
| Nat. feestdag | 25 augustus (Lodewijks Naamdag) vanaf 1807: 2 september (Lodewijks Verjaardag) |
|||||
| Volkslied | Geen | |||||
| Munteenheid | Gulden | |||||
| Regering | ||||||
| Regeringsvorm | Monarchie | |||||
| Dynastie | Bonaparte | |||||
| Staatshoofd | Koning | |||||
| Geschiedenis | ||||||
| - Benoeming Lodewijk Napoleon tot koning | 1806 | |||||
| - Annexatie door Frankrijk | 1810 | |||||
.svg)
Het Koninkrijk Holland (eigenlijk Koningrijk Holland) (1806-1810) werd opgericht door Napoleon Bonaparte als een vazalstaat voor zijn derde broer, Lodewijk Napoleon Bonaparte, om Nederland beter te controleren. De naam van de leidende provincie, Holland, werd nu genomen voor het hele land. In 1807 werden Pruisisch Oost-Friesland en Jever toegevoegd aan het koninkrijk, maar in 1809, na een Britse invasie, moest Holland al zijn gebieden ten zuiden van de Rijn overgeven aan Frankrijk.
Ook in 1809 namen Nederlandse troepen die vochten aan Franse zijde deel aan het verslaan van de anti-Bonapartistische Duitse opstand onder leiding van Ferdinand von Schill, bij de Slag bij Stralsund.
Koning Lodewijk loste niet Napoleons verwachtingen in (hij probeerde de Nederlandse belangen te dienen in plaats van die van zijn broer, en het leger te verkleinen in plaats van, zoals zijn broer wilde, te vergroten) en het koninkrijk werd ontbonden in 1810, waarna Nederland werd geannexeerd door Frankrijk, met uitzondering van Limburg en delen van Zeeland, die al Frans grondgebied waren. Oost-Friesland (in het huidige Duitsland) was ook een deel van het koninkrijk.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Hoewel Napoleon zijn broer op het hart gedrukt had Fransman te blijven, profileerde Lodewijk Napoleon zich als een zeer 'Hollandse' koning. Nadelige Franse maatregelen zoals de dienstplicht en het Continentaal stelsel voerde hij met zeer veel tegenzin uit. Lodewijks pogingen de Nederlandse bevolking gunstig te stemmen vonden echter geen genade in de ogen van zijn broer.
In 1809 vond op Walcheren een Engelse invasie plaats. Hoewel deze door Franse en Nederlandse strijdkrachten werd afgeslagen, betekende het een verdere beschadiging van Lodewijks positie als vorst; Napoleon vond dat het verzet te traag op gang was gekomen.
Napoleon was ontevreden over het functioneren van Lodewijk Napoleon als koning van Holland. Zo mocht de door Lodewijk Napoleon ingestelde Orde van de Unie in de omgeving van de keizer niet worden gedragen. In de winter van 1809 kwam dan ook het einde van het koninkrijk in zicht. Bij keizerlijk decreet werd in maart 1810 allereerst het zuiden onder Frans bestuur gesteld, enkele maanden later volgde de rest van het voormalige koninkrijk Holland. In de hoop zo de Nederlandse zelfstandigheid te bewaren, deed Lodewijk afstand van de troon. Hij werd op 1 juli opgevolgd door zijn jonge zoontje Napoleon Lodewijk, die formeel koning Lodewijk II werd. Napoleon negeerde dit besluit echter en lijfde Nederland enkele weken later, op 13 juli in.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
.svg){kind=small}
Na de oprichting van het koninkrijk Holland in 1806 werd bij wet van 13 april 1807 de departementale indeling van het rijk opnieuw vastgesteld. De belangrijkste wijziging ten opzichte van de indeling tijdens het Bataafs Gemenebest was de splitsing van het departement Holland in de departementen Amstelland en Maasland en de afsplitsing van het nieuwe departement Drenthe van het departement Overijssel. Het departement Bataafs Brabant werd hernoemd in Brabant en het departement Stad en Landen van Groningen in Groningen. Verder werd bepaald dat de Maas de noordgrens van Brabant zou vormen.
Het koninkrijk telde aanvankelijk tien departementen:
- Departement Amstelland
- Departement Brabant
- Departement Drenthe
- Departement Friesland
- Departement Gelderland
- Departement Groningen
- Departement Maasland
- Departement Overijssel
- Departement Utrecht
- Departement Zeeland
In de Vierde Coalitieoorlog werden het Pruisische Oost-Friesland en het Russische Jeverland door Franse en Nederlandse troepen veroverd. In 1807 werden de beide gebieden samen gevoegd tot het nieuwe departement Oost-Friesland dat een onderdeel van het Koninkrijk Holland werd. Hierdoor kwam het aantal departementen op elf.
Limburg en Zeeuws-Vlaanderen maakten geen deel uit van het koninkrijk, maar werden toegevoegd aan departementen van de voormalige Zuidelijke Nederlanden. Als zodanig vielen deze gebieden rechtstreeks onder Frans bestuur. In december 1807 werd ook Vlissingen onder Frans bestuur geplaatst, in december 1809 volgde Walcheren. Op 16 maart 1810 werd het gebied onder de Waal en Merwede door Frankrijk ingelijfd en enkele maanden later het resterende deel van het koninkrijk.[1]
[bewerken] Nalatenschap
Met de invoering van het Koninkrijk Holland kwam het Bataafs Gemenebest tot een einde.
Lodewijk verplaatste in 1808 de hoofdstad van het land van Den Haag naar Amsterdam, waar hij zich vestigde in het Paleis op de Dam, toen nog het stadhuis van Amsterdam. Dit besluit is ook na 1813 overeind gebleven, waardoor Amsterdam nog steeds formeel de hoofdstad van Nederland is.
Op cultureel gebied was Lodewijks nalatenschap ook zeer belangrijk. De koning trachtte de Nederlandse kunsten en wetenschappen te bevorderen. Dit deed hij onder andere door de instelling van het Koninklijk Instituut van Wetenschappen (zie: de latere Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) en de Koninklijke Bibliotheek. Ook gaf hij de aanzet tot de oprichting van het Rijksmuseum, dat in zijn begintijd onderdak vond in het Paleis op de Dam. Op godsdienstig gebied stelde hij fondsen in het vooruitzicht voor Rooms-Katholieken die een eigen kerk wilden bouwen. Ook trachtte hij de oecumene te bevorderen: hij droomde van kerkgebouwen waarin de verschillende christelijke kerken bijelkaar kwamen voor hun erediensten.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
[bewerken] Referenties
- ↑ Kuipers, Jan J. B. en Robbert Jan Swiers (2005) Het verhaal van Zeeland. Hilversum: Uitgeverij Verloren
| Departementen (1807-1810) van het koninkrijk Holland |  |
|---|---|
|
Amstelland · Brabant · Drenthe · Gelderland · Groningen · Friesland · Maasland · Oost-Friesland (1807) · Overijssel · Utrecht · Zeeland |
|
