Koninkrijk Holland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Koningrijk Holland
Royaume de Hollande
 Bataafs Gemenebest 1806–1810 Eerste Franse Keizerrijk 
Flag of the Netherlands.svg Coat of Arms of the Kingdom of Holland (1808).svg
(Details) (Details)
Kaart
1807koninkrijk holland.svg
Algemene gegevens
Hoofdstad Den Haag (1806-1808)
Utrecht (1808)
Amsterdam (1808-1810)
Oppervlakte ± 48.000 km²
Bevolking ± 2.000.000
Talen Frans, Nederlands, Nedersaksisch, Fries
Religie(s) Protestants, Rooms-Katholiek
Nat. feestdag 25 augustus
(Lodewijks naamdag)
vanaf 1807:
2 september
(Lodewijks verjaardag)
Volkslied Geen
Munteenheid Gulden
Regering
Regeringsvorm Monarchie
Dynastie Bonaparte
Staatshoofd Koning
Geschiedenis
- Benoeming Lodewijk Napoleon tot koning 1806
- Annexatie door Frankrijk 1810

Het Koninkrijk Holland (toenmalige spelling: Koningrijk Holland, 1806 - 1810) was een vazalstaat door Napoleon Bonaparte opgericht voor zijn derde broer, Lodewijk Napoleon Bonaparte.

Geschiedenis[bewerken]

Het koninkrijk werd opgericht om het voormalige Bataafs Gemenebest beter te controleren. De naam van het leidende departement, Holland, werd nu aan het hele land gegeven.

In de Vierde Coalitieoorlog werden het Pruisische Oost-Friesland en het Russische Jeverland door Franse en Nederlandse troepen veroverd. In 1807 werden de beide gebieden samen gevoegd tot het nieuwe departement Oost-Friesland dat een onderdeel van het koninkrijk Holland werd. Bij keizerlijk decreet werd Vlissingen in december 1807 onder Frans bestuur geplaatst.

Koning Lodewijk loste niet Napoleons verwachtingen in. Hoewel Napoleon zijn broer op het hart gedrukt had Fransman te blijven, profileerde Lodewijk Napoleon zich als een zeer 'Hollandse' koning. Hij probeerde de Nederlandse belangen te dienen in plaats van die van zijn broer, en het leger te verkleinen in plaats van, zoals zijn broer wilde, te vergroten. Nadelige Franse maatregelen zoals de dienstplicht en het Continentaal stelsel voerde hij met zeer veel tegenzin uit. Lodewijks pogingen de Nederlandse bevolking gunstig te stemmen vonden echter geen genade in de ogen van zijn broer. Napoleon was ontevreden over het functioneren van Lodewijk Napoleon als koning van Holland. Zo mocht de door Lodewijk Napoleon ingestelde Orde van de Unie in de omgeving van de keizer niet worden gedragen.

In de winter van 1809 kwam dan ook het einde van het koninkrijk in zicht. Op Walcheren vond een Engelse invasie plaats. Hoewel deze door Franse en Nederlandse strijdkrachten werd afgeslagen, betekende het een verdere beschadiging van Lodewijks positie als vorst. Napoleon vond dat het verzet te traag op gang was gekomen. In december 1809 werd Walcheren onder Frans bestuur geplaatst. Op 16 maart 1810 werd het gebied onder de Waal en Merwede door Frankrijk ingelijfd en enkele maanden later het resterende deel van het koninkrijk.[1] Het koninkrijk werd ontbonden en geannexeerd door Frankrijk.

In de hoop zo de Nederlandse zelfstandigheid te bewaren, deed Lodewijk afstand van de troon. Hij werd op 1 juli formeel opgevolgd door zijn jonge zoontje Napoleon Lodewijk, als koning Lodewijk II. Napoleon negeerde dit besluit echter en lijfde Nederland enkele weken later, op 13 juli in.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Staatkundige geschiedenis
van de Nederlanden

Friesland

1024 Sticht 1528
Sticht Utrecht

Groningen &
Ommelanden

1339 Gelre 1543
Gelre

1384 Arms of the Duke of Burgundy (1364-1404).svg 1482
Bourgondische Nederlanden

Rijksabdij Thorn

Graafschap Horn

980 1795
Prinsbisdom
Luik


Rijksabdij
Stavelot-
Malmedy


Hertogdom
Bouillon

1482 Flag of the Low Countries.svg 1581 / 1795
Habsburgse Nederlanden
1556 Flag of the Low Countries.svg 1713
Spaanse Nederlanden
1588 Statenvlag.svg 1795
Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
1581 - 1713
Zuidelijke Nederlanden
1713 Oostenrijkse Nederlanden Vlag.gif1795
Oostenrijkse Nederlanden
(1790
Flag of the Brabantine Revolution.svgVerenigde Nederlandse Staten
1795 Statenvlag.svg 1801
Bataafse Republiek
1795 Flag of France.svg 1804
Eerste Franse Republiek
1801 Statenvlag.svg 1806
Bataafs Gemenebest
1806 Flag of the Netherlands.svg 1810
Koninkrijk Holland
1810 Flag of France.svg 1813
Eerste Franse Keizerrijk
1804 Flag of France.svg 1815
Eerste Franse Keizerrijk
1813 Flag of the Netherlands.svg 1815
Vorstendom der Nederlanden
1815 Flag of the Netherlands.svg 1830
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
1815 - 1867
G-H
Luxemburg
1830
Flag of the Netherlands.svg
Koninkrijk der Nederlanden
1830 Flag of Belgium.svg
Koninkrijk België
(Duitse Bond)
1867 Flag of Luxembourg.svg
Groot- Hertogdom Luxemburg

Na de oprichting van het koninkrijk Holland in 1806 werd bij wet van 13 april 1807 de departementale indeling opnieuw vastgesteld. De belangrijkste wijziging ten opzichte van de indeling tijdens het Bataafs Gemenebest was de splitsing van het departement Holland in de departementen Amstelland en Maasland en de afsplitsing van het nieuwe departement Drenthe van het departement Overijssel. Het departement Bataafs Brabant werd hernoemd tot departement Brabant en het departement Stad en Landen van Groningen tot departement Groningen. Verder werd bepaald dat de Maas de noordgrens van Brabant zou vormen. In juli 1807 kwam het Departement Oost-Friesland hier nog bij wat het uiteindelijke aantal departementen op elf bracht.

Lijst van Departementen[bewerken]

Nalatenschap[bewerken]

Met de invoering van het Koninkrijk Holland kwam het Bataafs Gemenebest tot een einde.

Lodewijk verplaatste in 1808 de hoofdstad van het land van Den Haag naar Amsterdam, waar hij zich vestigde in het Paleis op de Dam, tot dat moment functionerend als het stadhuis van Amsterdam. Dit besluit is ook na 1813 overeind gebleven, waardoor Amsterdam nog steeds formeel de hoofdstad van Nederland is.

Op cultureel gebied was Lodewijks nalatenschap ook zeer belangrijk. De koning trachtte de Nederlandse kunsten en wetenschappen te bevorderen. Dit deed hij onder andere door de instelling van het Koninklijk Instituut van Wetenschappen (de latere Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) en de Koninklijke Bibliotheek. Ook gaf hij de aanzet tot de oprichting van het Rijksmuseum, dat in zijn begintijd onderdak vond in het Paleis op de Dam. Op godsdienstig gebied stelde hij fondsen in het vooruitzicht voor Rooms-Katholieken die een eigen kerk wilden bouwen. Ook trachtte hij de oecumene te bevorderen: hij droomde van kerkgebouwen waarin de verschillende christelijke kerken bij elkaar kwamen voor hun erediensten.

Zie ook[bewerken]

Externe links

Noten

  1. Kuipers, Jan J. B. en Robbert Jan Swiers (2005) Het verhaal van Zeeland. Hilversum: Uitgeverij Verloren