Jérôme Bonaparte

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hiëronymus Napoleon
1784-1860
Jérôme met ster en commandeurskruis van zijn Orde van de Kroon van Westfalen door Sophie Lienard
Jérôme met ster en commandeurskruis van zijn Orde van de Kroon van Westfalen door Sophie Lienard
Koning van Westfalen
Periode 1807-1813
Voorganger --
Opvolger --
Vader Carlo Maria Buonaparte
Moeder Maria Laetitia Ramolino
Dynastie Bonaparte
Elizabeth Patterson door Gilbert Stuart (1804)
Jérôme en Catharina als koning en koningin van Westfalen door Sebastian Weygandt (1810)

Jérôme Bonaparte (Ajaccio, 15 november 1784 - Kasteel Villegénis bij Parijs, 24 juni 1860), bijgenaamd König Lustig, was de jongste broer van Napoleon Bonaparte. Op last van zijn broer was hij van 1807 tot 1813 als Hiëronymus Napoleon koning van Westfalen. Als enige van de gebroeders Bonaparte speelde hij ook een politieke rol onder Napoleon III.

Leven[bewerken]

Jeugd en militaire carrière[bewerken]

Jérôme (Italiaans: Girolamo) werd in 1784 op Corsica geboren als jongste kind van Carlo Maria Buonaparte en Maria Laetitia Ramolino. Hij bezocht het Collège de Juilly en begon na de staatsgreep van 18 Brumaire, na een korte tijd in de garde van zijn broer te hebben gediend, een carrière in de marine. Als marineluitenant begeleide hij in 1801 generaal Charles Leclerc, de man van zijn zuster Pauline, naar Haïti. Van daaruit zeilde hij naar Martinique en begaf hij zich, achtervolgd door de Engelsen, naar de Verenigde Staten.

In Baltimore huwde hij op 27 december 1803 de rijke koopmansdochter Elizabeth Patterson (1785-1879). Uit het huwelijk werd een zoon geboren, Jérôme Napoleon Bonaparte (1805-1870), wiens nakomelingen in Amerika zouden blijven en die in Frankrijk opzien baarde door zijn grote gelijkenis met Napoleon I. In mei 1805 keerde Jérôme terug naar Frankrijk, waar hij op bevel van zijn keizerlijke broer van Patterson scheidde.

Jérôme bevrijdde vervolgens in opdracht van Napoleon 250 Genuezen die door de bey van Algiers, Mustafa VI, in slavernij werden gehouden. Daarna leidde hij onder opperbevel van Jean-Baptiste Philibert Willaumez een eskader naar Martinique, van waaruit hij eind 1806 terugkeerde. Inmiddels tot prince français benoemd (24 september 1806), maar zonder opvolgingsrecht[1], leidde hij in de strijd tegen Pruisen met Dominique Vandamme het 10e legerkorps in Silezië. Hij trok op 6 januari 1807 Breslau binnen en veroverde meerdere vestingen.

Koning van Westfalen[bewerken]

Jérôme sloot in augustus 1807 een nieuw huwelijk met prinses Catharina van Württemberg (1783-1835), de dochter van koning Frederik I van Württemberg. Enige maanden later kreeg hij in navolging van zijn broers Jozef - koning van Napels - en Lodewijk - koning van Holland - een troon. Napoleon benoemde hem op 1 december 1807 tot koning van het nieuwe koninkrijk Westfalen, dat was samengesteld uit onder meer het voormalige hertogdom Brunswijk, Hessen-Kassel en delen van Hannover en Pruisen. Als koning leefde hij met veel pracht en praal, goedmoedig, maar onbekommerd om het wel een wee van zijn volk. Zijn verkwistende levensstijl, gecombineerd met Napoleons steeds groter wordende eisen, ruïneerden 's lands financiën. Zijn bijnaam König Lustig dankte hij aan de enige Duitse woorden die hij sprak, het dagelijks herhaalde Morgen wieder lustig.[2] In het dialect van Noord-Hessen leeft zijn naam in de vorm Schrohm voort als aanduiding voor een schalk of rokkenjager.[3]

De koning verleende zijn land een op Franse leest geschoeide grondwet. De regionale rechtsverschillen, de voorrechten van adel en geestelijkheid en de lijfeigenschap werden afgeschaft en Frans recht en bestuur ingevoerd. De potentieel heilzame invloed van deze maatregelen werd tenietgedaan door de hoge belasting en de drukkende dienstplicht. Ook veroorloofde Napoleon zich willekeurige ingrepen in zijn Westfaalse satellietstaat. De malaise provoceerde verschillende opstanden tegen het bonapartistische regime, met name in 1809 te Marburg, onder Wilhelm von Dörnberg, en in Maagdenburg.

Jérôme nam in Napoleons strijd tegen Oostenrijk van 1809 deel aan de inval in Saksen en kwam in 1812 als aanvoerder van het 4e legerkorps naar Polen. Door zijn nalatigheid kon Pjotr Bagration zich op 6 augustus met Michael Andreas Barclay de Tolly verenigen, waarvoor Napoleon hem terugstuurde naar Westfalen. Aleksandr Tsjernysjov verdreef Jérôme op 30 september 1813 uit zijn hoofdstad Kassel. Hij keerde voor korte tijd terug maar vluchtte, toen hij de afloop van de Volkerenslag bij Leipzig vernam, opnieuw en nu definitief zijn land uit, zij het wel met enige miljoenen in contanten en vele kunstschatten.[4] De geallieerden hieven het koninkrijk terstond op.

Na de napoleontische tijd[bewerken]

Na de Eerste Vrede van Parijs (1814) verbleef Jérôme enige tijd in Zwitserland, vervolgens in Graz en sinds 1815 in Triëst. In 1815 tot pair benoemd, steunde hij Napoleon gedurende de Honderd Dagen en streed hij in de slagen bij Ligny en Waterloo. Na Napoleons definitieve nederlaag ging hij naar Zwitserland en vervolgens naar zijn vrouw in Ellwangen. De koning van Württemberg verleende hem op 1 augustus 1816 de titel vorst van Montfort.

Hij leefde sinds 1816 in Oostenrijk, sinds december 1819 weer in Triëst, sinds 1821 in Schönau bij Wenen en sinds 1827 in Rome. Na zijn verbanning uit de Kerkelijke Staat in 1831 leefde hij eerst in Lausanne, daarna meestal in Florence en sinds 1840 in België. In 1847 kreeg hij toestemming naar Frankrijk terug te keren. Nadat zijn neef Lodewijk Napoleon (Napoleon III) in 1848 tot president was gekozen, werd hij gouverneur van de Invalides en maarschalk van Frankrijk. Bij de troonsbestijging van zijn neef (1852) werd hij erkend als Frans prins van den bloede met het predicaat Keizerlijke Hoogheid en als mogelijk troonopvolger en werd hij president van de senaat. Hij sloot in 1853 een derde morganatisch huwelijk met Giustina Pecori-Suárez (1811-1903) en stierf in 1860.

Kinderen[bewerken]

De Kinderen van Jérôme Bonaparte, Michel Ghislain Stapleaux, Palais Fesch aan Ajaccio

Uit Jérômes eerste huwelijk met Elizabeth Patterson werd één zoon geboren, die niet erfgerechtigd was:

Bij Catharina van Württemberg verwekte hij drie kinderen:

Werk[bewerken]

  • Mémoires et correspondance du roi Jérôme et de la reine Catherine (Parijs, 1861-1864, 5 banden)

Bronnen[bewerken]

  1. Bonaparte (Jérôme und dessen Kinder). In: Meyers Konversationslexikon (1885-1892) Verlag des Bibliographischen Instituts. Leipzig/Wenen
  2. Bonaparte (Familie). In: Brockhaus' Konversationslexikon (1894-1896) F. A. Brockhaus. Leipzig/Berlijn/Wenen
  3. Schrohm. In: RegioWiki Kassel-Lexikon. kassellexikon.hna.de
  4. Westfalen (Königreich). In: Brockhaus' Konversationslexikon (1894-1896) F. A. Brockhaus. Leipzig/Berlijn/Wenen