Zeventien Provinciën

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kaart van de Zeventien Provinciën met in rood een latere staatsgrens tussen de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden
Kaart van Abraham Ortelius uit 1573, een van de oudste kaarten met daarop de Nederlanden

De Zeventien Provinciën is een term waarmee de Habsburgse Nederlanden van 1543 tot 1585 worden aangeduid.

Nadat keizer Karel V in 1543 het hertogdom Gelre had ingelijfd was een min of meer aaneengesloten en afgerond geheel van landsheerlijkheden ontstaan. Alleen in het zuidelijke deel vormde het prinsbisdom Luik nog een grote enclave. Dit geheel van Nederlandse gewesten werd sindsdien ook wel aangeduid als de Zeventien Provinciën. In opsomming waren dit:

  1. Graafschap Artesië
  2. Graafschap Vlaanderen
  3. Rijsels-Vlaanderen (Kasselrijen Rijsel, Dowaai en Orchies)
  4. Heerlijkheid Mechelen
  5. Graafschap Namen
  6. Graafschap Henegouwen
  7. Graafschap Zeeland
  8. Graafschap Holland
  9. Hertogdom Brabant en Markgraafschap Antwerpen
  10. Hertogdom Limburg en de Landen van Overmaas
  11. Hertogdom Luxemburg
  12. Heerlijkheid Friesland (sinds 1515)
  13. Doornik en het Doornikse (sinds 1521)
  14. Heerlijkheid Utrecht (sinds 1528)
  15. Heerlijkheid Overijssel, incl. Drenthe, Lingen, Wedde en Westwoldingerland (sinds 1528)
  16. Heerlijkheid Groningen (sinds 1536)
  17. Hertogdom Gelre en Graafschap Zutphen (sinds 1543)

De hierboven gevolgde opsomming staat echter niet geheel vast. Zeventien was op een gegeven moment het aantal statenvertegenwoordigers bij de Staten-Generaal in Brussel en mede vanwege het symbolische karakter van dat getal is men dat blijven noemen. Maar de vertegenwoordigingen konden wel eens wisselen omdat een bepaalde heerlijkheid soms afhing van een andere. Zo hoorde Zutphen bij Gelre en Limburg bij Brabant. Anderzijds hadden het markiezaat Antwerpen, Doornik of Rijsels-Vlaanderen soms een eigen delegatie.

Met de Val van Antwerpen werd een feitelijke scheiding veroorzaakt tussen de Noordelijke- en Zuidelijke Nederlanden die officieel bekrachtigd werd met de Vrede van Münster. Er kwam een grens waardoor de Zeventien Provinciën werd opgesplitst in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en de Zuidelijke Nederlanden.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties