1893

1893
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1880-1889 · 1890-1899 · 1900-1909
Jaren:	< · 1891 · 1892 · 1893 · 1894 · 1895 · >
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2646 MMDCXLVI
Armeense jaartelling:		1342 ԹՎ ՌՅԽԲ
Chinese jaartelling:		4589 – 4590 己辰 – 庚巳
Christelijke jaartelling:		1893 MDCCCXCIII
Ethiopische jaartelling:		1885 –1886
Hebreeuwse jaartelling:		5653 – 5654
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1948 – 1949
- Shaka Samvat		1815 – 1816
- Kali Yuga		4994 – 4995
Iraanse jaartelling:		1271 –1272
Islamitische jaartelling:		1311 – 1312
Maçonnieke jaartelling:		5892 - 5893
Dit jaar naar onderwerp
Film in 1893
Lijst van landen in 1893
Sport in 1893
Juliaanse kalender van 1893
Gregoriaanse kalender van 1893

Het jaar 1893 is het 93e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - Japan gaat over op de gregoriaanse kalender.
• 1 - Het eerste nummer van De Telegraaf verschijnt.
• 11 - Tijdens nationale wedstrijden op het Paterswoldsemeer verbetert Jaap Eden het wereldrecord op de 1500 meter en brengt het op 2 minuten en 35 seconden.
• 13 - Jaap Eden wordt op het Museumplein de eerste ISU-wereldkampioen hardrijden op de schaats.
• 17 - Koningin Liliuokalani van Hawaï wordt door een staatsgreep van de Amerikaanse suikerplantagehouders van de troon gestoten en het land wordt door de Verenigde Staten geannexeerd.
• 31 - Het handelsmerk Coca-Cola wordt geregistreerd.

februari

• 15 - Tivadar Puskás start in Boedapest met de Telefon Hírmondó. De telefoonkrant of de voorloper van de radio.

maart

• 4 - Grover Cleveland wordt voor de tweede keer president van de Verenigde Staten.
• 10 - Ivoorkust wordt een Franse kolonie.

mei

• 3 - Oprichting van de R.K.S.V. Sanctus Augustinus, katholieke studentenvereniging te Leiden.

juli

• 6 - De latere koning George V van het Verenigd Koninkrijk trouwt met Mary van Teck.
• 25 - Opening van het Kanaal van Korinthe.

augustus

• 29 - De Amerikaan Whitcomb Judson verkrijgt octrooi op de ritssluiting.

september

• 19 - In Nieuw-Zeeland wordt vrouwenkiesrecht ingevoerd. Het is daarmee het eerste land dat dit doet.

oktober

• 29 - Octave Maus sticht "La Libre Esthétique".

december

• 16 - Wereldpremière van Antonín Dvořáks symfonie Uit de Nieuwe Wereld.

zonder datum

• In de Rue La Fayette te Parijs wordt een warenhuis geopend. Het zal uitgroeien tot een van de meest prestigieuze winkels ter wereld, en de moedervestiging worden van de Galeries Lafayette.
• Xieng Khuang gaat over van Thaise in Franse handen, en wordt bij Laos gevoegd.
• Laos wordt toegevoegd aan de Unie van Indochina.
• De Salomonseilanden worden een Brits protectoraat.
• John Milne ontwerpt een seismograaf die ook de richting van de trillingen kan registreren.
• Eerste opgravingen in Troje na de dood van Heinrich Schliemann, geleid door Wilhelm Dörpfeld.
• 1893-1897: Eerste ontdekkingsreis van Sven Hedin. Hij bezoekt de Pamir en de Taklamakan.
• Frankrijk en Rusland vormen een Tweebond.
• De dumdumkogel wordt uitgevonden.
• De Wengeralp spoorweg in Wengen (Kanton Bern) wordt geopend.
• In België wordt het algemeen meervoudig stemrecht ingevoerd. Belgische mannen, ouder dan 25, werden stemplichtig. Naargelang de voldane voorwaarden kon men 1 tot 4 stemmen uitbrengen.
• Arthur von Bernstorff-Wehningen koopt Schiermonnikoog van John Eric Banck.

Muziek

• Franz Léhar schrijft de opera Rodrigo
• Wereldpremière van Antonín Dvořáks symfonie Uit de Nieuwe Wereld.
• De Finse componist Jean Sibelius componeert De zwaan van Tuonela
• Sergej Rachmaninov componeert de Suite nr. 1 voor twee piano's, Opus 5

Literatuur

• Oscar Wilde schrijft A Woman of No Importance
• De eerste volledige editie van de dagboeken van Samuel Pepys verschijnt
• De dichtbundel Tijdkrans van Guido Gezelle verschijnt
• Henriette Roland Holst (toen nog Henriette van der Schalk) debuteert in de 5e aflevering van de 8e jaargang van De Nieuwe Gids met zes sonnetten
• André Gide schrijft La tentative amoureuse en Le voyage d'Urien
• Louis Couperus schrijft Majesteit

Beeldende Kunst

• 

  Het lied van de tijd (1893) Jan Toorop

• 

  De drie bruiden (1893) Jan Toorop

• 

  De bruid Jan Thorn-Prikker

• 

  De Schreeuw (1893) Edvard Munch

• 

  Vrouw met vrucht (1893) Paul Gauguin

• 

  Le lit (1893) Henri de Toulouse-Lautrec, Musée d'Orsay

Bouwkunst

• 

  Vuurtoren Hoek van Holland (1893) A C van Loo

Geboren

januari

• 4 - Yone Minagawa, Japanse (bij leven) oudste persoon ter wereld (overleden 2007)
• 6 - Cornelis Moerman, Nederlands arts (overleden 1988)
• 12 - Hermann Göring, Duits nazi-politicus (overleden 1946)
• 20 - Georg Åberg, Zweeds atleet (overleden 1946)
• 20 - Alphons Boosten, Nederlands architect (overleden 1951)

februari

• 2 - Gaston Julia, Frans wiskundige (overleden 1978)
• 6 - Muhammad Zafrullah Khan, Pakistaans diplomaat (overleden 1985)
• 7 - Nicanor Abelardo, Filipijns componist (overleden 1934)
• 11 - Johan Alberts, Nederlands letterkundige, dichter en journalist (overleden 1967)
• 12 - Omar Bradley, Amerikaans militair leider (overleden 1981)
• 12 - Marcel Minnaert, Vlaams astronoom (overleden 1970)
• 21 - Andrés Segovia, Spaans gitarist (overleden 1987)

maart

• 3 - Karel Lotsy, Nederlands sportbestuurder (overleden 1959)
• 10 - Piet Ouborg, Nederlands kunstschilder (overleden 1963)
• 10 - Willem Pompe, Nederlands strafrechtsgeleerde (overleden 1968)
• 18 - Costante Girardengo, Italiaans wielrenner (overleden 1987)
• 18 - Jan Hesterman, Nederlands bokser (overleden 1963)
• 18 - Wilfred Owen, Engels oorlogsdichter (overleden 1918)
• 24 - Walter Baade, Duits sterrenkundige (overleden 1960)

april

• 5 - Clas Thunberg, Fins schaatser (overleden 1973)
• 18 - Igo Gruden, Sloveens dichter en jurist (overleden 1948)
• 20 - Harold Lloyd, Amerikaans acteur (overleden 1971)
• 20 - Joan Miró, Spaans kunstenaar (overleden 1983)
• 20 - Edna Parker, oudste erkende levende persoon ter wereld (overleden 2008)
• 30 - Gyula Breyer, Hongaars schaker (overleden 1921)
• 30 - Joachim von Ribbentrop, Duits nazi-diplomaat en politicus (overleden 1946)

mei

• 2 - Beppie Nooij sr., Nederlands actrice (overleden 1976)
• 9 - Pitigrilli, Italiaans schrijver (overleden 1975)
• 15 - José Nepomuceno, Filipijns filmmaker en producent (overleden 1959);
• 26 - Helena Kuipers-Rietberg, Nederlands verzetsstrijdster (overleden 1944)

juni

• 8 - Oscar Torp, Noors politicus (overleden 1958)
• 13 - Dorothy L. Sayers, Engels schrijfster (overleden 1957)
• 17 - Gillis Grafström, Zweeds kunstschaatser (overleden 1938)
• 24 - Roy Oliver Disney, Amerikaans zakenman (overleden 1971)
• 30 - Walter Ulbricht, Oost-Duits politicus (overleden 1973)

juli

• 20 - Alexander I van Griekenland (overleden 1920)
• 21 - Jacques Van Buggenhout (overleden 1982)
• 22 - Karl Menninger, Amerikaans psychiater (overleden 1990)
• 25 - Carlo Confalonieri, Italiaans geestelijke en kardinaal (overleden 1986)
• 26 - George Grosz, Duits schilder en graficus (overleden 1959)
• 27 - Ugo Agostoni, Italiaans wielrenner (overleden 1941)

augustus

• 17 - Mae West, Amerikaans actrice (overleden 1980)
• 22 - Dorothy Parker, schrijfster (overleden 1967)

september

• 10 - Maria de Jesus, oudste mens (overleden 2009)
• 25 - Michaël Kozal, Pools hulpbisschop en martelaar (overleden 1943)
• 26 - Mauricio Cravotto, Uruguayaans architect (overleden 1962)
• 27 - Ad van der Steur, Nederlands architect (overleden 1953)

oktober

• 6 - Günther Gereke, Duits politicus (overleden 1970)
• 7 - Mary Margaret Smith, Amerikaans zeer oud persoon (overleden 2006)
• 15 - Carol II, koning van Roemenië (overleden 1953)
• 23 - Jean Absil, Waals componist en muziekgeleerde (overleden 1974)
• 30 - Jan Romein, Nederlands historicus (overleden 1962)

november

• 5 - Raymond Loewy, Amerikaans industrieel ontwerper (overleden 1986)
• 8 - Rama VII, koning van Thailand (overleden 1941)
• 13 - Piet Moeskops, Nederlands wielrenner (overleden 1964)
• 23 - Ernst Grünfeld, Oostenrijks schaker (overleden 1962)
• 23 - Lou Onvlee, Nederlands taalkundige, hoogleraar en zendeling (overleden 1986)
• 25 - Hendrik de Buck, Nederlands historicus (overleden 1986)

december

• 1 - Ernst Toller, Duits schrijver (overleden 1939)
• 17 - Erwin Piscator, Duits filmregisseur (overleden 1966)
• 22 - Maarten de Niet, Nederlands jurist en bestuurder in Suriname (overleden 1973)
• 26 - Mao Zedong, Chinees politiek leider (overleden 1976)

exacte datum onbekend

• Christine Marie Berkhout, Nederlands mycologe (overleden 1932)
• Blind Blake, Bahamaans gitarist (overleden 1986)
• Epi Stathopoulo, Grieks-Amerikaans instrumentenbouwer, stichter van Epiphone (overleden 1943)

Overleden

Ernst II

januari

• 5 - Karel Houben (71), heilig verklaarde priester
• 17 - Rutherford B. Hayes (70), negentiende president van de Verenigde Staten
• 24 - Otto Kahler (44), Oostenrijks arts, beschreef multipel myeloom (ziekte van Kahler)
• 29 - Margaretha van Bourbon-Parma (46), prinses van Bourbon-Parma

februari

• 18 - George Tupou I (95), 1e koning van Tonga

maart

• 16 - Tivadar Puskás (48), Hongaars uitvinder en ingenieur
• 27 - Alphonse Beau de Rochas (77), Frans ingenieur en uitvinder

april

• 21 - Sebastián Lerdo de Tejada (69), president van Mexico (1872-1876)
• 28 - Cornelis Cardinaal (73), Nederlands politiefunctionaris

mei

• 14 - Ernst Kummer (83), Duits wiskundige

augustus

• 2 - Ernst II (75), hertog van Saksen-Coburg-Gotha

oktober

• 11 - Ford Madox Brown (72), Engels kunstschilder
• 18 - Charles Gounod (75), Frans componist
• 26 - Franz Grashof (67), Duits ingenieur

november

• 6 - Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (53), Russisch componist
• 29 - Age Buma (73), Nederlands politicus

december

• 4 - Heinrich Göbel (75), Duits uitvinder van de gloeilamp

Weerextremen in België

• april: April met laagste relatieve vochtigheid: 59 % (normaal 76,6 %).
• lente: Na 1880 lente met minst aantal regendagen ooit : 24 (normaal 52,8).
• lente: Lente met hoogste zonneschijnduur : 643 (normaal 545,9 u).
• lente: Lente met laagste neerslagtotaal: 37,6 mm (normaal 196,2 mm).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Mediabestanden

Zie de categorie 1893 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.