13 november

13 november is de 317de dag van het jaar (318de dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 48 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • Keizer Constantijn I benoemt zijn 7-jarige zoon Constantius II tot Caesar en mogelijke troonopvolger van het Romeinse Rijk.
  • 1985 - Een uitbarsting van de vulkaan Nevado del Ruiz in Colombia veroorzaakt een aardverschuiving die de plaats Armero onder modder bedelft. Ongeveer 23.000 mensen komen om.
  • 2009 - Nieuw wereldrecord Domino Day, 4.491.863 omgevallen stenen.

•  Kunst
  • 1940 - Première van Walt Disneys film Fantasia.

•  Oorlog
  • 938 - De Vietnamese generaal Ngô Quyền verslaat de Han op de Bạch Đằng en kroont zichzelf tot keizer.
  • 1002 - Slachtpartij op Sint-Brixius-dag
  • 1805 - Het leger van Napoleon neemt Wenen in.
  • 1918 - Geallieerde troepen bezetten Constantinopel de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk.
  • 2001 - Kaboel (hoofdstad van Afghanistan) valt in handen van de Noordelijke Alliantie.

•  Politiek
  • 1945 - Generaal Charles de Gaulle wordt gekozen tot president van het voorlopige bewind van Frankrijk.
  • 1945 - Soekarno wordt gekozen tot president van de republiek Indonesië.
  • 1956 - Het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten beslist dat rassenscheiding ongrondwettig is.
  • 1974 - Yasser Arafat verklaart voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties dat hij streeft naar een Palestijnse staat waar moslims, christenen en joden kunnen leven.
  • 2004 - In het Limburgse Helden wordt een moskee in brand gestoken naar aanleiding van de moord op Theo van Gogh.
  • 2010 - Aung San Suu Kyi wordt vrijgelaten.

•  Religie
  • 1618 - Begin van de synode van Dordrecht. Deze veroordeelt uiteindelijk op 5 mei het arminianisme. Zie Jacobus Arminius en de Remonstranten.
  • 1690 - Paus Alexander VIII creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1775 - Paus Pius VI creëert één nieuwe kardinaal.
  • 2005 - Zaligverklaring van de Franse kluizenaar Charles de Foucauld (1858-1916) en de Italiaanse religieuzen Maria Pia Mastena (1881-1951) en Maria Crocifissa Curcio (1877-1957).

•  Sport
  • 1891 - De Belgische voetbalvereniging Club Brugge werd opgericht.
  • 1933 - De Nederlandse Zwembond (NZB) verkrijgt het predicaat Koninklijk en verandert de naam aldus in Koninklijke Nederlandse Zwembond.
  • 1991 - Het Sovjet-Russisch voetbalelftal speelt zijn laatste wedstrijd. Tegenstander is Cyprus.
  • 1991 - Recordinternational Heinz Hermann speelt tegen Roemenië zijn 117de en laatste interland voor het Zwitsers voetbalelftal.
  • 1996 - Het Andorrees voetbalelftal speelt zijn eerste officiële interland uit de geschiedenis. De ploeg verliest op eigen veld met 6-1 van Estland.

•  Wetenschap en technologie
  • 1907 - De Franse fietsenmaker Paul Cornu maakt de eerste helikoptervlucht ter wereld.
  • 1980 - De Voyager-1 stuurt de eerste close-ups van Saturnus naar Aarde.
  • 2009 - Op de maan is door NASA een ‘significante hoeveelheid’ bevroren water aangetroffen.

Geboren

• 354 - Augustinus van Hippo, bisschop van Hippo, theoloog, filosoof en kerkvader (overleden 430)
• 1312 - Eduard III, koning van Engeland (overleden 1377)
• 1493 - Willem IV, hertog van Beieren, (overleden 1550)
• 1504 - Filips I van Hessen, landgraaf van Hessen (overleden 1567)
• 1813 - Peter II, prins-bisschop van Montenegro (overleden 1851)
• 1848 - Albert I van Monaco, vorst van Monaco (overleden 1922)
• 1850 - Robert Louis Stevenson, Engels schrijver (overleden 1894)
• 1878 - Johannes Kielstra, Nederlands hoogleraar, politicus en diplomaat (overleden 1951)
• 1880 - Franz Zita, Tsjechisch componist en dirigent (overleden 1946)
• 1887 - Theodore Roosevelt jr., Amerikaans militair (overleden 1944)
• 1893 - Piet Moeskops, Nederlands wielrenner (overleden 1964)
• 1895 - Jan de Natris, Nederlands voetballer en atleet (overleden 1972)
• 1896 - Eugenio Perez, Filipijns politicus (overleden 1957)
• 1900 - Ferdinand Anton Langguth Oliviera, Surinaams landbouwkundige en politicus
• 1905 - Paul Hebbelynck, Vlaams ingenieur en textielbaron (overleden 2008)
• 1912 - Claude Pompidou, weduwe van de Franse oud-president Georges Pompidou (overleden 2007)
• 1913 - Bill Young, Nieuw-Zeelands politicus en diplomaat (overleden 2009)
• 1917 - Alice van Bourbon-Parma, dochter van Elias I van Bourbon-Parma
• 1921 - Gied Joosten, Nederlands sportbestuurder (overleden 1993)
• 1925 - Inez van Dullemen, Nederlands schrijfster
• 1929 - Jaime Gil de Biedma, Spaans dichter (overleden 1990)
• 1930 - Nico Scheepmaker, Nederlands journalist en dichter (overleden 1990)
• 1932 - Olga Fikotová, Tsjecho-Slowaaks-Amerikaans atlete
• 1938 - Jean Seberg, Amerikaans actrice (overleden 1979)
• 1939 - Karel Brückner, Tsjechisch voetbalcoach
• 1940 - Joan Haanappel, Nederlands kunstrijdster op de schaats en sportjournalist
• 1940 - Tim Visterin, Vlaams cabaretier, zanger en muziekuitgever
• 1941 - Ger Lagendijk, Nederlands voetballer en spelersmakelaar (overleden 2010)
• 1944 - Roswitha Emonts-Gast, Belgisch atlete
• 1944 - Timmy Thomas, Amerikaans zanger en tekstschrijver
• 1945 - Masahiro Hasemi, Japans autocoureur
• 1950 - Johan Adriaenssen, Nederlands componist, pianist en beiaardier
• 1950 - Dušan Radolský. Slowaaks voetballer en voetbalcoach
• 1952 - Josip Kuže, Kroatisch voetballer en voetbalcoach
• 1953 - Sjraar Cox, Nederlands burgemeester
• 1954 - Chris Noth, Amerikaans acteur
• 1955 - Whoopi Goldberg, Amerikaans actrice
• 1957 - Philomena Bijlhout, Nederlands-Surinaams presentatrice en politica
• 1957 - Willem van de Sande Bakhuyzen, Nederlands regisseur (overleden 2005)
• 1958 - Juha Rissanen, Fins voetballer
• 1959 - Caroline Goodall, Brits actrice
• 1960 - Neil Flynn, Amerikaans acteur
• 1961 - Lech Piasecki, Pools wielrenner
• 1964 - Carlos Muñóz, Ecuadoraans voetballer (overleden 1993)
• 1964 - Denis Scuto, Luxemburgs voetballer
• 1965 - Željko Petrović, Joegoslavisch voetballer en voetbaltrainer
• 1969 - Ayaan Hirsi Ali, Somalisch-Nederlands politica
• 1970 - Morten Sonne, Deens wielrenner
• 1971 - Erwin Ramírez, Ecuadoraans voetballer
• 1972 - Pedro Reyes, Chileens voetballer
• 1972 - Samantha Riley, Australisch zwemster
• 1974 - Roland Melis, Nederlands triatleet
• 1974 - Indrek Zelinski, Estisch voetballer en voetbaltrainer
• 1975 - Tom Compernolle, Belgisch atleet en militair (overleden 2008)
• 1975 - Rasmus Henning, Deens triatleet
• 1976 - Bob de Jong, Nederlands schaatser
• 1976 - Kelly Sotherton, Brits atlete
• 1977 - Lilia Sjoboechova, Russisch atlete
• 1980 - Monique Coleman, Amerikaans actrice
• 1980 - Laurens ten Dam, Nederlands wielrenner
• 1980 - Hubert Dupont, Frans wielrenner
• 1980 - François-Louis Tremblay, Canadees shorttracker
• 1981 - Bas Vervaeke, Belgisch voetballer
• 1984 - Lucas Barrios, Paraguayaans voetballer
• 1985 - Viktor Elm, Zweeds voetballer
• 1985 - Sun-joo Kim, Zuid-Koreaans alpineskiester
• 1985 - Milan Kopic, Tsjechisch voetballer
• 1986 - Sergej Bakoelin, Russisch atleet
• 1987 - Dana Vollmer, Amerikaans zwemster
• 1988 - Espen Aarnes Hvammen, Noors schaatser
• 1988 - Loes Smeets, Nederlands voetbalster
• 1989 - Hadjar Benmiloud, Nederlands schrijfster, columniste en radiopresentatrice
• 1991 - Jeffrey Bruma, Nederlands voetballer
• 1991 - Leon de Kogel, Nederlands voetballer
• 1992 - Jazeman Jaafar, Maleisisch autocoureur

Overleden

• 867 - Paus Nicolaas I (~47)
• 1093 - Malcolm III van Schotland (62), koning van Schotland
• 1345 - Constance Manuel van Castilië (27), koningin van Peter I van Portugal
• 1460 - Hendrik de Zeevaarder (66), koning van Portugal
• 1624 - Thomas Erpenius (40), Nederlands oriëntalist
• 1650 - Thomas May (±55), Engels schrijver, vertaler en historicus
• 1862 - Ludwig Uhland (75), Duits dichter, literatuurwetenschapper, jurist en politicus
• 1868 - Gioacchino Rossini (76), Italiaans componist
• 1870 - Maurice Denis (72), Frans kunstschilder
• 1903 - Camille Pissarro (73), Frans impressionistisch schilder
• 1931 - Auguste Oleffe (64), Belgisch kunstschilder
• 1945 - Albert Heijn (80), Nederlands ondernemer
• 1957 - Wim Bekkers (67), Nederlands touwtrekker
• 1958 - Bart van der Leck (81), Nederlands kunstschilder
• 1974 - Vittorio De Sica (73), Italiaans regisseur
• 1986 - Rolando Olalia (52), Filipijns vakbondsleider
• 1986 - Rudolf Schock (71), Duits lyrisch tenor
• 1986 - Vicente Trueba (80), Spaans wielrenner
• 1988 - Antal Doráti (82), Hongaars dirigent
• 1989 - Frans Jozef II (83), vorst van Liechtenstein
• 1989 - Koen Verhoeff (60), Nederlands sportverslaggever
• 1990 - Nico Haak (51), Nederlands zanger
• 1998 - Henk Timmer (94), Nederlands tennisser
• 2003 - Mitoyo Kawate (114), op moment van overlijden oudste mens ter wereld uit Japan
• 2004 - Ol' Dirty Bastard (35), Amerikaans rapper
• 2005 - Ulrik Edward Geniets (66), 51ste abt van Averbode
• 2005 - Eddie Guerrero (38), Amerikaans worstelaar
• 2007 - Wahab Akbar (47), Filipijns politicus
• 2007 - John Doherty (72), Brits voetballer
• 2008 - Cor Coster (88), Nederlands voetbalmakelaar
• 2008 - Paco Ignacio Taibo I (84), Mexicaans schrijver en journalist
• 2011 - Bobsam Elejiko (30), Nigeriaans-Belgisch voetballer
• 2011 - Guido Falaschi (22), Argentijns autocoureur
• 2011 - Artemio Rillera (69), Filipijns bisschop
• 2012 - Jack Gilbert (87), Amerikaans dichter

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Didacus van Alcalá († 1463)
  • Heilige Stanisla(u)s Kostka († 1568)
  • Heilige Kilaan (van Artois) († 7e eeuw)
  • Heilige Brictius van Tours († 444)
  • Heilige Nicolaas I († 867)
  • Heilige Homobonus († 1197)
  • Heilige Agostina Livia Pietrantoni († 1894)

• Oosters-orthodoxe kalender:
  • Heilige Johannes Chrysostomus († 407)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1965 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -2,0 °C
• 2009 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 13,8 °C
• 1919 - Laagste minimumtemperatuur -5,0 °C
• 1938 en 2009 - Hoogste maximumtemperatuur 16,4 °C
• 1909 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17 m/s
• 1965 - Langste zonneschijnduur 7,6 uur
• 1944 - Langste neerslagduur 14,8 uur
• 1949 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 20 mm
• 1947 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 63 %

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1972 - Nederland wordt getroffen door een zeer zware storm: de storm van 13 november 1972.

België

Dagrecords

• 1965 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -0,8 °C
• 1938 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 14,9 °C
• 1835 - Laagste minimumtemperatuur -3,6 °C
• 1938 - Hoogste maximumtemperatuur 18,7 °C
• 2010 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 40,5 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1940 - Sterkste windstoot ooit in Ukkel: 155 km/h. Veel schade in de streek van Antwerpen en Brussel (o.a. Zoniënwoud).
• 1965 - Heel België, uitgezonderd de kust, is overdekt met een dunne sneeuwlaag.
• 1972 - Windstoten tot 130 km/h aan de kust en 140 km/h in Antwerpen.
• 2010 - Voortdurende regenval op 12 en 13 november (totaal 67,3 mm in Ukkel) in combinatie met de reeds verzadigde bodem, veroorzaakt in grote delen van België de ergste overstromingen sinds 1953. Er vallen 4 dodelijke slachtoffers.

Bronnen, noten en/of referenties