Istanboel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor de provincie, zie Istanboel (provincie).
Istanboel
Stad in Turkije Vlag van Turkije
Istanboel
Istanboel
Situering
Regio Marmara-regio
Provincie Istanboel
Coördinaten 41° 0′ NB, 28° 57′ OL
Algemeen
Oppervlakte 5343[1] km²
Inwoners (2014) 14.160.467 (officieel)[2]
Hoogte 40 m
Foto's
Istanboel
Istanboel
Portaal  Portaalicoon   Turkije
Istanbul
Historische gebieden van Istanboel
Werelderfgoed cultuur
De Hagia Sophia in Eminonu
De Hagia Sophia in Eminonu
Land Vlag van Turkije Turkije
UNESCO-regio Europa en Azië
Criteria i, ii, iii, iv
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 356
Inschrijving 1985 (9e sessie)
UNESCO-werelderfgoedlijst

Istanboel of Istanbul (Turks: İstanbul, uitspraak [isˈtɑnbul]?) is een stad in het Europese en Aziatische deel van Turkije en was de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk. Daarvoor was ze onder de naam Constantinopel hoofdstad van het Byzantijnse Rijk. De stad is oorspronkelijk gesticht door Griekse kolonisten in 667 v.Chr. en werd door hen Byzantium (Byzantion) genoemd.

Met 14 miljoen inwoners is Istanboel de grootste stad van Turkije. De stad bestaat uit 27 districten, die tezamen de hoofdstad van de gelijknamige provincie vormen.

Naam[bewerken]

Voor de herkomst van de Turkse naam İstanbul worden verschillende verklaringen gegeven. Hij zou van het Griekse Κωνσταντινουπολις (Konstantinoupolis) zijn afgeleid. Een andere verklaring is dat het van het Griekse εἰς τὴν Πόλιν (Oudgrieks eis tèn polin; Middelgrieks is tin polin) ('naar de stad') is afgeleid; in het vroegere Byzantijnse Rijk werd de hoofdstad Constantinopel vaak informeel aangeduid als "de Stad". In het Latijn heette de stad Constantinopolis, in formeel Turks: قسطنطينيه (Konstantiniyye), in veel Slavische talen sprak men van Tsargrad.[3] In de Vikingtijd werd Istanboel Miklagard (de grote stad) genoemd.

In Turkse folklore bestaat sinds jaren het populaire bijgeloof dat de naam Istanboel zou zijn afgeleid van İslam Bol ('Veel islam') of İslam Bul ('Vind de islam'). Deze volksetymologische naamsverklaringen waren met name in trek tijdens de regeerperiode van sultan Mustafa III, toen men de naam İstanbul verving door İslambol in officiële documenten.

De naam wordt in het Turks uitgesproken met de klemtoon op de tweede lettergreep. In het Nederlands is de klemtoon op de eerste lettergreep veel gebruikelijker. Tot in de 20e eeuw luidde de Nederlandse variant van de in het Arabische schrift geschreven Turkse naam Stamboel. De naam Stamboel raakte in onbruik na de invoering van het Latijnse schrift in Turkije in 1928 onder invloed van de nieuwe Turkse spelling İstanbul. Hetzelfde verschijnsel deed zich ook in andere talen voor, zoals in het Engels en Frans waar de vorm Stamboul verdween.

Spelling in het Nederlands[bewerken]

Zowel de spellingvariant 'Istanboel' als 'Istanbul' is volgens de Nederlandse Taalunie correct. Hoewel in het Turks een punt op de hoofdletter 'I' staat, wordt deze in het Nederlands normaal gesproken niet weergegeven. In het Turks is de correcte spelling met punt, omdat deze taal een extra letter kent, de I/ı (zonder punt), waarvan de uitspraak verschilt van die van de letter İ/i (met punt). De Taalunie raadt aan in het Nederlands geen punt op de hoofdletter in Istanboel te schrijven.

Heel af en toe treft men de oude naam Constantinopel nog aan. In bepaalde talen, zoals het Grieks, is dit nog steeds de meest gebruikte naam.

Geschiedenis[bewerken]

De Chorakerk is een van de vele nog bestaande Byzantijnse bouwwerken

Oudheid[bewerken]

Byzantium was een oorspronkelijk Griekse stad, gesticht door kolonisten uit Megara in 667 v.Chr.. Volgens de legende noemden zij de stad Byzantion naar hun koning Byzas. Byzantium is de gelatiniseerde versie van deze naam. Lange tijd was Byzantium een welvarende Griekse stadstaat totdat ze door de Macedoniërs werd veroverd. Toen Macedonië enkele eeuwen later werd verslagen door de Romeinen werd ze een belangrijke stad in het Romeinse Rijk.

De stad stelde zich aan de zijde van Pescennius Niger in diens strijd om de Romeinse keizerstroon, en werd van 193-195 belegerd door diens rivaal Septimius Severus. De stad werd ernstig beschadigd in deze belegering, maar Septimius Severus, nu keizer, herbouwde de stad en zij herwon snel haar vroegere welvaart.

Opkomst en val van Constantinopel[bewerken]

Kaart van het oude Constantinopel en zijn muren

Keizer Constantijn de Grote, die de hoofdstad van het Romeinse Rijk naar het belangrijkere Oosten van het rijk wilde verplaatsen, werd door de geschikte locatie van de stad aangetrokken. Naar werd beweerd, werd de locatie voor de nieuwe hoofdstad van het Romeinse Rijk aangewezen in een profetische droom van Constantijn. Byzantium was inderdaad een zeer gunstige locatie: aan drie kanten omringd door water en dus relatief gemakkelijk te verdedigen, ze beheerste de strategische Bosporus en veel handelsroutes tussen Europa en Azië kwamen hier samen. De belangrijkste Romeinse rijksinstellingen, zoals onder andere administratie en belastingheffing, werden overgeplaatst naar Byzantium en door alle gerelateerde organisaties die meekwamen groeide de stad explosief. In 330 werd Byzantium officieel herdoopt als Nova Roma (Latijn voor 'Nieuw Rome'), maar de stad werd al snel beter bekend onder de naam Konstantinoupolis (Grieks voor stad van Constantijn, in het Nederlands Constantinopel). Constantinopel werd de nieuwe hoofdstad van het Rijk, hoewel de vorige, Rome, een tijdje haar politieke en economische privileges behield maar wel geleidelijk in betekenis afnam nadat de politieke en economische elite naar Constantinopel verhuisd was.

Constantinopel was eerst 65 jaar lang de hoofdstad van het Romeinse Rijk en vanaf 395, bij de dood van Theodosius I, toen het westelijke deel van het Rijk definitief afgescheiden was, die van het oostelijke deel, dat later het Byzantijnse Rijk zou worden genoemd. Constantinopel werd voortdurend uitgebreid en verfraaid door de opeenvolgende keizers en vooral Justinianus heeft vele grootse bouwwerken opgericht. De stad was een van de grootste en schitterendste steden ter wereld gedurende de late oudheid en de vroege- en hoge middeleeuwen. Omstreeks 500 telde de stad ongeveer 500.000 inwoners, maar tijdens de verschrikkelijke Pest van Justinianus in 542 verloren circa 230.000 mensen het leven. Later trad er weer een herstel op, maar het is twijfelachtig of het aantal van 500.000 inwoners weer werd gehaald.

Het Hippodroom, in het verleden soms het toneel van hevige supportersrellen zoals het Nika-oproer, is nu een rustig plein

Maar ook met 300.000 inwoners, of iets meer, zou Constantinopel, door de Griekssprekende Byzantijnen ook wel I Polis ("De Stad") genoemd, eeuwenlang de grootste stad van Europa zijn. Het culturele leven van het Byzantijnse Rijk was voor een zeer groot deel in de hoofdstad geconcentreerd. Talrijke merendeels rijke kloosters waren in de stad gevestigd en het hoofd van de oosterse kerk had er zijn zetel. De Griekse taal had sinds de 7de eeuw volledig de overhand gekregen op het Latijn, toen ook het hof het Grieks als officiële taal ging gebruiken. Een in ere gehouden Romeinse traditie waren nog de luxueuze badhuizen (thermen) waar men zich kon ontspannen. In Constantinopel was ook de zogenaamde Universiteit van Constantinopel gevestigd, in de 5de eeuw gesticht door Theodosius II, die waarschijnlijk voortbouwde op de oudere Atheense filosofenschool. Volgens sommige historici zou de bij deze universiteit behorende bibliotheek een groot deel van de Bibliotheek van Alexandrië hebben bewaard. De bevolking was vroom orthodox-christelijk, op het fanatieke af. Behalve om dogmatische geschillen konden de gemoederen ook hoog oplopen om de paardenraces in het grote Hippodroom van de stad, waar de fans van de "Groenen" en de "Blauwen" (twee concurrerende teams van wagenmenners die oorspronkelijk uit Rome afkomstig waren) vaak bloedig met elkaar op de vuist gingen.

Het Europese fort, gebouwd voor de inname van Constantinopel

In 1204 werd deze bloeiende stad echter ingenomen door de kruisvaarders van de Vierde Kruistocht en werd ze door hen grondig geplunderd. De meeste in eeuwen verzamelde schatten, waarvan vele nog uit het keizerlijke Rome afkomstig waren, werden naar West-Europa versleept, vernietigd of omgesmolten. De meeste kostbaarheden gingen naar Venetië waar ze heden nog te zien zijn. De Venetianen waren trouwens ook de initiatiefnemers voor deze plundertocht want ze wilden deze gelegenheid aangrijpen om de handelsconcurrentie van Constantinopel uit te schakelen. De Venetianen hadden aangeboden de kruisvaarders naar het Midden-Oosten te vervoeren met hun handelsvloot en Constantinopel als 'tussenstop' te gebruiken. Eenmaal ontscheept bij de stad wist de meegereisde Doge van Venetië de Europese ridders over te halen om de 'ketterse' Byzantijnen aan te vallen. Hoogstwaarschijnlijk was dit dan ook een vooropgezet voornemen geweest van de Venetianen. Over het hervatten van het oorspronkelijke doel van de kruistocht (de bevrijding van Jeruzalem van de moslims) werd niet meer gesproken. De stad bleef in Latijnse handen tot 1261 waarna de Grieken erin slaagden de stad weer te heroveren. Sinds de plundering was de stad flink verarmd en slaagde ze er ook niet meer in om de handelsroutes rond de Zwarte Zee te beheersen, waar vroeger haar grootste inkomsten vandaan kwamen. Hiermee begon het verval en er werd niet veel meer gebouwd en hele wijken raakten zelfs verlaten. De gebouwen werden als steengroeve gebruikt. Het gevolg van deze situatie was dat veel Byzantijnse intellectuelen en kunstenaars naar het steeds welvarender wordende Europa trokken (met name Italië). Ze maakten met hun kennis van de klassieke oudheid mede de renaissance mogelijk.

De val van Constantinopel (1453) door Jean Chartier

De stad viel op 29 mei 1453, wat tevens het einde van het Byzantijnse Rijk betekende. De stad werd ingenomen door de Ottomaanse sultan Mehmed II, een gebeurtenis die soms wel wordt beschouwd als het einde van de middeleeuwen. De val van Constantinopel bracht een vluchtelingenstroom van intellectuelen op gang naar West-Europa, vooral Italië. Deze wordt gezien als een belangrijke factor in de ontwikkeling van de renaissance.

Ottomaanse tijd[bewerken]

Sultan Mehmed II maakte de veroverde stad meteen tot hoofdstad van het Ottomaanse Rijk (de ligging bleef, ondanks het verval van de laatste eeuwen, zeer strategisch) en de stad leefde onmiddellijk op door het grootse bouwprogramma van de nieuwe heersers. De schitterende Hagia Sophia, de oude Byzantijnse kathedraal van de stad, werd verbouwd tot moskee. Ook verrezen er al snel nieuwe grootse moskeeën zoals de beroemde blauwe moskee. Tevens werden de vervallen Byzantijnse paleizen hersteld en verrees het nieuwe Topkapıpaleis dat de hoofdzetel van de Ottomaanse Sultans werd. Veel volk stroomde toe en de handel trok weer flink aan.

Tegen 1600 werd het ruim duizend jaar tevoren gehaalde bevolkingsmaximum van een half miljoen weer gehaald, en zelfs iets overschreden (ca. 600.000). Het was nu een in etnisch en religieus opzicht heel gemengde stad geworden. De meerderheid van de bevolking (ca. 60%) was moslim en sprak Turks, maar er was ook een grote Griekse bevolkingsgroep (ca. 25 %), die orthodox-christelijk was. Opmerkelijk genoeg hadden de Grieken nog steeds het grootste deel van de handel in handen. De resterende bevolking bestond grotendeels uit Joden en Armeniërs. Het Ottomaanse Rijk breidde zich gestaag uit totdat het rond 1750 het Midden-Oosten omvatte, Noord-Afrika, de Balkan en het gebied rond de Zwarte Zee, wat opmerkelijk genoeg ongeveer hetzelfde gebied was dat het Byzantijnse rijk omvatte op zijn hoogtepunt in de 6de eeuw. Op het eind van de 18e eeuw en gedurende de 19e eeuw onderging het Rijk een proces van degeneratie en verval, onder andere Griekenland en Egypte wisten zich zelfstandig te maken, en bleef het alleen overeind doordat de Europese machten het elkaar niet gunden om de definitieve genadeslag te geven aan de 'zieke man van Europa'.

Turkse tijd[bewerken]

De uiteindelijke val van het Ottomaanse Rijk was een dramatische affaire. Het Rijk behoorde tot de verliezers van de Eerste Wereldoorlog en verloor al zijn "buitengewesten", waaronder Syrië, Palestina en Irak. Bovendien was het land terechtgekomen in een oorlog met de Grieken. Toen deze laatsten in 1922 verslagen werden, kreeg de Griekse minderheid in Turkije het zwaar te verduren. In 1923, toen het moderne Turkije werd gesticht, werd de hoofdstad verplaatst naar Ankara. In 1923 en 1924 kwam het tot een grootscheepse bevolkingsuitwisseling tussen Turkije en Griekenland waarbij de meeste Grieken (en onder anderen ook Armeniërs) gedwongen Istanboel verlieten. Constantinopel begon toen zijn kosmopolitische, multiculturele karakter te verliezen. In 1930 werd de naam officieel gewijzigd in Istanboel.

In 1955 vond een tegen Grieken gerichte pogrom plaats, waarbij tussen de 13 en 30 doden vielen. Tientallen winkels werden gedurende twee dagen geplunderd en enkele kerken werden in brand gestoken. De rellen braken uit na het valse nieuws dat het huis van Ataturk in Tessaloniki zou zijn opgeblazen door een Griekse extremist. Na de rellen vertrokken de meeste Grieken uit de stad, op een kleine gemeenschap op de Prinseneilanden en in enkele Aziatische wijken na. In deze tijd had de stad iets meer dan 1.000.000 inwoners. Door de immigratie van veel boerengezinnen uit het platteland van Anatolië is de stad sindsdien enorm gegroeid. Istanboel telt nu ruim 13 miljoen inwoners (18,9 miljoen inclusief alle districten) en is een drukke Turkse stad geworden.

Geografie[bewerken]

Satellietbeeld van Istanboel en de Bosporus met rechtsonder de Prinseneilanden
Moda Fenerbahçe Kadıköy Üsküdar Fatih Eminönü Beyoğlu Beşiktaş Ortaköy Kuzguncuk Beylerbeyi Çengelköy Vaniköy Anadoluhisarı Arnavutköy Rumelihisarı Beykoz Beykoz Sarıyer Galata
Historische dorpen aan de Bosporus, tegenwoordig wijken van de metropool

Ligging[bewerken]

Istanboel is de enige stad ter wereld die op twee continenten ligt en heeft een zeer strategische ligging. Ze ligt in het westen van het land, deels in Europa, deels in Azië. De Bosporus, die Europa van Azië scheidt, loopt door Istanboel heen, en komt in het zuiden in de Zee van Marmara en in het noorden in de Zwarte Zee uit. Twee bruggen over de Bosporus in Istanboel verbinden Europa met Azië.

Istanboel ligt in het gebied waar de Euraziatische plaat botst met de Afrikaanse plaat. Het gevolg zijn vele aardbevingen. De laatste was in 1999. Door de gebrekkige controle op de woningbouw, waarbij eigenlijk verplichte veiligheidsmaatregelen tegen aardbevingen dikwijls niet ten uitvoer worden gebracht, had dat vele duizenden doden tot gevolg wegens instorting van ondeugdelijke gebouwen.

Klimaat[bewerken]

Istanboel ligt in de gematigde klimaatzone en heeft een zeeklimaat met invloeden van landklimaat en het mediterraan klimaat. Er is het hele jaar door, zowel in zomer als winter, regelmatige regenval met in de winter de meeste neerslag. In de morgen hangt er dikwijls mist vanuit de Bosporus en 's zomers is het soms drukkend warm door de hoge luchtvochtigheid. In de winter valt er vrij vaak sneeuw maar die blijft meestal maar een enkele dag liggen. Door het bergachtige gebied in en om de stad zijn er veel microklimaten. De temperatuur kan variëren van 35 graden 's zomers tot een (zeldzame) -10 graden in de winter.[4]

De Prinseneilanden voor de kust van het Aziatische gedeelte zijn het enige gebied in Istanboel met een mediterraan klimaat, 's zomers resideert er dan ook een veelvoud van het aantal permanente inwoners, waaronder veel stedelingen die op de eilanden een buitenverblijf hebben.

Weergemiddelden voor Istanboel (Sarıyer), Vlag van Turkije TUR
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
hoogste maximum (°C) 18,3 24,0 26,2 32,9 33,0 40,2 40,5 38,8 33,6 34,2 27,2 21,2 40,5
gemiddeld maximum (°C) 8,7 9,1 11,2 16,5 21,4 26,0 28,4 28,5 25,0 21,1 15,3 11,1 18,4
gemiddelde temperatuur (°C) 5,8 5,9 7,6 12,1 16,7 21,0 23,4 23,6 20,2 16,0 11,9 8,2 14,3
gemiddeld minimum (°C) 2,9 2,8 3,9 7,7 12,0 16,0 18,5 18,7 15,5 12,0 8,5 5,3 10,3
laagste minimum (°C) -10,4 -16,1 -7 -0,6 3,6 8,0 10,5 8,2 5,2 1,0 -4,0 -9,4 -16,1
neerslag (mm) 98,4 80,2 69,9 45,8 36,1 34,0 38,8 47,8 61,4 96,9 110,7 123,9 843,9
bron: DMI: neerslaggemiddelden (1970-2009), WMO: temperatuurgemiddelden en BBC: temperatuurextremen

Districten[bewerken]

De Gouden Hoorn en de Bosporus splitsen de stad in feite in drie delen, twee op het Europese continent en één op het Aziatische. Van de twee Europese delen bevat de westelijke helft de oude stad (Constantinopel). Deze is onderverdeeld in de districten Fatih en Eminönü. Verder ten westen en ten noorden hiervan bevinden zich de districten Eyüp, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Esenler, Bağcılar, Güngören, Zeytinburnu, Bahçelievler, Bakırköy, Avcılar en Küçükçekmece.

Het gedeelte van de stad oostelijk van de Gouden Hoorn was waar in de Osmaanse tijd de door Venetiaanse handelaren bewoonde wijk Galata lag. Dit is tegenwoordig ingedeeld in het district Beyoğlu. Verder ten noorden en oosten hiervan liggen de districten Şişli, Kağıthane, Sarıyer en Beşiktaş.

In het Aziatische deel van de stad, ten slotte, bevinden zich de districten Üsküdar, Kadıköy, Beykoz, Ümraniye, Maltepe, Kartal, Pendik, Sultanbeyli en Tuzla.

Adalar is een apart district dat de Prinseneilanden bevat.

Aziatisch Istanboel[bewerken]

Op de Aziatische flank van de Bosporus liggen een reeks oude vissersdorpjes die zijn uitgegroeid tot wijken van de grootstad. Met name de val van Constantinopel leidde tot een bevolkingstoename in het gebied langs de kust van Üsküdar tot Kadıköy. Vanaf de 18e eeuw groeiden de andere vissersdorpjes ook in formaat, door de komst van onder anderen Armeense en Joodse handelaren. Tot de 2e helft van de 20e eeuw bleef dit deel van Aziatisch Istanboel het meest stedelijk. Pas na die tijd ontwikkelden zich achter de beboste hellingen, uit het zicht van de Bosporus, diverse satellietsteden die vandaag de dag elk ruim 1 miljoen inwoners tellen. De beboste hellingen rond de voormalige dorpjes Çengelköy, Kuzguncuk en Vaniköy zijn beschermd en hebben vergeleken met de Europese wijken aan de overkant van de Bosporus erg veel parken en groentetuinen.

Cultuur[bewerken]

Blue mosque2.jpg
Patriarchate Constantinopolis.jpg
Het Grieks Patriarchaat zetelt in de St. Joriskerk
Surp Krikor Lusaveriç Church and Kuzguncuk Mosque in Kuzguncuk, Üsküdar 2.JPG
De Armeense Surp Krikor Lusaveriçkerk (r) en een moskee (l) in Kuzguncuk, Üsküdar
DSC04241 Istanbul - Museo archeologico - Foto G. Dall'Orto 28-5-2006.jpg
Het hoofdgebouw van het Archeologisch museum van Istanboel
Twierdza Rumeli Istambuł RB1.jpg
İstanbul 4228.jpg
Tesvikiye Mosque, Istanbul 07.jpg
De klassieke fascade van de Tesvikiye moskee in Şişli
Nişantaşı 2010-11 Yılbaşı Süslemeleri.jpg
Een winternacht in Nişantaşı

In 2010 was Istanboel één van de drie Culturele hoofdsteden van Europa.

Religie[bewerken]

Istanboel is een belangrijke stad in het Christendom en de Islam. Het is tevens de standplaats van de Orthodoxe Patriarch. Onder Byzantijns bestuur waren andere godsdiensten dan de Grieks-Orthodoxe verboden, zo ook de Armeens-apostolische Kerk en het Jodendom. Dit veranderde nadat de stad was ingenomen door achtereenvolgens de katholieke kruisvaarders en de islamitische Turken. Als metropool in Ottomaanse tijden kende de stad een bloei in haar Christelijke, Islamitische en Joodse gemeenschap. Dit is sinds de 20e eeuw enigszins veranderd. Bevolkingsuitwisselingen met Griekenland en het vertrek van Joodse inwoners naar Israël, alsmede de komst van grote groepen Turken en Koerden naar de stad, leidde tot een meer religieus homogene stad. In de tweede helft van de vorige eeuw was tevens sprake van een secularisatie van de Turkse samenleving, met name in steden zoals Istanboel. De religiositeit verschilt enorm per wijk, aangenomen wordt dat de meest orthodoxe de wijk Fatih is, waar gezichtsbedekkende kleding niet uitzonderlijk is.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Musea[bewerken]

Culturele evenementen[bewerken]

Uitgaansleven[bewerken]

Het toeristische oude centrum verandert 's nachts in een spookstad. Istanboel heeft echter als kosmopolitische stad een uitgebreid nachtleven dat zich afspeelt in meerdere wijken. Door gentrificatie en stadsvernieuwingsprojecten hebben verschillende buurten zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot hotspots voor cafés en discotheken. De traditionele uitgaansbuurt van de stad bevindt zich in de nauwe straatjes rond de İstiklal Caddesi in Beyoğlu. Op straatniveau en in de kelders zitten met name cafés en dancings. Iets luxere restaurants en discotheken hebben een dakterras in een van de flats, met uitzicht over de stad. In de zomer treft men deze discotheken vaak half leeg, omdat ondernemingen hun feesten dan op een eigen locatie aan de kust organiseren, en ook omdat veel Turkse jongeren zelf op vakantie zijn. De buurt rond de Galatatoren heeft ook veel cafés. Ten zuiden van de eerste brug, in de wijk Ortaköy aan de Europese oever, zijn ook veel restaurants en discotheken. Hier is het in de zomer wat drukker. Iets ten noorden van de brug treft men aan de Bosporus meerdere luxe clubs, met een relatief strikte dresscode.

In de afgelopen jaren is de wijk Nişantaşı in het district Şişli opgekomen als nieuw (uitgaans)centrum voor de rijkere Istanbulu. Deze wijk is in korte tijd getransformeerd tot een west-Europees ogende omgeving, met uitgebreide kerstverlichting en nieuwjaarsviering. Het nachtleven speelt zich hier met name af rond de Reassürans Pasajı. Aan de Aziatische kant zijn weinig discotheken, maar in Kadıköy is wel een gezellige Barstraat (Barlar Sokağı).

Sport[bewerken]

De drie grootste Turkse voetbalclubs, Beşiktaş, Fenerbahçe en Galatasaray, komen uit Istanboel. In het Atatürk Olympisch Stadion werd de UEFA Champions League Finale 04/05 gespeeld tussen AC Milan en winnaar Liverpool FC. In het seizoen van 2008-2009 werd de UEFA Cupfinale in het Şükrü Saracoğlu Stadion van Fenerbahçe gehouden.

Universiteiten[bewerken]

İstanbul Üniversitesi.JPG
De belangrijkste toegangspoort van de universiteit van Istanboel op het Beyazit-plein
Sirkeci-station Orient Express.JPG
Het Sirkeci-station, eindpunt van de Oriënt-Express.
Haydarpasa train station.jpg
Cruise ship and Seabus in Istanbul.jpg
İstanbul 4904.jpg
İstiklal Caddesi in de Beyoğlu district.
Maslak kerembarut.jpg
Maslak, een financieel centrum in Istanbul.

Er zijn diverse universiteiten in de stad gevestigd:

Vervoer[bewerken]

Vervoer over water speelt in Istanboel een grote rol. De Bosporus is een drukke doorvaartroute voor de scheepvaart, maar ook de verbinding tussen de Europese en Aziatische zijde is van belang, bijvoorbeeld voor forensen die in het Aziatische deel wonen, maar aan de Europese kant van de Bosporus werken.

Istanboel wordt wat betreft openbaar vervoer naast het watertransport onder meer bediend door twee ondergrondse kabelspoorwegen, waaronder de Tünel, geopend in 1875 en daarmee de tweede ondergrondse spoorweg ter wereld. De metro van Istanboel is nog relatief jong en klein van omvang: het metronet opende in 2000 en bestaat vooralsnog uit slechts één lijn, aan de Europese zijde; een lijn aan de Aziatische zijde is nog in aanbouw. Verder zijn er nostalgische en moderne trams, een lightrail en een hoogwaardige buslijn. De Marmaray is een spoortunnel die de beide zijden van de Bosporus verbindt.

Istanboel telt twee belangrijke spoorwegstations: het station Haydarpaşa verbindt de stad richting het oosten met grote delen van Turkije, het station Sirkeci is het grootste station in het Europese deel van Istanboel. Het Sirkeci-station werd ooit geopend als eindpunt van de beroemde Oriënt-Express en ook vandaag de dag vertrekken er zowel internationale als binnenlandse treinen.

Bij Istanboel ligt de internationale luchthaven Atatürk. Recentelijk is er in het district Pendik de tweede luchthaven (Sabiha Gökçen) geopend.

Geboren in Istanboel[bewerken]

Stedenbanden[bewerken]

Externe links[bewerken]

Logo Wikivoyage
Wikivoyage heeft een reisgids over Istanboel.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Jurisdiction, Istanbul Metropolitan Municipality. Geraadpleegd op 16 augustus 2012. Uiteenlopende bronnen geven echter tegenstrijdige cijfers.
  2. http://www.sabah.com.tr/Yasam/2014/01/29/istanbulun-nufus-bilgileri-aciklandi
  3. Tsar is afgeleid van Julius Caesar, de grondlegger van het Romeinse Keizerrijk, wiens achternaam 'Caesar' in veel Europese talen het woord voor keizer werd. Caesar werd een synoniem voor het eerdere Latijnse rex (koning), maar hierop rustte een taboe sinds de verjaging van de laatste koning van Rome. Grad betekent in veel Slavische talen 'stad', zoals in Wolgograd ('stad aan de Wolga'). 'Tsargrad' betekent dan zoiets als 'stad van de keizer(s)'.
  4. Extreme temperature records - Istanbul
  5. (en) Skopje Sister Cities