Hoogwaardig openbaar vervoer

Zuidtangent, voorbeeld van hoogwaardig busvervoer

Valleilijn, een HOV in Gelderland en Utrecht

De Phileas in reizigersdienst in Eindhoven

Hoogwaardig openbaar vervoer, afgekort HOV, is een term voor stads- en streekvervoer dat voldoet aan hoge eisen op het gebied van de doorstroming (hoge gemiddelde rijsnelheid). Andere kenmerken zijn comfortvoorziening en reisinformatie bij zowel de haltes als in het voertuig. Bij HOV wordt ook de uitstraling erg belangrijk gevonden omdat men het totale vervoersconcept als een 'product' aan de reiziger wil kunnen 'verkopen'.

Hoogwaardig openbaar vervoer kan zowel vervoer over rails als over de weg zijn. Omdat HOV per spoor vaak met de benaming lightrail wordt aangeduid, krijgt HOV steeds meer de betekenis van hoogwaardig busvervoer.

Soorten

Verschillende soorten HOV zijn:

• metro, iedere metro is feitelijk een voorbeeld van HOV;
• lightrail of sneltram;
• geleide bus (fysiek dan wel elektronisch);
• stadstrams of bussen met een lage vloer die veel gebruikmaken van vrije banen met verkeerslichtbeïnvloeding voor een snelle doorstroming. Voor een gelijkvloerse instap zijn de haltes verhoogd. Streefexploitatiesnelheid minimaal 30 km/u binnen bebouwde kom. In Almere geldt voor de busbanen een streefwaarde exploitatiesnelheid van minimaal 25 km/uur;
• snelbus (Interliner, Brabantliner, Qliner, Zuidtangent enz.), grotendeels over autosnelwegen. Streefexploitatiesnelheid minimaal 60 km/uur buiten bebouwde kom; minimaal 30 km/u binnen de bebouwde kom (criteria voor o.a. Qliner).

Voorbeelden

Nederland

Voorbeelden van HOV in Nederland zijn:

• Twents, HOV met lage vloer bussen van Connexxion en Syntus, grotendeels over vrije busbanen in Enschede, Hengelo en Almelo. Met de ondergrond van de busbanen is rekening gehouden met eventuele ombouw naar trambanen in de toekomst;
• HOV1, gereden door Phileasbussen, geleide bus tussen Eindhoven en Eindhoven Airport / Veldhoven;
• TramPlus, snelle tramlijnen in de regio Rotterdam;
• Zuidtangent, busverbinding 300 Amsterdam-Bijlmer – Haarlem en Amsterdam Zuid - VU - Schiphol - Hoofddorp - Nieuw-Vennep, tussen Schiphol en Haarlem-Schalkwijk over een 25 kilometer lange vrije busbaan waarbij ook rekening is gehouden met een misschien later aan te leggen trambaan;
• RandstadRail, lightrail-verbinding tussen enerzijds Den Haag en Zoetermeer en anderzijds Den Haag en Rotterdam via Rodenrijs, Berkel, Pijnacker, Nootdorp en Leidschendam-Voorburg;
• Trolley 2000, een OV-netwerk in en om Arnhem, waarvan vier snelle trolleybuslijnen, deels over vrije busbanen, de basis vormen;
• Maxx, een stadsbusnet in Almere, Leeuwarden, Alkmaar en Zwolle dat een verbetering naar HOV-niveau vormt van het bestaande net van vrije busbanen. In Zwolle is men druk bezig met het aanleggen van busbanen;
• Lelybus, een stadsbusnet in Lelystad dat een verbetering naar HOV-niveau vormt;
• Valleilijn, bus- en treinverbindingen tussen Amersfoort, Ede en Wageningen;
• Veluwelijn, een busverbinding tussen Apeldoorn en Zwolle;
• Tramlijn 2 en 26 van het GVB in Amsterdam;
• Het Utrechtse HOV-netwerk, bestaande uit:
  • Sneltram Utrecht - Nieuwegein/IJsselstein;
  • Uithoflijn de toekomstige sneltram van Utrecht Centraal naar de Universiteitscampus de Uithof;
  • Binnenstadsas Utrecht, vrije busbaan tussen Utrecht Centraal en de Universiteitscampus de Uithof;
  • Noordradiaal, vrije busbaan tussen Utrecht Centraal, Leidsche Rijn en Station Vleuten;
  • Zuidradiaal, vrije busbaan tussen Utrecht Centraal, Papendorp en Station Vleuten.

Andere landen

• El Metropolitano in Lima, Peru
• vrije busbanen in Luik, België
• BRT Bangkok, Thailand
• Trans-Val-de-Marne, Frankrijk
• TransJakarta, Indonesië
• TransMilenio Bogotá, Colombia
• Metrobús (Mexico-Stad), Mexico