Westervoort

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Westervoort
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Westervoort Wapen van de gemeente Westervoort
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Westervoort
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Coördinaten 51° 57′ NB, 5° 58′ OL
Algemeen
Oppervlakte 7,84 km²
- land 7,05 km²
- water 0,79 km²
Inwoners (1 mei 2014) 15.092? (2141 inw/km²)
Hoofdplaats Westervoort
Belangrijke verkeersaders A12
Politiek
Burgemeester (lijst) Arend van Hout (VVD)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.300 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 208.000
WW-uitkeringen (2007) 20 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 6930-6932
Netnummer(s) 026
CBS-code 0293
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 11085
Website www.westervoort.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Westervoort
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Westervoort, september 2014

Westervoort (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een plaats en gemeente in De Liemers, in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 15.092 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 7,85 km² (waarvan 1 km² water). Westervoort ligt ten zuidoosten van Arnhem; noordelijk van de Rijn, oostelijk van de IJssel, precies waar deze zich afsplitst. Het is van origine een heerlijkheid met de 'Heer van Westervoort' aan het hoofd. De gemeente maakt deel uit van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Sinds december 2011 heeft Westervoort - na een tussenperiode van 75 jaar - opnieuw een treinstation.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan[bewerken]

Westervoort gaat als nederzetting tot diep in de Middeleeuwen terug. De naam Westervoort zou kunnen duiden op een doorwaadbare plaats (voorde) die toegang gaf tot het westen. Aangenomen wordt dat Westervoort het oudste dorp in de Liemers is; de naam komt voor in een perkament uit 726. Dat geschrift stamt uit de periode dat Werenfridus hier werkte als missionaris.

Westervoort, kerk

In de kerktoren, stammend uit de dertiende eeuw, zien we een van de oudste getuigen van plaatselijke bouwactiviteit. Eeuwenlang waren het de graven van Bergh die de 'heerlijkheid' Westervoort in hun bezit hadden. In 1735 werden de Berghse rechten echter aangekocht door de stad Arnhem. Wat waterbeheersing betreft viel Westervoort onder de Liemerse Schouwpolder. En aangezien dit Kleefs gebied was, was er in die tijd ook al sprake van grensoverschrijdende activiteiten. Samen met Bahr en Lathum vormde Westervoort het buitenste element tegen de gevaren die Rijn en IJssel vooral in de winter boden.

Op 17 december 1813 werd de gemeente Duiven afgesplitst van de gemeente Westervoort. Dit was nodig omdat Duiven op die zelfde datum door Nederland terug gegeven werd aan Pruissen.

Door de rivieren maakte Westervoort tijdenlang een geïsoleerde indruk. Het Westervoortse veer (waarop de naam Veerdam nog wijst) en tijdelijke schipbruggen verzorgden de verbinding met Arnhem. De spoorbrug dateert van 1855, de eerste vaste brug voor overig verkeer pas van 1901.

Het oudste bewoningsgebied vinden we rond de hervormde kerk, in de Klapstraat (tot Vredenburg) en aan de IJsseldijk, Rijndijk en Hoogeind. De geleidelijke groei van de bevolking maakte het nodig te ontginnen. Na vele generaties lang te zijn gebruikt als landbouw- en veeteeltgrond, moesten gronden voor de woningbouw gaan dienen. Westervoort was samen met Duiven begin jaren '80 groeikern geworden en het agrarische karakter van de gemeente werd tot een minimum teruggebracht. Enkele havezaten, vaak al in 1500 vermeld, geven tot op de dag van vandaag een beeld van de bouwwijze van weleer: Hamerden, Vredenburg, Lentsenburg en Emmerik. En tenslotte zijn talloze benamingen van boerderijen en percelen vereeuwigd in de straatnamen van de nieuwe wijken.

Een legende over Werenfried[bewerken]

Over de dood van Werenfried en zijn begrafenis bestaat een legende, die vertelt dat na zijn overlijden strijd ontstond tussen de mensen uit Westervoort en Elst over de plaats waar de goede man begraven moest worden. Beide partijen wilden hun woonplaats daarvoor in aanmerking laten komen. Omdat men er met overleg niet uitkwam, vertrouwde men de te nemen beslissing toe aan een Godsoordeel. De baar met het lichaam werd op een bootje midden op de Rijn losgelaten en de stroming bepaalde welke kant het op ging. De boot stuitte op de Betuwse oever. Een tweede oordeel werd gevraagd door de baar op een wagen te zetten en deze te laten trekken door jonge ossen die nog nooit een wagen getrokken hadden. Onbestuurd liet men dit span zijn gang gaan. De ossen liepen naar Elst en stopten voor de kerk aldaar. St. Werenfried wordt nog steeds afgebeeld met een bootje met een doodskist. In de 10e eeuw wordt hij door bisschop Balderik van Utrecht als heilige gewaardeerd. Werenfried stond bij de Westervoortse bevolking de eeuwen door in hoog aanzien, en daarom werden kerken en parochies naar hem vernoemd. Volgens de legende stierf hij op 14 augustus 760 te Westervoort en werd in Elst begraven. Sindsdien is 14 augustus de dag waarop deze heilige herdacht wordt.

Begin Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Op de vroege vrijdagochtend van 10 mei 1940 werd de IJsselbrug met granaten in tweeën geblazen. Het betekende de eerste gevechtshandeling en daarmee het begin van de Tweede Wereldoorlog op Nederlands grondgebied. Hiermee kwam een einde aan 125 jaar vrede in Nederland. In de nacht van 10 mei 1940 overschreden Duitse overvalpatrouilles, die de naam 'Batallions zur besonderen Verwendung' meekregen, in nagemaakte Nederlandse Marechaussee-uniformen bij Elten de grens. De troepen moesten de bruggen bij Westervoort, Doesburg, Zutphen en Deventer veiligstellen en zo een ongehinderde doorgang verschaffen naar de Grebbelinie. Ongeveer 15 Duitsers betraden de bruggen en zochten naar ontstekingsleidingen om die onklaar te maken. Toen zijn wachtposten binnen waren, drukte Adjudant Van Viersen, die met zijn manschappen het Fort Westervoort aan de Arnhemse kant van de IJssel had ingenomen, de ontstekingshandle in. Met een donderend geraas storten de brugdelen, de Duitse soldaten meesleurend, in de rivier. Het is dan 04.45 uur.

Westervoort, straatzicht foto1 2010-04-12 10.13.JPG

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Westervoort bestaat uit 17 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010 2014
CDA 3 4 4 5 6
PvdA 6 5 8 5 2
VVD 4 4 2 3 2
GroenLinks 2 2 2 2 1
D66 2 2 1 2 2
SP - - - - 4
Totaal 17 17 17 17 17

Bereikbaarheid[bewerken]

De A12 heeft, door middel van afrit 27, een afslag naar Westervoort. De belangrijkste hoofdweg door het dorp is de Hamersestraat, hoewel deze weg maar door een klein gedeelte van Westervoort loopt. Ook de Klapstraat, die voor een groot deel dwars door Westervoort heen loopt, is een belangrijke weg. Sinds 11 december 2011 is Westervoort ook per trein bereikbaar[1]. Westervoort is tevens te bereiken per bus, met de lijnen 60, 61, 62, 63 en 65.

Cultuur[bewerken]

Evenementen[bewerken]

Jaarlijks vindt er in Westervoort in augustus een driedaags evenement plaats genaamd Westervoort in Beweging. Deze dagen staan in het teken van kinderrommelmarkt, braderie en de truckersrun voor gehandicapten. Daarnaast zijn er ook sportieve activiteiten zoals voetvolley,beachvolleybal en evenementen met motoren. En natuurlijk het wyborghfeest met de midzomerrun aan het begin van de zomer.

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, een gemeentelijk monument, en oorlogsmonumenten, zie:

Geboren of woonachtig (geweest) in Westervoort[bewerken]

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Arnhem   Rheden   Zevenaar 
   Brosen windrose nl.svg   
 Lingewaard      Duiven 

Noten[bewerken]

  1. http://www.stadsregiorail.nl/nieuwe-stations/station-westervoort.aspx

Beluister

(info)