Doesburg

Doesburg

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Gelderland
Coördinaten	52°1' NB 6°8' OL
Algemeen
Oppervlakte	12,90 km²
- land	11,52 km²
- water	1,38 km²
Inwoners (1 april 2011)	11.621? (1009/km²)
Hoofdplaats	Doesburg
Belangrijke verkeersaders	N317 N338
Politiek
Burgemeester (lijst)	Kees Luesink (GroenLinks)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 12.600 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 222.000
WW-uitkeringen (2007)	25 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	426 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	6980-6984
Netnummer(s)	0313
CBS-code	0221
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Website	www.doesburg.nl
Portaal    Nederland

Stadhuis van Doesburg

Doesburg, de waag

Martinikerk

Doesburg ( uitspraak (info·uitleg)) (Nedersaksisch: Doezebarg) is een stad (hanzestad) en gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland met 11.621 inwoners (1 april 2011, bron: CBS). De stad is gelegen langs de Gelderse IJssel en de Oude IJssel. De gemeente Doesburg maakt deel uit van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen.

Geschiedenis

Doesburg ontving stadsrechten in 1237, een jaar later dan het nabijgelegen Doetinchem. Door de strategische ligging aan de monding van de Oude IJssel en de Gelderse IJssel, is Doesburg lange tijd een belangrijke vestingstad geweest. Doesburg was één van de vijf stemhebbende steden binnen de Staten van het kwartier Zutphen. Tevens had Doesburg een belangrijke economische en bestuurlijke functie als hoofdstad van het Richterambt van Doesburg. De Martinikerk met de 94 meter hoge toren getuigt nog van de toenmalige voorspoed. Door allerlei oorzaken, waaronder de verzanding van de IJssel, nam de welvaart in Doesburg na de 15e eeuw af.

In de Tachtigjarige Oorlog maakte Doesburg veel krijgsgeweld mee, zoals in het jaar 1572, toen de stad bezet werd door Geuzen onder leiding van Bernard van Merode en Willem IV van den Bergh van de week vóór pinksteren tot oktober. De graaf van den Bergh had eerst toegang tot de stad gevraagd, en daarop had de magistraat enige afgevaardigden naar het Hof van Gelre gezonden hoe ze zich hierover moesten gedragen, maar eer het antwoord binnen was, hadden de Geuzen de stad al ingenomen en geplunderd.
Vanaf 1586 kreeg Doesburg een vast garnizoen, gestationeerd in de Mauritskazerne (nu Mauritsveld) . Op 31 juli 1606 trok de Spaanse veldheer Ambrogio Spinola op naar de stad om de Staatse veldheer Maurits van Oranje te misleiden, alsof hij Deventer wilde aanvallen, waarmee de IJssel werd bedreigd. Maurits trapte in de list en doorzag niet dat de beweging naar Doesburg een afleidingsmanoevre was; een Spaanse troepenmacht probeerde langs Almelo het Zwarte Water over te steken, maar werd verslagen in de Slag bij de Berkumerbrug. Op last van Maurits werden de Doesburger verdedigingswerken flink verbeterd en uitgebreid in de jaren 1606-1629.

In 1672 werd Doesburg belegerd en veroverd door de Fransen; zij bezetten de stad tot 1674. Hierna kreeg Doesburg uitgebreide 17e-eeuwse vestingwerken naar ontwerp van Menno van Coehoorn, maar veranderde in een slaperig provinciaal vestingstadje en zou dat tot na de Tweede Wereldoorlog blijven. Dit had ook zijn voordelen, de historische binnenstad met zijn vele monumenten bleef goed bewaard. De stad werd daarom in 1974 als beschermd stadsgezicht aangewezen.

In de Tweede Wereldoorlog werd Doesburg redelijk snel ingenomen door het Duitse leger. Na ongeveer 5 jaar bezetting werd Doesburg bevrijd, helaas hebben de Duitsers de Martinikerk, de Mauritskazerne en de molen opgeblazen.

Omdat Doesburg tot 1923 officieel een vestingstad was, was stadsuitbreiding niet mogelijk. Na de Tweede Wereldoorlog werd de stad snel uitgebreid. De toren van de Martinikerk was in 1945 opgeblazen, maar werd in de jaren '50-'60 herbouwd. In de jaren '50 werd aan de oostelijke zijde van de stad de wijk Molenveld gebouwd. In de jaren zestig volgde de wijk De Ooi. Ten zuiden van de Oude IJssel volgden in de jaren zeventig en '80 de wijk Beinum, recent is ten zuiden van Beinum de wijk Campstede gebouwd. Aan het begin van de 21e eeuw is aan de IJsselkade een nieuwe woonwijk verrezen van 44 woningen en 124 appartementen onder architectuur van de Italiaanse architect Adolfo Natalini. In 2007 is daar begonnen met de bouw van een hotel met appartementen.

Bekende Doesburgers

Doesburg heeft verscheidene vaderlandse figuren binnen haar muren gekend waaronder zeeheld Jan van Kinsbergen, de ontdekkingsreiziger Robert Jacob Gordon, de familie Verhuell waarnaar de Verhuellweg is vernoemd (en niet Verheulsweg zoals elders in de gegevens over Doesburg staat vermeld).

Andere bekende figuren uit Doesburg zijn politicus Clemens Cornielje, zoon van de oud-burgemeester van de voormalige gemeente Angerlo. Voormalige inwoners van Doesburg die nu burgemeesters zijn: Niels Joosten (Brummen), Elbert Roest (Laren, N-H), Henk Aalderink (Bronckhorst) en Arno Frankfort (Veghel) - de laatste twee genoemden waren elkaars buren in de straat Molengaarde in de wijk Beinum. Verder zijn de oud-profvoetballers Paul Bosvelt, Rob Das en Bas Leferink afkomstig uit Doesburg. Voormalig Tweede Kamerlid Agnes Kant was tot 1998 op lokaal niveau politiek actief in Doesburg en woont daar nog steeds.

Bezienswaardigheden

• Stadhuis van Doesburg
• Waag
• Martinikerk

Rijksmonumenten

Doesburg telt meer dan 150 rijksmonumenten, zie de Lijst van rijksmonumenten in Doesburg.

Toerisme

Ten noorden van Doesburg bevinden zich diverse campings waar in het seizoen ruim 4000 bezoekers verblijven. Ook de historische binnenstad met diverse musea en vele monumenten trekt ieder jaar weer duizenden toeristen. Grote toeristentrekkers zijn de Gildehof, de Doesburgse Mosterdfabriek en 'De Waag', naar verluidt de oudste horecagelegenheid van Nederland.

Economie

Industrie

Aan de noordzijde van de stad, parallel aan de N317, ligt het bedrijventerrein Verhuellweg. Ten oosten van de wijk Beinum, naast de provinciale weg N338, liggen de bedrijventerreinen Beinum-Oost en Beinum-West. Langs de Gelderse IJssel is een ijzergieterij gevestigd.

Winkelen

In de binnenstad bevinden zich winkels die op vrijdagavond koopavond hebben.

weekmarkt is er op woensdagmorgen van 08.30 tot 12.30 uur en voedingsmarkt op zaterdagmorgen van 08.00 tot 15.00 uur. Beide markten vinden plaats op het plein bij de Martinikerk.

Evenementen

Doesburg is jaarlijks het decor voor enkele grote evenementen. Naast de Doesburgse koninginnedag die uit de wijde omgeving bezoekers trekt, is er ieder jaar in mei een grote fotograficabeurs, in juni is er een kermis, in juli het braderie en straattheaterfestival Doesburg Binnenste Buiten (het grootste gratis evenement van oost-Gelderland), in november is ieder jaar de intocht van St. Nicolaas aan de grote nieuwe IJsselkade van Doesburg.

Naast deze evenementen vindt begin juni de Hanzefeesten en Sint-Maartensmaaltijd plaats. Tijdens dit gecombineerde evenement wordt de historische binnenstad omgetoverd in een middeleeuws tafereel en worden oude ambachten gedemonstreerd. In de Martini-kerk vindt de traditionele Sint Maartensmaaltijd plaats, terwijl op het kerkplein een curiosamarkt gehouden wordt. De maaltijd wordt georganiseerd door de Stichting Manifestaties Martinikerk Doesburg (SMMD) en de Hanzefeesten door de stichting Hanzefeesten Doesburg. Al deze activiteiten zijn gratis toegankelijk.

Onderwijs

• ODBS de Wetelaar
• Montessorischool Anne Frank
• Basisschool de Horizon
• Basisschool de Ark

Politiek

Gemeenteraad

De gemeenteraad van Doesburg bestaat uit 15 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij	1998	2002	2006	2010
SP	4	5	6	4
PvdA	3	3	3	2
VVD	3	3	2	2
CDA	3	3	1	2
D66	2	1	1	1
Stadspartij Doesburg	-	-	2	3
GroenLinks	-	-	-	1
Totaal	15	15	15	15

College van B & W

Het College van Burgemeester en Wethouders bestaat in het begin van 2010 uit burgemeester Kees Luesink (Groenlinks) en drie wethouders, van SP, Stadspartij Doesburg en D66.

Voorzieningen

Binnen de gemeente Doesburg bevinden zich onder andere de volgende openbare voorzieningen:

• Stadhuis
• Jongerencentrum "0313"
• Overdekt zwembad Den Helder
• Sporthal Beumerskamp
• Medisch centrum De Maten
• Bibliotheek
• Cultureel centrum
• Zorgcentrum St. Elisabeth

Verenigingen

• Voetbalvereniging Sportclub Doesburg
• Tennisvereniging Doesburg 2002
• Postduivenvereniging "de Luchtbode".

Verkeer en vervoer

Doesburg is bereikbaar via A348 en de N317.

Doesburg is per bus bereikbaar met Arriva en Breng via:

• Lijn 26 Arnhem - Velp - Doesburg - Dieren
• Lijn 27 Arnhem - Velp - Doesburg - Doetinchem
• Lijn 29 Arnhem- Velp - Rheden- Doesburg - Doetinchem

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
		Bronckhorst
Rheden
Zevenaar

Foto's

• 

  Doesburg, monumentaal pand

• 

  Doesburg, modern straatzicht

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Mediabestanden

Zie de categorie Doesburg van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

	Hanze
Hanzesteden: Anklam · Arnhem · Bergen · Berlijn-Cölln · Braunschweig · Bremen · Brugge · Deventer · Doesburg · Dortmund · Duisburg · Elburg · Erfurt · Gdańsk · Goslar · Göttingen · Great Yarmouth · Greifswald · Groningen · Halle · Hamburg · Hameln · Hannover · Harderwijk · Hasselt · Hattem · Hildesheim · Kampen · Kaunas · Keulen · Kiel · Klaipėda · Koningsbergen · Kopenhagen · Krakau · Kuldīga · Londen · Lübeck · Lüneburg (stad) · Magdeburg · Münster · Nijmegen · Oldenzaal · Ommen · Osnabrück · Paderborn · Pärnu · Pskov · Quedlinburg · Riga · Roermond · Rostock · Stargard Szczeciński · Stavoren · Stockholm · Stralsund · Stettin · Tallinn · Tartu · Tiel · Toruń · Veliki Novgorod · Venlo · Ventspils · Visby · Wismar · Wrocław · Zutphen · Zwolle Hanzekantoren: Bryggen (Bergen) · Hanzekantoor van Brugge · Peterhof (Novgorod) · Stalhof (Londen) Zie ook: Hanzedagen · Hanzevlaggen · Vitte · Greenwell's Booth · Novgoroder Schra Hollands-Wendische Oorlog · Vrede van Utrecht · Simon van Utrecht Andere Hanzen: Vlaamse Hanze van Londen · Hanze der XVII steden

52° 1' NB, 6° 8' OL