Ede (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ede
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Ede Wapen van de gemeente Ede
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Ede
Situering
Provincie Gelderland
Coördinaten 52° 3′ NB, 5° 40′ OL
Algemeen
Oppervlakte 318,62 km²
- land 318,25 km²
- water 0,37 km²
Inwoners (1 mei 2014) 110.779? (348 inw/km²)
Hoofdplaats Ede
Belangrijke verkeersaders A12 A30 N224 N304 N310 N781 N801 N804
Spoorlijnen: Rhijnspoorweg, Kippenlijn
Politiek
Burgemeester (lijst) Cees van der Knaap (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.900 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 279.000
WW-uitkeringen (2007) 13 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 6710-6718, 6720-6721, 6730-6733, 6740-6741, 6744-6745, 6877
Netnummer(s) 026, 0318, 0342
CBS-code 0228
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.ede.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Ede
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Kaart van een deel van de gemeente Ede in 1867.
Topografische gemeentekaart van Ede, sep. 2014
Oude Kerk in Ede

Ede (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland, te vinden op de westflank van de Veluwe en de zuidelijke Gelderse Vallei. De gemeente Ede beslaat zo'n 32.000 hectare en staat daarmee op de 8e plaats van grootste gemeenten in Nederland. Binnen dit grondgebied liggen behalve de hoofdplaats Ede de woonkernen Bennekom, Deelen, Ederveen, Harskamp, Hoenderloo (deels), De Klomp, Lunteren, Otterlo en Wekerom alsmede enkele buurtschappen.

Op 1 januari 1812 werden Bennekom, Lunteren en Otterlo als drie zelfstandige gemeentes van Ede afgesplitst. Al op 1 januari 1818 werden deze gemeentes weer herenigd met Ede.

Geografie[bewerken]

De gemeente heeft in totaal 110.779 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS). In 1850 had de gemeente 9.004 inwoners en 100 jaar later 45.896[1]. In februari 2013 werd de grens van 110.000 inwoners gepasseerd[2].


Kernen[bewerken]

In de gemeente Ede liggen de volgende woonkernen:

Inwoners per woonkern en kerngebied
1 januari 2006
Plaatsnaam Woonkern Kerngebied
Ede 65.260 67.670
Bennekom 13.500 14.810
Lunteren 7.160 12.510
Harskamp * 2.150 3.450
Ederveen 1.870 3.100
Otterlo 1.470 2.230
Wekerom 1.170 2.540
De Klomp 270 580
Hoenderloo ** - 90
Hoog-Baarlo - 34
Deelen - 50
Bron: CBS [3]

* inclusief legerplaats
** gedeeltelijk (grootste deel ligt in de gemeente Apeldoorn).


Buurtschappen en andere onofficiële kernen:

Landschap[bewerken]

Ede kenmerkt zich door een verscheidenheid aan landschappen. Door de situering op de grens van Veluwse stuwwallen vindt men er bossen, heidevelden, en zandverstuivingen. Ede en Bennekom zijn ontstaan op de stuwwalrand, aangezien het hooggelegen gebied kansen bood ter overleving; hoge (droge) heidelandschappen voor schapen, laaggelegen weiden voor het overige vee, met daartussen de gebieden waar akkerbouw plaatsvond. Waar in eerste instantie van een nomadenbestaan (vanaf zo'n 3000 v.Chr.) sprake was voor het Veluwse volk, is men later door verschillende oorzaken op vaste plaatsen gaan wonen en is een bestuurlijk centrum gevormd.

Bijzonderheden[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:

Politiek[bewerken]

Gemeenteraad[bewerken]

Samenstelling van de Edese gemeenteraad vanaf 1982:

Gemeenteraadszetels
Partij 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 2014
SGP 5 6 6 6 6 6 6 6 7
CDA 12 11 11 8 8 10 8 7 6
ChristenUnie*) 2 2 3 4 5 5 6 6 6
GemeenteBelangen 1 2 2 4 3 2 4 4 5
VVD 9 7 5 6 7 5 5 6 4
D66 1 1 3 3 1 1 1 2 4
PvdA 5 7 5 4 5 4 6 4 3
GroenLinks/Progressief Ede - - 2 2 3 3 3 3 2
Burgerbelangen - - - - - - - 1 2
Liberaal Ede/Leefbaar Ede - - - - - 2 - - -
Edese Jaap - - - - - 1 - - -
REde'98 - - - - 2 - - - -
Progressief Ede 2 1 - - - - - - -
Totaal 37 37 37 37 39 39 39 39 39

*) Deed t/m 1998 als combinatie RPF/GPV

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

Burgemeester Van der Knaap

Het college van burgemeester en wethouders wordt in de periode van 2014 tot 2018 gevormd door een coalitie van CDA, GemeenteBelangen, PvdA, D66 en CU (24 van de 39 zetels).

De voorzitter van het college van B&W is burgemeester:

De wethouders zijn:

in de periode van 2010 tot 2014 waren de volgende personen wethouder:

Verkiezingsgeografie[bewerken]

De gemeente Ede wordt in politieke voorkeur gekenmerkt door een vrij grote tegenstelling tussen enerzijds de dorpen aan de rand van de Gelderse Vallei en anderzijds de stad Ede en het dorp Bennekom. De dorpen in de Gelderse Vallei zijn overwegend gereformeerd en stemmen in meerderheid op SGP en in mindere mate ChristenUnie. Alleen het toeristische en overwegend liberale dorp Otterlo vormt een uitzondering. In de plaats Ede zelf daarentegen stemt 'slechts' een kwart en in Bennekom zelfs maar een vijfde van de bevolking op deze partijen.

Stemmenaandeel SGP + ChristenUnie per deelgemeente
Gemeenteraad
2006
Tweede Kamer
2006
Gemeenteraad
2010
Gemeenteraad
2014
Deelgemeente
67,1% 48,2% 69,9% 68,6% Wekerom
57,9% 41,0% 59,9% 55,7% Harskamp
57,9% 36,6% 61,9% 65,6% Ederveen / De Klomp
42,8% 31,7% 47,0% 49,2% Lunteren
28,4% 20,2% 29,2% 31,0% GEMEENTE EDE (gemiddelde)
23,1% 16,5% 23,3% 25,1% Ede
21,8% 14,4% 18,5% 19,4% Otterlo
19,8% 14,5% 19,3% 21,9% Bennekom
8,6% 8,6% 5,0% 11,1% Hoenderloo / Deelen
64,3% 84,5% 60,2% 61,3% OPKOMST (gemiddelde in de gemeente)
Bron: gemeente Ede

De grote verschillen in percentages tussen de verkiezingen voor de gemeenteraad en de Tweede Kamer zijn te verklaren door twee factoren. Enerzijds komen christelijke kiezers trouwer op dan niet-christelijke kiezers, waardoor hun stemmenaandeel hoger is bij een lagere opkomst. Anderzijds bracht een deel van de traditionele achterban van SGP en ChristenUnie bij de Tweede Kamerverkiezingen een strategische stem op het CDA van de eveneens gereformeerde Balkenende uit, waardoor het CDA in 2006 een fors hoger aandeel stemmen behaalde: 20,7% bij de gemeenteraadsverkiezingen tegenover 32,8% bij de Tweede Kamerverkiezingen.

Het dorp Wekerom is landelijk gezien een van de grootste SGP-"bolwerken". (zie Staatkundig Gereformeerde Partij).

Jongerenraad[bewerken]

Sinds oktober 2008 is er ook een jongerenraad actief binnen de gemeente. Deze jongerenraad bestaat uit 15-25 jongeren tussen de 14 en 24 jaar. De jongerenraad functioneert als klankbord voor de gemeenteraad en brengt zelf gevraagd en ongevraagd advies uit.[4]

Het gemeentehuis van Ede
Het gemeentehuis van Ede

Partnerstad[bewerken]

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Renswoude (U)   Barneveld   Apeldoorn 
 Veenendaal (U)  Brosen windrose nl.svg   
 Rhenen (U)   Wageningen
Renkum 
 Arnhem 


Bronnen, noten en/of referenties