ChristenUnie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
ChristenUnie
ChristenUnie.svg
Functiehouders
Partijvoorzitter Piet Adema
Partijleider Arie Slob
Fractieleider Tweede Kamer Arie Slob
Fractieleider Eerste Kamer Roel Kuiper
Delegatieleider Europees Parlement Peter van Dalen
Mandaten
Zetels in Tweede Kamer
Zetels in Eerste Kamer
Zetels in het Europees Parlement
Algemene gegevens
Opgericht 15 maart 2001
Fusie van RPF en GPV
Actief in Nederland
Ideologie christelijk-sociaal
Jongerenorganisatie PerspectieF
Wetenschappelijk Bureau Mr. G. Groen van Prinsterer Stichting
Europese fractie ECR
Europese organisatie ECPM
Website christenunie.nl
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland

De ChristenUnie is een christelijk-sociale Nederlandse politieke partij van orthodox-protestantse signatuur, die vertegenwoordigd is in de Eerste en Tweede Kamer en in provinciale en gemeentelijke besturen. De ChristenUnie is in het Europees Parlement vertegenwoordigd met één zetel.

Vanaf 22 februari 2007 maakte de ChristenUnie samen met het CDA en de PvdA deel uit van het kabinet-Balkenende IV. Op 20 februari 2010 stapten de PvdA-bewindslieden na een conflict over Task Force Uruzgan uit dit kabinet, waarna CDA en CU in een demissionair kabinet verdergingen.

De politieke jongerenorganisatie van de ChristenUnie is PerspectieF.

Ontwikkeling[bewerken]

Het partijbureau van de ChristenUnie in Amersfoort

Sinds 31 januari 2000 bestaat er formeel een fractie van de ChristenUnie in de Tweede Kamer. Deze fractie is samengesteld uit de leden van de voormalige fracties van de RPF (Reformatorische Politieke Federatie) en het GPV (Gereformeerd Politiek Verbond). Sinds de verkiezingen van 1989 hielden de fracties al gezamenlijke vergaderingen.

De op één na laatste fractievoorzitter van het GPV, Gert Schutte heeft na de totstandkoming van de fusie afscheid genomen van de politiek. Hij werd de resterende maanden van het bestaan van een zelfstandig GPV vervangen door Eimert van Middelkoop. Op de vacante zetel kwam Arie Slob.

2002-2003[bewerken]

Lijsttrekker bij de Kamerverkiezingen van 15 mei 2002 was Kars Veling. Tegen de verwachtingen in verloor de ChristenUnie een zetel. Omdat Tineke Huizinga-Heringa met voorkeurstemmen werd gekozen, verdween - naast Dick Stellingwerf en Arie Slob - ook het Kamerlid Eimert van Middelkoop uit de Kamer. In de aanloop naar de nieuwe verkiezingen in januari 2003 besloot het ChristenUnie-bestuur dat Veling zich niet nogmaals kandidaat mocht stellen omdat daar te "weinig draagvlak" voor zou zijn.[1] De manier waarop dit gebeurde zorgde voor veel onrust binnen de partij.[2] Veling werd uiteindelijk opgevolgd als partijleider door André Rouvoet. Arie Slob keerde in plaats van Veling weer terug in de Kamer. Bij de Kamerverkiezingen van 22 januari 2003 verloor de ChristenUnie nog een zetel. Ook nu werd Huizinga-Heringa weer met voorkeurstemmen gekozen, waardoor Leen van Dijke niet werd verkozen.[3] Ondanks dit verlies mocht de ChristenUnie samen met de SGP voor een korte tijd meepraten over de vorming van een nieuw kabinet, maar VVD en CDA kozen er uiteindelijk voor om met D66 in zee te gaan.[4]

2003-2006[bewerken]

In de oppositie wist de ChristenUnie zich duidelijk te profileren. Rouvoet viel op door zijn debatstijl en inhoud. In 2003 won hij de Thorbecke-prijs voor politieke welsprekendheid en in 2004 koos de parlementaire pers hem tot politicus van het jaar.[5] Echte bekendheid bij een breder publiek kreeg hij door zijn aanvoerende rol in het tegenkamp bij het referendum over de Europese Grondwet.[6] Huizinga wist zichzelf en de partij vooral te profileren op het thema vreemdelingenbeleid en integratie.[7] Daarover botste zij regelmatig met minister Rita Verdonk.

De ChristenUnie zelf lanceerde door toedoen van Henk van Rhee, directeur van het partijbureau, de zogeheten Permanente campagne. In samenwerking met (christelijke) organisaties werden verschillende acties opgezet, waarbij ook een inhoudelijk punt werd gemaakt.[8] Zo was er onder andere een actie waar ex-drugsverslaafden demonstreerden tegen het gedoogbeleid en organiseerde de ChristenUnie een rolstoelbasketbalwedstrijd tussen Bekende Nederlanders en het Paralympisch team.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 zag de ChristenUnie haar toenemende populariteit vertaald worden in een klinkende overwinning.[9]

2006-2010[bewerken]

Bij de verkiezingen van 22 november 2006 boekte de ChristenUnie winst en kwam uit op zes zetels: een verdubbeling. Er werd direct na de verkiezingsuitslag gesproken over mogelijke regeringsdeelname van de partij. De ChristenUnie kwam naar voren als een partij die als derde coalitiegenoot voor een meerderheidsregering kon zorgen. Deze optie kwam opnieuw in beeld op 11 december, nadat kabinetsonderhandelingen tussen het CDA, de PvdA en SP waren mislukt.

Cu zetels.png

Begin januari trokken de onderhandelaars zich terug op een landgoed in Beetsterzwaag. Daar werd de kiem gelegd voor de vorming van het nieuwe kabinet.[10] Op 6 februari 2007 werd bekend dat de fracties van CDA, ChristenUnie en PvdA hadden ingestemd met het conceptregeerakkoord van het toen nog toekomstige kabinet-Balkenende IV.[11] Rouvoet en Wouter Bos werden vicepremier. Slob nam het fractievoorzitterschap van Rouvoet in de Tweede Kamer over die minister voor Jeugd en Gezin werd. Senator Van Middelkoop werd minister van Defensie en Huizinga werd staatssecretaris op het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De plaatsen van Rouvoet en Huizinga werden ingenomen door Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink en Ed Anker.

Rouvoet noemde in een speech[12] als belangrijkste bijdrage van de ChristenUnie aan het kabinet:

  1. herstel van sociale samenhang en gemeenschapszin
  2. een duurzamer omgang met de schepping,
  3. de rol van het gezin als plek waar essentiële waarden worden overgedragen op kinderen,
  4. een andere manier van kijken naar de liberale praktijk op het gebied van abortus en euthanasie
  5. een positieve, maar realistische rol voor Nederland in Europa en in internationale veiligheidsvraagstukken

Het nieuwe kabinet kreeg van de oppositie al bij voorbaat het verwijt dat met de deelname van de ChristenUnie Nederland 'vertrutte' en naar spruitjes begon te ruiken.[13] Dit beeld leek door enkele incidenten versterkt te worden. Zo maakte de lokale ChristenUnie in Utrecht zich bezorgd over een reclameposter waarop een dame in gouden bikini was te zien.[14] De VVD had veel kritiek op Rouvoet, omdat die het Elektronisch Kinddossier invoerde, in een poging om, indien noodzakelijk, sneller te kunnen ingrijpen bij dreigende kindermishandeling. De VVD vond het belachelijk dat in de dossiers van jeugdzorg ook de mogelijkheid bestaat om te registeren of een kind schaamhaar had, (dit om de lichamelijke ontwikkeling van een kind te kunnen schatten). Deze mogelijkheid bestaat overigens al jaren.[15][16] De ChristenUnie beschouwde dit soort verwijten als "libertijnse karikaturen".[13]

Als minister raakte Van Middelkoop beschadigd door enkele uitlatingen in de media. Zo kreeg hij veel kritiek toen hij zei dat hij "heel blij" was dat hij de militaire dienstplicht had kunnen ontlopen.[17] Ook Huizinga-Heringa had het zwaar als staatssecretaris. Zij had te maken met enkele lastige dossiers, zoals bijvoorbeeld de invoering van de ov-chipkaart en van nieuwe taxitarieven.[18][19] Rouvoet kreeg van de oppositie het verwijt te weinig voor elkaar te krijgen op het terrein van jeugd en gezin.[20]

SGP-voorman Bas van der Vlies vond dat de ChristenUnie in het kabinet te weinig liet horen op het gebied van abortus en euthanasie.[21] De reacties uit de achterban waren positiever. Bijna gedurende de hele periode stond de ChristenUnie op een lichte winst in de peilingen.[22]

Tijdens de kabinetsperiode botste vooral het CDA met de PvdA. De ChristenUnie zag zich daarbij graag als bruggenbouwer.[23] Op haar beurt had de partij ook een paar aanvaringen, vooral met de PvdA. De grootste rel was waarschijnlijk toen Jet Bussemaker, staatssecretaris op VWS, in een brief naar de Kamer namens het kabinet liet weten embryoselectie toe te staan. Na protest van de ChristenUnie daartegen kwam ze er op terug.

Als een paar winstpunten van de kabinetsdeelname van de ChristenUnie noemde Rouvoet[22]:

"Opvang voor tienermoeders is een serieus alternatief voor abortus geworden, naast adoptie, maar dat kon altijd al. De beschermwaardigheid van het leven is in het beleid opgenomen. Er kwam een generaal pardon voor uitgeprocedeerde asielzoekers. We hebben het (program)ministerie van jeugd en gezin gekregen, een grote wens van ons. Wij kunnen niet ontevreden zijn".

Na een lange periode van conflicten binnen het kabinet, onder andere over het rapport van de Commissie-Davids[24], viel het kabinet uiteindelijk op 20 februari 2010 door een meningsverschil over de voortzetting van de legermissie in Uruzgan. De PvdA was hier pertinent tegen.[25] De ChristenUnie ging samen met het CDA tot de verkiezingen verder in een demissionair kabinet. Huizinga werd minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Rouvoet kreeg de portefeuille onderwijs erbij en Van Middelkoop de portefeuille Wonen, Wijken en Integratie.[26]

Bij de op 3 maart 2010 gehouden gemeenteraadsverkiezingen daalde het aantal zetels van de ChristenUnie van 339 naar 330. In gemeenten waar de ChristenUnie samen optrok met de SGP gingen in totaal zes zetels verloren.

2010-heden[bewerken]

De ChristenUnie verloor bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 één zetel en kwam op vijf. Daardoor verdwenen Ernst Cramer en Ed Anker uit de Tweede Kamer.[27] Ook bij de Provinciale Statenverkiezingen in maart 2011 verloor de partij een fors aantal zetels.

Onder leiding van de toenmalige voorzitter van de Bestuurdersvereniging en Nunspeetse wethouder Nico Schipper verscheen in december 2010 een evaluatierapport. Volgens het rapport was er "een gebrek aan concrete invulling van het christelijk-sociale profiel van de partij". Een debat over homoseksualiteit richtte schade aan. Een deel van de oorzaak van de minder geslaagde campagne lag volgens de commissie bij André Rouvoet. Die kon moeilijk als vicepremier, minister voor Jeugd en Gezin en minister van Onderwijs ook nog adequaat opereren als lijsttrekker die de inhoudelijke koers uiteenzet.[28]

Rouvoet maakte op 29 april 2011 zijn aftreden bekend als partijleider en Kamerlid. Als redenen voor zijn vertrek noemde hij dat hij het "heilig vuur" miste, de partij de ruimte wilde geven in de discussie welke richting de partij op wilde gaan en omdat hij meer tijd wilde spenderen aan zijn gezin. Arie Slob volgde hem op als fractievoorzitter en partijleider. Rouvoet verliet de Kamer op 17 mei.[29]

Na de val van het kabinet-Rutte I bereikte de ChristenUnie op 26 april 2012 samen met de fracties van VVD, CDA, D66 en GroenLinks een akkoord over miljardenbezuinigingen (het 'Lenteakkoord'). Het kabinet-Rutte II (een coalitie van VVD en PvdA) sloot op diverse deelterreinen met de CU, D66 en SGP akkoorden waardoor regeringsplannen konden worden uitgevoerd, onder meer een woonakkoord.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 hield de ChristenUnie de vijf zetels vast. Twee nieuwe Kamerleden deden hun intrede: Carla Dik-Faber en Gert-Jan Segers. Zij kwamen in de plaats van Esmé Wiegman en Cynthia Ortega. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2014 was er winst voor de ChristenUnie. Ook bij de Europese verkiezingen op 22 mei 2014, waar de ChristenUnie met een gezamenlijke lijst met de SGP meedeed was sprake van groei.

Standpunten[bewerken]

Grondslag[bewerken]

De Uniefundering van de ChristenUnie luidt als volgt:

De ChristenUnie erkent Gods heerschappij over het staatkundig leven, dat de overheid door God is gegeven en in zijn dienst staat en dat christenen de verantwoordelijkheid hebben actief te zijn in de samenleving. Zij fundeert haar politieke overtuiging op de Bijbel, het geïnspireerde en gezaghebbende Woord van God, die door de Drie Formulieren van Eenheid wordt nagesproken en die ook voor het staatkundig leven wijsheid bevat.

De verwijzing naar de Drie Formulieren van Enigheid ligt gevoelig bij veel christenen, omdat daarin onder andere de volwassenendoop wordt verworpen. In de Heidelbergse Catechismus wordt de rooms-katholieke eredienst aangeduid als "paapse mis" en als "vervloekte afgoderij". Voor veel rooms-katholieke christenen voelt dit daarom nog als een drempel om lid te worden van de partij.[30] Zelf geeft de partij de uitleg dat de verwijzing niet bedoeld is om in te stemmen met de Drie Formulieren, maar om in te stemmen met de "politieke overtuiging van de ChristenUnie die voortkomt uit dit gedachtegoed".[31]

Binnen de ChristenUnie maken sommigen zich zorgen dat het verwijderen van de verwijzing uit de grondslag leidt tot verdeeldheid. Fractievoorzitter Arie Slob zei daar in 2009 over: "We moeten dit ook niet forceren, met als gevolg dat er verdeeldheid in de partij ontstaat".[30] In mei 2012 hield Kamerlid Joël Voordewind, zelf evangelisch christen, een pleidooi voor het schrappen van de verwijzing, met name om katholieken volwaardig lid te kunnen maken van de CU.[32]

Politieke plaatsbepaling en standpunten[bewerken]

De ChristenUnie wordt sinds haar ontstaan met enige regelmaat als links bestempeld[33], in tegenstelling tot haar voorgangers GPV en RPF, die vaak samen met de SGP tot klein christelijk rechts werden gerekend. Rouvoet distantieert zich echter van het links-rechtsdenken en bestempelt zijn partij liever als "christelijk-sociaal".[34]

Op een aantal vraagstukken, zoals sociaal beleid, asielbeleid, ontwikkelingssamenwerking en milieu, neemt de ChristenUnie linkse standpunten in en trekt ze regelmatig op met linkse partijen als de PvdA, SP en GroenLinks. De ChristenUnie is voor een verhoging van het budget voor ontwikkelingshulp naar 1,0 procent van het BNP[35], en in het verleden zelfs voor een verhoging naar 1,3 procent. Op de partij wordt de kritiek geleverd dat zij in de praktijk in het Midden-Oostenconflict meestal aan de zijde van Israël staat.[36]

Op economisch gebied is de ChristenUnie voor aanpassing van de hypotheekrenteaftrek. Op lange termijn wil de partij dat iedereen een gelijke hypotheekrenteaftrek krijgt van 30 procent.[37] De partij is voor een verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar.[38] Verder doet de partij veel voorstellen die betrekking hebben op de nivellering van inkomsten.[39]

Op het gebied van drugsbeleid, medisch-ethische kwesties (als abortus en euthanasie), het Midden-Oostenconflict en het buitenlandse beleid doen zich daarentegen sterke verschillen voor tussen de ChristenUnie en de linkse partijen. De ChristenUnie wil de wetgeving rondom abortus en euthanasie terugdraaien, maar zolang dat niet mogelijk is zet de partij in op alternatieven, zoals opvang voor tienermoeders en palliatieve zorg.[40] De positie van het gezin is altijd een belangrijk speerpunt van de partij geweest. Zo kwam er door toedoen van de ChristenUnie de eerste minister van Jeugd en Gezin. Ook was de partij lange tijd voorstander van de zogeheten heffingskorting, een belastingvoordeel voor vrouwen die thuis blijven om voor de kinderen te zorgen.[41]

Anders dan de SGP heeft de ChristenUnie geen theocratische inslag. Zij is dus voor de vrijheid van godsdienst, ook voor andere religies dan het christendom.[42] De partij is voor scheiding van kerk en staat. Voor de partij is dat niet hetzelfde als scheiding van geloof en staat.[43] Door zich principieel vóór ieders godsdienstvrijheid op te stellen komt de CU regelmatig in conflict met de PVV, die vaak harde taal over de islam spreekt. Binnen de achterban van de CU is er verdeeldheid over hoe met de PVV (en met de islam) om te gaan. Op een ledencongres in mei 2011 werd een resolutie aangenomen die de partij opriep de PVV te bejegenen als elke andere partij waartegen zij zich principieel verzet. Het Bijbelse gebod van naastenliefde geldt volgens de indieners ook de politieke tegenstander, maar werd niet altijd uitgedragen.

Ten aanzien van de Europese Unie neemt de partij een houding tussen kritisch en positief aan. Bij een partijcongres in februari 2014 werd als leuze "Samenwerking JA, superstaat NEE" aangenomen. Vooral de jongeren binnen de partij beklemtonen het belang van de EU.[44][45]

De ChristenUnie heeft in diverse gemeenten vloekverboden gerealiseerd of voorgesteld, meestal samen met de SGP. Daarnaast heeft de ChristenUnie vaak gepleit voor het recht van scholen en andere levensbeschouwelijke instellingen om hun eigen personeelsbeleid te mogen voeren. De ChristenUnie en haar voorlopers hebben vanaf het begin gewaarschuwd tegen het gedogen van cannabis. De ChristenUnie stelt ook dat, sinds prostitutie gelegaliseerd is, het nog vaak een vorm van vrouwenhandel en vrouwenmisbruik is, en allerminst een normaal beroep. De ChristenUnie wil de zondagsrust bevorderen, bijvoorbeeld door koopzondagen tegen te gaan en een verbod voor vrachtverkeer om op zondag te rijden.[46][47] Ook ageert de partij veelvuldig tegen de verspreiding van bloot in de media en/of de publieke ruimte.[48][49]

Binnen de partij is homoseksualiteit een gevoelig onderwerp. Harde standpunten en formuleringen over dit onderwerp leidden in juni 2008 tot het vertrek van politica Yvette Lont[50], die later een eigen partij oprichtte, de Evangelische Partij Nederland. Sander Chan was lid van het bestuur van ChristenUnie Amsterdam, maar stopte daar in oktober 2008 mee, naar aanleiding van het rapport-Cnossen, omdat homo's volgens hem in de praktijk niet binnen de ChristenUnie kunnen functioneren. Als homoseksueel kon hij zich daar niet in vinden.[51]

Organisatie en leden[bewerken]

De ChristenUnie kent een federatieve structuur. De lokale ChristenUnies zijn zelfstandige verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid en geen afdelingen van de landelijke partij, zoals bij veel andere partijen in Nederland het geval is. Deze lokale verenigingen vormen de leden van de landelijke vereniging.

In november 2013 werd een vernieuwing van de partijstructuur in gang gezet, waarbij de huidige verenigingen afdelingen worden en leden meer individueel stemrecht moeten krijgen, en lid kunnen worden van de landelijke ChristenUnie. Op een partijcongres in juni 2014 werden voorstellen daartoe aangenomen.

Ontwikkeling ledenaantallen
Leden lokale ChristenUnies
Peildatum Aantal leden
1 januari 2002 27.250
1 januari 2003 27.000
1 januari 2004 25.074
1 januari 2005 24.235
1 januari 2006 24.156
1 januari 2007 26.673
1 januari 2008 27.683
1 januari 2009 26.745
1 januari 2010 26.441
1 januari 2011 25.489
1 januari 2012 24.776
1 januari 2013 24.080
1 januari 2014 23.631
Bron: ChristenUnie - ledentallen (DNPP)

Partijvoorzitter[bewerken]

Partijvoorzitter is sinds 13 april 2013 Piet Adema. Hij volgde (waarnemend) voorzitter Klaas Tigelaar op en is de vijfde in rij.

partijvoorzitter van tot kerk
Thijs van Daalen 22 januari 2000 9 april 2005 NGK
Peter Blokhuis 9 april 2005 12 mei 2012 PKN
Janneke Louisa 12 mei 2012 1 januari 2013 Evangelisch
Klaas Tigelaar (wnd.) 1 januari 2013 13 april 2013 GKV
Piet Adema 13 april 2013 GKV

Electoraat[bewerken]

Hoewel de aanhang van politieke partijen niet meer vaststaat en verkiezingsuitslagen behoorlijk kunnen schommelen, kent de ChristenUnie een relatief grote aanhang onder gereformeerd vrijgemaakten en andere orthodox-protestanten. Hierdoor scoort de partij goed in gebieden waar veel orthodox-protestanten wonen, zoals de Bijbelgordel, Midden-Overijssel en delen van Groningen en Friesland. In tegenstelling tot de SGP kan de ChristenUnie echter ook buiten deze gebieden rekenen op een klein maar redelijk aandeel stemmen (1 tot 5%), wat de sterkere vertegenwoordiging op nationaal vlak verklaart. Alleen in de traditioneel rooms-katholieke delen van Nederland, zoals de provincies Noord-Brabant en Limburg, heeft de partij zeer weinig aanhang (< 1%).

Op gemeentelijk niveau behaalde de ChristenUnie bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 in de volgende gemeenten het hoogste percentage stemmen:

  1. 28,6% Bunschoten
  2. 20,8% Oldebroek
  3. 18,0% Urk
  4. 17,1% Hardinxveld-Giessendam
  5. 17,1% Zwartewaterland
  6. 16,6% Staphorst
  7. 16,5% Elburg
  8. 16,0% Hattem
  9. 15,7% Graafstroom
  10. 15,4% Zuidhorn

Op plaatselijk niveau behaalde de ChristenUnie in de volgende dorpen en steden het hoogste percentage stemmen:

Verder haalt de partij veel stemmen (ongeveer 10%) in grotere plaatsen als Drachten, Kampen, Zwolle, Harderwijk, Barneveld, Ede, Veenendaal en Katwijk. In absolute aantallen komt Zwolle op de eerste plaats.

Volksvertegenwoordigers en bestuurders[bewerken]

De partij investeert sinds 2006 door middel van een 'ChristenUnie-kaderschool' in opleiding en vorming van haar huidige en toekomstige generatie politici en bestuursleden.

Regering[bewerken]

De ChristenUnie maakte deel uit van het op 22 februari 2007 geïnstalleerde kabinet-Balkenende IV, dat op 20 februari 2010 viel door het vertrek van de PvdA-bewindslieden. Daarna ging een demissionair kabinet van CDA en CU verder. De portefeuilles van de ChristenUnie-bewindslieden waren:

  1. Tineke Huizinga, staatssecretaris op het ministerie van Verkeer en Waterstaat, portefeuille: waterbeleid, KNMI en stads- en streekvervoer. Na de val van het kabinet is zij minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
  2. Eimert van Middelkoop, minister van het ministerie van Defensie. In het rompkabinet behoudt hij die post en is hij tevens minister voor Wonen, Wijken en Integratie.
  3. André Rouvoet, vicepremier en minister zonder portefeuille, programmaminister voor Jeugd en Gezin en als zodanig toegevoegd aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Demissionair werd hij daarnaast minister van Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van bewindslieden voor de ChristenUnie.

Tweede Kamer[bewerken]

De fractie van de ChristenUnie in de Tweede Kamer bestaat sinds de verkiezingen van 2012 uit vijf personen (de installatie vond plaats op 20 september 2012):

  1. Arie Slob (fractievoorzitter)
  2. Carla Dik-Faber
  3. Carola Schouten
  4. Gert-Jan Segers
  5. Joël Voordewind
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van Tweede Kamerleden voor de ChristenUnie.

In de vorige periode kwamen de Kamerleden Esmé Wiegman-van Meppelen Scheppink en Ed Anker op 1 maart 2007 in de plaats van de nummers 1 en 3 op de kandidatenlijst van 2006 (André Rouvoet en Tineke Huizinga), die in het kabinet-Balkenende IV zitting hadden genomen.

De ChristenUnie werd op 5 juli 2012 door de Volkskrant genoemd als meest succesvolle partij in de Tweede Kamer van de afgelopen zes jaar op het gebied van aangenomen moties. Het succes kwam met name op het conto van de leden Wiegman en Voordewind, met respectievelijk 100 en 95 aangenomen moties.[52]

Eerste Kamer[bewerken]

De fractie in de Eerste Kamer bestaat sinds de verkiezingen van 2011 uit twee personen (de installatie vond plaats op 7 juni 2011):

  1. Peter Ester
  2. Roel Kuiper
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van Eerste Kamerleden voor de ChristenUnie.

Europees Parlement[bewerken]

De ChristenUnie vormde bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2004 een kartel met de SGP. Verder was er voor het eerst een lijstverbinding met het CDA. Beide partijen maakten deel uit van de fractie Onafhankelijkheid en Democratie. De ChristenUnie werd in de periode 2004-2009 vertegenwoordigd door Hans Blokland.

Bij de verkiezingen van 2009 kwamen de ChristenUnie en SGP opnieuw met een gezamenlijke lijst; lijsttrekker was de CU’er Peter van Dalen. De combinatie kreeg twee zetels. Twee weken na het bekend worden van de uitslag kwam het echter tot een breuk. De twee partijen hadden samen met onder meer de Britse Conservatieven een nieuwe fractie gevormd, de Europese Conservatieven en Reformisten, maar de Britten zagen een breekpunt in het vrouwenstandpunt van de SGP. Uiteindelijk koos SGP’er Bas Belder voor een, eveneens nieuwe, 'onafhankelijke' fractie (Europa van Vrijheid en Democratie), die ook de UK Independence Party en het Italiaanse Lega Nord herbergt.

Op Europees niveau werkt de ChristenUnie ook samen met andere christelijke partijen in de Europese Christelijke Politieke Beweging.

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van Nederlandse Europarlementariërs 2004-2009.
Nuvola single chevron right.svg Zie ook Lijst van Europarlementariërs voor de ChristenUnie (huidige en voormalige).

Provincies[bewerken]

Vertegenwoordiging ChristenUnie in PS en GS
Provinciale Staten Gedeputeerde Staten
Provincie Zetels Totaal Gedeputeerde
Vlag Groningen (provincie) Groningen 3 43 Henk Staghouwer (sinds april 2013)[53]
Vlag Friesland Friesland 3 43
Vlag Drenthe Drenthe 2 41
Vlag Overijssel Overijssel 3 47 Bert Boerman
Vlag Flevoland Flevoland 3 39
Vlag Gelderland Gelderland 3 55
Vlag Utrecht (provincie) Utrecht 2 47
Vlag Noord-Holland Noord-Holland 1 55
Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland 2 55
Vlag Zeeland Zeeland 2 39
Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant 0 55
Vlag Limburg Limburg 0 47
Totaal 24 566 2
In procenten 4,2% 100,0%

* In combinatie met de SGP.

In Limburg deed de ChristenUnie in 2007 voor het eerst mee, maar kwam daar ongeveer duizend stemmen te kort voor een zetel. Veel stemmen kwamen vermoedelijk van protestanten met een andere regionale achtergrond en conservatieve katholieken.

Gemeenten[bewerken]

Burgemeesters:

De ChristenUnie heeft sinds het voorjaar van 2014 ruim 80 wethouders en ruim 400 gemeenteraadsleden.

Waterschappen[bewerken]

De waterschapsverkiezingen in november 2008 vonden voor het eerst plaats met behulp van een lijstenstelsel in plaats van voorheen het personenstelsel. De ChristenUnie deed in een aantal waterschappen mee, ondanks dat verantwoordelijk staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat Tineke Huizinga van de ChristenUnie verklaarde dat deelname van politieke partijen aan de waterschapsverkiezingen onbedoeld en ongewenst is.

Literatuur[bewerken]

  • In 2008 verscheen een studie van de journalist en auteur Riekelt Pasterkamp over de rol van de ChristenUnie in de Nederlandse politiek. Het eerste exemplaar werd op 9 september 2008 in het Perscentrum Nieuwspoort te Den Haag aangeboden aan ChristenUnie-minister voor Jeugd en Gezin André Rouvoet.[54]
  • J. Hippe en G. Voerman, Van de marge naar de macht. De ChristenUnie 2000-2010 (Amsterdam 2010).

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Voetnoten

  1. Trouw. "ChristenUnie zegt lijsttrekker Kars Veling de wacht aan", 21 oktober 2002.
  2. De Volkskrant. "Bloedgroepen verscheuren ChristenUnie", 8 november 2002.
  3. De Volkskrant. "Tineke Huizinga-Heringa kan er ook niets aan doen", 31 januari 2003.
  4. De Volkskrant. "CDA en VVD willen coalitie met D66", 29 april 2003.
  5. Elsevier. "André Rouvoet 'Politicus van het Jaar'", 19 december 2004.
  6. Reformatorisch Dagblad. "Tien jaar CU: RPF zegevierde over GPV", 29 januari 2010.
  7. De Volkskrant. "Tineke Huizinga (ChristenUnie) - staatssecretaris Verkeer en Waterstaat", 14 februari 2007.
  8. Van de marge naar de macht; De ChristenUnie 2000-2010, Joop Hippe & Gerrit Voerman (redactie), Uitgeverij Boom, Amsterdam, 111
  9. De Volkskrant. "Verkiezingswinnaar over het hoofd gezien", 16 maart 2006.
  10. De Volkskrant. "Onderhandelaars praten verder in Beetsterzwaag", 4 januari 2007.
  11. De Volkskrant. "Fracties stemmen in met regeerakkoord", 6 februari 2007.
  12. Speech André Rouvoet Uniecongres (28 april 2007)
  13. a b CU-top hekelt libertijnse 'karikaturen, Nederlands Dagblad, 28 april 2007
  14. Elsevier. "ChristenUnie eenzaam in billboard-kwestie", 4 april 2007.
  15. Elsevier. "VVD: Rouvoets schaamhaar-registratie is krankzinnig", 26 november 200.8
  16. De Telegraaf. "Opwinding over schaamhaar wekt woede in Kamer", 27 november 2008.
  17. Het Parool. "Minister gruwde van dienstplicht", 24 september 2008.
  18. De Pers. "Profiel ChristenUnie-staatssecretaris; Huizinga op de pijnbank", 8 november 2007.
  19. Trouw. "Staatssecretaris zijn is iets anders dan Tweede Kamerlid", 16 november 2007.
  20. De Volkskrant. "Al jaren hoort de Christen Unie: ‘spruitjes’", 23 november 2008.
  21. De Pers. "SGP teleurgesteld in 'ethisch gezicht' ChristenUnie", 14 november 2007.
  22. a b Trouw. "Verdrietig met toch nog hoop", 1 maart 2010.
  23. Nederlands Dagblad. "Rouvoet: kiezers zien dat wij niet weglopen", 22 februari 2010.
  24. NRC Handelsblad. "Coalitie achter rapport-Davids", 9 februari 2010.
  25. Trouw. "Kabinet is gevallen over Uruzgan", 20 februari 2010.
  26. Trouw. "De Jager en Huizinga gepromoveerd tot minister", 23 februari 2010.
  27. Reformatorisch Dagblad. "ChristenUnie: Verlies voor nieuwe generatie CU’ers heel zuur", 10 juni 2010.
  28. Reformatorisch Dagblad. "Zwakke campagne nekte ChristenUnie", 22 december 2010.
  29. De Volkskrant. "Rouvoets vertrek: vanwege het politieke vuur, de partijkoers en zijn gezin", 29 april 2011.
  30. a b Nederlands Dagblad. "‘Drie formulieren’ ChristenUnie zijn drempel", 5 december 2009.
  31. Website ChristenUnie
  32. Katholiek Nieuwsblad. "Voordewind: 'Pas grondslag CU aan'", 11 mei 2012.
  33. zie bv Deze Week. "Is de ChristenUnie links?", 28 oktober 2006. Ook de opiniemaker Bart Jan Spruyt heeft de ChristenUnie menigmaal als links getypeerd.
  34. Trouw. "'ChristenUnie is geen linkse, maar christelijk sociale partij'", 12 november 2005.
  35. Vooruitzien: Verkiezingsprogramma ChristenUnie 2010-2014, blz. 70
  36. Nederlands Dagblad. "'RPF won Israël-discussie van het GPV'", 26 augustus 2008.
  37. Vooruitzien: Verkiezingsprogramma ChristenUnie 2010-2014, blz. 46
  38. Vooruitzien: Verkiezingsprogramma ChristenUnie 2010-2014, blz. 76
  39. Zo doet de ChristenUnie in haar verkiezingsprogramma 2010-2014 voorstellen voor het inkomensafhankelijk maken van boetes, van het eigen risico bij de zorgverzekering en de ZWV-premie
  40. Vooruitzien: Verkiezingsprogramma ChristenUnie 2010-2014, blz. 30-31
  41. Vrij Nederland. "Exit: de aanrechtsubsidie", 7 april 2010.
  42. Roel Kuiper, Dienstbare overheid; Christelijk-staatkundige visie op politiek en overheid, uitgegeven door Mr. Groen van Prinsterer stichting (het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie), 2003, blz. 42-43
  43. Roel Kuiper, Dienstbare overheid; Christelijk-staatkundige visie op politiek en overheid, uitgegeven door Mr. Groen van Prinsterer stichting (het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie), 2003, blz. 17, opmerking: Meestal wordt hiermee geïmpliceerd dat mensen hun religieuze overtuiging niet mee mogen nemen in het politieke debat. Eén van de consequenties daarvan is dat religieuze partijen dan geen bestaansrecht meer hebben.
  44. (nl) "Het is van groot belang dat de Europese Unie zich richt op de kerntaken" en "Alles wat effectief op nationaal niveau kan worden geregeld, mag geen Europees beleid worden" partijprogramma, sectie Internationaal - 2009
  45. Van Dalen weer Europees lijsttrekker CU/SGP, Reformatorisch Dagblad, 1 februari 2014
  46. Vooruitzien: Verkiezingsprogramma ChristenUnie 2010-2014, blz. 51
  47. Nederlands Dagblad. "ChristenUnie wil rijverbod trucks op zondag", 2 september 2009.
  48. Nederlands Dagblad. "Christenen in actie tegen de porno", 15 juni 2003.
  49. Dossier: Mediaconferentie, website ChristenUnie, 21 februari 2006
  50. Nederlands Dagblad. "Yvette Lont: ik heb de CU al vergeven", 17 juni 2008.
  51. Nederlands Dagblad. "CU-bestuurslid weg om homoseksualiteit", 13 oktober 2008.
  52. De Volkskrant. "Motiekanon ChristenUnie succesvolst met 100 keer raak", 5 juli 2012.
  53. http://www.provinciegroningen.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht/_nieuws/toon/Item/henk-staghouwer-voorgedragen-als-nieuwe-gedeputeerde/
  54. Riekelt Pasterkamp ChristenUnie op het pluche - De mensen, de idealen, de werkelijkheid, uitg.Kok, Kampen (2008)