Vrij Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vrij Nederland
Vrij Nederland.jpg
Oplage 35.649 (2013)
Eerste editie 31 augustus 1940
Land(en) Vlag van Nederland Nederland
Vlag van België België
Hoofdredacteur Frits van Exter
Uitgeverij(en) WPG Uitgevers
ISSN 0165-666X
Website
Portaal  Portaalicoon   Media

Vrij Nederland is een Nederlands opinieweekblad van linkse signatuur.

Ontstaan en bezettingsjaren[bewerken]

Vrij Nederland is ontstaan als verzetskrant tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog en werd opgericht door protestantse jongeren, onder wie Frans Hofker, Anne Kooistra en Wim Speelman. De eerste uitgave verscheen op 31 augustus 1940. Oprichters waren onder meer Anne Anton Bosschart, geboren 5-1-1897, initiatiefnemer en mede-oprichter van Vrij Nederland, in december 1940 gearresteerd, op 29 september 1941 gefusilleerd; Mr. Rudolf Pieter s'Jacob, geboren 8-9-1905 te Almelo, advocaat in Amsterdam, mede-oprichter, in december 1940 gearresteerd, op 29 september 1941 gefusilleerd; Cornelis van der Vegte, geboren 1-2-1900 te Amsterdam, directeur van het advertentiebedrijf van de N.V. De Arbeiderspers te Amsterdam (daarnaast was hij verbindingsman voor de Engelsen), eind december 1940 gearresteerd, op 29 september 1941 gefusilleerd.

Toen de oprichters door de Duitsers werden opgepakt werd aanvankelijk Édouard de Nève (pseudoniem van Jean Lenglet) aangezocht als redacteur. De Nève, die al tot over zijn oren in het illegale werk zat, werd echter na een half jaar eveneens gearresteerd. Hij overleefde de oorlog, doordat zijn dossier zoekraakte in de chaos van Dolle Dinsdag.

Hierop zette Henk van Randwijk hun werk voort, met onder andere Jan H. de Groot, Henk P. Hos en Wim Speelman. Vanaf december 1941 verscheen Vrij Nederland gedrukt. Deze eerste exemplaren werden gedrukt door Drukkerij Hoekstra in het Friese plaatsje Koudum. De groep ontkwam tot twee maal toe ternauwernood aan arrestatie. In 1943 verliet een groep redacteuren onder wie Wim Speelman Vrij Nederland, omdat ze de onder Van Randwijk ingezette koers te veel pro-Sovjet-Unie vonden. Zij begonnen de verzetskrant Trouw.

Na de bevrijding[bewerken]

Minister Korthals Altes toont een exemplaar van Vrij Nederland in de Tweede Kamer (1983)

Na de oorlog ging Vrij Nederland onder Van Randwijk verder als weekblad. Van Randwijk ageerde tegen de politionele acties in Indonesië. Hierdoor daalde het aantal abonnees sterk. In 1950 dreigde Vrij Nederland failliet te gaan. Het werd overgenomen door De Arbeiderspers. Van Randwijk moest aftreden als hoofdredacteur en verliet het blad in februari 1950. In september 1952 beëindigde hij zijn medewerking aan Vrij Nederland volledig, onder meer wegens een niet geplaatst artikel van hem over de pacifistische Derde Weg-beweging. De tijdschriftenpoot van De Arbeiderspers werd in 1965 verzelfstandigd tot Weekbladpers.

Jaren negentig[bewerken]

Vanaf de jaren negentig veranderde Vrij Nederland onder invloed van de concurrentiestrijd en het onverwachte overlijden van hoofdredacteur Joop van Tijn (1938-1997) geleidelijk aan van een krant in een tijdschrift.

Hoofdredacteuren[bewerken]

Oplagecijfers[bewerken]

Totaal betaalde gerichte oplage volgens HOI, Instituut voor Media Auditing en Jan van de Plasse: Kroniek van de Nederlandse dagblad- en opiniepers / samengesteld door Jan van de Plasse. Red. Wim Verbei, Otto Cramwinckel Uitgever, Amsterdam 2005, ISBN 90-75727-77-1.

  • 1945: 109.000
  • 1947: 32.000
  • 1951: 35.000
  • 1955: 19.000
  • 1960: 23.000
  • 1965: 36.950
  • 1970: 81.378
  • 1975: 109.381
  • 1978: 117.165
  • 1980: 111.857
  • 1985: 97.132
  • 1990: 76.947
  • 2000: 55.947
  • 2001: 53.669 (-4,1%)
  • 2002: 53.413 (-0,5%)
  • 2003: 52.868 (-1,0%)
  • 2004: 50.124 (-5,2%)
  • 2005: 49.244 (-1,8%)
  • 2006: 47.082 (-4,4%)
  • 2007: 46.671 (-0,9%)
  • 2008: 44.115 (-5,5%)
  • 2009: 44.860 (+1,7%)
  • 2010: 48.353 (+7,8%)
  • 2011: 45.534 (-5,8%)
  • 2012: 40.872 (-10,2%)
  • 2013: 35.649 (-12,8%)

Externe links[bewerken]