Zondagsheiliging

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De opmaak van dit artikel is nog niet in overeenstemming met de conventies van Wikipedia. Mogelijk is ook de spelling of het taalgebruik niet in orde. Men wordt uitgenodigd deze pagina aan te passen.
Opgegeven reden:
Aantoonbaar onjuiste c.q. twijfelachtige beweringen
Vage, suggestieve tekstgedeelten e.d (zogenaamde holle frasen)
vage "stellingen" e.d., niet verifieerbare / oncontroleerbare stellingen
Formuleringen die geenszins aansluiten op de realiteit
Zie ook de bijbehorende overlegpagina

Zondagswet 1911 in Ontario, Canada.
Een speeltuin op het eiland Raasay met de tekst: Please do not use this playing field on Sundays. Op dit eiland is de Free Presbyterian Church of Scotland de grootste kerk.

Zondagsheiliging is een onderdeel van het christelijk geloof dat voortkomt uit een tekst in het Scheppingsverhaal in Genesis 2:3 "En God heeft den zevende dag gezegend, en die geheiligd; omdat Hij op denzelven gerust heeft van al Zijn werk, hetwelk God geschapen had, om te volmaken." (Statenvertaling) In de loop van de kerkgeschiedenis is de viering van de Dag des Heren verschoven van de zaterdag naar de zondag (zie hieronder).

De invulling van de zondagsheiliging kent vele vormen. Voor de Rooms-Katholieken bestaat de zondagsplicht, dat wil zeggen de verplichting om op zondag de Heilige Mis bij te wonen. De verdere dag heeft een feestelijk karakter en wordt vooral in huiselijke kring doorgebracht.

De protestantse christenen zien de zondag als een gewijde rustdag, die uitsluitend bedoeld is voor overdenking, bijbellezing en kerkgang. In Nederland wordt vooral in de Hervormde en gereformeerde gezindte de zondagsrust in acht genomen.

Zaterdag of zondag[bewerken]

De Sabbat wordt in het Jodendom gevierd van vrijdag zonsondergang tot zaterdag zonsondergang. Vele christenen hebben daar het beeld bij dat in het Nieuwe Testament geschetst wordt, waar het Jezus verweten werd als hij iemand op Sabbat genas. In het Jodendom is echter sinds die tijd veel meer uitgekristalliseerd wat wel en niet mag; de sabbat is vooral een blijde dag. De eerste christengemeenten bestonden uit zowel Joden als tot geloof gekomen heidenen, en het is aannemelijk dat de Joden de sabbat hielden. In het Nieuwe Testament kwamen christenen, Joden en niet-joden op de eerste dag der week bij elkaar, de zondag. De invoering van de zondag als rustdag vond plaats onder de Romeinse keizer Constantijn de Grote (Constantinus). Door Constantijn werd in een edict in 321 zowel aan zijn heidense als aan zijn christelijke onderdanen de zondag aanbevolen als de ’eerbiedwaardige dag voor de verering van de Zon'. Het was zijn manier om de tegenstrijdige religies van het Rijk samen te brengen door iets gemeenschappelijks onder hen in te stellen.

Verschil van visie[bewerken]

  • De Zevendedagsadventisten en vele zogenaamde Messiasbelijdende Joden houden de zaterdag als rustdag en zien dit als één van de geboden.
  • Onder rooms-katholieken geldt het houden van de zondag als één van de Vijf geboden van de Heilige Kerk.
  • In de bevindelijk gereformeerde stromingen en orthodoxe kerken, zoals de Nieuwe Vrijgemaakte Kerken, wordt de zondag gezien als vervanging van de sabbat, en de zondagsrust als één van de Tien geboden.
  • Vele christenen hechten wel waarde aan de zondag, maar zien deze niet als opvolger van de Sabbat. Ze vinden de zondag echter een bijzondere dag waarop tijd gemaakt wordt voor kerkbezoek en waarop rust wordt genomen en tijd is voor familie en dergelijke.
  • Met name onder evangelische christenen speelt de zondag vaak een minder grote rol. Evangelische christenen beroepen zich nogal eens op Romeinen 14:5 en soortgelijke teksten, waar gezegd wordt dat christenen elkaar hierover niet mogen veroordelen.

Minderheidsgroeperingen[bewerken]

In Nederland werkt een deel van de christenen liever niet op zondag en houdt op deze manier zo zondagsrust. Zo was onder journalisten al snel duidelijk dat Eimert van Middelkoop, minister van 2007 tot 2010 namens de ChristenUnie, op zondag niet door hen wilde worden gestoord. Verder kan als stelregel gelden dat de mate van bevindelijk gereformeerdheid ook de maat is voor het inachtnemen van de zondagsrust. Vaak staat centraal dat men het niet passend vindt dat anderen door jouw toedoen op zondag moeten werken. Daarom wordt er soms geen gebruik gemaakt van het openbaar vervoer. Een zeer kleine minderheid vindt het gebruik van auto en fiets ook niet toegestaan, en op verschillende plekken is het gebruik van auto's (ook voor niet christenen) op zondag beperkt tot niet toegestaan. Ook het beoefenen van sport staat vaak ter discussie, en in sommige gemeenten mogen daarom gemeentelijke zwembaden niet op zondag open zijn.

In het algemeen wordt de zondag ingevuld door het één of tweemaal bezoeken van een kerkdienst, en in een paar gedeelten van Nederland (provincie Zeeland en de stad Rijssen in provincie Overijssel ) drie keer op deze dag. Tevens is er ruimte voor ontspanning en staat ook het huiselijk familieleven centraal. In de Gereformeerde Gemeenten in Nederland wordt de zondagsrust het strengst in acht genomen. De SGP wil graag een algemene zondagsrust voor geheel Nederland. De websites van de SGP en het Reformatorisch Dagblad zijn op zondag uit de lucht. In de meeste christelijke gemeenten in Nederland in de Bijbelgordel vinden op zondag significant minder activiteiten plaats dan elders in het land. Zo worden er geen koopzondagen toegestaan en wordt sportclubs bevolen om op zondag geen activiteiten te organiseren. Overigens onthoudt ook het Koninklijk Huis zich op zondag zo veel mogelijk van openbare activiteiten. Met de zondagswet worden mogelijkheden voor activiteiten op zondagen formeel sterk ingeperkt.

Gevolgen van de secularisatie[bewerken]

De zondagsheiliging is steeds verder afgenomen, volgens het rooms-katholieke KASKI dat de kerkelijke statistiek bijhoudt voor de rooms-katholieke Kerk en de kerkmeesters van de nieuwe Protestantse Kerk in Nederland, is het aantal kerkgangers anno 2009 afgenomen tot circa 5 procent van de Nederlands bevolking. Ofschoon het aantal geregistreerde leden van de rooms-katholieke Kerk hoger is dan het aantal protestanten zijn er verreweg meer protestanten die zondags naar de kerk dan katholieken (namelijk 1 procent katholieken (196.000) en 4 procent protestanten).

Wetgeving[bewerken]

De eerste wet op de zondagsrust dateert uit 1905 en werd in België uitgevaardigd.

De Europese Unie beschouwt de wetgeving over de zondagsrust als voorbehouden aan de lidstaten.

In Nederland wordt de zondagsrust onder meer geregeld in de Zondagswet en de Winkeltijdenwet. Er is een beperkt aantal koopzondagen; in toeristische gebieden kan hier een uitzondering voor worden gemaakt. Daarop hebben een aantal steden gebieden tot toeristisch benoemd die dat tevoren niet waren.

In Duitsland is het op zondag 24 uur lang verboden loonarbeid te verrichten. Vanzelfsprekend zijn er de nodige uitzonderingen; zoals bij voorbeeld Hulpdiensten. In Zweden zijn er geen wettelijke beperkingen op zondag. In Frankrijk is sedert 2008 een wet van kracht die zondagsrust voorschrijft, maar een uitzondering maakt voor toeristische en stedelijke gebieden. In Canada zijn de winkels sedert de jaren zeventig steeds meer open gebleven, maar moet de wet nog worden aangepast.

Literatuur[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]