Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

De Hoftoren, behorend bij het ministerie van OCW

Het ministerie

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is een Nederlands ministerie.

Doel en verantwoordelijkheid

Het ministerie is verantwoordelijk voor de beleidsterreinen onderwijs, cultuur en wetenschap, met inbegrip van emancipatie, media, cultureel erfgoed en studiefinanciering. Volgens het ministerie wil OCW 'dat iedereen goed onderwijs volgt en zich voorbereidt op zelfstandigheid en verantwoordelijkheid'. Daarnaast moeten 'leraren hun werk kunnen doen'. Wat betreft cultuur wil het ministerie dat 'iedereen cultuur kan beleven' met als toevoeging dat ook 'kunstenaars hun werk kunnen doen'. Wat betreft wetenschap zegt het ministerie slechts te willen dat ook 'wetenschappers hun werk kunnen doen'. In de woorden van het ministerie is het samenvattend doel 'werken aan een slim, vaardig en creatief Nederland". Ook het ministerie van EL&I is voor een deel verantwoordelijk voor onderwijs en onderzoek.

Cultuur

Cultuurbeleid

Tijdens het kabinet-Balkenende IV (2007-2010) was Ronald Plasterk (PvdA) minister van OCW. De nadruk lag op het stimuleren van 'excellentie'. In de kabinetsperiode 2003-2006 richtte Medy van der Laan zich op 'cultuur en economie', beleid dat zij samen met ambtsgenoot Laurens Jan Brinkhorst (D66) van Economische Zaken initieerde. In de kabinetsperiode 1998-2002 richtte Rick van der Ploeg (PvdA) zich op culturele diversiteit, in de kabinetsperiode 1994-1998 lag het accent onder Aad Nuis (D66) op 'cultuur en school', en in de periode 1989-1994 markeerde Hedy d'Ancona (PvdA) haar cultuurbeleid door het deltaplan voor cultuurbehoud.

zie Cultuurbeleid voor meer over dit onderwerp

Voor professionele ondersteuning in de culturele sector en als kennis- en informatiecentra waren er de sectorinstituten (voorheen genreinstituten), zoals het Theater Instituut Nederland en het Muziek Centrum Nederland, die beide eind 2012 zijn opgeheven.

Cultuurfondsen

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap kan fondsen oprichten die dan projectsubsidies uitkeren aan de hand van subsidieaanvragen. Een fonds is een administratief orgaan; als bestuursorganen zijn fondsen instrumenten waarmee de overheid op afstand uitvoering geeft aan beleidsonderdelen. De Minister geeft in de Uitgangspuntennotitie aan welke beleidsthema’s in de komende periode van belang zullen zijn. De fondsen geven dan in hun beleidsplan aan hoe ze deze thema's willen uitvoeren. Ten aanzien van de podiumkunsten, amateurkunst en kunsteducatie zijn de taken van de minister van OCW:

• ontwikkelen en uitvoeren van het beleid daaromtrent
• bevorderen van kunstparticipatie en een kunstontvankelijk klimaat
• subsidiëren van instellingen (onder andere fondsen).

In Nederland zijn er zeven cultuurfondsen (met bedragen voor rijkssubsidie anno 2010): Fonds Podiumkunsten (61 miljoen euro), Nederlands Fonds voor de Film (35 miljoen), Fonds BKVB (23 miljoen), Mondriaan Stichting (18 miljoen), Fonds voor Cultuurparticipatie (18 miljoen), Nederlands Letterenfonds (10 miljoen), en Stimuleringsfonds Architectuur (2 miljoen).

Cultuurbudget

In 2010 besteedt het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zo'n 900 miljoen euro aan cultuur, i.e. 0,8% van de rijksbegroting en 0,4% van de collectieve uitgaven. Circa 550 miljoen euro gaat ervan naar grote musea en orkesten, kunstinstellingen van structureel belang (basisinfrastructuur) en cultuurfondsen.

Onderwijs

Het ministerie is verantwoordelijk voor het gehele onderwijs, het primair, het voortgezet en het hoger onderwijs inclusief het beroepsonderwijs en volwasseneducatie, maar exclusief het agrarische onderwijs dat bij het Ministerie van EL&I is ondergebracht. Ook studiefinanciering is een werkterrein.

Wetenschap

Het ministerie is verantwoordelijk voor het Nederlandse onderzoek en het wetenschapsbeleid, exclusief het agrarische en op innovatiegerichte onderzoek dat onder het ministerie van EL&I valt.

Organisatie

Het ministerie heeft drie directoraten-generaal met onderliggende directies:

• Hoger onderwijs, beroepsonderwijs en wetenschap
  • Hoger onderwijs
  • Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
  • Onderzoek en wetenschapsbeleid
  • Studiefinancieringsbeleid
  • Emancipatie
• Primair en voortgezet onderwijs
  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs
  • Arbeidsmarkt en personeelsbeleid
  • Voortijdig schoolverlaten
• Cultuur en media
  • Algemeen cultuurbeleid
  • Media, letteren en bibliotheken
  • Cultureel erfgoed
  • Kunsten

Tevens is er een aantal uitvoerende diensten, zoals:

• Dienst Uitvoering Onderwijs
• Inspectie van het Onderwijs (Nederland)
• Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
• Erfgoedinspectie
• Instituut Collectie Nederland
• Nationaal Archief
• Onderwijsraad
• Platform Bèta Techniek
• Raad voor Cultuur
• College van Examens

Geschiedenis

De huidige minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap: Jet Bussemaker.

• De voorganger van dit ministerie, het ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen (OKW), is in 1918 ingesteld.
• Tijdens de bezetting in de Tweede Wereldoorlog werd de naam van het departement door de bezetter gewijzigd in Departement van Opvoeding, Weten­schap en Kultuurbescherming (OWK), en was er vanaf november 1940 ook een Departement van Volksvoorlichting en Kunsten.
• 'Kunsten' ging in 1965 over naar CRM maar werd in 1994 weer als 'Cultuur' toegevoegd.
• In 1984 verhuisde het ministerie naar een nieuw pand in Zoetermeer.
• Sinds 1 oktober 2003 is de naam van het ministerie 'Onderwijs, Cultuur en Wetenschap' (dit was 'Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen').
• Het ministerie is sinds 2003 gevestigd in de Hoftoren in Den Haag. Uitvoeringsinstantie Centrale Financiën Instellingen (CFI) bleef in Zoetermeer gevestigd.
• 1 januari 2010 werden de Informatiseringsbank (IB-Groep) en Centrale Financiën Instellingen samengevoegd tot Dienst Uitvoering Onderwijs.
• Het ministerie van OCW is overlegpartner van het Interstedelijk Studenten Overleg, de Landelijke Studenten Vakbond, de JOB (jongerenorganisatie beroepsonderwijs), NEWS (stichting) (stichting Nederlandse Wereldwijde Studenten) en het LAKS.

Recente geschiedenis

Sinds het aantreden van het kabinet-Rutte II op 5 november 2012 zijn de bewindslieden: minister Jet Bussemaker (PvdA) en staatssecretaris Sander Dekker (VVD).

Zie ook Lijst van Nederlandse ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Lijst van Nederlandse staatssecretarissen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Externe link

• Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Literatuur

• Knippenberg, H. en W. van der Ham, Een bron van aanhoudende zorg. 75 jaar ministerie van Onderwijs [Kunsten] en Wetenschappen 1918-1993 (Assen 1993).

Bronnen Ontslag Rutte, benoeming Bruins Nieuwsbank.nl Beëdiging Bruins uitgesteld Parlement.com

Nederlandse ministeries

Algemene Zaken (AZ) · Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) · Buitenlandse Zaken (BuZa) · Defensie (Def) · Economische Zaken (EZ) · Financiën (Fin) · Infrastructuur en Milieu (I&M) Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) · Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) · Veiligheid en Justitie (V&J) · Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Voormalige ministeries: Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) · Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) · Verkeer en Waterstaat (V&W) · Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM)