Trouw (krant)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Trouw
Trouw (krant)
Type Landelijk dagblad
Formaat Tabloid
Eerste editie 18 februari 1943
Eigenaar(s) De Persgroep Nederland
Uitgeverij(en) De Persgroep Nederland
Oplage 91.476 (2012)
Lezersbereik 317.000
Hoofdredacteur Cees van der Laan
Land(en) Nederland
Talen Nederlands
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Media
Het voormalige Trouwgebouw aan de Wibautstraat in november 2009
Trouw-logo op het oude Trouwgebouw in de Wibautstraat

Trouw is een Nederlandse kwaliteitskrant die als ochtendblad verschijnt in tabloidformaat. De oplage ligt rond de 91.000. De krant wordt sinds 2009 uitgegeven door De Persgroep Nederland. Op 23 januari 2010 verscheen de 20.000ste editie.[1] Trouw is sinds 19 januari 2007 gevestigd in het Init-gebouw aan de Jacob Bontiusplaats 9 in Amsterdam, en daarvoor in een door architectenbureau Van den Broek en Bakema ontworpen gebouw aan de Wibautstraat, waarin ook Het Parool was gevestigd.[2] Trouw is op 15 november 2012 uitgeroepen tot 'European Newspaper of the Year'.

Geschiedenis[bewerken]

Periode als verzetskrant[bewerken]

Trouw verscheen voor het eerst op 18 februari 1943, het eerste nummer heette Oranje-Bode omdat ze de geboorte van prinses Margriet wilden vieren. De krant was een illegale krant die op initiatief van een groep orthodox-protestantse verzetsmensen werd opgericht. Enkelen waren eerder actief bij het illegale blad Vrij Nederland, dat al in 1940 verscheen. Zij verlieten VN in 1942 na een conflict tussen dr. J.A.H.J.S. Bruins Slot en H.M. van Randwijk over de politieke lijn. Trouw trad zo in de plaats van De Standaard, waar de NSB'er Max Blokzijl ‘toezichthoudend redacteur’ was geworden. De eerste edities werden gedrukt bij een theologische uitgeverij aan de Prinsengracht 493.

Van de verzetsmensen die het illegale Trouw maakten zijn er honderden opgepakt en gedood. In augustus 1944 werden er 130 in één keer opgepakt, onder wie een van de oprichters, de onverzettelijke Wim Speelman. Er kwam een ultimatum van de Duitsers dat het verzet moest stoppen met dit ophitsende geschrift, anders werden de mannen gefusilleerd. De Trouw-groep besloot uiteindelijk niet voor dit dreigement te zwichten. De 130 mannen werden in SS-concentratiekamp in Vught gefusilleerd. Later bleek dat de Duitsers dit besluit al hadden genomen, ongeacht of de Trouw-groep zou stoppen met de krant. Trouw bleef in het hele land verschijnen tot aan de bevrijding in mei 1945 met een oplage van meer dan 250.000. Dat kwam ook omdat zowel katholieken, hervormden als humanisten meehielpen aan het blad in de hoop of verwachting dat na de oorlog Trouw een algemene krant zou worden. De gereformeerden claimden echter na de oorlog het dagblad, tot grote frustratie van vele anders-gezinden. De krant werd in de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog een blad voor gereformeerden Gereformeerde Kerken in Nederland en hun politieke partij, de ARP Anti-Revolutionaire Partij.

Na de oorlog[bewerken]

De eerste hoofdredacteur van het naoorlogse Trouw werd Bruins Slot. Hij bleef dat tot 1971. Hij was na de bevrijding lid van de antirevolutionaire fractie in de Tweede Kamer en zag Trouw primair als een politiek orgaan. Dat kwam vooral tot uiting in de hoofdredactionele commentaren, die sterk overeenkwamen met de behoudende lijn van de antirevolutionaire fractie in de Kamer. Vier jaar lang, tot eind 1949, bepaalde het verzet tegen de dekolonisatie van Indonesië grotendeels de inhoud van deze commentaren. Ook keurde de krant de ‘doorbraak’ van christenen naar de Partij van de Arbeid af. Later verzette de krant zich krachtig tegen de overdracht van Nieuw-Guinea aan de Republiek Indonesia. Pas in 1963 kwam de ‘ommezwaai’. De hoofdredacteur van Trouw veranderde in korte tijd van inzicht en ‘bekeerde’ zich tot een radicale evangelische politiek. Tot op de dag van vandaag is onduidelijk waarom hij deze ommezwaai maakte. Trouw werd daarna steeds een ‘open krant’ die zich stapsgewijs losmaakte van het orthodoxe protestantisme. Het werd in de jaren daarna steeds meer een krant die alle vormen van religie als een belangrijk onderdeel van de samenleving beschouwde, en daarover met extra belangstelling schreef.

Trouw werd steeds meer een hippe krant met anarchistische trekjes. Die verandering werd niet tegengehouden door de Stichting De Christelijke Pers, die waakte over de identiteit van de krant. In de jaren zestig en zeventig was Trouw nog geen professioneel geleid dagblad met eenheid van beleid en stijl; illustratief hiervoor is dat de hoofdredacteur nog steeds een theoloog was en geen journalist. Met de krant ging het bovendien financieel bergafwaarts. In 1971 opperde de Stichting de Christelijke Pers daarom dat Trouw zou fuseren met de Kwartetbladen, een viertal protestants-christelijke dagbladen in Zuid-Holland, die ook geldgebrek hadden. Hoewel het kwartet een veel behoudender signatuur had, werd de fusie na een jaar een feit, maar het ontbrak aan redactionele eenheid. De Trouw-redacteuren en hun collega’s van het Kwartet hadden grote moeite elkaar te accepteren. En bij de fusie-onderhandelingen was het te weinig gegaan over de redactionele formule.

De fusie gaf maar korte tijd verlichting. Veel lezers haakten af, enerzijds omdat de krant zijn orthodoxe oorsprong had verlaten, anderzijds omdat de krant toch nog steeds een orgaan van de verzuiling was. De innerlijke tegenstellingen maakten het moeilijk aan verbetering van het fusieproduct te werken. De krant hinkte op vele verschillende gedachten.

Daarin kwam pas verandering nadat Trouw in 1975, opnieuw door geldgebrek gedreven, toetrad tot de Perscombinatie. De redactie verhuisde van de Nieuwezijds Voorburgwal naar de Wibautstraat, waar ze introk bij Het Parool. Hier raakte de krant voor het eerst in de omgeving van echte krantenuitgevers. Er kwam geld beschikbaar voor een re-styling van de krant en aan de hoofdredactie werden professionele eisen gesteld. De redactie ging steeds meer bestaan uit in de journalistiek opgeleide lieden. Er brak een periode aan van experimenten met de vormgeving.

Actueel[bewerken]

In 1998 kreeg Trouw de eerste hoofdredacteur die ook daadwerkelijk journalist was. Frits van Exter was de eerste hoofdredacteur die uit de redactie zelf voortkwam en die niet van gereformeerde of van christelijke huize was. Onder zijn leiding werd de krant opgedeeld in twee delen: een nieuwskatern en een achtergrondkatern De Verdieping. Zijn opvolger Willem Schoonen, die in juni 2007 aantrad, is ook uit de redactie afkomstig. Schoonen studeerde in Wageningen. Hij was korte tijd redacteur van De Waarheid en trad in 1985 in dienst bij Trouw als wetenschapsredacteur. Schoonen werd daarna correspondent in Brussel en kwam terug in Amsterdam om de nieuwe bijlage De Verdieping te leiden. Op het moment van zijn benoeming tot hoofdredacteur was Schoonen chef van de redactie economie.

Tussen 2000 en 2005 daalde de totaal betaalde kernoplage van Trouw van 105.096 naar 97.986 exemplaren. De krant noemde zich in die jaren ‘misschien wel de beste krant van Nederland’ en later ‘de betere krant’. Als gevolg van investeringen in de krant en moeilijkheden op de advertentiemarkt kwam Trouw echter niet uit de rode cijfers. Toen PCM werd overgenomen door Apax, een bedrijf van Britse durfkapitalisten, eiste de uitgever dat Trouw winst zou maken. In 2006 moest de redactie inkrimpen, waardoor de uitgever begin 2007 opgelucht kon melden dat Trouw een bescheiden positief resultaat opleverde. Volgens HOI, Instituut voor Media Auditing bedroeg de totaal betaalde kernoplage van Trouw in 2006 93.475 exemplaren, een daling van ruim 4000 ten opzichte van 2005. In 2007 steeg de oplage weer licht naar 94.018. In 2009 bedroeg het oplagecijfer 91.855 en in 2012 was de betaalde oplage 90.883.

Hoewel Trouw tracht een brede kwaliteitskrant te zijn, richt het blad zich op enkele maatschappelijke onderwerpen in het bijzonder. Naast religie en filosofie zijn dat duurzaamheid en natuur gezondheidszorg, onderwijs en wetenschap. Onder de aan Trouw verbonden columnisten zijn Hans Goslinga, Lex Oomkes, Elma Drayer, Rob Schouten, Sylvain Ephimenco en James Kennedy. Eerdere columnisten waren Willem Breedveld tot 2010 enJ.A.A. Jacques van Doorn tot 2008. De vaste politiek cartoonisten zijn Tom Janssen en Len Munnik en sinds een paar jaar Pieter Geenen die met zijn stripcartoons in januari 2013 de Inktspotprijs won.

Zaterdag 23 januari 2010 verscheen het 20.000ste exemplaar. Trouw is op 15 november 2012 uitgeroepen tot 'European Newspaper of the Year 2012' [3] . De jury roemde de opmaak en noemde Trouw 'a kind of daily weekly' met haar dagelijkse achtergrondbijlage De Verdieping en de nieuwe wekelijkse bijlages Letter&Geest en Tijd. was vooral te spreken over de duidelijke opmaak en de wekelijkse bijlagen. Deze opmaak is onder leiding van art-director Henk Marseille gerealiseerd.

Katernen[bewerken]

Trouw onderscheidt zich nog steeds van de andere kwaliteitskranten door een nadrukkelijke aandacht voor nieuws en beschouwingen uit de wereld van religie en filosofie. De krant verschijnt door de week in twee katernen: een nieuwskrant en het katern De Verdieping met achtergronden, beschouwingen en opinies. Op zaterdag bevat de krant de 'zaterdagmagazines' Letter&Geest met essayistische artikelen en Tijd met verhalen over het gewone leven. Het protestantse verleden van de krant is nog het duidelijkst af te lezen aan de typisch gereformeerde formuleringen in rouwadvertenties.

Letter en Geest is een eigenzinnig deel van de krant, dat stelling neemt tegen cultuurrelativisme, multiculturalisme en politieke islam. Het katern stond aanvankelijk onder leiding van chef en initiatiefnemer Jaffe Vink, maar na een meningsverschil over de koers van de bijlage met hoofdredacteur Van Exter vertrok Vink in 2007. Hij achtte zich onvoldoende gewaardeerd door de redactie. Vink startte zijn eigen opinieblad, Opinio, dat echter spoedig failliet ging. 'Letter en Geest' bleef bestaan, eerst onder leiding van Elma Drayer en sinds 2010 onder Lodewijk Dros. De bijlage is in 2012 drastisch gewijzigd. Hij komt nu in Berliner formaat uit en behelst naast essays ook interviews en boekrecensies.

In 2012 is Trouw ook met een nieuwe persoonlijke levensstijl-bijlage Tijd begonnen, ook op Berliner formaat. Deze bevat persoonlijke, menselijke verhalen, interviews en andere zaken die het dagelijkse leven van mensen beroeren.

Online, mobiel en digitaal[bewerken]

Trouw is op internet via www.Trouw.nl te volgen. De website richt zich, zeker in vergelijking met andere Nederlandse nieuwssites, sterk op de achtergronden en opinies. De site besteedt bovendien relatief veel aandacht aan religie en filosofie, natuur, duurzaamheid en ethiek. Gebruikers van iPhones en Android-smartphones kunnen de artikelen van de website ook raadplegen vanuit een applicatie. Een digitale versie van de papieren krant is, tegen betaling, te lezen in de browser en op smartphones en tablets Verder zijn veel redacteuren van de krant en de website actief op het sociale netwerk Twitter. De online activiteiten van Trouw zijn ook te 'volgen' via Twitter en Facebook.

Oplagecijfers[bewerken]

Totaal betaalde gerichte oplage volgens HOI, Instituut voor Media Auditing

  • 1947: 175.000
  • 1980: 141.200
  • 1990: 120.100
  • 2000: 105.196
  • 2010: 93.722
  • 2011: 92.038 (-1,8%) [4]
  • 2012: 91.476 (-0,6%) [5]

Hoofdredacteuren[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Bak, P. (1999) Een 'meneer' van een krant, Trouw en Bruins Slot 1943-1968. Kampen: Kok
  • Welgraven, Co (2002) Typisch Trouw, een autobiografie van de redactie. Amsterdam: Trouw

Externe links[bewerken]

  • Website van Trouw
  • Website van de Illegale Trouw (1943-1945)
  • [1] de ommezwaai van hoofdredacteur Bruins-Slot in de kwestie Nederlands-Indië
  • [2]


Bronnen, noten en/of referenties