Elsevier (opinieweekblad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Elsevier
Elseviers Weekblad.jpg
Frequentie Wekelijks
Oplage 96.356 (2013)
Eerste editie 27 oktober 1945
Land(en) Vlag van Nederland Nederland
Hoofdredacteur Arendo Joustra
Uitgeverij(en) Reed Elsevier
ISSN 0922-3444
Website
Portaal  Portaalicoon   Media

Elsevier is een overwegend rechts-georiënteerd[1] Nederlands opinieweekblad. Hoofdredacteur is Arendo Joustra. Het blad richt zich primair op hoger opgeleide lezers[1]en allerlei segmenten binnen de marktsector. Het verzorgde jarenlang de eerste Nederlandse boekenbijlage. Sinds 2006 geeft het zelf boeken uit onder de naam Elsevier Boeken.

Geschiedenis[bewerken]

Het eerste nummer van Elseviers Weekblad verscheen op 27 oktober 1945. Vier jaar later had het blad al een oplage van 120.000 exemplaren. Elseviers Weekblad verscheen eerst op krantenformaat. De voorganger van het weekblad, Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift, opgericht in 1891 door uitgever Jac. G. Robbers met als redacteuren Jan ten Brink, Hendrik Jan Schimmel, Joan Berg, Anthony Hoynck van Papendrecht en Frederik Hendrik Kaemmerer, was in 1940 door de Duitse bezetters verboden.

De man achter Elseviers Weekblad was Henk Lunshof. Deze redacteur van De Telegraaf liep al in 1940 rond met de gedachte aan een nieuw weekblad, 'gansch anders dan de tot dusver bestaande'. Jan Pieter Klautz, directeur van uitgeverij Elsevier, voelde wel voor het idee om na de oorlog een blad te lanceren dat een uitgesproken mening had en de dingen bij hun naam durfde noemen. De doelstelling was een onafhankelijk weekblad te maken, dat niet aan een politieke partij of zuil verbonden was. In het diepste geheim werkte het duo tijdens de oorlog aan de oprichting, met hulp van G.B.J. Hiltermann, oud-medewerker van De Telegraaf.

Hoewel Elseviers Weekblad niet was gebonden aan enige partij of stroming, nam het blad tijdens de Indonesische kwestie een fel standpunt in tegen een onafhankelijk Indonesië. Elsevier ontwikkelde daarna een politieke identiteit met maatschappelijk conservatieve en economisch liberale trekken, dicht bij de liberalen van de VVD en de katholieken van de KVP.

In 1965 werd het blad gesplitst in een algemeen deel op magazineformaat, Elseviers Magazine en een financieel-economische krant, EW. Verslaggever Ferry Hoogendijk, die in 1967 tot de hoofdredactie toetrad, trok met zijn felle aanvallen op het kabinet-Den Uyl veel aandacht. In de jaren tachtig riep de leiding van Hoogendijk steeds meer weerstand op bij de redactie. In 1985 gaf de directie hem een andere functie binnen het bedrijf.

Zijn opvolger André Spoor, voormalig hoofdredacteur van NRC Handelsblad, gooide het over een andere boeg. Hij vernieuwde de redactie, paste de lay-out aan, vergrootte de aandacht voor cultuur en veranderde de naam in Elsevier. Ziekte en een vervaarlijke oplagedaling maakten na ruim twee jaar een eind aan Spoors hoofdredacteurschap. Hij werd vervangen door Johan van den Bossche, afkomstig van de financieel-economische krant EW, die in 1988 was geïntegreerd in het magazine.

In 1993 maakte Van den Bossche plaats voor Hendrik Jan Schoo, adjunct-hoofdredacteur sinds 1991 (daarvoor hoofdredacteur van achtereenvolgens Psychologie en Intermagazine), die op zijn beurt per 1 januari 2000 werd opgevolgd door Arendo Joustra.

In 2000 ontving Elsevier de Mercur d'Or-prijs, als erkenning voor zijn prestaties en als een van de langstlopende Nederlandse weekbladen.

In november 2004 lanceerde Elsevier een nieuws- en opiniewebsite met dezelfde signatuur als het weekblad.

Elsevier had in het laatste kwartaal van 2007 een betaalde oplage van meer dan 150.000 exemplaren per week. De website trekt rond de 70.000 unieke bezoekers per dag.

In 2008 maakte Reed Elsevier bekend dat het concern de divisie Reed Business Information, met daarin onder meer de publieksbladen, van de hand zou doen,[2] wat zou betekenen dat bladen als Elsevier, FEM Business en Boerderij verkocht zouden worden. Eind 2008 moest Reed Elsevier hierop terugkomen: vanwege de kredietcrisis bleek het niet mogelijk de divisie op een voor het moederconcern gunstige manier af te stoten,[3] en er werd van verkoop afgezien.

Elsevier Juist[bewerken]

Begin 2013 lanceerde de uitgever naast het weekblad het maandblad Elsevier Juist, dat sindsdien wordt geleid door de adjunct-hoofdredacteur van Elsevier, René van Rijckevorsel.

H.J. Schoo-lezing[bewerken]

Sinds 2009 organiseert de redactie de jaarlijkse H.J. Schoo-Lezing, die aan het begin van het politieke seizoen, meestal op de eerste dinsdag van september, wordt gehouden. Sprekers waren:

Signatuur[bewerken]

Elsevier stelt[4] dat het na de ontzuiling aan politieke signatuur heeft ingeboet, en dat de inhoud veelzijdiger en feitelijker is geworden. Men profileert zich als spreekbuis van de 'werkende ruggengraat van Nederland', en probeert deze groepen te helpen bij allerlei keuzeproblemen bij studie, werk, mode, persoonlijke en bedrijfsgerelateerde financiën en vrije tijd.

De signatuur is niettemin over het algemeen nog steeds rechts-conservatief te noemen. Op het gebied van integratie, immigratie, duurzame ontwikkeling en de opwarming van de aarde neemt het blad tamelijk uitgesproken standpunten in. In de editie van 1 augustus 2009 maakte Elsevier - naar aanleiding van een voorstel dat iets eerder bij de regering was ingediend door de Partij voor de Vrijheid - een eigen afweging van de kosten en baten die de komst van niet-westerse allochtonen naar Nederland sinds 1970 heeft opgeleverd. De uitkomst van deze berekeningen viel uit ten nadele van de beoordeelde groep.[5] Verder wordt er regelmatig van leer getrokken tegen de hoogte van de uitkeringen in Nederland en het aantal uitkeringsontvangers in het algemeen.

Tegelijkertijd is het blad ook sterk internationaal georiënteerd, met veel aandacht voor problemen in ontwikkelingslanden en de economieën in andere werelddelen zoals Zuidoost-Azië.

Oplagecijfers[bewerken]

Totaal betaalde gerichte oplage volgens HOI, Instituut voor Media Auditing en Jan van de Plasse: Kroniek van de Nederlandse dagblad- en opiniepers / samengesteld door Jan van de Plasse. Red. Wim Verbei, Otto Cramwinckel Uitgever, Amsterdam 2005, ISBN 90-75727-77-1.

  • 1945: 40.000
  • 1946: 72.000
  • 1947: 97.500
  • 1948: 120.000
  • 1951: 128.000
  • 1960: 125.000
  • 1961: 132.000
  • 1970: 122.800
  • 1975: 127.050
  • 1977: 133.100
  • 1979: 134.650
  • 1980: 136.200
  • 1985: 121.700
  • 1990: 111.961
  • 1995: 124.055
  • 1996: 126.302
  • 1997: 129.409
  • 1998: 133.043
  • 1999: 146.620
  • 2000: 129.630
  • 2001: 131.390
  • 2002: 134.927
  • 2003: 135.459
  • 2004: 135.114
  • 2005: 132.949
  • 2006: 137.332
  • 2007: 142.888
  • 2008: 137.874
  • 2009: 130.842
  • 2010: 128.729
  • 2011: 124.377 [6]
  • 2012: 110.064 [7]
  • 2013: 96.356

Hoofdredacteuren[bewerken]


Bekende medewerkers[bewerken]

Elsevier Boeken[bewerken]

Uitgeverij Elsevier Boeken werd opgericht in 2006 om boeken uit te geven die voortkomen uit de redactie van Elsevier. Maar al snel ging de uitgeverij ook boeken publiceren van auteurs die niet gelieerd zijn aan het weekblad. Het fonds bestaat op een enkele uitzondering na louter uit non-fictie.

Het uitgeven van boeken past in de traditie van de uitgever van het weekblad, in 1880 immers opgericht als uitgever van boeken, met de naam Uitgevers-Maatschappij Elsevier. Die naam is afkomstig van een invloedrijk familie (Elsevier) van uitgevers, drukkers en boekhandelaren in de zestiende, zeventiende en achttiende eeuw.

Elsevier Boeken geeft ook boeken uit die zijn samengesteld uit artikelen uit Elsevier's Geïllustreerd Maandschrift (1891-1940), zoals:

Reeksen[bewerken]

Elsevier Boeken kent verschillende reeksen:

  • Elseviers Amerikaanse Bibliotheek
  • Elseviers Europese Bibliotheek
  • Elseviers Indische Bibliotheek
  • Elseviers Journalistieke Bibliotheek
  • Elseviers Koninklijke Bibliotheek
  • Elseviers Politieke Bibliotheek
  • H.J. Schoo-Lezing

Auteurs[bewerken]

Auteurs van Elsevier Boeken zijn onder anderen:

Literatuur[bewerken]

  • Gerry van der List: Meer dan een weekblad. De geschiedenis van Elsevier. Amsterdam: Bert Bakker, 2005.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Zestig jaar Elsevier, Trouw, 27 oktober 2005.
  2. Reed Elsevier 2007 Preliminary Results, persbericht Reed Elsevier 21 februari 2008
  3. Discussions to sell RBI terminated, persbericht Reed Elsevier, 10 december 2008
  4. Over Elsevier
  5. Elsevier, 1 augustus 2009: p. 14-17
  6. Gecertificeerde jaarcijfers HOI 2011
  7. Gecertificeerde jaarcijfers HOI 2012