Theodore Roosevelt
Theodore (Teddy) Roosevelt (New York City (New York), 27 oktober 1858 - Oyster Bay (New York), 6 januari 1919) was de 26e president van de Verenigde Staten van 1901 tot 1909. Als Republikeins politicus was Roosevelt van 1899 tot 1900 33ste Gouverneur van New York. Hij werd in 1901 vicepresident van de Verenigde Staten onder president William McKinley. Roosevelt werd op 14 september 1901 president van de Verenigde Staten na de moordaanslag op president William McKinley. Hij was de eerste Amerikaan die een Nobelprijs voor de Vrede ontving.
Inhoud |
Voor zijn presidentschap [bewerken]
Theodore Roosevelt, geboren in 1858, kwam uit een bemiddelde familie met Turnhoutse[1] wortels. Zijn over-over-overgrootvader Pieter Loockermans woonde rond 1630 samen met zijn broer en zus in Turnhout. Omdat ze protestants waren, moesten ze vluchten. Eerst kwamen ze in Nederland terecht en later in New York. Dankzij de pelshandel vergaarden ze macht en geld. De broer van Pieter was in die tijd de rijkste man van Amerika. Theodore Roosevelt leed onder astma en andere kwalen. Door zijn temperament voelde hij niets voor een leven van nietsdoen. De politiek oefende op Roosevelt, met zijn strijdlustige karakter, een natuurlijke aantrekkingskracht uit.[bron?] In 1880 voltooide hij zijn studie aan de Universiteit van Harvard. Kort daarna werd hij als Republikein in het Huis van Afgevaardigden van de staat New York gekozen. Een verergering van zijn astma en het overlijden van zijn eerste vrouw deden Roosevelt besluiten naar het westen te gaan. Daar werkte hij twee jaar als veeboer. Nadat Roosevelt naar het oosten was teruggekeerd, bekleedde hij verschillende functies. Hij was onder andere onderminister van de Marine. In 1898 brak de Spaans-Amerikaanse Oorlog uit. Roosevelt kwam achter zijn bureau vandaan om zich in de strijd te werpen. Hij werd commandant van een eenheid vrijwillige cavalerie en vocht op Cuba. De wapenfeiten van Roosevelt en zijn Rough Riders maakten hem in Amerika tot een nationale held.[bron?] Van 1895 tot 1897 was hij commissaris van politie van New York City.
Toen mengde Roosevelt zich in de politieke strijd. Hij werd verkozen tot gouverneur van de staat New York en begon een actie tegen de corruptie in de politiek. De Republikeinse leiders zorgden dat Roosevelt onder William McKinley als kandidaat voor het vicepresidentschap aan de presidentsverkiezingen meedeed. Ze hoopten dat Roosevelt als vicepresident in het vergeetboek zou raken, zodat ze geen last meer van hem zouden hebben. Het pakte anders uit: in 1901 werd McKinley zes maanden na zijn eedaflegging voor zijn tweede ambtstermijn als president doodgeschoten door een anarchist. Met een leeftijd van 42 jaar werd Roosevelt de jongste president ooit.
Presidentschap [bewerken]
Tijdens de twee regeringen Roosevelt werden onder andere de volgende zaken tot stand gebracht:
- Binnenland:
- Versterking van de overheidscontrole op grote bedrijven, door juridische aanvallen op zakelijke monopolies. Hij stichtte een ministerie voor Handel en Arbeid dat de bevoegdheid kreeg onderzoeken in te stellen naar overtredingen van de bestaande antitrustwetten.
- Pure Food and Drug Act (wet op de zuiverheid van voedings- en geneesmiddelen). Het was de eerste regeringsmaatregel ter bescherming van de consument.
- Nationale parken.
- Buitenland:
- Zijn motto voor buitenlandse zaken was speak softly but carry a big stick ("spreek zacht, maar draag een dikke stok bij je"). Hij legde, ondanks de weigering van Colombia, de basis voor de bouw van het Panamakanaal. Panama was in die tijd een Colombiaanse provincie. Roosevelt steunde een Panamese opstand en kon in 1904 de Kanaalzone van het nieuwe Panamese bewind aankopen voor het bedrag van 10 miljoen dollar.
- Voor zijn bemiddeling tussen Rusland en Japan en het tot stand komen van het Verdrag van Portsmouth dat de Russisch-Japanse Oorlog beëindigde ontving hij in 1906 de Nobelprijs voor de Vrede.
- Het jaar daarop stuurde Roosevelt een Amerikaanse vertegenwoordiger naar de conferentie over de crisis die tussen Frankrijk en Duitsland over Marokko was uitgebroken. Amerika leverde een belangrijke bijdrage aan de opstelling van de overeenkomst, die het resultaat was van de conferentie.
De teddybeer is naar Roosevelt genoemd, omdat zijn bijnaam 'Teddy' was en omdat hij op een jachtpartij ooit weigerde een berenjong te doden. Hij had overigens zelf een hekel aan zijn bijnaam en zijn familieleden noemden hem dan ook nooit zo.
Latere leven [bewerken]
Roosevelt werd als president opgevolgd door William Howard Taft. Toen hij het Witte Huis verliet was hij, 50 jaar oud, de jongste ex-president ooit. Korte tijd later ging hij op safari door Afrika, een grote wens van Roosevelt.
In 1912 wilde Roosevelt opnieuw een gooi naar het presidentschap doen, maar de Republikeinse Partij nomineerde zittend president William Howard Taft die in 1908 door Roosevelt zelf was voorgedragen als president. Hierna richtte hij zijn eigen partij op: de Progressieve Partij ook wel de Bull Moose Party genoemd. Hij werd genomineerd met Hiram Johnson als vicepresidentskandidaat.
Roosevelt verloor de verkiezing van de Democraat Woodrow Wilson, maar werd wel tweede in de race, vóór zittend president William Howard Taft. Het was de eerste keer dat een zittend president als derde in de verkiezingsstrijd eindigde.
In 1913 ging hij opnieuw op safari, ditmaal door Zuid-Amerika. Tijdens de reis werd Roosevelt ernstig ziek en bezweek bijna aan malaria. Roosevelt herstelde, maar was wel ernstig verzwakt; hij stelde zelf dat de reis de helft van zijn leven had gekost.
Hij overleed op 6 januari 1919 aan een embolie op 60-jarige leeftijd.
Trivia [bewerken]
- Eleanor Roosevelt, de vrouw van de latere Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt, was een nicht van Theodore Roosevelt. FDR zelf was ook een verre neef van hem.
- Het geboortehuis van Theodore Roosevelt op het adres 28 East 20th Street, tussen Broadway en Park Avenue South, is gereconstrueerd en tegen betaling te bezichtigen. Hier hangt onder andere zijn 'Rough Rider'-hoed, door Roosevelt gedragen in de Amerikaans-Spaanse oorlog.
- In 1912 tijdens campagne voor presidentsverkiezingen werd hij, bij het verlaten van zijn hotel op weg naar het Milwaukee Auditorium waar hij een rede zou houden, geraakt door een kogel afgevuurd door John Flammang Schrank. De kogel was dwars door zijn dubbelgevouwen vijftig pagina’s dikke redevoering en zijn stalen brillenkoker heen gegaan en was blijven steken in zijn borst. Omdat hij geen bloed ophoestte, concludeerde Roosevelt terecht dat zijn longen niet geraakt waren en liet zich pas onderzoeken in het ziekenhuis, na het houden van zijn anderhalf uur durende toespraak. Onderzoek wees uit dat de kogel 76 mm diep zat, maar niets vitaals had geraakt. De kogel werd niet verwijderd, omdat opereren gevaarlijker leek. De lange rede had mede zijn leven gered.[2][3][4]
- generaal Theodore Roosevelt jr., commandant op Utah Beach in Normandië, was zijn zoon.
Kabinetsleden onder T.Roosevelt [bewerken]
| KABINETSLEDEN | MINISTERIE | Periode | Bijzonderheden: |
| John Hay | Buitenlandse Zaken | 1901 - 1905 | Idem onder McKinley |
| Ethan Hitchcock | Binnenlandse Zaken | 1901 - 1907 | Idem onder McKinley |
| Elihu Root | Oorlog | 1901 - 1904 | Idem onder McKinley |
| Buitenlandse Zaken | 1905 - 1909 | ||
| Lyman Gage | Financiën | 1901 - 1902 | Idem onder McKinley |
| Philander Knox | Justitie | 1901 - 1904 | Idem onder McKinley + Buitenlandse Zaken onder Taft |
| James Wilson | Landbouw | 1901 - 1909 | Idem onder McKinley + Taft |
| James Long | Marine | 1901 - 1902 | Idem onder McKinley |
| Charles Emory Smith | Posterijen | 1901 - 1902 | Idem onder McKinley |
| Leslie Shaw | Financiën | 1902 - 1907 | |
| William Moody | Marine | 1902 - 1904 | |
| Justitie | 1904 - 1906 | ||
| Henry Payne | Posterijen | 1902 - 1904 | |
| George Cortelyou | Economische Zaken & Arbeid | 1903 - 1904 | |
| Posterijen | 1905 - 1907 | ||
| Financiën | 1907 - 1909 | ||
| William Howard Taft | Oorlog | 1904 - 1908 | 27e president van USA |
| Victor Metcalf | Economische Zaken & Arbeid | 1904 - 1906 | |
| Marine | 1906 - 1908 | ||
| Paul Morton | Marine | 1904 - 1905 | |
| Robert Wynne | Posterijen | 1904 - 1905 | |
| Charles Bonaparte | Marine | 1905 - 1906 | |
| Justitie | 1906 - 1909 | ||
| Oscar Solomon Straus | Economische Zaken & Arbeid | 1906 - 1909 | |
| James Rudolph Garfield | Binnenlandse Zaken | 1907 - 1909 | |
| George von Meyer | Posterijen | 1907 - 1909 | Minister van Marine onder Taft |
| Luke Wright | Oorlog | 1908 - 1909 | |
| Truman Newberry | Marine | 1908 - 1909 | |
| Robert Bacon | Buitenlandse Zaken | 1909 |
Zie ook [bewerken]
Externe link [bewerken]
| President van de Verenigde Staten | |
|---|---|
|
Washington · John Adams · Jefferson · Madison · Monroe · J.Q. Adams · Jackson · Van Buren · W.H. Harrison · Tyler · Polk · Taylor · Fillmore · Pierce · Buchanan · Lincoln · A. Johnson · Grant · Hayes · Garfield · Arthur · Cleveland · B. Harrison · Cleveland · McKinley · T. Roosevelt · Taft · Wilson · Harding · Coolidge · Hoover · F.D. Roosevelt · Truman · Eisenhower · Kennedy · L.B. Johnson · Nixon · Ford · Carter · Reagan · G.H.W. Bush · Clinton · G.W. Bush · Obama |
| Vicepresident van de Verenigde Staten | |
|---|---|
|
Adams · Jefferson · Burr · Clinton · Gerry · Tompkins · Calhoun · Van Buren · R. Johnson · Tyler · Dallas · Fillmore · King · Breckinridge · Hamlin · A. Johnson · Colfax · Wilson · Wheeler · Arthur · Hendricks · Morton · Stevenson · Hobart · Roosevelt · Fairbanks · Sherman · Marshall · Coolidge · Dawes · Curtis · Garner · Wallace · Truman · Barkley · Nixon · L. B. Johnson · Humphrey · Agnew · Ford · Rockefeller · Mondale · Bush · Quayle · Gore · Cheney · Biden |
1901: Dunant, Passy · 1902: Ducommun, Gobat · 1903: Cremer · 1904: Institut de Droit International · 1905: Von Suttner · 1906: Roosevelt · 1907: Moneta, Renault · 1908: Arnoldson, Bajer · 1909: Beernaert, Balluet d'Estournelles de Constant · 1910: IPB · 1911: Asser, Fried · 1912: Root · 1913: La Fontaine · 1917: ICRC · 1919: Wilson · 1920: Bourgeois · 1921: Branting, Lange · 1922: Nansen · 1925: Chamberlain, Dawes · 1926: Briand, Stresemann · 1927: Buisson, Quidde · 1929: Kellogg · 1930: Söderblom · 1931: Addams, Butler · 1933: Angell · 1934: Henderson · 1935: Von Ossietzky · 1936: Lamas · 1937: Cecil · 1938: Office international Nansen pour les réfugiés · 1944: ICRC · 1945: Hull · 1946: Balch, Mott · 1947: Friends Service Council, American Friends Service Committee · 1949: Orr · 1950: Bunche · 1951: Jouhaux · 1952: Schweitzer · 1953: Marshall · 1954: Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen · 1957: Pearson · 1958: Pire · 1959: Noel-Baker · 1960: Luthuli · 1961: Hammarskjöld · 1962: Pauling · 1963: ICRC, IFRC · 1964: King · 1965: UNICEF · 1968: Cassin · 1969: Internationale Arbeidsorganisatie · 1970: Borlaug · 1971: Brandt · 1973: Kissinger, Lê Đức Thọ · 1974: MacBride, Satō · 1975: Sacharov · 1976: Williams, Corrigan · 1977: Amnesty International · 1978: Sadat, Begin · 1979: Moeder Teresa · 1980: Esquivel · 1981: Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen · 1982: Myrdal, Robles · 1983: Wałęsa · 1984: Tutu · 1985: IPPNW · 1986: Wiesel · 1987: Arias · 1988: VN-vredesmacht · 1989: Gyatso · 1990: Gorbatsjov · 1991: Suu Kyi · 1992: Menchú · 1993: Mandela, De Klerk · 1994: Arafat, Peres, Rabin · 1995: Rotblat, Pugwash Conferences on Science and World Affairs · 1996: Ximenes Belo, Ramos-Horta · 1997: ICBL, Williams · 1998: Hume, Trimble · 1999: AzG · 2000: Dae-jung · 2001: VN, Annan · 2002: Carter · 2003: Ebadi · 2004: Maathai · 2005: IAEA, El-Baradei · 2006: Grameen Bank, Yunus · 2007: Gore, IPCC · 2008: Ahtisaari · 2009: Obama · 2010: Liu · 2011: Johnson Sirleaf, Gbowee, Karman · 2012: Europese Unie
| Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Theodore Roosevelt op Wikimedia Commons. |
| Wikiquote heeft één of meer citaten gerelateerd aan Theodore Roosevelt. |
| Bronnen, noten en/of referenties |