Carl von Ossietzky

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nobelprijswinnaar  Carl von Ossietzky
1889-1938
Carl von Ossietzky tijdens zijn gevangenschap in Kamp Esterwegen in 1933
Carl von Ossietzky tijdens zijn gevangenschap in Kamp Esterwegen in 1933
Geboorteland Duitsland
Geboorteplaats Hamburg
Plaats van overlijden Berlijn
Nobelprijs Vrede
Jaar 1935
Reden Pacifisme
Voorganger(s) Arthur Henderson
Opvolger(s) Carlos Saavedra Lamas
Portaal  Portaalicoon   Tweede Wereldoorlog

Carl von Ossietzky (Hamburg, 3 oktober 1889Berlijn, 4 mei 1938) was een Duitse journalist, pacifist en democraat, en een boegbeeld van het verzet tegen Hitler.

Biografie[bewerken]

Jeugd[bewerken]

Carl von Ossietzky is geboren op 3 oktober 1889 in Hamburg als zoon van een protestantse vader en katholieke moeder. Zijn vader stierf reeds toen Carl 2 jaar was. Op academisch gebied was hij geen hoogvlieger en hij verliet de Realschule zonder diploma op 17-jarige leeftijd om als ambtenaar aan de slag te gaan.

Pacifist[bewerken]

Na militaire dienst tijdens de Eerste Wereldoorlog, onder meer in de slag om Verdun, was Ossietzky overtuigd pacifist en democraat geworden. Enkele jaren later was hij secretaris van de Deutsche Friedensgesellschaft en trachtte door middel van publicaties en voordrachten het Duitse volk een 'vredesbewustzijn' in bij te brengen. Hij werd redacteur van de Berliner Volkszeitung en in 1926 hoofdredacteur van de Weltbühne, waarvan hij samen met Kurt Tucholsky ook de uitgever was. Daarmee had hij een belangrijke spreekbuis voor zijn verzet tegen de heimelijke Duitse herbewapening die in strijd was met het Verdrag van Versailles. Ossietzky was gehuwd met de Engelse Maud Woods.

Vervolging [1][bewerken]

Door zijn uitgesproken pacifistische meningen kwam von Ossietzky geregeld met de gevestigde machten in aanvaring. In 1913 gaf hij in een artikel sterke kritiek op een pro-militair vonnis van de rechtbank van Erfurt. Dit resulteerde in de aanklacht van belediging van het algemeen goed. Deze klacht kreeg geen verder gevolg dankzij een schikking die door zijn vrouw met de rechtbank werd getroffen. In 1927 publiceerde de krant Die Weltbühne, waar von Ossietzky toen hoofdredacteur van was, een artikel over de verborgen Duitse herbewapening, wat inging tegen het Verdrag van Versailles uit 1919. Deze keer werd von Ossietzky wel veroordeeld, voor smaad, en ging hij voor een maand de gevangenis in. 2 jaar later, in augustus 1929, werd hij een tweede maal veroordeeld voor gelijkaardige feiten. Deze keer was de straf 18 maanden gevangenisstraf. Van die 18 maanden moest hij er uiteindelijk door een amnestiewet slechts 7 uitzitten. Door de opkomst van het nazisme op het eind van de jaren '20, een ideologie die zeer nationalistisch is, kwam het pacifistische gedachtegoed nog meer in de verdrukking. Dit leidde uiteindelijk in 1933 tot de arrestatie van von Ossietzky. Hij werd naar het concentratiekamp Esterwegen gestuurd waar hij zwaar mishandeld werd. Uiteindelijk zou hij in 1938 aan de gevolgen van deze mishandeling sterven.

Erkenning[bewerken]

Von Ossietzky kreeg de Nobelprijs voor de Vrede in 1935. Die toekenning was een impuls voor de internationale campagne om hem vrij te krijgen. Hij kreeg geen toestemming om zijn prijs in Zweden op te halen waardoor deze niet kon worden uitgereikt. Het reglement bepaalt dat de laureaat of zijn familie de prijs in Stockholm in ontvangst moet nemen. Vanaf die tijd verboden de nazi's elke Duitser het ophalen en daarmee erkennen van de Nobelprijs. Na lang touwtrekken werd in 1992 de universiteit in Oldenburg naar Carl von Ossietzky genoemd. De universiteit koos deze verzetsstrijder onder meer wegens zijn internering in het nabijgelegen kamp Esterwegen.

Overlijden[bewerken]

Von Ossietzky werd in 1938 ziek. Hij leed aan een terminale vorm van tuberculose. Op 4 mei 1938 overleed Von Ossietzky in het ziekenhuis.

Externe links[bewerken]

Winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede

1901: Dunant, Passy · 1902: Ducommun, Gobat · 1903: Cremer · 1904: Institut de Droit International · 1905: Von Suttner · 1906: Roosevelt · 1907: Moneta, Renault · 1908: Arnoldson, Bajer · 1909: Beernaert, Balluet d'Estournelles de Constant · 1910: IPB · 1911: Asser, Fried · 1912: Root · 1913: La Fontaine · 1917: ICRC · 1919: Wilson · 1920: Bourgeois · 1921: Branting, Lange · 1922: Nansen · 1925: Chamberlain, Dawes · 1926: Briand, Stresemann · 1927: Buisson, Quidde · 1929: Kellogg · 1930: Söderblom · 1931: Addams, Butler · 1933: Angell · 1934: Henderson · 1935: Von Ossietzky · 1936: Lamas · 1937: Cecil · 1938: Office international Nansen pour les réfugiés · 1944: ICRC · 1945: Hull · 1946: Balch, Mott · 1947: Friends Service Council, American Friends Service Committee · 1949: Orr · 1950: Bunche · 1951: Jouhaux · 1952: Schweitzer · 1953: Marshall · 1954: Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen · 1957: Pearson · 1958: Pire · 1959: Noel-Baker · 1960: Luthuli · 1961: Hammarskjöld · 1962: Pauling · 1963: ICRC, IFRC · 1964: King · 1965: UNICEF · 1968: Cassin · 1969: Internationale Arbeidsorganisatie · 1970: Borlaug · 1971: Brandt · 1973: Kissinger, Lê Đức Thọ · 1974: MacBride, Satō · 1975: Sacharov · 1976: Williams, Corrigan · 1977: Amnesty International · 1978: Sadat, Begin · 1979: Moeder Teresa · 1980: Esquivel · 1981: Bureau van de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen · 1982: Myrdal, Robles · 1983: Wałęsa · 1984: Tutu · 1985: IPPNW · 1986: Wiesel · 1987: Arias · 1988: VN-vredesmacht · 1989: Gyatso · 1990: Gorbatsjov · 1991: Suu Kyi · 1992: Menchú · 1993: Mandela, De Klerk · 1994: Arafat, Peres, Rabin · 1995: Rotblat, Pugwash Conferences on Science and World Affairs · 1996: Ximenes Belo, Ramos-Horta · 1997: ICBL, Williams · 1998: Hume, Trimble · 1999: AzG · 2000: Dae-jung · 2001: VN, Annan · 2002: Carter · 2003: Ebadi · 2004: Maathai · 2005: IAEA, El-Baradei · 2006: Grameen Bank, Yunus · 2007: Gore, IPCC · 2008: Ahtisaari · 2009: Obama · 2010: Liu · 2011: Johnson Sirleaf, Gbowee, Karman · 2012: Europese Unie · 2013: OPCW · 2014: Satyarthi, Yousafzai

  1. "The Nobel Peace Prize 1935: Carl von Ossietzky". Nobleprize.org. geraadpleegd op 14/08/2014.